Инфекциялық аурулар. 2

  Жоспар:  
1.Инфекцияның түрлері  
2.Инфекцияның таралу жолдары  
3.Негізгі эпедемиялық түсінік

Адам ағзасымен  микробтар арасындағы қарым-қатынастар, биологялық заңдылықтарға сәйкес симбоз (грек Symbiosis-ортақ тұрушы) деп атайды.  
Инфекция дегеніміз-микроорганизмдердің микроорганизмдер ағзасына еніп көбеюі, соның нәтижесінде инфекциялық кезеңінің басталуын айтады. Ол қарым-қатынасы екеуара ыңғайлас қарым-қатынас «мутуализм» бір-біріне кедергі келтірмейтін қатынас «комменсализм», бөгде ағза басқа организм арқылы қоректеніп зиянын тигізуді «паразитизм» деп аталады.  
Медициналық микробиология үшін «паразитизм» ең қауіптісі. Себебі:осы паразитизм арқасында инфекциялық аурулар кеңінен таралған.  
Паразитизм (грек. Parasites-арамтамақ) ағза бөгде ағзаның денесінде тіршілік етіп оған зиянын тигізеді. Паразиттерге-вирустар, приондар, бактериялар, саңырауқұлақтар, қарапайымдылар, құрттар-гельминті.  
Адамда және жануарларда ауру туғызатын микроорганизмдер (грек. Ppathos-қайғы, қасірет, genos-туылу) ал олардыңауру туғызуы-патагендік деп аталады. Адамға қауіпті 2500 инфекциялық аурулар түрлері белгілі.  
Инфекциялық сөзі лат. «infectio» -жұғу, жұқтыру деген мағынаны білдіреді. Қазіргі кезде адам организмдерімен потагенді микробтар арасындағы қарым-қатынасты 3түрлі терминдермен қарастырады:инфекция, инфекциялық процесс, инфекциялық ауру.  
Инфекция термині эволюциялық процесс кезінде адам ағзасы-микроорганизм және қоздырушы микроорганизм арасындағы биологиялық қарым-қатынасты атайды.  
Инфекциялық процесс термині микроорганизмдегі потагенді микробтарға қойылатын қарсы әрекетін білдіреді.  
Инфекциялық ауру-инфекциялық процестің клиникалық өзгешелігі, әр түрлі симптомдар және признактармен көрінеді.

Инфекциялық аурулардың таралуы:

Инкубациялық  кезең –ауруды жұқтырғаннан бастап клиникалық белгілерінің шығуына дейінгі уақыт.  
Продромальдік кезең-ең алғашқы клиникалық белгілердің көрінуі. Аурудың асқынған кезеңі-аурудың кезеңі.  
Реконвалесценттік кезең-симптомдардың жойылып, аурудың жазылу кезеңі.  
Бактерия тасушы-ағзадағы патогенді микробтар ауаға, айналаға тарап, бірақ организм клеткасын зақымдайды. Тасымалдаушының қауіпті кезеңі-ауру организмде 3ай сақталса хронический-ұзақ уақытқа созылады.  
Инфекциялық аурудың жұғуы-ауру адамнан қоздырғыштар сау адамға жұғуы. Ауру тез шалдыққыш ағзада инфекциялық аурулар жұғушы қасиетін көбейтеді.  
Инфекциялық аурулардың таралу деңгейін 5топқа бөледі:  
1.Ең жиі таралған аурулар (1 000 000 халыққа 1 000 оқиға)-тұмау, ОРВИ  
2.Кең таралғандар (1 000 000 халыққа 100 оқиға)-вирустік гипотит А, жедел ішек инфекциялар, қызылша, қарамық т.б.  
3.Жиі кездесетіндер (1 000 000 халыққа 10 оқиға)-көк жөтел, вирустік гипотит В.  
4.Сирек кездесетіндер (1 000 000 халыққа 1-10 оқиға)-бруцеллез.  
5.Өте сирек кездесетіндер (1 00 000 адамға 1 оқиға)-дифтерия, құтыру, сібір жарасы т.б.

