БАҚ өкілдері

Жоспар

Мазмұны:

 

 

Кіріспе..............................................................................................................3-6

І-тарау. Бұқаралық ақпарат құралдарын оқыту әдістемесінің аспектісі

 

1.1. Бұқаралық ақпарат құралдары туралы классикалық теориялар..........7-17

1.2. Бұқаралық ақпарат құралдары туралы ресейлік теориялар................18-27

 

ІІ-тарау. Қазақстан қоғамындағы қазіргі

Бұқаралық ақпарат құралдарыны өзекті мәселелері

2.1. Қазақстан қоғамының дамуына бұқаралық ақпарат

құралдарының ықпалы...........................................................................28-37

2.2. ОҚО Бұқаралық ақпарат құралдары дамуының

өзекті мәселелері.....................................................................................38-51

2.3. Экспресс-зерттеу. «ОҚО Бұқаралық ақпарат құралдары дамуының

өзекті мәселелеріне» арналған 2008 жылғы

зерттеудің нәтижесі................................................................................52-55

Қорытынды........................................................................................................56

Пайдаланылған әдебиеттер........................................................................57-59

Сілтемелер......................................................................................................60-62

 

Для получения этой работы Вам нужно отправить SMS сообщение на номер 4161 с текстом dam 207019

Не забудьте поставить один пробел между dam и номером. Все буквы в сообщении латинские. Стоимость SMS 600 тенге. Пароль придет в течений 1-2 минуты на Ваш телефон в виде SMS сообщения. Введите полученный пароль в ячейку снизу и нажмите на кнопку "Скачать".

 

Урезанное содержание работы для ознакомления

Мазмұны:

Кіріспе.....................................................................

.........................................3-6

І-тарау. Бұқаралық ақпарат құралдарын оқыту әдістемесінің аспектісі

1.1. Бұқаралық ақпарат құралдары туралы классикалық теориялар..........7-17

1.2. ... ... ... ... ... Қазақстан қоғамындағы қазіргі

Бұқаралық ақпарат құралдарыны өзекті ... ... ... ... бұқаралық ақпарат

құралдарының

ықпалы......................................................................

.....28-37

2.2. ОҚО Бұқаралық ақпарат құралдары дамуының

өзекті

мәселелері..................................................................

...................38-51

2.3. Экспресс-зерттеу. «ОҚО Бұқаралық ақпарат құралдары ... ... ... 2008 жылғы

зерттеудің

нәтижесі....................................................................

............52-55

Қорытынды...................................................................

.....................................56

Пайдаланылған

әдебиеттер..................................................................

......57-59

Сілтемелер..................................................................

....................................60-62

Кіріспе

Жұмыстың тақырыбының мақсаты. Қазіргі уақытта қоғамды ... ... ... өте қиын. Бұрынғы кезде де, яғни ерте

заманда да тайпааралық хат алысып ... ... ... ... мәні зор ... ... ... құндылықтарды негіздеуге, саяси өзгерістерді жүзеге

асыруға, қоғамдық-саяси ... ... зор ... ... ... ... қоғам жағдайында насихаттау кең мағынада ... ... ... ... ... ... ... бір

көзқарастарды қалыптастыру, адамдар іс-әрекетіне әсер ету мақсатында білім,

көркем құндылықтарды және өзге де ақпараттарды таратуды ... ... ... насихаттау ол пайда болған аудитория ерекшелігін, нақты

оқиғаны ескеруді білдіреді. Насихаттау процесінде ғылым, өнер ... және ... ... Осы бұқаралық ақпарат құралдарының пайда-

зиянын ашып көрсете алу.

Мемлекеттік құрылымдағы газет, журналдар, ... ... ... ... қатар, компьютерлік, интернеттік технологияларды

пайдаланудың маңызын, мерзімді баспасөз ... ... ... ... ... ... қозғауда негізгі құрал болып

табылатындығын таныстыру. Бұқаралық ақпарат құралдарының шығу-тегі, ... ... ... ... даму ерекшеліктерін де жұршылыққа көрсете білу.

Ал, енді бұқаралық ақпарат құралдары қашан, қалай пайда болды? Бұл ... ... ... көре ... ... пәні. Бұқаралық ақпарат құралдары ХІХ ғасырдың

аяғындағы электр қуатын, ... мен ... ... ... ... еді. Осы ... ... тұңғыш рет ақпарат алмасудың

жеделдетілген түрі ... ... ... 20-шы ... ... мен ... ... шығуын

былай қойғанда, радио мен ... ... бар ... ... ... келеді. Еліміздегі алғашқы радиостанциялардың хабар

бере бастау шежіресі, Қазақтеледидарының алғашқы бағдарламаларының ... ХХ ... 80-90 ... ... ел көлемінде компьютерлік

сауаттылыққа деген ұмтылыс көріне бастауы.

