Пәндік жұмыс
Коммерциялық емес
акционерлік
қоғам
ПӘНДІК ЖҰМЫС
№33-нұсқа
студенті Исаков А.С.
Алматы 2013
Мазмұны
Кіріспе....................... |
3 | |
Берілген мәліметтер........... |
4 | |
1 |
ЖЭО жылдық энергия жіберілуін
анықтау....................... |
5 |
2 |
Отынға жұмсалатын шығындарды анықтау....................... |
5 |
3 |
Отынды пайдаланудың
ПӘЕ-ін есептеу....................... |
6 |
4 |
Суға жұмсалатын шығындарды есептеу....................... |
7 |
5 |
Еңбекақы шығындарын есептеу....................... |
7 |
6 |
Амортизациялық аударылымдарды есептеу....................... |
8 |
7 |
Ағымдағы жөндеу шығындарын есептеу....................... |
9 |
8 |
Жалпы стансалық және цехтық шығындарды есептеу...................... |
9 |
9 |
Энергияны жіберудің өзіндік құнын есептеу....................... |
9 |
10 |
ЖЭО салуды және пайдалануды экономикалық бағалау.................. |
11 |
Әдебиеттер тізімі........................ |
16 | |
Кіріспе
Жұмыстың мақсаты энергетикалық саланың экономикасында теориялық білімдерді электр және жылу энергиясының белгілі бір өндіру көлеміндегі шарттары бойынша олардың өзіндік құндарын практикалық және инженерлік-экономикалық есептеу жолы арқылы нығайту болып табылады. Есептеулерді жүргізу нәтижесінде студенттер электр және жылу энергиясын жіберудің құраушыларын анықтаудың әдістемесін меңгереді және энергетика саласында инвестициялық талдау әдістерін практикада қолдануға дағдыланады.
Қазақстан электр стансаларының техникалық ахуалын талдау олардың негізгі қорларының 50-60%-ы тозып, өзінің қызмет ету мерзімін әлде қашан өтеп болғанын көрсетеді. Кейбір стансаларда қазіргі уақытқа дейін 40 жылдардағы, көбінесе Германияда жасалған жабдықтар жұмыс істеуде. Кеңес үкіметі тарағаннан кейін барлық ТМД елдерінің экономикалық даму деңгейі екі есеге төмендегені белгілі, соған сәйкес электр энергиясын өндіру мен тұтыну да төмендеді. Соңғы жылдарда Қазақстан экономикасының тұрақты өсуі байқалып келеді, бұл энергияны тұтынуды өсірді. Энергетиканың нарықтық қатынастарға өтуі ұлттық-шаруашылық салаларының үйлесімсіз өсуі, тұтынылған энергияға төленбеген қалдық қарыздар және энергетикалық жабдықтардың тозуы бір жағынан жаңа қазіргі заманғы электр стансаларды салуды қажет ететін болса, ал екінші жағынан стансаларға тұрақты қаржыландыруға мүмкіндік бермейді. Әлемдік тәжірибеде мұндай экономикалық жағдайларда (тіпті оданда күшті) ірі энергетикалық нысандарды (стансалар, электр желілері) салу мемлекеттің қолдауымен, демек бюджеттік қаражат есебінен жүргізіледі. Еске сала кететіні, мемлекеттік қаржыландыру үлесі 60-80%-ға жетуі мүмкін. Бұл мемлекеттің стратегиялық нысандарды басқаруды сақтап қалуына мүмкіндік береді. Қаражаттың қалған бөлігі акционерлік қоғам құру жолымен банктерден жеңілдетілген мемлекеттік несиелер алынады. Ірі энергетикалық нысандарды қаржыландырудың бұл стратегиясы өте үлкен капиталдық салымдарға, жұмсалған қаржылардың қайтарылуының ұзақ мерзіміне байланысты болады және ол ұлттық экономиканың бастапқы даму кезінде энергетиканың қалыпты жұмыс істеуінің өзіндік ерекшеліктерінің бірі болып табылады.