МИКРООРГАНИЗМДЕРДІҢ ИНФЕКЦИЯЛЫҚ ПРОЦЕССТЕГІ РӨЛІ.  
Инфекцияның дамуында 3түрлі факторлар өзара әрекеттеседі: патогендік микроорганизмдер, ауруға шалдыққыш микроорганизм және сыртқы орта, өзара әрекеттесуі болады. Ауруды туғызу үшін микроорганизмдер патогендік және вируленттік қасиетті оларды ауру қоздырушы ретінде көрсетеді.  
Патогендік-эволюциялық әрекетін арқасында микроорганизмдердің генитекалық белгілері арқылы ауру туғызатын айтады. Патогендік микроорганизмде микроорганизм тіршілік ету үшін көптеген генитикалық ферменттермен структуралармен айқындалады. Газды гангрена қоздырғышы адам ішегінде тіршілік етеді, жарақаттанған, әсіресе язвалық жарақатқа түссе өлімге алып келеді. Патогендік тек кейбір микроорганизм мен адам ағзасы арасында немесе микроорганизм және белгілі бір иесі арасында болады.  
Вируленттік-микроорганизмдер патогенді өзінің негізгі иесінде мөлшері. Вируленттік жеке микроорганизм ішіндегі ауыспалы штамы. Әр түрлі аурулар туғызу қасиеттілігі бар. Патогендік және вируленттік микроорганизмдері сыртқы ортаға тіршілік ету барысында улы токсиндер, ферменттер бөледі, клетканың мембраналық қабығын бұзып, ұлпаларға өтіп, клетканың структурасын бұзады.  
Патогенді микробтар вируленттігі ауытқып отырады. Ағзадан бөлініп алған вирулентті микроб, жасанды ортада лабараторияда өсіргендігіне қарағанда қауіпті.  
Инфекциялық процесс әр түрлі клиникалық түрде отеді. Оларды арнайы терминдермен атайды.  
Сепсис-инфекцияның генералдық формасы. Қоздырғыштардың қанда көбейіп иммунитетті төмендетеді.  
Инфекциялық аурулардың патогенез кезеңі бактериемия және вирусемия деп аталады. Олардың сепсистен айырмашылығы қанның тікелей ішінде көбеймей, қан тек басқа органдарға жеткізушісі болып табылады. Микроорганизмдердің бір түрмен тудырған инфекциялық ауру-аралас инфекция деп аталады. Аралас инфекция екі еселенген инфекция ерекшеленеді, ал алғашқы инфекция басқа бөлек инфекцияның келіп қосылуын айтады.  
Реинфекция-алғашқы қоздырғышты қайта жұқтыру. Ауру сауыққанға дейін қайталанса суперинфекция деп аталады.  
Органотропностік-көптеген микроорганизмдерге тән инфекциялық ауру қоздырғыштарына ішек микробтары тек белгілі бөлікті зақымдайды.

 
Тегін қазақша жұмыс: Аса қауіпті инфекциялық аурулар
Аса қауіпті инфекциялық аурулар [10 бет]  
Жедел инфекциялық ауруларды кенеттен күттірмейтін жағдайдың дамуы инфекциялды-токсикалық шоктын дамуы, гиповолимиялық шок, жедел тыныс жетіспеушілігі, бірнеше мүшелер жетіспеушілігі және қосымша аурулардың өршуімен болады.  
Ауруханаға дейінгі жедел инфекциялық қөмекке менингококты инфекция, жедел ішек инфекциясы, грипптің ауыр және асқынған формасындағы, дифтерия, молярия, ботулизм, сіреспе науқастанғандар мұқтаж болады.  
Жедел инфекциялық ауруларда нозологиялық және синдромальды диагностиканы бір минутта жүргізу керек.  
Нозологиялық диагнозды ауруға симптомдар комплексімен эпиданамнезіне сүйене, негіздеме отырып қойылады. Синдромальды диагноз- өмірге маңызды мүшелер функциясының бұзылысы яғни ең алдымен жүрек-қан тамыр және тыныс алу жүйелернің гипертерия, есінің жағдайына және сіресу синдромдарына негізна қойылады.  
Жедел тыныс жетіспеушілігі.  
Жедел тыныс жетіспеушілігі – көптеген жұқпалы аурулардың ағымын асқындырады: Ларингоспазм кезінде өкпе вентиляциясылық бұзылысы ( сіреспе, құтыру) және жедел көмей қабыну (дифтериялы, вирусты круп), тыныс бұлшықеттернің параличі (ботулизм, дифтериялы) обтурациялаушы трахеобронхиальюы және жідел альвеолярлы қабынулы ісіну (грипп, жедл респираторлы аурулар, қызамық және т.б)  
Сіреспе кезіңдегі жедел тыныс жетіспеушілігі.  
Сіреспе- өте күшті тірек бұлшықеттерінің спазммен сипаттамалатын және сирек жағдайда летальды жағдайға алып келетін, жедел жұқпалы ауру .Әсіресе сіресуге шайнау бұлшықеттерінің тризмы жмі болады. Бұл ауру Гиппократ дәуірінен белгілі, алөзінің баласы сіріспемен қайтыс болғаннан соң, сипаттын жазған.  
Ауру қоздырғышы: Сіреспе қоздырғышы бактерия Clostridium tetani (Bacillus tetani). Аурудың клиникалық көрнісі анаэробтық жағдайда көбейетін сіреспе токсиніне байланысты жүреді. Сіреспе бактериясы топырақтың беткі қабатында адам және жануарлардың фекалиясында болады. Көбіне бұндай  
...
 