Қазіргі ақпараттар ағымы заманында бұқаралық ... ... ... ... рөл ... ... ... бұқаралық ақпарат құралдарының

жаңа, әрі ерекше түрі - интернеттің пайда ... ... ... ... ... - ... ... құралдарының ішіндегі ақпараттық,

коммуникативтік, ... ... ... сапасы жағынан

ерекшеленеді. Енді интернет ақпарат алмасу желі болып қана ... ... ол ... ... орталығына, қоғамдық пікір алмасу символына,

саясаттағы тұлғалардың өз ... ... ... мәдени және

экономикалық дамуына көп септігін ... ... ... ... ... халықаралық көзқарастар мен идеялардың еркін дамуы

да осы интернет желісі арқылы жүзеге асырылып отырғаны жөнінде.

Бұқаралық ... ... және ... өзара қарым-қатынасы,

екеуінің өзара әрекеті, саяси-мәдени және ... ... ... ... қарастырылады. Мекеменің, ұйымның және

бұқаралық ақпарат құралдарының қызметтеріне талдау ... ... ... қызметтері әртүрлі болып келеді, екінші жағынан алғанда кез келген

қоғамдық ұйым бұқаралық ақпарат ... ... ал ... ... ... ... құралдарындағы бақылаудың және қоғамдағы қоғамдық

пікірдің қайнаркөзі болып табылады.

Газет-журнал өндірісінде ... ... озық ... ... интернеттің өмірімізге енуіне тікелей байланысты болса, ... ХХ ... ... ... қоғамынының басылым редакцияларында

қолданыла бастады.

Нақтырақ айтсақ, республикалық «Халық ... ... ... ... ... ... ... факспен хабар алмасу

тәжірибесі алғаш рет ... ... ... қыруар экономикалық

тиімділік алды. Біздің еліміздегі жаңа әлемдегі әлеуметтік қайта ... ... келе ... ... ... ... ... қоғамға»

бағытталуда. «Ақпараттық қоғамға» саясаттанушы Е.Л.Вартанова былай деп

анықтама береді: «Бұл жерде ... ... ... ... заң

шығару либерализация кезеңін, жаңа электрондық демократияның жаңа нысанының

көрініс алуы, экономикалық дамудағы ақпараттың рөлі, ... ... ... деп айта ... Осы өзгеріс тарихи қысқа

мерзімде, бір ұрпақтың көзалдында өтуде және ... ... өту ... ... ... ... ... Бүгінгі күнде бұқаралық ақпарат құралдарының

техникалық, ... ... және өзге де даму ... ... орын ... ... ішінде, Оңтүстік Қазақстан облысының бұқаралық

ақпарат құралдарының даму жолы қандай немесе кері ... бар ... осы ... ... табу ... біз бұқаралық ақпарат

құралдарына зерттеу жүргіздік. Зерттеу қорытындысы бойынша қоғамдық ... оны сол ... ... ... Жоғарыда айтылған мәселелердің

шешімін табуға тырысып, соның барысында ... ... ... ... ... ... немесе орындалып жатқаны жөнінде хабардар болу.

Сонымен қатар, еліміздегі бұқаралық ақпарат құралдарының мәнді, сапалы

жақтарын ... білу және ... кері ... анықтап, қандай жолмен

болмасын сол проблеманың түйінінің шешілу жолдарын қарастыру.

Жұмыстың теориялық және ... ... ... ... ... ... информатика, журналистика, заң

негіздері , саясаттану, экономика ғылымдарын бір-бірімен ұштастыру.

Зерттеу әдістері. ... ... ... ... ... екі негізгі тараудан, бес тараушадан,

кіріспе, қорытынды және ... ... ... ... ... ... ... ақпарат құралдары

туралы классикалық теориялар, яғни әлемдік деңгейдегі ғалымдардың түрлі

көзқарастары жайлы, екінші тараушасында ... ... ... ... ... ... бір-бірімен ұштасуын қарастырып

өттік.

Ал, екінші тараудың бірінші тараушасында Қазақстандағы ғалымдардың

бұқаралық ақпарат құралдарына ... ... ... қатар қазақ

қоғамындағы бұқаралық ақпарат құралдарының орны мен ... ... ... ... ... ОҚО бұқаралық ақпарат құралдары дамуының өзекті

мәселелерін толық көрсете алу.

