Фрезерный станок 6Н81

Мазмұны 

  Кіріспе 4
1 Білдектің жалпы  мінездемесі 5
1.1 Білдектің технологиялық  мүмкіндіктері 6
1.2 Білдекте дайындаманы  орнату тәсілдері 6
1.3 Білдекте кесу құралын тіркеу тәсілі 10
1.4 Өлшеу құралы 10
2 Білдектің қалыптасуы 11
2.1 Білдекте туынды түзулерді алудың тәсілдері 11
2.2 Білдектің кинематикалық  құрамын құру 13
2.3 Білдектің үйлестіруі 15
2.4 Білдектің кинематикалық  құрамының анализі 15
3 Білдектің техникалық мінездемесінің негізделуі 17
3.1 Шетжақты жоңғымен қара жоңу 17
3.2 Дискті жоңғымен қара жоңу 19
3.3 Шеткі жоңғымен жоңғылау 19
4 Басты қозғалыстың  жетегінің кинематикалық есептеуі 21
4.1 Басты қозғалыстың  жетегінің жылдамдық санын анықтау 21
4.2 Айналу жілігінің  графигін құрастыру 21
4.3 Тісті доңғалақтардың тістер санын анықтау 25
5 Жетектің элементтерін есептеу 26
5.1 Біліктердің алдын-ала  есептеуі 26
5.2 Тісті берілістің модулдерін есептеу 28
5.3 Тісті доңғалақтардың өлшемдерін анықтау 30
6 Тексеру есептеулері  31
6.1 Біліктің нақтылы  есептеуі 31
6.2 Домалау мойынтіректерін  таңдау 35
6.3 Оймакілтекті  байланысты тексеру 36
6.4 Кілтекті байланысты беріктікке тексеру 36
6.5 Айналдырықты  түйінді қаттылыққа есептеу 37
6.6 Айналдырықты  түйінді дәлділікке есептеу 39
  Қорытынды 42
  Пайдаланылған әдебиеттер тізімі 43
 

 

Кіріспе 

     Қазiргi металкескіш білдектер өңдеген бөлшектердi тек қана жоғарғы дәлдiктердi қамтамасыз етедi. Машиналар және құралдардың өте маңызды бөлшектерiн жауапты беттер микрометрлердiң еншiлерiндегi қателiгi бар білдектерде орындалады, беттiң кедiр-бұдырлығы жүзiншi алмас қайраудан аспайды. Машина жасаудағы дәлдiкке талаптары үнемi өседi, және бұл, өз кезегiнде, өте дәл білдек жасауды алдында жаңа есептердi құрады.

     Білдектер және аспаптар жинағы ғылыми-техникалық iлгерiлеудiң өзi жауапты бөлiмшелерiнiң бiрлерiне метал кесетiн машина жасауларды технологияның төңiрегiдегi мамандары болуға тиіс. Есеп икемдi өндiрiстiк жүйелер үшiн өңдеудi технологияның нәтижеде азу әбден жетiлдiруi, жаңа метал кесетiн микропроцессорлық басқаруы бар білдектер, білдекті модулдардың жасауы машина жасаудың барлық салаларын техникалық және ұйымдастыру қайта жабдықтауы және бұл негiзге қамтамасыз ететiн еңбек өнiмдiлiктi маңызды жоғарылатумен қамтамасыз еткендiгiнде болады. Әйтеуiр, инженер-білдек жасаушылар инженер табысты өнерлік еңбек үшiн математиканың төңiрегiдегi, физика, есептеушi техниканы берiк дайындалуы, iргелi бiлiмi болуы және ортақ инженерлiк пәндер бойынша дағдылар және өз келешек мамандығын жақсы бiлуi керек. Ортақ ең маңызды қасиеттер және металл кесетiн білдектердiң техникалық деңгей анықтайтын сапалар білдектердiң жақсы үлгiлер және жаңа үлгiлерiн құрылатындай етiп ашық ұсынуға керек.

