Ирина Эланс

Автор который поможет с любыми образовательными и учебными заданиями

Тактыка і стратэгія паўстанцаў у баявых дзеяннях паўстання 1863-1864 гг.

Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь

Беларускі дзяржаўны універсітэт

Гістарычны факультэт

Кафедра гісторыі Беларусі

новага і навейшага часу

Васілеўскі Яўген Часлававіч

Тактыка і стратэгія паўстанцаў у баявых дзеяннях паўстання 1863-1864 гг.

Курсавая работа студэнта 2 курса дзённага аддзялення

Спецыяльнасць: гісторыка – архівазнаўства

Навуковы кіраўнік : кандыдат гістарычных навук, дацэнт

Лукашэвіч А.М.

_______________________

(подпіс)

«____»___________2010 г.

Мінск, 2010

Змест

Уводзіны…………………………………………………………….3-4c.

Раздел 1. Падрыхтоўка і пачатак паўстання ў Беларусі і Літве………..5-11с.

Раздзел 2. Другі этап паўстання ( красавік - чэрвень 1863 г. )………...12-26с.

Раздзел 3. Апошні этап паўстання (восень і зіма 1863-1864 гг.)………27-37с.

Заключэнне ………………………………………………………………38-39с.

Спіс літаратуры…………………………………………………………..40-41с.

Уводзіны

Паўстанне 1863 – 1864 гг. было адной са значных падзей XIX стагоддзя на Беларусі, якая не магла не адбіцца на лёсе наступных пакаленняў беларускага народа. Яно з’явілася важнейшым этапам у барацьбе дэмакратычных сіл супраць царызму і прыгонніцтва. Яно і да сеняшняга часу з’яўляецца праблемай не толькі беларускай,але і польскай, украінскай гісторыі. Падзеі паўстання былі надзвычай складаныя і неадназначныя. Паўстанне у той ці іншай ступені закранула ўсе слаі насельніцтва,якія адрозніваліся як па сваім сацыяльным становішчы, так і па веравызнанні. Паказальна, што у паўстанні і грамадска – палітычным руху, які яму папярэднічаў, актыўна ўдзельнічалі многія дзеячы беларускай культуры. З тымі падзеямі звязана узнікненне беларускага рэвалюцыйнага перыядычнага друку і публіцыстыкі.

Актуальнасць маёй курсавой работы даволі значная. Нягледзячы на добрую распрацаванасць тэмы паўстання 1863-1864 гг., застаецца яшчэ шэраг белых плям на гэтым пытанні. Не так шмат прац прысвечана менавіта тактыцы паўстанцаў і баявым дзеянням, якія адбыліся на тэрыторыі сучаснай Беларусі. Як раз асвячэнне гэтага пытання ставіцца мэтай маёй курсавой работы.

Мэта курсавой работы – разглядзець тактыку і стратэгію паўстанцаў падчас баявых дзеянняў .

Зыходзячы з пастаўленай мэты ў рабоце вырашаюцца наступныя задачы :

Разглядець фарміраванне і дзейнасць першых атрадаў паўстанцаў.
Паказаць деянні паўстанцаў у баявых стычках, даць характарыстыку кіраўнікам паўстанцкіх атрадаў.
Вызначыць прычыны паражэння апошніх паўстанцкіх атрадаў, і адлюстраваць палітыку царызма ў адносінах да паўстанцаў.

Надзвычай складаныя і неадназначныя падзеі паўстання выклікалі супярэчлівыя яго ацэнкі. Пра гэта гавораць шматлікія гістарычныя даследванні і літаратурныя творы, у якіх прыведзена многа цікавых звестак, фактаў, лічбаў з архіўных дакументаў і нават успамінаў сведак і ўдзельнікаў тых падзей.

У працах Ігнатоўскага У.М. “1863 год на Беларусі : Нарыс падзей.”,і Смірнова А.П. “Восстание 1863 г. В Литве и Белоруссии” супастаўляюцца крыніцы з рознабаковымі думкамі у ацэнцы падзей паўстання. Даследчыкі імкнуліся праліць свет на спрэчныя пытанні, выказаць свой погляд, заснаваны не на палемічных заўвагах, а на трывалай дакументальнай аснове.