Жұмыстың екінші ... ... ... жұмыс тақырыбына

байланысты социологиялық зерттеу мен оның қорытындысы мен ... ... ... ... құралдары әдістемесінің аспектілері

1.1. Бұқаралық ақпарат құралдары туралы классикалық теориялар

Бұқаралық ақпарат құралдарын ... ... ... ... радио, теледидар), бұлардың әрқайсысында әртүрлі

пікірлер, көзқарастар қалыптасқан. ... ... ... ... ... сондықтан, зерттеушілердің көпшілігі теледидардың

қоғамдағы орны мен ... ... ... ... Теледидардың

кең ауқымды артықшылығы бар: ол өте жылдам тарайды, дыбыс арқылы болсын,

бейне көрініс ... ... ... ... ... ... ... бұқаралық

ақпарат құралдарында аталғандай, газеттен немесе радиодан қабылданған

ақпараттарды оқырман мен ... ... ... суреттейді. Теледидардың

мемлекет немесе қоғам арасындағы ықпалының аса маңызды екенін ұғынамыз,

өйткені миллиондаған адамдарға ... ... ... ... ... ұйытқы

болады, теледидар арқылы қабылданған ақпараттар көрермендердің көңілінен

шығады.

Бұқаралық ақпарат құралдары ... ... ... ... ... ... аудиальды (радио);

- аудиовизуальды (теледидар, құжатты кино).

Бұқаралық ... ... ... ... ... ... процесінде коммуникативтік қызметтерді

атқарады, бұқаралық ақпарат құралдары қауымдастықтардың арқасында қоғам

ішіндегі бірден-бір құрылымға-коммуникациялық ... ... ... ... ... ақпараттандыру қызметі (белгілі бір істің мән жайы, әртүрлі фактілер

мен оқиғалар жайында хабардар ету);

- ... ... ... ... жатқан немесе таңдалған фактілерге

талдау жасау және оны бағалау);

- танымдық ... ... ... ... ... ... ... түсіндіру, яғни бұқаралық ақпарат құралдары арқылы

оқырмандардың, ... мен ... ... қорын

толықтырады);

- ықпал жасау қызметі (бұқаралық ақпарат құралдарын биліктің төртінші

тармағы деп кездейсоқ ... ... ... ... ... ... қоғамның түбегейлі өзгеруіне әлеуметтік-

саяси акцияларды жаппай өткізу, мысалы мемлекет басшысын бүкілхалықтық

дауыспен сайлау);

- ... ... ... ... тек ойын-сауықпен

шектелмейді, дегенмен кез келген ақпарат жақсы жағынан қабылданады,

осындай ақпаратты ... ... ... ... оның ... жауап береді)[2].

Бұқаралық ақпарат құралдарының қайсысы болса да негізгі қызметі

тұтынушыларға ақпараттарды жеткізу (газет, ... ... ... ... ... ... ... Бұқаралық ақпарат

құралдары алуан түрлілігімен, баспалар және ... ... ... ... ... апталық журналдар, радиотолқындар,

теледидар каналдарын тудырады. Бұлар өзара жіктелу ... ... шешу ... ... яғни ... ... және ... байланысты өз үйлесімін тауып,

жіктеуші ... ... ... қарай өзінің

ақпараттарын өзгертіп отырады.

Осылайша бұқаралық ақпарат құралдарын ... ... ... ... ... ақпарат құралдары барлық

тақырыптарға әмбебап болатын баспалар мен теле және радио арналары болып

келеді ... ... қоса ... іс ... ... ... ... өз ішіне алатын баспалар мен ... ... ... ... ... ғана ... ... сұранысына

жауап беретін жалпы саяси бұқаралық ақпарат құралдарында кейде келеңсіз

жағдайлар да ... ... ... ... ... ... ... қажетті ақпараттарды, анағұрлым дәл және терең жеткізу

қажеттігі туындайды (саясат, медицина, мәдениет, экономика).

Дегенмен, қоғамдық өмірдің ... ... ... мәліметтер

беруге арналған арнаулы мамандандырылған бұл-бұқаралық ақпарат құралдары

болып табылады.

Сонымен, баспалар мен бағдарламалардың дифференциясын (жіктелуін),

құрылымдарының әртүрлілігін ... ... ... ... ... жөнінде классикалық ойшылдардың еңбектерінен анық көре

аламыз. Бұқаралық ақпарат құралдарының арақатынасы ... ... ... ... ол ... ... істейтін әріптестері мен

қызметкерлеріне байланысты ... Осы ... ... ... ... ... тән сипатта, саяси партиялар мен саяси

қауымдастықтар және ... да ... ... ... бақталастық жүріп

отырады. Осындай бақталастықта баспалар мен бағдарламалардың қоғамдағы

орны маңызды орын алады.