Берілген мәліметтер
Есептеу үшін бастапқы берілгендер ретінде электр және жылу энергияларының жылдық өндіру көлемдері және 1 кВт×сағ электр энергиясы мен 1 Гкал жылу энергиясын өндіруге жұмсалатын шартты отынның меншікті шығысы, отын түрі, оның жылу шығару қабілеті (ккал/кг көмір үшін және теңге/м3 газ үшін), отынның бағасы (теңге/т.о.т. көмір үшін және теңге/м3 газ үшін), қатты отынның шығарылу көзінен стансаға дейінгі тасымалданатын ара қашықтығы беріледі.
1 Кесте - Есептеуге қажетті бастапқы мәліметтер
№А |
Эөнд, млн.кВт×сағ |
Qөнд, мың Гкал |
Отын |
Qб, ккал /кг |
Ботын, теңге /тот |
R, км |
№Б |
Тм, сағ |
4 |
1800 |
1210 |
газ |
8550 |
11,0 |
- |
3 |
5200 |
Бір кВт×сағ өндіруге жұмсалатын отынның меншікті шығысын 190-210 ш.о.г/кВт×сағ көлемінде деп қабылдайды; ал бір Гкал жылу энергиясына жұмсалған отынның меншікті шығысы - 170-180 ш.о.кг/Гкал.
Газбен жұмыс істейтін ЖЭО үшін штаттық еселеуішті қатты отында жұмыс істейтін ЖЭО-мен салыстырғанда 15-20% -ға төмендету қажет.
Қатты отынның тасымалдану құнының шамасы 0,8-1,0 теңге/т-км. Есептеулерде газдың тығыздығын 0,83 кг/м3 деп қабылдайды.
Пәндік жұмысты орындағанда:
- ЖЭО салуға және жылу стансасын пайдаланғандағы жұмсалатын қосынды шығындарды есептеу;
- электр және жылу энергиясын өндірудің өзіндік құнын есептеу;
- NPV, IRR, PP көрсеткіштерін есептеу және ЖЭО-ын пайдалануға лайық екендігі жөнінде қорытынды жасау керек.
1.ЖЭО-ның жылдық энергия жіберуін анықтау
Электр стансасының жұмысы кезінде өндірілетін энергияның бір бөлігі стансаның өзіндік мұқтажына жұмсалады. Электр энергиясының бұл шығысы қондырғының типіне және оның бірлік қуатына, қолданатын отын түріне, негізгі және көмекші қондырғылардың техникалық жетілу дәрежелеріне және стансада техника мен қаржы саясатын дұрыс жүргізуге байланысты болады. Стансаның өзіндік мұқтажына жұмсалатын электр энергиясының шығысы - 6 дан 16%-ға дейін.
Есептерде өзіндік мұқтаждыққа жұмсалатын электр энергиясының шығынын - 7- 9% (Эө.м..), ал жылу энергиясына - 0,5- 1% (Qө.м) деп қабылдау керек.
Электр және жылу энергияларының жылдық жіберулері келесі кейіптемелермен анықталады
Эжіб = Эөнд* (1 – Эө.м.)=1800*(1-0,08)=1656 млн. кВтсағ,
Qжіб = Qөнд * (1 – Qө.м.)=1210 *(1-0,8*10-2)=1200 мың Гкал,
мұндағы Эөнд және Qөнд – электр және жылу энергиясының жылдық өндірілуі (1-кестені қараңыз).
Мұнда жіберілетін энергиядан өндірілетін электр және жылу энергиясына жұмсалатын меншікті отын шығындарына түзету жүргізу керек, яғни отын өзіндік мұқтаждыққа жұмсалатын шығынын ескеру керек. Оның мәні төмендегідей анықталады
- Отынға жұмсалатын шығынды анықтау
Электр және жылу энергияларын өндіруге жұмсалатын жылдық отын шығыны
Вэ = Эо * bэ =1800*200=360 мың ш.о.т,
Вж = Qо * bж =1210*170 =205,7 мың ш.о.т.
ЖЭО-ның жалпы отын шығыны
Вш = Вэ + Вж=360+205,7=565,7 мың ш.о.т.
Отынға және оның тасымалына жұмсалатын шығындар табиғи отын бойынша анықталса, онда отынның шығысы бойынша анықталған шамаларды табиғи отынға айналдыру керек.