З першых дзён сакавіка і да чэрвеня 1863 года адбываліся выступленні паўстанцаў у Горы-Горках. Падрабязную хроніку падзей паўстання ў гэтай мясцовасці дае праца Сяргея Цытовіча “1863 год Горы-Горках быўш. Магілёўскай губ.”

У паўстанні прымалі удзел розныя сацыяльныя групы.На думку даследчыкаў, ні адно пытанне ў гісторыі паўстання 1863 г. не выклікала такіх гарачых дыскусій, як вызначэнне складу яго удзельнікаў. Гэтаму прысвечана публікацыя Байковай С.М. “ О движущих силах восстания 1863 г. На территории Беларуси . ”

У працы Дьякава В.А. “Список руководящих деятелей восстания 1863- 1864 гг., составленный В.В. фон Валем “ узнаўляецца спіс кіраўнікоў паўстання, знойдзены сярод папер “верного слуги царизма” В.В.фон Валя .

Раздзел 1. Падрыхтоўка і пачатак паўстання ў Беларусі і Літве.

Рэзкае абвастрэнне класавай барацьбы ў Беларусі і Літве ў сувязі з грабежніцкай рэформай прывяло к канцу 1862 г. у радзе месц да ўходу сялян у лясы, дзе яны шукалі сховішча ад праследвання царскіх улад, якія сілаю ўводзілі ўстаўныя граматы.

Становішча абвастрылася яшчэ і таму, што царскі ўрад аб’явіў у кастрычніку 1862 г. у Заходніх губерніях рэкруцкі набор. Новыя правілы гэтага набору асабліва закранулі пагранічныя раёны Гродзенскай, Віленскай і Ковенскай губерніяў, насельніцтва якіх да гэтага часу мела ільготу ( замена паставак рэкрутаў уплатай асобага падатку ) . Да таго ж трэба ўлічыць, што пасля Крымскай вайны ў гэтых раёнах набор увогуле не праводзіўся. 5 верасня урад адмяніў гэтыя ільготы, і ў кастрычніку быў аб’яўлен набор на аснове агульных правіл ( з 1 тысячы душ – 1 рэкрут да 15 студзеня 1863 г. ).

Сяляне захваляваліся, пачалі хавацца ад набору ў лясах і аказваць супраціўленне ўладам аж да нападу на воінскія каманды, каб адбіць захопленных рэкрутаў.Ўзброенныя групы маладых сялян нападалі на корчмы і маёнткі з мэтай захопу харчавання, у радзе месц справа дайшла да падпальвання сядзіб. У 1862 г. у Ковенскай губерніі адбылося 408 пажараў (галоўным чынам сядзіб і пабудоў, занятых войскамі) [ 10,с. 93 ].

Бачачы становішча, якое стварылася, генерал – губернатар Назімаў прасіў адмяніць набор : “ З прычыны сучаснага напрамку розумаў у тутэйшым краі ўзяцце рэкрутаў з паселішчаў, якія маюць права адпраўляць гэтую павіннасць грашыма, можа выклікаць хваляванні “.

Урад не паслухаўся довадаў генерал – губернатара. З мэтай зламаць супраціўленне сялян было загадана залічаць у рэкруты тых сялян, якія першымі трапілі, і ў большай колькасці , чым меркавалася па развёрстцы. Гэтая мера прывяла да яшчэ большага абвастрэння барацьбы. Группы, якія хаваліся ад набору і праследванняў, па сутнасці, склалі першыя невялікія атрады паўстанцаў. Супраць іх былі кінутыя войскі. Захопленныя аддаваліся ваенна-палявому суду.

Гэтыя атрады, якія ўзніклі ў снежні 1862 г. – студзені 1863 г., уяўлялі настолькі прыкметную сілу і ўнушалі сваімі нападамі на мызы памешчыкаў такія асцярогі , што жандарскі палкоўнік Лосеў палічыў неабходным далажыць аб іх цэнтральным уладам [ 3, с.315 ].

Ход падзей у краі восенню – зімой 1862-1863 гг. ясна сведчыў аб перарастанні барацьбы сялян супраць рэформы ва ўзброеннае паўстанне. Пры гэтым становішчы думка аб магчымасці ўсеагульнага абурэння сялян вясной у сувязі са сканчэннем тэрміну ўвядзення ўстаўных грамат была цалкам абгрунтавана .