Саяси ... ... ... ... ... ұйым ... ... әлеуметтік мақсаттарын, стратегиялық және тактикалық

бағыттарын болмысына қарай көрсетеді. ... ... ... ... ... не мекеменің атақ-абыройын, қоғамдағы ұстанатын

принципін анықтап ... ... ... өзара әрекеттері көлемді бақталастық

аясында, жаппай аудиторияның ықпалына қарай ... ... ... әртүрлі нысанда сипатталады.

Баспалар мен бағдарламалар арасында өлшеуге келмейтін (антогонистік)

күштер шоғырланады, бүкіл қоғамдық ... ... бір ... ... ... ... діни т.б.), яғни саяси топтардың арасында кім

жеңеді, кімнің мүддесі ... ... ... ... ... ... журналға

және радио, теле бағдарламаларға мәліметтер үлесін топтау болып табылады.

Белгіленген мерзім ішінде редакция арнайы ... ... ... ... ... Сондықтан, ақпараттың саясат кең шеңберлі

журналистиканың мәселелері: баспа мен бағдарлама авторларының тақырыптық

бағытта ... ... және ... ... ... ... ... қатынасы, қандай жанрда болуы т.б.

Бұқаралық ақпарат құралдарының ... ... ... ... ... – «бір ... ... немесе

бағдарламалардың арасында таралуына қарай былайша айқындалады:

бүкілелдік, ... ... ... Ал, вертикальді жағынан:

баспаның деңгейіне ... – ... мен ... ... елді ... және ... ... баспадан, аудан газеттерінің желісіне

дейін.

Бірақ, бұқаралық ақпарат құралдарының үлестік координациясы бірдей

болса да, ... ... ... бір ... ... ... аз

шығындалып, көп нәтижеге жеткенде ғана ұтымды болады, себебі бұқаралық

ақпарат құралдарының «эмерджентті» ... ... ... ... ... ... жауап береді. Мысалы, журналистика

органдарының ресми сипатта болып, бұқаралық ... ... ... ... ... ... ... жұмыс жүргізсе, биліктегі органның кеңесіне қарай ... ... ... ... ... ... шоғырланған) мәдени ортада

теледидарсыз өмірді елестету мүмкін емес. Телевизор (көгілдір экран)

қазіргі ... адам ... ... ... болса, ал теледидар аса

күшті қоғамдық институтқа ... ... ... ... ... ... өкілдерінің аясында айналды. Экономистер

және әлеуметтанушылар үшін теледидар қоғамдық институт ретінде қоғамның

интеграциялану және ... ... ... ... ... ... ... қарастырады. Ал,

әлеуметтанушылар теледидарды әлеуметтік институт ... ... яғни ... ... деген конфигурациясын, құрылымын,

динамикасын қарастырады.

Осыған байланысты жалпы коммуникацияның негізін ... - ... ... ... ... ... Г.Шиллер,

Дж.Гербнер және басқалар әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... құралдарының арнаулы

үрдісін былайша көрсеткен: «Бұқаралық ақпарат құралдарының құрылымдық

қызметтерін қоғамдық жүйелермен өзара ... ... ... ... пен бақылауды үйрену, соңғы нәтижесінде ... ... ... ... ... ... келісімге

келу, игілік ету»[3].

Қазіргі заманғы американдық коммуникацияның теориялық тұжырымдары,

мәселелері және ... бар. ... ... ... және

қоғамның өзара қарым-қатынасы, екеуінің өзара әрекеті, саяси-мәдени және

ұлттық-мемлекеттік жүйедегі негізгі қағидалық қызметтері қарастырылады.

Мекеменің, ұйымның және ... ... ... ... ... ... ... олардың қызметтері әртүрлі болып келеді,

екінші жағынан алғанда кез ... ... ұйым ... ... бақылайды, ал үшінші жағынан бұл ... ... ... және ... ... ... ... табылады.

«Теледидар және басқа да бұқаралық ... ... ... ... ... соның саяси, әлеуметтік, экономикалық мүдделеріне қызмет

етеді. Мұндай қызмет ету болған жерде Үкіметтің ашық түрде ... ... және ... да ... ... арқылы) заңды деп

саналады, экономикалық (коммерциялық) механизмдері болған кезде орын

алады. Бірақ, ... ... бір ... ... бақылауында

болғанымен, теледидар әлеуметтік бақылауды өзі атқарады. Яғни ... әсер ... ... ... ... ... бірдей идеяларды

қалыптастырып, мінез-құлық үлгісі ретінде болады»-дейді, У.Шрами[4].