     Дәл қазiр және шолынатын келешектерге білдектер, білдекті модулдар, икемдi өндiрiстiк жүйелердiң жаңа үлгiлерiнiң жасауы талап етедi, сондықтан келешек маман-білдек жасаушылар білдектер және олардың ең маңызды түйiндерiнiң құрастыруының негiздерiмен бiлуi керек. Есептеушi техниканың табысты қолдануы үшiн білдекті жабдықтың барлық түрлерiн жобалау құрастыруда жақсы бiлiп, оның пiшiндеуi және ықшамдаудың әдiстерiмен бiлуге процесстiң мазмұнуға керек.

     Қазiргi білдек микропроцессордың негiзiнде бағдарлаушы есептеу машинасымен өлшемдi өңдеу үшiн технологиялық машинаны органикалық қосты. Маман-білдек жасаушы маман сондықтан санмен көрсетiлген бағдарламалы басқарудың қағидалары білдекпен жақсы түсiнуi, әзiрлеу және бақылаудың дағдыларымен басқарушы бағдарламаны бiлуi керек. Ол микропроцессорлық басқару құралдары, негiзгi олардың мiнездемелерi және білдектің құрылымын бiлуi керек. 

 

      1 Білдектің жалпы мінездемесі 

     Білдектің негiзгi түйiндерi (1.1-сурет) - жылдамдықтар қорабы және айналдырық түйiнiмен станина ; Б - салпыншақтармен тұмсық; В - қосымша тұмсығы бар консольнiң байланысы; Г - бұрылатын үстелдiң бiр бөлiгi; Д - көлденең шана; Е - үстел; Ж - беру қорабымен консоль; 3 - мұздатқыш сұйық үшiн резервуармен негiз.

     Басқару органдары. 1 — жылдамдықтар қорабының ауыстыру сабы; 2 — айналдырықтың қосылу сабы; 3 — үстелдің қолмен бойлық қозғалуының сабы; 4 — үстелдің бойлық берілісінің басқару сабы; 5 —көлденең берілісінің басқару сабы; 6 — тік берілісті басқару сабы; 7— үстелдің қолмен тік қозғалуының сабы; 8 — беріліс қорабының ауыстыру тегершігі; 10 — беріліс қорабының ауыстыру сабы. 

 

1.1-сурет - 6Н81моделді көлденең-жоңғыш білдегінің жалпы көрінісі. 

     1.1 Білдектің технологиялық мүмкіндіктері 

     Жеке  және сериялы өндiрiстiң шарттардағы  цилиндрлiк, диск сияқты, бұрыштық, модалы және модулдiк жоңғыларға кiшi-гiрiм өлшемдердiң әр түрлi бөлшектерiн қыруы. Бұрылатын үстелдiң бар болуы бұрандалы ойыстар қисықтiс доңғалақтар, жоңғылар, ұңғуыштар, соған ұқсас бөлшектердiң жазбаларының жасауында қыюға мүмкiндiк бередi. 

     1.2 Білдекте дайындаманы орнату тәсілдері 

     Жұмыстанылатын  бөлшектер үстел, машина қыспақтары немесе білдектiң үстел орнатылатын арнайы құрал-саймандарда тiкелей бекiнедi. 

     1 — тегершік; 2 — жүрісті бұрама; 3, 4 — сомындар; 5, 8 и 10— тісті доңғалақтар; 6 — аша; 7 — жалғастырғыш; 9 — үстел; 11 — бұрылыс плитасы; 12 — кептірлер; 13 —жылжыма; 14 — қырықаяқ; 15 — бұрамалар; 16 — консоль; 17 — білік 

 

1.2-сурет - Әмбебап консолді-жоңғыш білдектің үстелі: 

     Білдекты құрал-саймандар е үстел, өйткенiде даярлауларды қою үшiн қолданылады. координаталық өстер туралы пiшiлген затының бағыттары үшiн және оның жағдай бұнының сенiмдi бекiту үшiн.

     а — бұрылмайтын қысқыштар (1), бұрылатын (2), арнайы (3) және дөңгелек дайыдамалар үшін (4); б — қатты бұрыштар (5), бұрылатын (6) және арнайы бұрылатын (7); в – қысатын тақтайша; г — бұрылатын бастырма үстел 

 

1.3- сурет – Жоңғыш білдектерде дайындамаларды қысатын аспаптар. 