Табиғи отынның шығысы келесі түрде болады
Вт = Вш / Ка=565,7/0,82=690,96 мың т.о.т.
Ка- шартты отынды табиғи отынға аудару еселеуіші шартты және табиғи отынның жылу шығару қабілетінің қатынасынан шығады (барлық берілгендер 1-кестеде көрсетілген).
Қатты отынның бір тоннасын тасымалдауға жұмсалатын шығындар
Бтасым = R*(0,8-1,0)=0*(0,8÷1,0)=0 тенге/т.о.т
Магистралды газ құбыры бойынша табиғи газды әкелу және оны стансаға дейін жеткізуге жұмсалатын шығындар газды сатып алу бағасына кіреді.
Отынға жұмсалатын шығын құраушысы төмендегі кейіптемемен табылады
Шотын= Вт
(Ботын+ Бтасым)=690,96*(11+0)/1000=7,
- Отынды қолданудың ПӘЕ-ін есептеу
ПӘЕ-і бірге тең құрылғыда 1 кВт×сағ электр энергиясын алуға 123 ш.о.г, ал 1 Гкал жылу энергиясына - 143 ш.о.кг қажет екені белгілі. Өзіндік мұқтаждыққа жұмсалатын электр және жылу энергиясының шығындарын ескергендегі отынды пайдалы пайдалану еселеуіші
ПӘЕэ = 123 :
ПӘЕж = 143 :
Стансаның отынды пайдалану еселеуіші төмендегідей болады
0,86 * Эжіб + Qжіб
ПӘЕ = -------------------- * 100%=
7 * В
=[(0,86*1656+1200)/(7*565,7)]*
- Суға жұмсалатын шығындарды есептеу
ЖЭО-да су шығыр шықтандырғыштарында буды салқындатуға, жылумен қамдау жүйелерін толықтыруға, генераторлар мен трансформаторлардың салқындатылуына, күлді тазалауға және т.б. шығындалады. Стансалардың сумен қамдау жүйесіне (тікелей, айналмалы) сәйкесті су шығындарының шамалары да әртүрлі болады. Мысал ретінде Қазақстандағы стансалардың біріндегі суға кететін шығынның көлемі 0,13-0,15 теңге/ кВт×сағ аралығында екен. Күрделі есептер үшін сумен қамдаудағы шығындар келесідегідей табылады
Шс= Эс (0,13 - 0,15)=1800 *0,14=252млн.теңге.
- Еңбекақы шығындарын есептеу
Өндірісте және қызмет көрсететін ЖЭО-ының өнеркәсіптік-өндірістік персоналға (ӨӨП) жұмсалатын еңбекақыларды анықтау үшін оның санын білу қажет. ӨӨП-лар - пайдалану, жөндеу және әкімшілік-басқару деп жіктеледі. Олардың саны негізінен негізгі энергетикалық қондырғының қуаты мен санына, қолданатын отын түріне, жөндеу жүргізу тәсілдеріне тәуелді болады.
ӨӨП санын электр стансасында 1 МВт орнатылған электр қуатына қанша адам саны кететінін көрсететін штаттық еселеуіш арқылы анықтауға болады. Стансаның орнатылған электр қуатын осы қуатты пайдаланудың максималды сағат саны және электр энергиясын жылдық өндіру шамасы арқылы анықтауға болады, яғни
Nорн = ---------- = 1800/5,400=333,33 МВт.
Тм
Орнатылған қуатты пайдаланудың максималды сағат саны Тм-ді есепте 5500 сағат деп аламыз. Жоғарыда айтылып өткендей, студенттерге нұсқа жетпеген жағдайда Тм санын 5000 сағат (оңтүстік аймақтар) және 6000 сағат (солтүстік аймақтар) деп түзетеміз. ЖЭО жылу энергиясын - жалпы тұрғын үй және қоғамдық құрылыс аймағын жылуландыру және ыстық сумен қамтамасыз етуге жібереді.