Бүгінде отандық теледидардың негізгі болмысы және ... ... ... ... теледидарға қарағанда американдық

теледидарға ұқсап барады, немесе ... ... ... ... ... тұжырымдары және ... ... ... ... ... өте зор, ... теледидар қоғамдық сананы қалыптастырады.

Бұқаралық ақпарат құралдарының қоғамға деген тиімді ... ... 50-60 ... ... ... Коммуникативистиканың

негізін салушылардың бірі У.Шрами өзінің трактатында коммуникацияның

тиімді ... екі ... ... ... ... ... ... ақпараттық жүйенің рөліне, олардың қайнар көзі ретінде

әлеуметтік өзгеріс ... ... ... ... ... қалуға

қалайда шешімімен әсер ету»-дейді[5].

Бұған мысал ретінде Дж.Оруэллдің 1984 ... ... ... ... Бұл пікірге қарама-қайшы пікірмен П.Лазерефельд және

Р.Мертонның тұжырымдамалары бойынша, олар бұқаралық ... ... ... ... ету ... ... ... олардың арандатуға

болған мүмкіндіктеріне қарсы келеді, бірақ аса көп ауқымдағы ақпараттарды

«әлеуметтік есіріткі-деп ... ... ... белсенділігі

төмендеп, жалығып кетеді»-дейді[6].

«Жаппай жалпы коммуникация, атақты ойлар және әлеуметтік ... ... ... ... ... ... үлкен бизнес демеп тұрады айналымдағы ... ... ... олар ... ... сақтау үшін өз

жарнамаларын көрермен алдына шығарады. ... ... ... бұл қаражат

кейде қабілетсіздеу болады, қоғамдық құрылымға «цементтегендей әсер» кері

әсер етеді[7].

Гербнер Шиллер мынадай еңбектердің авторы: «Массовые ... и ... ... (1973 жылы ... ... массовый

информации и культурное господство» (1976 жылы шыққан). Американдық

бұқаралық ақпарат құралдары ... ... ... әсер ... ... ... ... Г.Шиллер Американың бұқаралық ақпарат

құралдрының мазмұнын және нысанын анықтаған, сол бойынша аңыздарды және

оларды көрсету құралын ... ... ... ... ... ... ғалымдары «жағдаят» атты тұжырым жасады, сол

тұжырымы бойынша теледидардың жүйелік болмысын ашу, ... ... ... сақтай отырып зерттеу. Аннэнбер коммуникациялық

мектебі Пенсильвания университеті тарапынан 1959 жылы құрылған, ... - ... ... ... Джарддока Гербнердің

басшылығымен бұқаралық ақпарат құралдарын зерттеу ... ... база ... ... ... беру ... ... «Мәжбүрлеу

тәсілі және мәдени индикатор» атты ... ... ... ... ... мәдени қаруы»-деп 1976 жылы

Гербнер мен Гросс жазды- «бұл бекітілген ... ... ... ... ... ... мен ... кеңейтіп

күшейтеді және өзгертеді немесе жояды. ... ... ... – бұл ... ... ... және тарату»[9].

«Жағдаят» тұжырымдамасы бойынша Дж.Оуриэлл, У.Шрами теледидардан

берілетін ақпараттардың ақиқатқа ... ... ... бұқаралық ақпарат құралдарының қызметтерінің ... ... ... П.Лазарфэльд және Р.Мертон зерттеп талдау

жасады. Американдық әлеуметтанушылар мен ... ... ... ақпарат құралдарының қоғамдағы қызметтерінің

өзара қатынастарын және олардың шығу ... ... ... ... Хэд ... ... жүйесіне салыстырмалы зерттеулер

жүргізіп, радио-теле трансляция мәселелеріне типтік зерттеулер жасап,

өзінің ... ... ... ... ... атты кітабында

қарастырды (1986 жылы). Синди Хэд бұқаралық ақпарат құралдарының

қоғамдағы меншіктік ... үшке ... ... ... құралдарының жекеменшікке, меншік нысандарын жекелеу

арқылы зерттеу жүргізді;

2. Мемлекеттік меншіктегі бұқаралық ақпарат құралдарындағы жағдайға

зерттеу жүргізді;

3. ... ... ... ақпарат құралдары жайлы зерттеу жүргізді.