 
 
 
 
 

Жұқпалы ауру процесіжұқпалы ауру қоздырғыштарының адам, мал және өсімдіктер организмімен қарым-қатынасы.

Вирустық аурулар  кезінде инфекциялық процесс  негізінен торша деңгейінде өтеді  және бұған вирустың торшаға жабысуы, енуі, сезімтал торшада өсіп-өнуі кіреді. Вирус инфекциялары автономдық және интеграциялық түрге бөлінеді. Автономдық вирус инфекциялары кезінде вирус геномы торшадан тәуелсіз түзіледі. Ал, интеграциялық түрінде вирус геномы торша геномына толық не жартылай ену арқылы ғана түзіледі (мысалы, адено-, папо- ва-, онкорна-, гепадна-, ретро- және герпесвирустар). Вирустардың торшамен қарым-қатынасы жіті не созылмалы түрде өтеді. Жіті инфекция кезінде зақымданған торша не өледі не вирустан босап сауығады, ал созылмалы түрде зақымданған торша ұзақ уақыт вирус бөлшектерін немесе құрамаларын түзеді және осы қасиетін торшаның жаңа ұрпағына береді. Инфекцияның екі түрі де вирустың толық түрін де (продуктивті инфекция), ақау түрін де (абротивті инфекция) бере алады. Вирустың торшаға әсерінің түріне байланысты, вирустың инфекциялар торшаны ыдырататын және ыдыратпайтын болып екі топқа бөлінеді.[1]

[өңдеу] Пайдаланған әдебиет

Инфе́кция — заражение живых организмов микроорганизмамибактериями, грибами, простейшими, — или вирусами. Термин означает различные виды взаимодействия чужеродных микроорганизмов с организмом человека (в медицине), животных (в зоотехнике, ветеринарии), растений (в агрономии).

Наука об инфекции называется инфектология. Это наука, изучающая инфекционный процесс, инфекционную болезнь, инфекционную патологию, возникающую в результате конкурентного взаимодействия организма с патогенными или условно-патогенными микроорганизмами, и разрабатывающая методы диагностики, лечения и профилактики инфекционных болезней.

Прослушать  статью
Этот звуковой файл был создан в рамках проекта: «Аудиостатьи», на основе версии этой статьи от 20 августа 2010 года г., и не отражает правки, сделанные после этой даты.

cм. также другие аудиостатьи

 
Содержание  

[убрать

  • 1 Виды инфекций
  • 2 Стадии инфекционных заболеваний
  • 3 См. также
  • 4 Литература
  • 5 Ссылки

[править] Виды инфекций

Инфекция может  развиваться в разных направлениях и принимать различные формы. Форма развития инфекции зависит  от соотношения патогенности микроорганизма, факторов защиты макроорганизма от инфекции и факторов окружающей среды.

Локальная инфекция — местное повреждение тканей организма под действием патогенных факторов микроорганизма. Локальный процесс, как правило, возникает на месте проникновения микроба в ткани и обычно характеризуется развитием местной воспалительной реакции. Локальные инфекции представлены ангинами, фурункулами, дифтерией, рожей и пр. В некоторых случаях локальная инфекция может перейти в общую.

Общая инфекция — проникновение микроорганизмов в кровь и распространение их по всему организму. Проникнув в ткани организма, микроб размножается на месте проникновения, а затем проникает в кровь. Такой механизм развития характерен для гриппа, сальмонеллёза, сыпного тифа, сифилиса, некоторых форм туберкулёза, вирусных гепатитов и пр.

Латентная инфекция — состояние, при котором микроорганизм, живущий и размножающийся в тканях организма, не вызывает никаких симптомов (хроническая форма гонореи, хронический сальмонеллёз и др.)

[править] Стадии инфекционных заболеваний

Инкубационный период — [от лат. incubatio, лежать, спать где-либо]. Обычно между проникновением инфекционного агента в организм и проявлением клинических признаков существует определённый для каждой болезни промежуток времени — инкубационный период, характерный только для экзогенных инфекций. В этот период возбудитель размножается, происходит накопление как возбудителя, так и выделяемых им токсинов до определённой пороговой величины, за которой организм начинает отвечать клинически выраженными реакциями. Продолжительность инкубационного периода может варьировать от часов и суток до нескольких лет.