Қазақстанның кейбір стансаларындағы жұмысшылардың саны туралы әдеби және іс-жүзіндегі мәліметтер бойынша штаттық еселеуіштің орташа мәндерін алуға болады (Кш): орнатылған қуаты 500 МВт-тан жоғары ЖЭО үшін - 1,3 -1,5 адам/МВт, қуаты 500 МВт-тан аз болса - 16 - 1,8 адам / МВт. Тапсырмада көрсетілгендей ЖЭО табиғи газбен жұмыс істегенде Кш шамасы 15 - 20 % - ға төмендейді.
Стансаның қызметкерлер саны төмендегідей анықталады
ҚС = Кш* Nорн =1,5*333,33=500 адам.
Еңбекақының қосынды қорына кіретіндер:
- негізгі еңбекақы (Шнеа), оған энергияны өндірудің технологиялық үрдісте айналысатын жұмысшылардың еңбекақысы кіреді, сонымен қатар жұмыс істелген уақытпен байланысты (тарифтік мөлшерлемелер және міндетті айлық ақылар, еңбекақы қорынан алынатын жұмысшылардың сыйақылары, мерекелік күндер мен түнгі уақыттағы жұмыс үшін төленетін қосымша төлемдер және т.б.) ақылар да кіреді.
- қосымша еңбекақыға (Шқеа) жұмыс уақытына байланысты емес (кезекті, қосымша және оқуға байланысты демалыстарға және мемлекеттік міндеттерді орындауға байланысты төлемдер және т.б.) төлемдер кіреді.
- еңбекақыдан алынатын төлемдерге (Шеаа) әлеуметтік салықтар және зейнеткерлік қорға түсетін аударылымдар кіреді.
Еңбекақының қосынды қорын анықтайтын кейіптеме мынаған тең
Шеа= Шнеа + Шқеа + Шееа =240+36,0+59,34=335,34 млн.теңге.
Орташа жылдық негізгі еңбекақының шамасы Шеаа бір қызметкерге 480 мың теңге деп қабылданады. Шқеа шамасы Шнеа шамасының 10-15 % мөлшеріне тең деп алынады. Еңбекақыдан алынатын аударылымдар Шеаа (әлеуметтік салық және зейнеткерлік қорға аударымдар) Шнеа және Иқеа қосындысының 21.5% мөлшеріне тең деп қабылданады.
- Амортизациялық аударылымдарды есептеу
Амортизациялық аударылымдар жабдықтардың табиғи және моральдық тозуын қаржылай орнын толтыру екені белгілі және күрделі жөндеу жүргізу мен тозған жабдықтардың орнына жаңа жабдықтар алуға (реновация) жұмсалады. Амортизациялық аударылымдар стансаның қосынды капиталдық салымдар шамасынан (әдетте әдебиеттерде аталатын: негізгі өндірістік қорлар, мекемелердің негізгі активтері, негізгі капитал) пайызбен алынады. Әрбір жабдыққа жұмыс уақытына және өндірістік үрдістегі өндірістік қорлардың тағайындалуына байланысты амортизациялаудың өз нормалары белгіленген. Амортизацияның шектік нормалары ҚР Президентінің №2235 24.04.95 ж., заң күшіне ие Қаулысына байланысты белгіленеді, амортизация нормаларын одан жоғары қолдануға болмайды.