Сонымен қатар, Синди Хэд бұқаралық ақпарат құралдарын былайша жіктеді:

«Мемлекеттік бұқаралық ... ... – ... ... деп бөлді. Америка қоғамында теледидар көрермендерге

әмбебаптылығымен ... ... ... тартымдылығына қарай бағаланады. Нарықтық ақпараттық жүйеде

көрсетілімдер көрсете білсе, бәсеке де ... ... ... ... нұсқада болған елдерде телеарналардың ... ... ... ... нәтижесінде кадрлар бөлімін

толықтырып, құрылғыларын жаңартып ... ... ... ... яғни ... жүйе ... ... нарықтық экономикада

болуы қажет және тұтынушылар талаптарын қанағаттандыруы қажет»[10].

Аннэнбер мектебінің ғалымдары ... ... ... ... ... ... жайлы жүргізген зерттеулерін былайша

қорытындылайды:

«Теледидар - орталықтың (биліктің) идеологиясынан ... ... ... өмір ... ... индивидтің өзі жасаған

бейнесін (образын) қабылдауға әрекет етеді»[11].

Бұрынғы кездері теледидар және басқа да бұқаралық ... ... ... ... ... мифологиялық (аңыз) ертегі, фольклор,

дін атқарып келген болатын, яғни әртүрлі ырымдарды (ритуал) орындау арқылы

әлеуметтік бақылау ... мен ... ... ... ... да ... аңыздық әлемге индивид таңдау ... ... ... іріктегенде көбінесе абыройы асқақтаған тұлғалар

көрсетілген, ал орташа жұмысшылар бірен-саран ... ... ... ... ... ... ... болған.

Теледидарды көретін Америка халқының орта ... тобы ғана ... ... ... арасында немесе оппозиция мен биліктің көбіне

тұрақтылықты қалыптастыруға тырысқан. Дегенмен, олигархтардың телеарналары

өз ... үшін ... ... ... ... ... ... еркектердің басым бөлігін батыр, атақты бай, етіп ... ... ал ... үй ... ... ғана көрсететін болған.

Теледидардан қылмыстық статистиканың біраз сандарын

көрермендерге ұсынып, зерттеулер бойынша ат шулы ... ... ... жасы 30-40 жас ... ... болған. Телеарналар

тергеу және қайта тергеу процесін, тұтқындауды көрсетіп отырған. Дегенмен,

теледидар әлемінде қылмыскерлер ... ... ... ... ... шын ... болса дәл олай болмайды, өйткені шын өмірде қылмысты

ашу, әділ сот құрып соттау оңай ... ... ... ... ... ... Дюркгейм бұқаралық ақпарат

құралдарында көрсетілетін жазалау ... ... ... ... ... бері ... бейімделіп, бақылау қызметін меңгерді. Бұрынғы

заманда қоғам ... ... ... ... бойынша, ырымдарға сүйене

отырып атқарылған, оның жеке ... ... және ... ... ... бұқара халықтың қылмыскерді жазалауы моральдық ... ... ал ... ... нормаларды сақтаса, ол

қоғам үшін тиімді болады. Бұрынғы кездері қоғам әдет-ғұрып арқылы, ... ... ... ... ал ... ... ... реттелуде? Бұл өте

күрделі сұраққа мен ... ... ... ... ... ... жауап

беремін, яғни қоғам бюрократияланып, рационалды болғандықтан, билік пен

бұқаралық ақпрат құралдары тағы да басқа да әлеуметтік ... ... ... өз ойын білдірген Э.Дюркгейм[13].

Тағы бір жерде: «Кейде телеарналар арқылы көрсетілген жазалау процесі

әділ ... деп ... шын ... әділ сот ... ... жай ... ... қадірін жоғалтады»- деп

қорытындылайды өз ойын Эмиль Дюркгейм[14].

К.Гульд және ... ... ... ... ... атты ... ... теледидар туындатады, өйткені

теледидар тағдырға байланысты болса, адамның іс-әрекетіне қарай ... ... ... және айналасындағылардың ықпалына қарай болады»-

деп, өздерінің көзқарастарын айтады[15].

«Ойын-сауық көрсетілімдері арқылы теледидар қоғамдық санаға ... ... ... және орта ... ... (портретін) көрсетеді,

яғни жұмысшы таптың кейіпкерлері дерлік жоқтың қасы. Ал, әйелдер ... ... ... ... ... тауарлар мен

қызметтерді егжей-тегжейлі таныстыру арқылы ... болу ... ... пен ... ... ақпарат құралдарын

осылайша топшылайды[16].

К.Гульд пен С.Догмардың ... ... ... ... ... ерлерге бағыныштылығын көрсете, жариялап отыру қажеттігін дұрыс

деп бағалайды.