Далейшае развіццё падзей у краі было паскорана паўстаннем ў Польшчы, якое пачалося ў студзені 1863 г. У паўстанні прынялі актыўны ўдзел ніжэйшыя слаі гарадского насельніцтва ( рамеснікі, рабочыя, дробная буржуазія, дробныя чыноўнікі ), вучнёўская і ваенная моладзь і абяднеўшая шляхта. У некаторых раёнах польшчы да паўстанцаў далучыліся сяляне, хоць у цэлым сялянства не аказала неабходнай подтрымкі Часоваму нацыянальнаму камітэту ( так пачаў сябе называць былы Цэнтральны нацыянальны камітэт ) .

Чаму ж польскія сяляне ў асноўнай сваей масе засталіся на пазіцях нейтралітэта да кіраўніцтва паўстаннем 1863 г. ? Адказ дае праграма гэтага кіраўніцтва, выкладзеная ў маніфесце ад 22 студзеня 1863 г. Гэты дакумент яскрава паказвае шляхецкую абмежаванасць кіраўніцтва, яго непаслядоўнасць з самага пачатку барацьбы.

Тры асноўныя пытанні ўздымае гэты маніфест : заваяванне нацыянальнай незалежнасці, вызваленне і надзяленне зямлёй сялян, увядзення грамадскага раўнапраўя і адмену саслоўных прывілеяў.

Пастаноўка гэтых пытанняў гаворыць аб буржуазным характару руху, а іх вырашэнне паказвае рэфармізм яго кіраўніцтва. Так, аб’яўляючы сялян уласнікамі тых зямельных надзелаў, якімі яны да гэтага часу карысталіся за павіннасці ( паншчына або аброк, чынш ), маніфест абвяшчаў ўзнагароджанне памешчыкаў за панесенныя страты з нацыянальнага фонду, г.з. прадугледжваў выкуп часткі памешчыцкай зямлі, якая пераходзіла да сялян, і захаванне асноўнага зямельнага фонду ў руках паноў, шляхты. Маніфест зусім абыходзіш інтарэсы беззямельнага сялянства, якога налічвалася 30 % ад усіх сялян [10,с. 105].

У вырашэнні аграрнага пытання кіраўніцтва стаяла на рэфармісцкіх пазіцыях, што сведчыла аб няздольнасці шляхецкіх рэвалюцыянераў вырашыць гэтае пытанне у інтарэсах сялянскіх мас.

У галіне нацыянальнай палітыкі кіраўнікі паўстання абвясцілі сваёй мэтай аднаўленне ранейшых граніц Рэчы Паспалітай на ўсходзе пры поўнай безудзельнасці да лесу спрадвечных польскіх зямель, захопленых прускімі і аўстрыйскімі каланізатарамі. Гэтым самым яны сталі на шлях экспансіі ў адносінах да Украіны, Беларусі, Літвы.

Калі б кіраўнікі паўстання абвясцілі права сялян на ўсю зямлю, права беларусаў, украінцаў і літоўцаў самім вырашаць сваю долю і г.д., гэта несумненна змяніла б характар барацьбы і павяло паўстанне па шляху аграрнай сялянскай рэвалюцыі, забяспечыла б яму магутную падтрымку сялян i, у канчатковым выніку, адкрыла б шлях аднаўлення Польшчы – свабоднай і дэмакратычнай.

Аднак польскія шляхецкія рэвалюцыянеры не змаглі поўнасцю парваць з усім грузам феадальнай ідэалогіі, няправільна вырашалі асноўныя грамадскія і палітычныя пытанні і тым самым, нягледзечы на ўсю храбрасць, праяўленую ў барацьбе, асудзілі сябе на паражэнне .

Стыхійныя ўспышкі ўзброеннай барацьбы у Польшчы, якія пачаліся без узгодненнасці з рэвалюцыйнымі арганізацыямі ў Літве і Беларусі, паставілі апошніх ў цяжкае становішча. Падрыхтоўка да паўстання тут была яшчэ у самым разгары.