      Мұндай  білдекты қыспақтар, үстелдер, бөлгiш бастар және қарапайым қысқыш (1.3-сурет) құрылым әмбебап құрал-саймандардың тән кең қолданудың фрезерлiк білдектерi үшiн. Сериялы және жаппай өндiрiс шарттардағысы нақты пiшiлген затының өңдеуi немесе даярлауларды топ үшiн арнайы құрал-саймандарды қолданады. Фрезерлiк білдектердi технологиялық мүмкiндiк кеңiтетiн қосымша құрылымдарды бiр қатар жағдайда қолданады: көлденең немесе тiк өспен фрезамен жұмыс iстеуге мүмкiндiк берген шпинделдiң жағдай құбылғыш бастар; кәдiмгi фрезерлiк білдектерге көшiргi жұмыстар хабардың пiшiлген затын қашауға мүмкiндiк беретiн бастары тағы сол сияқтылар.

     Білдекты қыспақтар екi өзара перпендикуляр өстер туралы қыспақтар танып бiл ауылынан эксцентриктер, пневматикалық камералар, гидравликалық цилиндрлар, серiппелер, тетiктердiң түрiнде және өйткенiден бұрандалы, қысқыш элементтерден басқа бұрылмайтын және бұрылатын иемдене алады. Қыспақтар аз меншiктi өлшемдер және биiк қаттылықтың жанында пiшiлген затының сенiмдi, тез бекiтулерiн қамтамасыз етедi. Бiр жылжымалы губкасы бар белгiлi қыспақтар, (екi жылжымалы губкалармен) өздiгiнен ортаға келетiн, жүзитiн губкалармен тағы сол сияқтылар. Арнайы губкаларды бiр қатар жағдайда қолданады, (цилиндрлiк, турбиналардың жауырындары үшiн тағы сол сияқтылар) күрделi форманың даярлауларын бекiту үшiн қысқыш беттiң формасы бойынша.

      Пiшiлген затын бөлуге керек болса әмбебап  бөлгiш басты қолдану бiрнеше  тең жиiрекке. Бөлгiш бас тең  немесе теңсiз бөлiктер, әр түрлi тiктiк  және жұдырықшалардың кейбiр түрлерiнiң  өңдеуiнiң бұрандалы беттерiнiң  кесуiнде пiшiлген затының дөңгелегiнiң  бөлiнуi үшiн арналған. Пiшiлген затының бекiткiшi патронда, цангаға немесе орталықтар iске асады.

      Бөлгiш  бастар және көп шпинделдi, механикалық  және оптикалық болады. Соңғысы бақылау  операциялары үшiн жиiрек қолданады. Барлық механикалық бөлгiш бастар лимбовые және безлимбовыелерге бөледi, әрекет ету қағидаты бойынша - тiкелейге, бос тұру және дифференциалды бөлу.

      Тiкелей  бөлудiң бастары пiшiлген затының  бекiтуi және саңылаулар немесе фиксатор кiретiн саңылауларды керек санмен бөлгiш диск үшiн патрон немесе орталық  бiр шпинделде алады. (бұрыш бойынша) бөлгiш дисктiң қателiгiнiң бұл  жердегiнiң барлығы қырылатын  беттерге берiледi, сондықтан бұл  бастар алқап, кiру рұқсатының жанында  бұрышқа қолданады. Әмбебап бөлгiш  бастар өте күрделi қырғы операциялар, жұдырықшалардың өңдеуiн қоса жүзеге асыруға мүмкiндiк бередi. Конустық және домалақ беттерде де, цилиндрлiкке  де олар кез келген бұрышқа пiшiлген затының бұрылыстарын қамтамасыз етедi, мұндай бастың шпинделi кез келген жағдай ойыс қыюға мүмкiндiк бергенi көлденеңмен  тiкпен аралығындағы орналаса алады.