Продромальный период — [от греч. prodromos, бегущий впереди, предшествующий]. Как правило, первоначальные клинические проявления не несут каких-либо патогномоничных [от греч. pathos, болезнь, + gnomon, показатель, знак] для конкретной инфекции признаков. Обычны слабость, головная боль, чувство разбитости. Этот этап инфекционной болезни называется продромальный период, или «стадия предвестников». Его продолжительность не превышает 24-48 ч.

Период  развития болезни — На этой фазе и проявляются черты индивидуальности болезни либо общие для многих инфекционных процессов признаки — лихорадка, воспалительные изменения и др. В клинически выраженной фазе можно выделить стадии нарастания симптомов (stadium wcrementum), расцвета болезни (stadium acme) и угасания проявлений (stadium decrementum).

Реконвалесценция — [от лат. re-, повторность действия, + convalescentia, выздоровление]. Период выздоровления, или реконвалесценции как конечный период инфекционной болезни может быть быстрым (кризис) или медленным (лизис), а также характеризоваться переходом в хроническое состояние. В благоприятных случаях клинические проявления обычно исчезают быстрее, чем наступает нормализация морфологических нарушений органов и тканей и полное удаление возбудителя из организма. Выздоровление может быть полным либо сопровождаться развитием осложнений (например, со стороны ЦНС, костно-мышечного аппарата или сердечно-сосудистой системы). Период окончательного удаления инфекционного агента может затягиваться и для некоторых инфекций (например, брюшного тифа) может исчисляться неделями.

Инфекция, инфекционный процесс (позднелат. infectio - заражение, от лат. inficio - вношу что-либо вредное, заражаю), состояние заражённости организма; эволюционно сложившийся комплекс биологических реакций, возникающих при взаимодействии организма животного и возбудителя инфекции. Динамика этого взаимодействия называется инфекционным процессом. Различают несколько форм инфекций. Выраженной формой инфекции является инфекционная болезнь с определённой клинической картиной (явная инфекция). При отсутствии клинических проявлений инфекции её называют скрытой (бессимптомной, латентной, инаппарантной). Следствием скрытой инфекции может быть выработка иммунитета, что характерно для так называемой иммунизирующей субинфекции. Своеобразная форма инфекций - несвязанное с предшествующим переболеванием микробоносительство.

Возникновение и развитие инфекций зависит от наличия  специфического возбудителя (патогенного  микроорганизма), возможности его  проникновения в организм восприимчивого животного, условий внутренней и  внешней среды, определяющих характер взаимодействия микро- и макроорганизма. У облигатно патогенных микробов способность вызывать инфекционныей процесс - постоянный, генетически закреплённый видовой признак. Условно патогенные микробы часто обитают в организме животного как комменсалы и вызывают заболевания только при снижении резистентности организма хозяина. Одни виды патогенных микробов паразитируют в организме многих видов животных, другие - лишь у животных одного вида. У некоторых микробов выражен тканевый тропизм. Каждый вид патогенных микробов вызывает определённую инфекционность (специфичность действия). Проявление патологии зависит от степени патогенности конкретного штамма возбудителя, то есть от его вирулентности, которая выражается токсигенностью (способность продуцировать токсины) и инвазивностью. В зависимости от характера возбудителя различают бактериальную, вирусную, грибковую и другие инфекции. Путь внедрения патогенного микроба в организм животного называется воротами инфекции. Ими могут быть кожа, конъюнктива, слизистые оболочки пищеварительного тракта, дыхательных путей, мочеполового аппарата. Некоторые микробы проявляют патогенное действие лишь при проникновении через строго определённые ворота. Например, вирус бешенства вызывает болезнь лишь при внедрении через повреждения кожи и слизистых оболочек. Многие микробы приспособились к разнообразным путям внедрения в организм. В зависимости от механизма передачи возбудителя различают алиментарные (кормовые), респираторные (аэрогенные, в том числе пылевые и воздушно-капельные), раневые, трансмиссивные и контактные инфекции.

Если не установлен путь проникновения микробов в организм, инфекция называется криптогенной. Нередко патогенные микробы вначале  размножаются только в месте внедрения, вызывая воспалительные процесс (первичный  аффект). Если воспалительные и дистрофические изменения развиваются на ограниченном участке, в месте локализации  возбудителя, называется очаговой (фокальной), а при задержке микробов в лимфоузлах, контролирующих определённую область, - регионарной. При распространении микробов в организме развивается генерализованная инфекция. Состояние, при котором микробы из первичного очага проникают в кровяное русло, но не размножаются в крови, а лишь транспортируются в различные органы, называется бактериемией. При ряде болезней (сибирская язва, пастереллёзы и др.) развивается септицемия: микробы размножаются в крови и проникают во все органы и ткани, вызывая там воспалительные и дистрофические процессы. Если возбудитель, распространяясь из первичного очага поражения по лимфатическим путям и гематогенно, вызывает образование вторичных гнойных очагов (метастазов) в различных органах, говорят о пиемии. Сочетание явлений септицемии и пиемии называется септикопиемией. Состояние, при котором возбудители размножаются только в месте внедрения, а патогенное действие оказывают их экзотоксины, называется токсемией (характерна для столбняка).