Кастусь Каліноўскі асудзіў рашэнне Цэнтральнага нацыянальнага камітэта ў Варшаве аб пачатку паўстання і лічыў яго заўчасным. Ён указваў на непадрыхтаванасць паўстання не толькі ў Беларусі і Літве, але і ў самой Польшчы. У сваёй запісцы ад 28 лютага 1864 г. ён дае выключна глубокую ацэнку падзеям у Беларусі, Літве і Польшчы, крытыкуе царскі ўрад і шляхецкае буржуазнае кіраўніцтва польскім нацыянальна – вызваленчым рухам. Ён не падзяляе шляхецка – нацыяналітсычны погляд Варшаўскага ЦК на Беларусь і Літву, як неад’емную частку Польшчы, указвае на эканамічную і нацыянальную спецыфіку края і адстойвае яе, не адмаўляючы ў той жа час гістарычнай агульнасці Беларусі і Літвы як з Польшчай, так і з Расіяй.

Нягледзечы на многамесячную барацьбу з Варшаўскім жондам, рэвалюцыйныя дэмакраты Беларусі на чале з Каліноўскім прынялі рашэнне ўзняць паўстанне ў Беларусі і Літве і падтрымаць паўстаўшую Польшчу. Стварылася надзвычай складанае становішча. Перад Каліноўскім і рэвалюцыйнымі дэмакратамі, якія групаваліся вакол яго ( Л. Звірждоўскі, В. Врублеўскі, В. Малахоўскі, А . Мацкевіч, І. Ямант, Т. Далеўскі, П. Чэрвінскі, В. Борзабагаты і інш. ), паўстала задача перетварэння сялянскіх бунтаў у Беларусі і Літве ў арганізаванае паўстанне [ 11, с.154 ].

1 лютага 1863 г. Літоўскі правінцыяльны камітэт аб’явіў сябе рэвалюцыйным урадам, ажыццяўляючым уладу на тэрыторыі Беларусі і Літвы, прыняўшы назву “ Часовага правінцыяльнага урада Літвы і Беларусі “. У сваім маніфесце ён салідарызаваўся з асноўнымі ідэямі маніфест Польскага рэвалюцыйнага ўрада ад 22 студзеня 1863 г. Адначасова быў аддазен загад прыступіць да стварэння паўстанцкіх атрадаў і пачаць шырокую кампанію па рэалізацыі ідэй маніфеста з мэтай прыцягнення шырокіх слаеў сялянства да барацьбы

Рэвалюцыйная арганізацыя Літвы і Беларусі налічвала да пачатку 1863 года да трох тысяч удзельнікаў. Яе ядром з'яўлялася ўніверсітэцкая моладзь і рэвалюцыйна-настроеныя афіцэры. У некаторых раёнах арганізацыі атрымалася ўсталяваць кантакт з сялянствам і далучыць яго да падрыхтоўкі паўстання. Гэта першым чынам Гарадзенскі, Слонімскі, Ваўкавыскі паветы, дзе праца накіроўвалася непасрэдна Каліноўскім і Урублеўскім.

У першыя дні паўстання Літоўскім правінцыйным камітэтам была распрацавана "Паўстанцкая інструкцыя". Яна рассылалася начальнікам паўстанцкіх атрадаў. Паводле гэтай інструкцыі начальнікі атрадаў надзяляліся шырокімі паўнамоцтвамі ў раёнах дзеяння іх атрадаў. Першыя сем пунктаў гэтага дакумента выкладалі правы і абавязкі камандзіраў атрадаў, правілы фарміравання ўзброеных сіл, стварэння запасаў зброі; падкрэслівалі неабходнасць паўсюднай ліквідацыі органаў царскай паліцыі, адміністрацыі : рэкамендавалі весці партызанскую вайну з царскімі атрадамі, руйнаваць яе камунікацыі і г.д. Спецыяльны пункт інструкцыі абавязваў паўстанцкія атрады паўсюдна, пасля вызвалення тэрыторыі ад царскіх войскаў і адміністрацыі, апавяшчаць аграрныя дэкрэты, прыводзіць да прысягі насельніцтва, ствараць органы рэвалюцыйнай улады на месцах, сачыць за ажыццяўленнем законапалажэнняў, якія прымаюцца ёю, не дапускаючы адбывання сялянамі феадальных павіннасцяў. Адмысловае значэнне меў восьмы пункт інструкцыі. Паводле яго паўстанцам дазвалялася караць смерцю памешчыкаў, вядомых асоба жорсткім прыгнётам сялян.