      Әмбебап бөлгiш баста бөлу жай қарапайымдар тiкелей пiшiлген заты және бөлгiш дисктiң аралығында берiлу қырықаяқ буы, өйткенiден кейiн iске асатын айырмашылығы болады (1.4- сурет). тістермен zЧК батулармен /спен және червяк доңғалағы құрт. Червяк доңғалағы 1 бастың шпинделiнде отырады, құрт - 4-шi екi қозғалыс - D және L болатын 2 сабы барларды бiлiкте. D қозғалыс (дискпен ) бөлгiш лимбi бар сапты концентрлi дөңгелектердiң қатарына екi шеттерiне (бөлулер ) саңылауларды нақтылы сан бiр қалыпты орналасатын 5 жалғастыруға мүмкiндiк бередi. Мысалы, дисктiң бiр тарабында бұл 16, 17, 19, 21, 23, 29, 30 және 31 саңылау, басқаға - 33, 37, 39, 41, 43, 47, 49 және 54 саңылау. Енiң 2 әрдайым бiр тесiктi, өйткенiнiң бiлiкте құрттың бөлгiш бастарында. zЧK == 40, 80 немесе 120-шi чк k-шы, a z. N- zЧK/k қатынас бөлгiш бастың мiнездемелерiмен деп атайды. 3-шi бiлiктердi өзге жағдайда қолданады.

      Саптың  бір айналымы дайындаманы k/zЧК = 1/N ға бұрады. Тісті доңғалақты кесу үшін сапты пр айналым жасау керек, яғни:

nр = k/N = 1/z или пр = N/z. 

 

1.4-сурет – Бөлгіш дайындаманы жай бөлуге баптау 

     Бастың  дифференциалды күйге келтiруi 5-шi лимбтың  қунақылық шектейтiн стопор өшiрiлген күйiнде 6 (1.4-сурет)  жүргiзiледi. Сонымен бiрге 4-шi саптың айналуы (1.5-сурет) бұл жерде шпинделге 1 (бұрамдықты берiлiс арқылы) берiледi, бiрақ бiр уақытта 5 бөлгiш бастың лимбы да айналады. Оған айналу шпинделдiң сол аяғынан сменалық доңғалақтары бар гитараны және конустық берiлу арқылы i = 1 берiледi iг =(zazb1)/(za1zb).  гитарасының сменалық доңғалақтарының тістерiнiң сандарының қатынасы.

      Бастың  күйге келтiруi саптың айналымдар санының iнiң гитарасының доңғалақтарының  тістерiнiң (сонымен қатар бөлу бос тұруда) саптың айналымдар санының анықтауында және киюден болады белгiлi байланыстардан жақын оның жақын - znp. тістердi қолайсыз сан алмастыра табады. Қарастырылған мысал жоғарыда болды мүмкiн деймiз, z = 53. Бар дисктер бойынша бұрылыс 40/53ке жасалсын мүмкiн емесi ашық. Zn р = 50 қабылдаймыз nр=N/zпр=40/50.

      Егер 30 саңылаулары бар дөңгелекпен  пайдаланса, онда сапты е 40/50=24/30 дөңгелектiң  бiр бөлiгi, өйткенiде iстеп тастауы  керек. (саңылау ) 24 бөлулерге. Демек, шпинделдегi бөлулерi әрбiр қабылдауда dшп=(1/z -1/zпр),  қателiк пайда болады, dр=dшпzчк/k.сапта. 
 
 

 
 
 
 

1.5-сурет –Бөлгіш басты дифференциалды бөлгішке баптау 

     1.3 Білдекте кесу құралын тіркеу тәсілі 

    Орнатылатын фрезалар консолды немесе тiрек оправаларға  бекiтедi. Шпиндел оправаларының  сүйемелдеулерi үшiн орталық және шеткi салпыншақтары бар тұмсықтарды  қолданады. Құйрық фрезалар шпинделдiң  конусы немесе бiлезiк қысқыларда тiкелей  бекiтедi. Домалақ қырғы бастар шпинделдiң  шеттерiнде орнатып бекiтедi. 
 