Негізгі өндірістік қорлар (капиталдық салымдар) бағасын анықтау үшін алдын ала есептеулер жүргізгенде ТМД елдері мен шет елдерде меншікті капитал салымдары көрсеткіші Кменш кеңінен қолданылады. Оның мәні тіпті бір типті стансалар ішінде блоктарының қуатына, олардың санына, пайдаланылатын отынның түріне және экологиялық талаптарға байланысты кең ауқымда жатады. Есептеулерде Кменш шамасы белгіленген қуаты 800 МВт, ЖЭО үшін - 500 $/кВт, 200 МВт - ЖЭО үшін - 800 $/кВт деп қабылданады. Осы қуаттары диапозонына жататын стансалар үшін Кменш сәйкес үлесте қабылданады. АҚШ долларының бағасын есептеуде 125 -130 теңге деп қабылдау керек
К = Кменш * Nорн=733,3*130*333,33*1000/
Орташа есеппен блоктардың және стансаның жалпы қуатына, пайдаланылатын отын түріне байланысты амортизациялау нормасы 6 - 8 % аралығында болады. Жалпылама есептеулер жүргізу үшін амортизациялық аударылымдар нормаларын К шамасының 7% мөлшерінде қабылдау керек
Ша = 0,07 * К=0,07*31777,8=2224,4 млн.теңге
- Ағымдағы жөндеу шығындарын есептеу
Бұл шығын құраушысына өндірістік жабдықтарға ағымдағы жөндеу жүргізуге кететін шығындардан басқа техникалық қарап шығуға және жұмыс кезіндегі жабдықтарды жұмысқа қабілетті күйінде ұстап тұруға (сүрту және майлау материалдары) кететін шығындар жатады және мына шамада анықталады
Шж = 0,15 * Ша=0,15*2662,9 =333,67 млн.теңге
- Шығарындыларға төлемдерді есептеу
Зиянды заттарды шығаруға
төленетін ақы мөлшері
Шшығ =(110-120)*Вт =120*690,96/1000 =82,92 млн.тенге
- Жалпы стансалық және цехтық шығындарды есептеу
Бұл құраушы әкімшілік-басқармалық шығындарды (еңбекақы, кеңселік шығындар, іс сапарлық шығындар), жалпы өндірістік (ұстап тұру, амортизация, жалпы стансалық құралдарды ағымдағы жөндеу, сынақтар, зерттеулер, ұтымды пайдалану және еңбекті қорғау), мақсатты шығындарға аударылымдар (техникалық насихаттау, өзінен жоғарғы тұрған мекемелерді ұстап тұру), цехтарға қызмет көрсету және оларды басқару (цехты басқару еңбекақысы, аммортизация және ғимараттарды ұстап тұру мен ағымдағы жөндеу шығындары, еңбекті қорғауға кететін шығындар).
Ауқымды есептеулер үшін мына кейіптемені пайдалануға болады
Шжалпы=(0,2 ¸ 0,25)*(Ша+Шеа+ Шотын) =0,25*(7,601 +335,34+2224,4) =641,85 млн. теңге.
10 Энергия жіберудің өзіндік құнын есептеу
ЖЭО-ның электр және жылу энергияны өндіруіне байланысты шығындарды осы құраушылар бойынша бөлу қажет. Бұл шығындарды бөліп тарату еселеуіштері бойынша жүргізіледі
Вэ
Кб = --------- = 360/565,7=0,64
Вш
Ол электр энергиясын жіберуге отынның қанша мөлшері (бірлік үлеспен немесе %-бен) шығындалғанын көрсетеді, ал айырмасы (1-Кб) - жылу энергиясына кеткен отын шығынының үлесін көрсетеді. Есептеуді табиғи немесе шартты отында жүргізу керек.
Одан кейін жіберілетін энергия түріне байланысты алынған еселеуіштерге ұқсас әрбір құраушыға кеткен шығынды бөліп, нәтижелерді 2-кестеге енгізу қажет.
2 Кесте - Электр және жылу энергиясын өндіруге кететін шығындар құраушылары
Шығындар құраушылары |
Ш, жалпы, млн.тг |
Шэ, эл.энергиясы млн.тг |
Шж, жылу, млн.тг |
Отын, Шотын |
7,60 |
4,84 |
2,76 |
Су, Шс |
252 |
160,37 |
91,63 |
Еңбек ақы қоры, Шеа |
335,34 |
213,40 |
121,94 |
Амортизациялық аударымдар, Ша |
2224,4 |
1415,59 |
808,85 |
Жөндеу, Шж |
333,67 |
212,34 |
121,33 |
Жалпы стансалық, Шжс |
641,85 |
408,46 |
233,39 |
Шығарындыларға төлемдер, Шшығ |
82,92 |
52,77 |
30,15 |
Барлық шығындар |
3877,81 |
2467,76 |
1410,05 |
Электр энергиясын жіберудің өзіндік құны төмендегідей анықталады (2 кестенің үшінші бағанының алымы)
Шотын + Шс + Шеа + Ша + Шж + Шжс + Шшығ
Sэ = ------------------------------
Эжіб
=2467,76/1656=1,49 теңге/кВтсағ.