Такія асноўныя праграмныя і тактычныя палажэнні Літоўскага правінцыяльнага камітэта [10, с. 120] .

Заклікаючы народ да паўстання ЛПК разаслаў на месцы прадстаўнікоў для ажыццяўлення сваіх рашэнняў. У кожнай губерніі і павеце быў прызначаны ваенны кіраўнік, якому ставілася ў абавязак сачыць за фарміраваннем паўстанцкіх атрадаў, асабіста ўзначаліць адзін з іх, ажыццяўляць кіраўніцтва іншымі, прымаць усе меры для ўвасаблення ў жыццё праграмы камітэта. У дапамогу ваенным начальнікам вылучаліся адмысловыя арганізатары, якія вербавалі добраахвотнікаў, выводзілі іх з гарадоў, мястэчкаў і вёсак да лагераў фарміравання, збіралі зброю, боепрыпасы, адзежу, абутак. Апроч ваеннай арганізацыі была створана і грамадзянская адміністрацыя, а для каардынацыі ваенных і грамадзянскіх дзеянняў - інстытут рэвалюцыйных камісараў.

Ў студзені і лютым 1863 г. генерал – губернатар Назімаў двойчы звяртаўся да сялян краю з напамінкамі “аб дабрадзейным дараванні ім гасударом імператарам свабоды” . Аднак сяляне ўзмацнялі з кожным днём сваё супраціўленне. 4 лютага 1863 г. Назімаў аб’явіў Гродзенскую і Віленскую, а неўзабаве і іншыя губерніі краю на ваенным становішчы .

Ўзброенныя дзеянні ў Беларусі, як аб гэтым сведчаць афіцыйныя данясенні ўлад, пачаліся прыкладна з другой дэкады студзеня 1863 г. На працягу двух дэкад студзеня 1863 г. ішлі баі атрада генерала Манюкіна з паўстаўшымі сялянамі і паўстанцамі Рагінскага. Неўзабаве ў Кобрынскім павеце паяўляецца атрад Траўгута, у Слонімскім - Міладаўскага, у Ваўкавыскім, Гродзенскім і Сакольскім вядзе паспяховыя баі атрад Врублеўскага .У Беларусі таксама дзейнічалі атрады Нарбута і Віславуха, а ў Літве – атрады А.Мацкевіча, Б. Колышка, Длугскага ( Ябланаўскага ), Лукашэнаса і рад іншых.

Так антыпрыгонніцкі рух сялян у Беларусі і Літве перарос на пачатку 1863 г. ва ўзброеннае паўстанне супраць памешчыкаў.Апошнія шукалі паратунку ў гарадах, пад аховай царскіх улад. Паўстанне было пачата неарганізавана, не па адзінаму сігналу. З аднаго боку, стыхійны рух сялян перарастаў ва ўзброенныя сутыкненні, з другога – падзеі ў Польшчы і агульны ўздым нацыянальна – вызваленчага руху польскага народа пабуджалі найбольш патрыятычныя сілы з асяроддзя польскага дваранства і інтэлігенцыі брацца за зброю, змагацца разам з сялянствам, а таксама падтрымліваць атрады, якія перайшлі з Польшчы на тэрыторыю Беларусі.

Царскі ўрад рушыў на паўстанцаў велізарныя ваенныя сілы і разгарнуў кампанію з мэтай убіць клін паміж сялянствам і дэмакратычнымі сіламі польскага руху. Сялянскі рух унушаў сур’рёзную трывогу царскім уладам. Узброеныя сяляне, на чале якіх часта стаялі рэвалюцыйныя дэмакраты з ліку студэнтаў і былых афіцэраў, грамілі панскія маёнткі, знішчалі асобныя атрады карнікаў, парушалі камунікацыі і г.д.

Такім чынам з набліжэннем вясны паўстанне набыло ўсеагульны народны характар і працягвала дзень пры дні набіраць сілы. Падрыхтоўчая праца, праробленая рэвалюцыйнай арганізацыяй,давала свае плады. Раслі атрады паўстанцаў, каціўся ўніз аўтарытэт царскіх улад.