Инфекция  может быть спонтанной (естественной) и экспериментальной (искусственной). Спонтанная возникает в естественных условиях при реализации механизма  передачи, свойственного данному  патогенному микробу, или при  активизации условно патогенных микроорганизмов, обитавших в организме  животного (эндогенная инфекция, или  аутоинфекция). Если специфический  возбудитель проникает в организм из окружающей среды, говорят об экзогенной инфекции. Инфекция, вызванная одним  видом возбудителя, называется простой (моноинфекцией), а обусловленная ассоциацией микробов, внедрившихся в организм, - ассоциативной. В таких случаях иногда проявляется синергизм - усиление патогенности одного вида микробов под влиянием другого. При одновременном течении двух разных болезней (например, туберкулёза и бруцеллёза) инфекция называется смешанной. Известна и вторичная (секундарная) инфекция, которая развивается на фоне какой-либо первичной (основной), в результате активизации условно патогенных микробов. Если после перенесения болезни и освобождения организма животного от её возбудителя происходит повторное заболевание вследствие заражения тем же патогенным микробом, говорят о реинфекции. Условие её развития - сохранение восприимчивости к данному возбудителю. Отмечают и суперинфекцию - следствие нового (повторного) заражения, наступившего на фоне уже развивавшейся болезни, вызванной тем же патогенным микробом. Возврат болезни, повторное появление её симптомов после наступившего клинического выздоровления называется рецидивом. Он возникает при ослаблении сопротивляемости животного и активизации сохранившихся в организме возбудителей перенесённой болезни. Рецидивы свойственны болезням, при которых формируется недостаточно прочный иммунитет (например, инфекционная анемия лошадей). 
Полноценное кормление животных, оптимальные условия их содержания и эксплуатации являются факторами, препятствующими возникновению инфекций. Факторы, ослабляющие организм, действуют прямо противоположно. При общем и белковом голодании, например, уменьшается синтез иммуноглобулинов, снижается активность фагоцитов. Избыток белка в рационе ведёт к ацидозу и снижению бактерицидности крови. При недостатке минеральных веществ нарушаются водный обмен и процессы пищеварения, затрудняется обезвреживание ядовитых веществ. При гиповитаминозах ослабляются барьерные функции кожи и слизистых оболочек, снижается бактерицидность крови. Охлаждение ведёт к понижению активности фагоцитов, развитию лейкопении, ослаблению барьерных функций слизистых оболочек верхних дыхательных путей. При перегревании организма активизируется условно патогенная кишечная микрофлора, повышается проницаемость стенки кишечника для микробов. Под влиянием определённых доз ионизирующих излучений ослабляются все защитно-барьерные функции организма. Это способствует как аутоинфекции, так и проникновению микроорганизмов извне. Для развития инфекций имеют значение типологические особенности и состояние нервной системы, состояние эндокринной системы и РЭС, уровень обмена веществ. Известны породы животных, устойчивые к определённым И., доказана возможность селекции устойчивых линий, имеются данные о влиянии типа нервной деятельности на проявление инфекционных болезней. Доказано снижение реактивности организма при глубоком торможении центральной нервной системы. Этим объясняется вялое, часто бессимптомное течение многих заболеваний у животных в период спячки. Иммунологическая реактивность зависит от возраста животных. У молодых животных выше проницаемость кожи и слизистых оболочек, менее выражены воспалительные реакции и адсорбционная способность элементов РЭС, а также защитные гуморальные факторы. Всё это благоприятствует развитию специфических инфекций молодняка, вызываемых условно патогенными микробами. Однако у молодняка развита клеточная защитная функция. Иммунологическая реактивность сельскохозяйственных животных обычно повышается в летнее время года (если исключается перегревание).

Литература: Тимаков В. Д., Микробиология, М., 1973; Общая эпизоотология и зоопрофилактика, София, 1973; Руководство по общей эпизоотологии, М., 1979.

Инфицированность (от лат. inficio - вношу что-либо вредное, заражаю), наличие патогенных микробов в организме животного. Термин "Инфекция" употребляется также и для обозначения наличия патогенных микроорганизмов в объектах внешней среды.