Жылу энергиясын жіберудің өзіндік құны төмендегідей анықталады (2 кестенің төртінші бағанының алымы)
Шотын + Шс + Шеа + Ша + Шж + Шжс + Шшығ
Sж = ------------------------------
Qжіб
=1410,05/1200*1000=1174,73 тг/Гкал.
- ЖЭО салуды және пайдалануды экономикалық бағалау
ЖЭО салуды және оны пайдалануды экономикалық бағалау шешім қабылдаудың бастапқы сатыларында әдетте бизнес-жоспар құрудың негізінде жүргізіледі, егер ол жақсы қорытындыларды көрсетсе, инвестициялық жоба жасалынады. Бұл ақша бағасының уақыт бойынша өзгерісін және жобаны іске асырудағы барлық кешенді шығындарды есепке алатын техника-экономикалық шешімдер қабылдауды бағалаудың қазіргі әдісі: ол бағалар мен келешектегі болатын тарифтік саясат, өнімді өткізу көлемі, жобаны іске асырудан болатын кіріс пен пайданы, несиені қайтаруға кететін пайда бөлігін, кәсіпорын несие алатын банктің пайыздық мөлшерлемесі, несие қайтару мерзімі.
Ірі энергетикалық нысандарды салу мен оны пайдалануды қаржылық-экономикалық бағалаудың қиындығы инвестициялардың бірнеше кезеңдермен түсуіне және жобаны іске асыруда нәтижелердің пайда болу ұзақтығына байланысты. Мұндай операциялардың ұзақтығы инвестицияларды бағалаудың белгісіздігіне және қателесу қаупіне әкеледі. Сондықтан практикада инвестициялық жобаларды бағалаудың жобаның қателік деңгейі минимумға жеткізілген әдістері қолданылады. Бұл әдістер таза келтірілген құнын (NPV), жобаның өтелу мерзімін (РР) анықтау, пайданың ішкі нормаларынын есептеу (IRR), инвестицияның рентабелділігін есептеу (РІ), инвестицияның бухгалтерлік рентабелділігін есептеу (ROI) болып табылады. Әрине практикада әрқашан инвестициялық жобаларды бағалаудың барлық 5 әдісі бірдей қолданыла бермейді. Сондықтан берілген жұмыста бастапқы 3 әдісі ғана қолданылады.
Кіріспеде айтылғандай электр стансасы сияқты ірі нысандарды салу дамыған елдерде әдетте мемлекеттің үлкен қаржылық және құқықтық қолдауымен, оған стратегиялық нысандарды басқаруға мүмкіндік бере отырып жүргізіледі. Ал қаражаттың қалған бөлігі жеңілдетілген несиелерді пайдаланылатын, көбінесе, акционерлік қоғамдардың құрылуымен жүзеге асады.
Есептеулерде ЖЭО салу капиталының үлестік таратылуы (К) мынандай: 90% мемлекет салады және 10 % "Энергоинвест" АҚ қамтамасыз етеді. Бұл қаражат тек стансаның салынуына ғана кетеді, бірақ стансаның жұмыс істеуінің бірінші жылында пайдалану шығындарына да қаражат қажет (2- кесте). Пайдаланудың екінші және келесі жылдарындағы пайдалану шығындары электр және жылу энергияларының өзіндік құнына енгізілген, демек олардың тарифіне де кіреді. Мұнда 60% пайдалану шығындарын мемлекет, ал қалған 40%-ын "Энергоинвест" АҚ төлейді.
Сонымен "Энергоинвест" АҚ банктен (10%) жеңілдетілген несие алатын инвестиция көлемі (Іо) ЖЭО салуға толық капитал салымдарының 10% -ын және пайдаланудың қосынды шығындарының 40% -ын құрайды.
Инвестициялық жобаны бағалауды тек төрт көрсеткіш пайдаланатыны белгілі:
Іо – бастапқы инвестициялар;
CF - несиені қайтаруға жіберілетін қаржы ағыны;
r - банктің несие бойынша пайыздық мөлшерлемесі (10%);
n - несиенің күнтізбелік жылы.