Раздзел 2. Другі этап паўстання ( красавік - чэрвень 1863 г. )

Захоп віленскага паўстанцкага цэнтра памешчыцкай партыяй не спыніў дзейнасці рэвалюцыйных дэмакратаў. Вестка пра роспуск Літоўскага правінцыяльнага камітэта, абляцеўшая партызанскія атрады, выклікала абурэнне. Большасць атрадаў не прызнавала новага кіраўніцтва. Апазіцыя Літоўскаму аддзелу з боку большасці партызанскіх атрадаў рабіла яго становішча нетрывалым. Трэба было шукаць новую мову з паўстанцамі, ісці ім на нейкія саступкі. Гэтага ж патрабавала і змяніўшаяся становішча. Абвешчаная ў Польшчы дыктатура Лянгевіча неўзабаве пала. 19 сакавіка дыктатар патрапіў у аўстрыйскі палон. У Літве групе Гейштара прыйшлося некалькі перабудавацца. Каліноўскі быў вызвалены з-пад следства і прызначаны на пост рэвалюцыйнага камісара Гарадзенскага ваяводства, у склад аддзела ўведзены ў якасці сакратара Т. Далеўскі, В.Малахоўскі прызначаны памочнікам начальніка гарадской арганізацыі ў Вільні. З Пецярбурга і Масквы выклікалі шэраг удзельнікаў ваеннай арганізацыі на чале з Серакоўскім. Усе гэтыя людзі павінны былі, па задуме аддзела , падтрымліваць чыста нацыянальны рух да інтэрвенцыі [10, с.114].

Імкненне Серакоўскага надаць руху характар народнай вайны і дамагчыся вырашэння першым чынам аграрнай праблемы, а таксама думка пра неабходнасць перанясення барацьбы за межы "гістарычнай" Польшчы ў звязе з рэвалюцыйнымі сіламі ўсёй Расіі былі, вядома, не па душы памешчыцкай партыі Гейштара.

Ваенныя дзеянні ў Ковенскай губерні. Марш паўстанцаў у Курляндыі.

У самым пачатку красавіка 1863 г. Серакоўскі прыбыў у Коўна. 3 красавіка ў Краменішскім лесе, каля мястэчка Шаты, ён пад імем Даленгі пачаў ствараць атрад. Да яго лагера накіравалася моладзь навакольных гарадоў і мястэчкаў, сяляне, інтэлігенцыя. Добраахвотнікаў накіроўвалі арганізатары, якія ведалі фарміраваннем і забеспячэннем атрадаў. Сяляне выносілі рашэнні пра рыштунак ад кожнага двара аднаго ўзброенага вершніка, заяўлялі, што ўся моладзь павінна ўзяцца за зброю.

Значны адсотак паўстанцаў Серакоўскага складала моладзь : студэнты, юнкеры, гімназісты старэйшых класаў. На працягу тыдня Серакоўскі стварыў атрад у 150 байцоў. Да лагера пачалі падыходзіць суседнія атрады. Першым прыбыў атрад Колышкі. Ён атрымаў загад пра злучэнне з Серакоўскім . 3 (15) красавіка, знаходзячыся ў асяроддзі пераўзыходячых непрыяцельскіх сіл, дзёрзка, навідавоку ў войскаў, Колышка пераправіўся праз ракуДубісу і адважным манеўрам прадраўся скрозь кальцо атачэння. Поспеху садзейнічала конная група, якая ўначы, уварваўшыся ў мястэчка Эйраголы і падняўшы стральбу, адцягнула на сябе асноўныя сілы карнікаў. Пасля трохдзённага марша Колышка злучыўся з атрадам Даленгі . Серакоўскі быў захоплены адвагай Дубіскага палка. Падчас агляду атрада ён сказаў : "Калі не бачыў бы вас сваімі вачамі, не паверыў бы, што вы ацалелі". Ваенны талент Колышкі дзівіў нават царскіх афіцэраў. Яны звалі яго адным з самых адважных партызан Літвы, паказваючы, што ён спрытна манеўраваў і "шмат разоў ужо сыходзіў ад пераследу нашых атрадаў, кідаючыся з адной мясцовасці ў іншую".