      1.4 Өлшеу құралы 

      Штангенциркүлдер - тереңдiктер және тағы басқалар сыртқы және iшкi диаметрлер, ұзындықтар, жуандықтардың  өлшемi үшiн қолайлы әмбебап өлшеушi аспап мүмкiндiк беретiн есептеу  бөлшектi алынсын миллиметрдi құя  түс;

      Микрометрлер. 0.01 ммнiң дәлдiгiмен даярлаулардың  сыртқы өлшемдерiнiң өлшемi және ою үшiн  қызмет көрсетедi;

      Микроөлшегiш нутромерлер (штихмастар). 0.01 ммнiң дәлдiгiн даярлаулардың iшкi өлшемдерiнiң өлшемi үшiн қызмет көрсетедi;

     Калибрлар - өлшемдердiң ауытқуларының шектеуi, форма және беттердiң өзара орналастырылуы үшiн қолданылатын шәкiлсiз өлшеу  аспаптар: калибрлар - тығын, калибрлар - тұтқа, конусты калибрлар - тығын және калибрлар - төлке, бұранды калибрлар;

 

      2 Білдектің қалыптасуы 

     2.1 Білдекте туынды түзулерді алудың тәсілдері 

     Су бұрғыш сызықтың метал кесетiн білдектерiне аспаптардың шаншып аударатын шеттерi көмегiмен қосалқы элементтер көмегiмен пайда болады. Қосалқы элементтердiң қозғалыстары, көмегiмен беттердiң су бұрғыш сызықтары қай пайда болады, деп аталады және Фның нышандарымен белгi қоюға форма тудырушы МЕСТ 25762-83 және Фs бойынша кесудi жылдамдықтың қозғалысы, (бас қозғалыс) D тиiстi белгiге – МЕСТ 25762-83 бойынша берудi қозғалыс, Ds-тың тиiстi белгiсiне.

     Бағдарлаушы (дөңгелек ) 1-шi су бұрғыш сызық білдекте жазық беттiң қыруында қозғалыс жүзеге асырылатын Фυ1) берудi жанасуды әдiспен пайда болады. 

 

2.1-сурет – Тигізу әдісі 

     Жасаушы (төте ) 2-шi су бұрғыш сызық (П2 ) Фsтiң  берудi қозғалыс жүзеге асырылатын жылдамдығының  көшiру тәсiлiмен пайда болады. Жинап  келгенде, жазық беттiң алулары  үшiн үлгi пайда болуды Фυ 1) и Фs2) екi қозғалыс негiзiнен жасауға керек.

      

 

2.2-сурет – Көшіру әдісі 

 

2.3-сурет – Жоңғылау кезіндегі қалыптастырғыш қозғалыстар 

      4-шi  жасаушы су бұрғыш сызық (2.4- сурет) модалы фрезаның оюлары  қыруда, яғни оюды профиль, үлгi  пайда болуды қозғалыстың iске  асыруы үшiн керек көшiру тәсiлiмен  пайда болады. (бұрандалы ) 2-шi  бағдарлаушы су бұрғыш сызық  үлгi пайда болудың екi қозғалыс  жүзеге асырылатын жанасуды әдiспен  пайда болады: Ф-ның кесуiнiң жылдамдықтары қозғалыспен. Фрезаның (материалдық нүктелер ) тістерi және (2.1-сурет бойынша Ф2) Фs-тiң беруiн қозғалыспен дөңгелектердiң доғаларының төбелердiң қозғалысынан алу анықтайтын анықтайтын мұндай бұрандалы алынатын бұрандалы сызық 2 сәйкес келетiн олардың орналастырылуы (2.1-сурет бойынша Ф1). 

 

2.4-сурет – Бұранда жоңғыш білдекте бұранданы кесу сұлбасы

     Кинематиялық  топты, жазық беттiң қыруын мысалдағы  құратын форма тудырушы қозғалыстарын  қарап шығамыз.

     Болып қойылды қалай айтылған, қажеттi 2 форма тудырушы қозғалыстардың жазық  беттiң алуы үшiн: Фның кесудi жылдамдығының  қозғалысы ма?(В1 ) және (П2 ) Фsтiң беруiн  қозғалыс. Ф айналма қозғалыс па?(В1 ) (шпиндел - домалаудың тiрегi) 3 4 (П2 ) iлгерлемелi Фsтiң кинематиялық буы көмегiмен  пайда болады - көмегiмен булар (үстел - шана) 7 8 кинематиялық. Атқарушы қозғалыстың  алулары үшiн кесудi жылдамдықтың қозғалысы үшiн М1 және М2дiң екi электр қозғағыштарының түрiндегi қозғалыстың  көзi сонымен бiрге қажеттi және сәйкесiнше  сәйкесiнше үстелдiң беруiн қозғалыс үшiн.

