Қазақ халқының қалыптасуы мен қазақ хандығының құрылуы

Қазақ халқының пайда болуы мен нығаюы

Қазақ халқының құрылуы

Қазақ халқының саяси тарихы

Үш  жүз қазақ этнонимі

«Қазақ»термині тарихи жазба деректерде ХIV ғасырдың орта кезінен бастап кездеседі.Кейбір тарихшылар «қазақ» терминінің одан да ертерек кездесетінін айтады.Араб қыпшақ сөздігінде «қазақ» сөзіне «еркін», «кезбе» деген түсіндірме берілген.Бірте-бірте «қазақ» атауы этникалық мәнге ие болды.Өзбек хан билік еткен тұста қазақтар халық ретінде ерекшелене бастаған.

XV ғ.50-60 жылдарында этносаяси  процестердің нәтижесінде,яғни аймақтағы жерлердің бір саяси құрылымға бағынуы, қазақ жүздерімен тайпаларының бірігуі, ұзақ уақытқа созылған халықтық құрылымның аяқталуы қазақ хандығының құрылуына әкелді.Керей мен Жәнібек сұлтандардың басшылығымен Жетісу жерінде Қазақ хандығы құрылды.

Темір әулеті Мұхаммед      Шайбанимен  күресте  женіліс  тапты. Қазақ хандары Әбілқайыр  ханның мұрагерлеріне қарсы күресте  олардың мемлекетінде ішкі сыртқы қайшылықтарды  толық пайдаланды. Әбілқайыр ханның ұрпақтарымен соғыста жеңіске жеткен қазақ хандары Дешті Қыпшақ даласын,ондағы көшпелі тайпаларды бірте хандықтың құрамына қосып алады.

  Қазақстан  территориясында негізгі үш этникалық  территориялық бірлестіктер- Ұлы  жүз,Орта жүз және Кіші жүз  пайда болды.Ұлы жүз құрамында:албандар, дулаттар, жалайырлар,ошақтар,суандар болды.Орта жүз құрамында:қыпшақ, арғын, найман,керей,уақ,бора шүйе рулары кіреді.Кіші жүзге:төртқара, шөмекей, байбақты,керейіт, тана, ноғайлы рулары кіреді.