Теледидар арқылы ... ... ... көбі жекеменшік иелерінің

мүдделеріне қарай көрсетіледі, өйткені Америка және басқа да ... тап ... ... ... ... ... ... кетеді. Адамзат дамуының индустриалды қоғам кезінде пайда

болған ... ... ... ... ... келтірсе, басқа бір жүйе

қоғамға ... ... ... әр ... ... өз ... ... қоғамда бақылау орнатқанымен, кейде ... ... ... ... ... ... теледидардың басты

мақсаты: жұтшылыққа ... ... ... ... аса ... ... ... құралдары зерттеушілердің талдауы (анализ) мен

көзқарастары бойынша қоғамға бақылау ... ... ... ... өзінің қызметтерін нарықтық экономикада одан әрі қарай

дамыту және әлеуметтік бақылау механизмдеріне елеулі ... ... ... қоғамның әрбір мүшесіне барынша ақпарат таратуға,

ақпарат алмасуға, олардың көзқарастарын өзінің ... ... ... ... тиіс.

1.2. Бұқаралық ақпарат құралдары туралы ресейлік теориялар

Бүгінде отандық бұқаралық ақпарат құралдарының негізгі болмысы ... ... ... ... ресейлік теледидарға қарағанда

американдық теледидарға ұқсап ... ... ... ... Ресейлік ғалымдардың теориялық тұжырымдары және зерттеу

тәжірибиелерінің ықпалы бұқаралық ақпарат құралдарына өте зор, ... ... ... құралдары қоғамдық сананы қалыптастырады.

Жаңа аудиториялық таптың келіп шығуына ... ... ... ... ... ... ... қалыптастырады (мысалы, кәсіпкерлер),

яғни осы салаға байланысты толыққанды ... ... ... ... Ресейде ХХ ғасырдың басында аумақтық жергілікті

ақпарат алмасатын Сібірліктерге арналған «Сибирь» газеті ... ... ... саяси көзқарастарын жариялайтын саяси газет

«Демократическая ... ... мен ... ... ... ... ... қарай бөлуге болады және олар бір-біріне өзара ұқсас болып

келеді (тақырыбына қарай, аудиториясының масштабына қарай, ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық

пікірге қарай қалыптасты. Бұқаралық ақпарат құралдары барлық тақырыптарға

әмбебап болатын баспалар мен теле және ... ... ... келеді

(техникалық мамандарды қоса алғанда), іс жүзінде қоғам өмірінің барлық

саласын өз ішіне алатын баспалар мен ... ... ... ... ... кейде келеңсіз жағдайлар да болады.

Сондықтан, бұқаралық ақпарат құралдарына қоғамдық пікірді, өмірге ... ... дәл және ... ... ... туындайды

(саясат, медицина, мәдениет, экономика)[17].

Дегенмен, қоғамдық өмірдің ... ... ... ... ... арнаулы мамандандырылған, бұл-бұқаралық ақпарат құралдары

болып келеді. ... ... кең ... ... ... «Зарубежом» және «Новое время» апталық

баспаларының жұмысы шетелдік баспалардағы ... ... ... ... көзқарастарды талқылайтын мәліметтерді жариялайды.

Шығармашылық зиялы қауымды өзіне ... ... ... әдеби

мақалаларды жариялайтын «Культура» газеті Ресей қоғамының мәдени-әдеби

саласындағы өзекті мәселелерді ... ... ... орай,

аудиториясы мүлдем ұқсамайтын спорттық оқиғалар мен ойындарға арналған

«Футбол» және «Хоккей» ... ... да бар, ... ... ... ... этикалық-құқықтық мән-жайларын өз мүдесіне

алған.

Сонымен, ... мен ... ... ... ... ... ақпарат құралдарындағы жиынтығы

болып табылады. Бұқаралық ... ... ... олардың

қоғамдағы алатын орны, бағыт-бағдары ол жерлерде жұмыс ... мен ... ... ... Осы ... ... және ... мүдесіне тән сипатта, саяси

партиялар мен ... ... және ... да мекемелер арасында

күрес, бақталастық жүріп ... ... ... ... ... ... орны маңызды орын алады.

Саяси жүйесі дамыған қоғамда әрбір мекеме, ұйым ресми, ... ... ... ... және ... ... ... көрсетеді. Тұжырымға сәйкес баспа және

бағдарлама ұйымның не ... ... ... ... ... көрсетеді.

Бұқаралық ақпарат құралдарының өзара ... ... ... жаппай аудиторияның ықпалына қарай өтеді. Дегенмен,

осындай бақталастық әртүрлі нысанда сипатталады.