     Iшкi байланысы бар М1-дiң қозғалыстың көзi, кесудi жылдамдықтың Қосулары үшiн, 1-шi сыртқы байланыста болады 2. Сыртқы байланыс кесудi жылдамдықты қамтамасыз етедi. Iшкi байланысы бар М2дiң қозғалыстың көзi, берудi жылдамдықтың Қосулары үшiн, 5-шi сыртқы байланыста болады 6. Сыртқы байланыс берудi жылдамдықты қамтамасыз етедi. 

 

2.5-сурет – Білдектің жоңғылау кезіндегі кинематикалық топтары 

     2.2 Білдектің кинематикалық құрамын құру 

     Жазық бет екi су бұрғыш сызықтарды құрастырады: дөңгелек және төте. (бағдарлаушы су бұрғыш сызық) дөңгелек фрезасы бар  шпинделдiң айналуы В1 (В1 ) Фvдiң  кесудi жылдамдығының жүзеге асырылатын қозғалысы жанасуын әдiсiмен пайда  болады. (жасаушы су бұрғыш сызық) түзу сызық (П2 ) Фsтiң қозғалыс жүзеге асырылатын беруiн көшiру тәсiлiмен пайда болады - пiшiлген заты бар үстелдiң орын ауыстыруы. Сайып келгенде, Э22дiң  станогiнiң кинематиялық құрылымы, яғни қарапайым, екi топтардан, құратын қарапайым атқарушы қозғалыс екi бос тұрулар тұрады.

     В1 және (1-сурет) П2 өңдеудi схеманы және қарапайым қозғалыстар келтiремiз.

     Схемада (көлденең орын ауыстыру) соқтығысып қалуды келесi қозғалыстың қамтамасыз етуiн  есепке алуы бар шпинделдегi (білдектiң үстелiнде) бөлшек және фрезаның бекiтуi шартты көлбеңдейдi. Бұдан әрi (В1 ) Фvдiң кесудi жылдамдығының қозғалыс құратын ivдiң күйге келтiруiн органы бар сыртқы байланыс және қозғалыстың көзiнiң (шпиндел - шпиндел бақайының тiрегi) 3-шi кинематиялық топтың iшкi байланысы келтiрiледi - М1 электр қозғағышы. Р1 реверстiк құрылымда болатын сыртқы байланыс.

     Берулер қозғалыс құратын кинематиялық топтар Ішкі байланыс Фs (П2), өзі 7 сырғанаулар  кинематиялық қосты ұсынып жатыр  –8 (үстел – салазки), ұқсас өстер  үшін z y және. Қозғалыстан күйге келтірулерден is және көзден органмен сыртқы байланыс – М2 электр қозғағышы. Күйге келтірулер органмен is берулердің қорабы келіп  жатыр. 7 шынжырда – реверстік құрылым 8 қолданылады Р2, ұқсас өстер үшін y және Р4 z Р3,.

      Білдекта Вр (П4) соқтығысып қалулар қозғалысы орын алып жатыр – консольдар тік орын ауыстыруы салазок түралы. 
 

 
 

2.6-сурет - Жоңғылау кезінде білдектің кинематикалық құрылымы 
 
 
 

     2.3 Білдектің үйлестіруі 

     Құрылымдық формула: XYZOСh , мұнда Сh –көлденең айналдырық, О – стационарлы блок – станина, Z - консоль, Х – үстел, Y – салазкалар. 

 

2.7-сурет – 6Н81 моделді жоңғыш білдектің құрылымы 

     2.4 Білдектің кинематикалық құрылымының анализі 

     2.4.1 Кесу жылдамдығының қозғалысын тудыратын кинематикалық топ Фυ 1)

     2.4.1.1 Траекторияны баптау.

     2.4.1.2 Кесу жылдамдығын баптау 

           УН: . (2.1) 

           УКБ: . (2.2) 

       , (2.3) 

      мұнда - Баптау органының кесу жылдамдығына қатынасы.