Колышка перадаў пад кіраўніцтва Серакоўскага адзін з лепшых атрадаў краю. У атрадзе было 88 стралкоў, 84 касінера, конная група і абоз, усяго 213 дасведчаных партызан. Атрад падзяляўся на 2 два батальёна, апошнія - на ўзводы, узводы - на дзесяткі. Колышка характарызаваў асабовы склад атрада: "Час, праведзены мною ў партызанскай вайне, дазволіў мне добра пазнаць сваіх паплечнікаў. Сутычкі з ворагам паказалі іх мужнасць, а цяжкасці паходаў - іх устойлівасць". Адзінае, на што жаліўся Колышка : "…стан зброі нездавальняе. Аднастволкі большай часткай нядобрыя і іх значна больш, чым дубальтовак. Штуцараў - 4, карабінаў - 4. Кос, двухбаковавострых у цэлым атрадзе ўсяго некалькі. Амуніцыі , пораху - досыць, свінцу - недахоп….,афіцэрскай стрэльбы няма, за выключэннем 4- х рэвальвераў…." [3,с.257]

У калоне Серакоўскага Дубіскі полк быў самай адважнай і дысцыплінаванай баявой адзінкай . Злучаныя атрады Колышкі і Серакоўскага, якія налічвалі каля 450 чалавек, рушылі да Рагоўскіх лясоў. На маршы да іх 7 (19) красавіка далучыўся Мацкявічус з атрадам у 50 чалавек.

Да Рагоўскіх лясоў праз Акайні і Анікшты калона падышла 9(21) красавіка . Тут паўстанцы пазналі ад сялян, што з Вількаміра рушыць на іх карны атрад (каля 3-х рот пяхоты і эскадрон уланаў). Паўстанцы ўладкавалі засаду. Правадыр - мясцовы селянін вывеў войскі прама да засады. Казачыя раз'езды прапусцілі без стрэлаў. Наблізілася пяхота на вазах. Па сігнале Серакоўскага правадыр схаваўся, кінуўшы маёру Каўру на: "Я вас прывёў, куды жадаў". З двух бакоў па карніках быў адкрыты трапны агонь. Калона завагалася і пачала адыход, але тым часам ззаду стукнуў Мацкявічус. Завязаўся рукапашны бой. Карнікі пракладалі сабе дарогу багнетамі, але і касінеры не адыходзілі. Урэшце частка салдатаў прадралася з кальца, але тут на іх быў кінуты рэзерв, яго павёў у бой Серакоўскі. Карнікі беглі кінуўшы ўвесь абоз. На полі бою засталося 40 трупаў салдатаў, 60 было паранена. Ацалелыя рассыпаліся ў лесе.

12 (24) красавіка атрад Даленгі , пакінуўшы Рагоўскія лясы, прыбыў у Карсакішскі лес. Тут 15 ( 27 ) красавіка атрад падвергся новаму нападу карнікаў. " Нас атакавалі тры роты і эскадрон уланаў,- сведчыць Колышка ,- але, заўважыўшы размешчаны наш ланцуг, спыніліся і , зрабіўшы па 3 стрэлы, вырашыліся адной калонай зрабіць адыход. Калона гэта натыкнулася на нашу засаду і, пакінуўшы пасля перастрэлкі некалькі забітых, адступіла, а за ёю і ўвесь атрад. Пасля гэтага наш атрад перайшоў раку Свенту ў Андронішскія лясы : тут мы знайшлі новы атрад у 300 чалавек. Атрад гэты таксама далучыўся да нас і падчас некалькідзённага знаходжання нас у гэтым лесе да нас увесь час прыходзілі людзі, так што праз некаторы час ўтварылася да 1300 чалавек".

Гэта стаянка Серакоўскага вядомая пад назвай лагера ў Кнебях . Тут паўстанцы, выкарыстоўваючы перадышку, завяршылі фарміраванне атрада. Тут жа быў абмеркаваны і прыняты план далейшых дзеянняў. Ад Серакоўскага адлучыўся атрад Люткевіча ( 60 чалавек ), але затое далучыўся атрад Леаніда Малецкага. Да лагера бесперапынку падыходзілі ўсе новыя і новыя групы добраахвотнікаў [11, с.240].