Астана қаласының  санитарлық-эпидемиологиялық жағдайы тұрақты. Қала тұрғындарын белсенді иммундау барысында «вакцинамен басқарылатын» жұқпаларды алдын алуда оңтайлы нәтижеге қол жеткізілді: тырысқақ, полиомиелит, құтыру және ақырғы 5-жылда күл ауруы тіркелген жоқ. Көкжөтел, паротит, қызылша, қызамықтың бірлі-жарым жағдайы тіркелген.  
Соңғы 7-жылдың ағымында А вирусты гепатиті мен тұмаудың алдын алу үшін жергілікті бюджет қорынан ақша бөлінеді. Тұмаудың алдын-алу бойынша кешенді жұмыстар жүргізу барысында маусымдық аурулар мен пандемиялық тұмаудың таралуына жол берілмеді. А вирусты гепатиттің алдын алу үшін 2003 жылдан бері бөлінетін қаржы мектепке дейінгі балалар арасындағы ауруларды тұрақты етті. 
Өндірістік, азық-түлік өнімдерін сату және сақтау жағдайларына, құрылыс алаңдарындағы жұмыскерлердің тамақтануына бақылауды күшейту нәтижесінде тұрғындар арасында жаппай тамақтан улану жағдайлары болған жоқ. Жіті ішек инфекциясы, қантышқақ, жіті вирустық гепатит, туберкулез, педикулез аурулары және АИТВ-инфекциясының төмендегені байқалады.  
Департамент және Астана қаласының Денсаулық сақтау басқармасы бірлесе отырып қаланың емдеу- алдын алу ұйымдарында аурухана ішілік инфекцияларына инфекцияны бақылауды ұйымдастыру бойынша мақсатты жұмыстар жүргізеді. Аурухана ішілік гемоконтакт инфекциясын жұқтыруды болдырмау үшін гемотрансфузиялық және парентеральдық араласуда инфекциялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету мақсатында, медициналық қызметкерлерінің кәсіби біліктіліктерін жоғарылатуда, стационарлар, емханалар үшін, сондай-ақ жеке меншік медициналық ұйымдары үшін оқыту семинарлар өткізілді. 
Туберкулез ауруын төмендету бойынша Елорда медициналық қызметкерлерімен келесі бағыттар бойынша жүйелі түрде жұмыстар жүргізіледі: 
1. Әлеуметтік- әлсіз тұрғындар, көшіп келушілер (сыртқы және ішкі көшіп - қонушылар) арасында алдын алу флюроқарауларлар өткізіледі. 
2. Ертерек анықтау, оқшаулау, уақытылы тиімді емдеу және инфекцияның таралуын алдын алу. 
3. Туберкулездың алдын алу және таралу жолдары туралы тұрғындарды ақпараттандыруды күшейту. 
Өткізілген жұмыстар тұрғындар арасында туберкулез ауруын 14%-ға, 14 жасқа дейінгі балалар арасында 1,7 есеге төмендеуіне қол жеткізілді. 
Әлемде тырысқақ, аса қауіпті басқа да аурулардың тіркелуіне байланысты шекаралас мемлекеттерде карантиндік инфекцияларды болдырмау бойынша бірнеше ұйымдастыру іс- шаралары жүргізілуде. Емдеу- алдын алу ұйымдарында, жол жүру жолаушылар поезында, ТЖ, ІІД және басқа қызметтер мамандарының қатысуымен жаттықтыру оқытулары ұйымдастырылды. 
Мектепке дейінгі мекемелерінде тамақты сапалы ұйымдастыру және инфекциялық аурудың алдын алу үшін азық-түлік өнімдерін жеткізіп берушілермен, жеке кәсіпкерлер және ЖШС-мен тамақты ұйымдастыру бойынша тренингтер өткізілді. 
Демалыс кезеңі қарсаңында қала сыртындағы және мектеп жанындағы лагерлердің бастықтарымен және медициналық қызметкерлерімен балалардың жазғы демалысын ұйымдастыру бойынша өндірістік мәжіліс жүргізілді. Жазғы демалыс объектілері білім беру басқармасы өкілдерінің қатысуымен кешенді түрде қабылданды. 
2010 жылы қайтарылып алынған 10 бала бақша күрделі жөндеулерден соң іске қосылды. Департаменттің қызметкерлері жөндеу жұмыстары барысында кеңес беру көмектерін көрсетті. Ашылғаннан кейін барлық бала бақшалардың персоналдарына дезинфекциялық режимді сақтау бойынша оқулар жүргізілді, ас мәзірін құру бойынша ұсыныстар берілді. 
Астана қаласының «Санитарлық-эпидемиологиялық сараптау орталығы» РҚМК зертханалық зерттеу номенклатурасы азық-түлік өнімдері бойынша кеңеюде. Қазіргі күні сүт өнімдеріндегі, кондитерлік өнімдердегі генно-модифицирленген сояны зерттеу жұмыстары жүргізілуде. Алкогольсіз сусындарды, шұжық өнімдерін, кондитерлік кремдерді өндіруде пайдаланатын консерванттарды зерттеу әдістері меңгерілді. 
Санитарлық қызметтің басшылығы бойынша аспаздық және кремді өнімдерді және шұжық өнімдері мен құс өнімдерін сақтау және сату жағдайлары бойынша тақырыптық тексерулер жүргізілді. Осы жұмыстың барысында саудадан 4 тонна тамақ өнімдері алынды, тамақ өнімдерінің 19 сертификаттары қайтарылды. Санитарлық талаптарға сейкес келмейтін азық-түлік өнімдерінің, сауда және тұрмыстық қызмет көрсетудің 179 объектісінің пайдалануға беріліуіне жол берілмеді. 9 объектінің пайдаланылуы сот органдарының шешімдерімен тоқтатылды. 2759 объекті сәйкестендірілді, олардың 1817 – санитарлық тазалау және абаттандыру бойынша, 696- қоғамдық тамақтандыру және сауда, 246 тұрмыстық қызмет көрсету объектілері (шаштараздар, моншалар және басқалары). 
МСЭҚКД-де аспаздық және кондитерлік өнімдерді өндіруді оқыту бойынша жұмыстар жүргізілді.  
Әр көктемгі-жазғы маусымда қаланы абаттандыру әкімдігінің штабында жүйелі түрде қаладағы рұқсатсыз сауданы жою, базарларды абаттандыру мәселелері қарастырылады. 
Астана қаласының мемсанэпидқадағалау департаментінің мамандары қала халқының санитарлық-эпидемиологиялық салауаттылығын қамтамасыз ету мақсатында Қала күні, ЕҚЫҰ саммитіне дайындық мәселесі бойынша жүргізілетін іс-шараларға белсенді түрде қатысуда. 
Медицина қызметкерлер күнінің қарсаңында мемсанэпидқадағалау департаментінде Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі Мемсанэпидқадағалау комитетінің төрағасы К.С.Оспанов, Астана қаласы әкімінің орынбасары В.Л. Крыловтың және аудан әкімдері орынбасарларының қатысуымен салтанатты мәжіліс өтті. Департамент қызметінің оң нәтижелері көрсетілді және қаланың санитарлық-эпидемиологиялық қызметінің ең үздік мамандарына мақтау қағаздары, дипломдар, естелік жүлделер мен сыйлықтар берілді. 
Қала әкімінің орынбасары В.Л. Крылов департаменттінің ең үздік қызметкері Столпник Тамара Григорьевнаға автокөліктің кілті ұсынылды.