  - реверсивті механизмнің беріліс қатынасы 

     2.4.1.3 Бағыттауды баптау. Р1 реверсивті құрылғымен орындалады.

     2.4.1.4 Жол және бастапқы орынға күйге келтiру. Iске аспайды. 

      2.4.2   Берудi жылдамдықтың қозғалыс құратын кинематиялық топ Фs2)

          2.4.2.1 Траекторияның күйге келтiруi. Iске аспайды, өйткенi суппорт iшкi байланыспен қамтамасыз етiледi - бағдарлаушы станиналар (түзу сызық ).

     2.4.2.2 Берудi жылдамдықтың күйге келтiруi 

      УН: . (2.6) 

      УКБ: . (2.7) 

       , (2.8) 

      мұнда - реверстiк тетiктiң берiлiс қатынасы;

            - берудi жылдамдыққа күйге келтiрудi органның берiлiс қатынасы - беру қорабы;

            - жүрiс бұрандасының адымы.

            2.4.2.3 Бағыттың күйге келтiруi. Реверстiк құрылыммен iске асады Р1.

             2.4.2.4 Жол және бастапқы орынға күйге келтiру. Лимб бойынша көрiп оператормен iске асады.

 

      3 Білдектің техникалық мінездемесінің негізделуі 

     Осы кезеңдi мақсат Dтың шпинделiнiң айналу жиiлiктерiнiң реттеудi диапазонының анықтауы болып табылады 
 

       ,  (3.1) 

      мұнда - шпинделдiң максимал айналу жиiлiгi;

           - шпинделдiң ең төменгi айналу жиiлiгi. 

      Ең  төменгi және максимал айналу жиiлiктерiнiң  табылулары үшiн шпинделдiң айналу жиiлiгiнiң кесуiн процесстiң iске  асыруы үшiн қажеттi (алғашқы жазылған және таза) қыруда анықтаймыз, домалақ, диск сияқты және шеткi фрезалармен, сонымен  бiрге ол үшiн тиiстi қуатты табамыз. 

     3.2 Шетжақты жоңғымен қара жоңу D=100мм 

     Жоңғының диаметрi:

     Жоңғылаудың тереңдігі мен ені:

     SZ   76 [1, с. 403] кестесі бойынша анықтаймыз 

SZ =0,12 мм/зуб 

     Кесу  жылдамдығы – жоңғының шеңберлі жылдамдығы: 

         (3.2) 

       коэффициентінің мәні және дәрежелердің көрсеткіштері 81 [1, с. 407] кестесінде, ал Т тұрақтылығының периоды –  82 [1, с. 411] кестесінде көрсетілген 

      , , , , , , ,Т = 240 мин 

        коэффициенті туынды болады, дайындама материалының әсері ( 1-4 кестелері бойынша[1, с.359-360]) ,беттің түрі (5 кестесімен [1, с.361]), аспаптың материалы (6 кестесімен [1, с.361]). 

             (3.3) 

мұнда - жұмыстанылатын материалдың сапа есепке алатын коэффициент;

       - пiшiлген затының беттiк күй шағылатын коэффициент;

      - аспаптың материалының сапа есепке алатын коэффициент. 

 

 

 

 

 

     Айналу  жиілігі: 

         (3.4) 

     Кесудi күш. Бас кесудiң құрайтын күштерi қыруда - округтық күш: 

         (3.5) 

     Коэффициенттiң  мәнi және дәреженiң көрсеткiштерi кестеде 83 [1, с. 412], келтiрiлген.  кестедегi жұмыстанылатын материалдың сапасына түзету коэффициентi [1, с. 362] 

       

         (3.6) 

 
 
 

     Кесу  қуаты. 

         (3.7) 

     3.3 Дискті жоңғымен қара жоңу 

     Жоңғы диаметрі:

     Жоңғылаудың тереңдігі мен ені:

     SZ   76 кесте бойынша [1, с. 403] анықтаймыз. 

SZ =0,12 мм/зуб 

     Кесудi жылдамдық - фрезаның округтық жылдамдығы: 

      , , , , , , ,Т = 180 мин 

 

     Айналу  жиiлiгi: 

 

     Кесу  күші.