Инвестициялық жобаларды жасағанда және талдағанда ең қиыны пайданы есептеу және несиені қайтаруға жіберілетін қаржы ағынын CF есептеу болып табылады.
Біздің ЖЭО-ның электр және жылу энергиясын жіберу тарифінің рентабелділігі 25% делік, демек
Тэ = Sэ * 1,25=1,49*1,25=1,86 теңге/кВтсағ,
Тж = Sж * 1,25=1174,73*1,25=1468,41 теңге/Гкал.
ЖЭО-ның электр және жылу энергиясын өткізуден түсетін кірісі мынаған тең:
Кіріс = Тэ * Эжіб + Тж * Qжіб=1,86*1656*1000000+1468,
теңге,
ал қосынды шығындар мына түрде анықталады:
Ш=Sэ*Эжіб+Sж*Qжіб=1,49*1656*
Олардың айырмасы пайданың мөлшерін береді:
П = Кіріс – Ш=4847266761 – 3877813409 =969453352,2 теңге
Мөлшері 30 % тең табыс салығын төлегеннен кейін таза пайда шығады,
ТП = П * (1-0,3)= 969453352,2*0,7=678617346,5 млн.теңге
бұл толығымен банкке несие қайтаруға кетеді, демек қаржылық ағынды CF-ті құрайды.
Таза келтірілген құнды NPV анықтау әдісі
Бұл инвестициялық жобаны жүзеге асыру нәтижесінде фирманың құны қаншаға көтеріле (немесе сол инвестициядан берілген мерзімде түсетін таза пайданы көрсетеді) алатындығын көрсететін инвестицияны анықтаудың әдісі және ол төмендегідей анықталады
I0 – бастапқы қаржылық салымдар.
Есептеу нәтижелерін 3-кестеге ұқсас енгізу керек.
Есептеу мысалы: фирма жылына 10%-бен төрт жылға 18000 сомада несие алды.
NPV есептеу
год |
CF |
R10 |
PV10 |
0 |
-4987,54 |
1,00 |
-4987,54 |
1 |
678,62 |
0,91 |
616,92 |
2 |
678,62 |
0,83 |
560,84 |
3 |
678,62 |
0,75 |
509,86 |
4 |
678,62 |
0,68 |
463,50 |
5 |
678,62 |
0,62 |
421,37 |
6 |
678,62 |
0,56 |
383,06 |
7 |
678,62 |
0,51 |
348,24 |
8 |
678,62 |
0,47 |
316,58 |
9 |
678,62 |
0,42 |
287,80 |
10 |
678,62 |
0,39 |
261,64 |
11 |
678,62 |
0,35 |
237,85 |
12 |
678,62 |
0,32 |
216,23 |
13 |
678,62 |
0,29 |
196,57 |
268,47 |
год |
CF |
R10 |
PV10 |
R15 |
PV15 |
0 |
-7856,59 |
1 |
-7856,59 |
1 |
-7856,59 |
1 |
1143,83 |
0,91 |
1039,85 |
0,87 |
904,22 |
2 |
1143,83 |
0,83 |
945,32 |
0,76 |
714,80 |
3 |
1143,83 |
0,75 |
859,38 |
0,66 |
565,06 |
4 |
1143,83 |
0,68 |
781,25 |
0,57 |
446,68 |
5 |
1143,83 |
0,62 |
710,23 |
0,50 |
353,11 |
6 |
1143,83 |
0,56 |
645,66 |
0,43 |
279,14 |
7 |
1143,83 |
0,51 |
586,97 |
0,38 |
220,66 |
8 |
1143,83 |
0,47 |
533,61 |
0,33 |
174,44 |
9 |
1143,83 |
0,42 |
485,10 |
0,28 |
137,89 |
10 |
1143,83 |
0,39 |
441,00 |
0,25 |
109,01 |
11 |
1143,83 |
0,35 |
400,91 |
0,21 |
86,17 |
12 |
1143,83 |
0,32 |
364,46 |
0,19 |
68,12 |
13 |
1143,83 |
0,29 |
331,33 |
0,16 |
53,85 |
268,47 |
-3743,45 |