У лагеры пад Кнебямі Серакоўскі рэарганізаваў сабраныя сілы, стварыўшы 9 батальёнаў ( у кожным не больш за 300 байцоў ), па 6 узводаў, з якіх 4 стралковых былі ўзброены агнястрэльнай зброяй і 2 - косамі пікамі (касінеры). Батальёнамі камандавалі Мацкявічус, Жарскі, Антаневіч, Радовіч, Казакоўскі, Станішэўскі, Каспер і Дамінік Малецкія; коннай групай кіравалі Лабаноўскі, Альшэўскі і Бялевіч. На чале штаба стаяў Ігнат Ляскоўскі , які быў афіцэрам артылерыі, яго памагаты – Ян Купшч . Ад'ютантам Серакоўскага быў прызначаны Яраслаў Касакоўскі. Вівульскі стаў інструктарам касінераў.

У гэтым лагеры паўстанцы правялі каля тыдня. Дакладная колькасць іх не ўсталёўваецца, розныя крыніцы называюць лічбы ад 1,5 да 5 тыс. Відавочна, сталага складу ў атрадзе ў іх не было, ён хутка рос, часта раз'ядноўваўся на часткі , і ўсё гэта , відавочна, прывяло да ўзнікнення гэтак розных звестак пра яго колькасць.

У лагеры пад Кнебямі адбылася ваенная рада, на якім Серакоўскі адкрыта паставіў пытанне пра марш у Курляндыю. Гэта прапанова была аднадушна падтрымана ўсімі афіцэрамі атрада.

Паспяховыя дзеянні Серакоўскага адцягнулі да яго карныя войскі, што дазволіла іншым атрадам вырабіць перафарміраванне. Ябланоўскаму ўдалося атрымаць транспарт са зброяй з прускай мяжы. Пісарскі , Шымкевіч, Кушлейка павялічылі свае атрады, ачысцілі ад царскай адміністрацыі дзесяткі воласцяў.

21 красавіка ( 3 траўня ) калона Серакоўскага пакінула лагер і рушыла ў мястэчка Свядошч, якое ляжыць на дарозе да крэпасці Дынабург. Спачатку паўстанцы рухаліся па гасцінцах, дэманструючы насельніцтву сілу паўстання. Атрады хутка папаўняліся добраахвотнікамі. Але пры гэтым вырашалася і другая задача, - уводзіліся ў зман царскія генералы. Серакоўскі распусціў слых, што ідзе на Дынабург і некаторы час рухаўся да яго. У наваколлях Свядошчы атрад стромка змяніў кірунак і разбіўся на тры калоны. Пунктам збору былі прызначаны Біржы, буйны маёнтак графа Тышкевіча каля Курляндскай мяжы. Серакоўскі з чатырма батальёнамі ішоў да яго ў цэнтры праз Солы , Скопішкі, Понядель, Попель; справа - Мацкявічус праз Ракішкі . На левым флангу рухаўся Колышка са сваім Дубіскім палком ( 1 і 2-і батальёны ). Падзяліўшыся на тры часткі, паўстанцы Серакоўскага павінны былі шырокім фронтам прайсці ўздоўж курляндскай мяжы, маючы на мэце шырокага ўцягвання ў барацьбу насельніцтва памежных латышскіх вёсак. Апроч гэтага, стромкая змена маршруту дазваляла Серакоўскаму спадзявацца, што яго не адразу знойдуць, а будуць некаторы час шукаць па дарозе ў Дынабург. У цэлым жа марш у Курляндыю быў падпарадкаваны задачы пашырэння і дэмакратызацыі паўстання.

Да канца красавіка Ковенская губерня была агорнутая полымем паўстання, які прыняў народны характар. У данясенні ад 20 красавіка генерал Ліхачоў, камандуючы карнымі сіламі ў губерні, пісаў, што "ў апошні час павялічыліся групы мяцежнікаў. Не толькі ўвесь пралетарыят і значны лік службоўцаў канчаткова да іх прысталі, але і сельскае насельніцтва, асабліва казённыя сяляне, пачынаюць значна павялічваць іх атрады".