ЖҰҚПАЛЫ АУРУЛАРДЫҢ АЛДЫН АЛУ

ЖҰҚПАЛЫ АУРУЛАРДЫҢ АЛДЫН АЛУ (ҚЫРЫМ ҚАНДЫ БЕЗГЕГІ, САРЫ АУРУ, ТУБЕРКУЛЕЗ, ҚЫШЫМА)

Жұқпалы аурулар - жұқпалы (инфекциялық) аурулар ерте заманда-ак олардың жаппай таралуы мен ауыр түрде өтуін сипаттайтын әр түрлі атаулармен белгілі болды (індет, жаппай аурулар). Бұл аурулар ерекше "миазма" — ауаның улы булануымен байланыстырылады. Жұқпалы аурулар туралы ғылымның дамуында өр түрлі қоздырғыш микробтардың ашылуы үлкен рөл атқарды. "Іnfесіо" деген латын сөзі "ластану" дегенді білдіреді. Жұкпалы аурулар адам ағзасына қоздырғыштың енуінен кейін пайда болады. Қоздырғыш-микробтар ауру адамнан сау адамға беріле алады. Белгілі бір жағдайларда ауру жаппай таралады (індет).  
Ауру туғызатын микробтар бактериялар, вирустар, спирохетар, саңырауқұлақтар болуы мүмкін.  
Қырым қанды безгегі