Баспалар мен бағдарламалар арасында өлшеуге келмейтін ... ... ... ... ... ... бір бөлікте күрес

жүреді (таптық, ұлттық, діни т.б.), яғни ... ... ... ... ... мүддесі айқындалатыны болжанады.

Журналистік қызметтің қарапайым ... ... ... ... теле ... мәліметтер үлесін топтау болып табылады.

Белгіленген мерзім ішінде редакция ... ... ... ... ... ... ... ақпараттың саясат кең ... ... ... мен ... ... ... ... жариялау және басқа бұқаралық ақпарат құралдарының

авторға деген қатынасы, қандай жанрда болуы т.б.

Қазіргі кез келген ... ... ... ... ... құралдары әсер етпей қоймайды. Дамыған мемлекеттеде ақпарат

ауысудың дамуы, мәдениеттің, ... ... ... ... ... ... ... бөлшегі - Интернеттің пайда болуына

себепші болды. Интернет бүкіл әлемдегі бұқаралық ақпарат құралдарының басты

элементі болып табылады. Әлемнің кез ... ... ... (сеть) интернетті тәулік бойы пайдаланумен қатар, қоғамда болып жатқан

мәдени болсын, ... ... кез ... ... ... ... алып ... өз мүмкіндігін береді.

Интернет - бұқаралық ақпарат ... ... ... ... ... интеграциялық сапасы жағынан

ерекшеленеді. Енді интернет ақпарат алмасу желі болып қана ... ... ол ... ... ... ... ... алмасу символына,

саясаттағы тұлғалардың өз ойларын бөлісулеріне, мемлекеттердің мәдени және

экономикалық ... көп ... ... ... ... ... ... халықаралық көзқарастар мен идеялардың еркін дамуы да осы

интернет желісі ... ... ... ... Жаңа ... ... пайда болуы философтарды, саясаткерлерді, ... ... және ... қызығушылығын оятып, ол жайлы түрлі

сындар мен қөзқарастарын айта ... ... ... ... ... ... Т.Гоббстың, П.Гольбахтың,

И.Канттың, В.И.Лениннің, Сократтың, К.Маркстың, Б.Спинозаның, В.Шелингтің,

Ф.Энгельтің ... ... ... ақпарат құралдарын еркін пайдалануды және бұқаралық

ақпарат ... сөз ... ... ... ... өз ... ... Олар: В.Г.Элизаров, Л.Л.Эфимова, А.А.Маликовскй,

В.Н.Монахов, В.Н.Снетков, В.С.Хижняков, Л.Якишов және т.б. ... ... сөз ... шектеуде теориялық зерттеулер жетерлік.

Мұндай зерттеуді жүргізгендер-С.С.Алексеев, М.И.Байтин, А.А.Белкин,

Л.Л.Беломесных, ... ... ... ... Д.В.Карпов, В.А.Конов, А.В.Малько, А.А.Подмарев, И.М.Приходько,

И.Н.Рыбушкин, Н.Н.Семенюта. Ал, бұл ... ... ... зерттеген

зертеушілер-А.М. Барношев, С.А.Горшков, Г.В.Игнатенко, С.Ю.Маречкин ... ... ... сөз ... мен оны ... құқығы

жайлы ғылыми зерттеу жүргізген ғалымдар-В.А.Авраменко, Г.А.Алхутова,

М.Г.Винокурова, ... ... ... ... ... Ху ... және т.б. ... ақпарат құралдарының орны мен дамуы жайлы

мәселелер басқа мамандарға ... ... ... қызықтырады.

Өйткені, журналистер осы саланың адамдары болғандықтан, өз үлестерін қосуға

дайын-ақ тұрады. Бұқаралық ... ... ... ... ... ... ... орын алуын, бұқаралық ақпарат

құралдарының ... ... ... ... ... ... А.Рихтер және т.б.

Интернет желісінің заңды ... ... ... ... ... ... И.С.Мелюхин,

В.Б.Наумов, И.Н.Рассолов, ... ... ... ... жүйеде азаматтық-құқықтық зерттеулер де

жүргізілген: келісім-шарт ... ... ... мүліктік құқық,

жекеменшік құқығы ... ... ... Е.Аноневаның,

И.Л.Бачилоның, С.Батузоның, Л.В.Горшковтың, Б.Д.Завидованың, Калятиноның,

А.А.Косовецтің, С.В.Малахованың, ... ... ... ... ... Интернеттің арқасында

саяси процесстердің рөлі артып, бұқаралық ақпарат құралдарының функциясының