Халық арасында «қырым қанды безгегі» аталып кеткен конго-қырым геморрагиялық қызбасы дерті бойынша елімізде эпидемиологиялық ахуал алаң тудырып отырғаны белгілі. Ағымдағы жылдың алғашқы төрт айында Оңтүстік-Қазақстан облысында аталған ауруға 8 адам шалдығып, екеуі көз жұмды. Осыған орай, еліміздің өзге өңірлері аурудың алдын алуға шұғыл кірісті. Қанды безгек - екі толқынды қызбамен, жалпы уыттанумен және айқын білінетін тромбогемморрагиялық белгісімен, өлім-жітімінің жоғарылығымен сипатталатын жіті вирусты ауру. Ол ауру жұқтырған кенелер шаққанда, құрамында вирус бар материал теріге және сілемейлі мүшеге түскенде жұғады. Мал қырқу және оларды қолмен кенелерден тазарту кезінде кенелердегі жұқпаның терінің ашық бөліктеріне түсуі, сырқаттың қаны мен қанды шығындылары арқылы да жұғуы мүмкін. Сондай-ақ, адам бұл ауруды сырқаттарды күту және оларға медициналық көмек көрсету немесе аталған вируспен зертханалық жағдайда жұмыс істеу барысында да жұқтырады. Қанды безгектің жұғу жолдары әртүрлі жүретін, кенет көтерілген қызу мен интоксикацияның үстіне барлық денеге тараған капилляротоксиноз бен геморрагиялық синдромның дамуымен сипатталады.  
Негізгі қоздырғыш тасымалдаушы - вирусты сақтайтын және вирустың көзі болып табылатын кенелердің белгілі бір түрлері. Ал, вирустың негізгі тіршілік ететін ортасы - биологиялық организм - кенелер, бүргелер және олардың табиғи демдеушілері, жабайы не үй жануарлары. Сондықтан да кенеге қарсы дезинсекциялық жұмыстардың көлемін анықтау және оны ұйымдастыру үшін тиісті аумақтағы санитарлық-эпидемиологиялық қызметтің мемлекеттік органдары мен ұйымдары кенелердің түрлік құрамын, таралуын, олардың санының мау-сымдық өсімін және вирустың табиғи резервуарларын зерделеуі керек. Табиғи ошақ аумағында шөл, шөлейт және жылы климатты далалық жерлерде зоологиялық-паразитотоло-гиялық тексеру жүргізілуі тиіс.  
ры ауру немесе вирусты гепатит –бауырдың кең тараған ауруларының бірі. Оcы сыртқы ортада тұрақты өмірге бейімділігі жоғары кішкентай (майда) тірі организм вирус тудырады. Ол аурудың қаны мен зәрінде болады. Вирус тұрмыстағы ластанған заттар, қол, су, тағам өнімдері арқылы айналадағыларға беріледі.

Сары ауру  
Санитариялық ережелерді сақтамай дайындаған тағам өнімдері, сондай-ақ вирусты гепатит ауру адамдар дайындап, таратқан тағамдар да осы ауруға ұшыратады. Сары ауру адам организмін бүтіндей зақымдайды. Бірақ өзгерістер бауырда өтеді. Алғашқы үш аптада аурудың ещқандай белгілері білінбейді. Мұны жасырын инкубациялық кезең деп атайды. Зақымданған адамның асқа тәбеті нашарлайды, ішінің оң жағы және төс етегі тұсы ауырады, ішектің бұзылғандығы байқалады. Дәл осы кезеңде дәрігерге қаралу өте маңызды, дәрігер зерттеу тәсілдерінің көмегімен диагнозды дұрыс қойып, ем береді және режим диета белгілейді, асқынудың алдын алады. Инкубациялық кезеңнен соң дененің сарғаюы басталады. Алайда аурудың сарғаймайтын формасы да кездеседі, аурудың мұндай түрі айналадағы адамдарға қауіпті. Егер ауырған адам дер кезінде емделмесе, үш аптадан соң дене сарғаюлары кетіп, денсаулығы қалыптасып кетеді. Құдықтарды таза ұстау қажет. Оларға жақын жерде кәріз жүйелері, қоқыс үйінділері, мал суаттары жақын болмауы қажет. Ауыз су құдығының түбі мен қабырғасын лайдан қоқыстардан тазалап, оқтын-оқтын хлорды әк тәрісімен зарарсыздандыру керек. Әрбір нысандарда дәретханалары мен қоқыс жәшіктері болуға тиісті. Вирусты гепатит тағам өнімдері арқылы да берілетін болғандықтан асқана, кафе, азық-түлік дүкендерінде санитария ережелері ұқыпты түрде орындалуы тиіс. Жеміс пен көкөністерді қайнаған су мен жуу керек. Мектеп жасына дейінгі балалар мекемелері мен мектептерде балалар санының артық болмауын және одарда тазалықтың сақталуын қадағалап отырған абзал. Балалар әрдайым медициналық тексеруден өтуі тиісті. Сапалы сумен, тамақпен жеткілікті мөлшерде қамтамасыз етулері қажет. Ауру шыққан үйлерде, мектептерде, балабақшаларда, т.б. нысандарда қорытынды дизенфекция 3% хлорлы дәрімен міндетті түрде өткізілуі қажет. 35 күн бойына ауру мен қарым-қатынаста болған адамдарға медициналық бақылау орнатылады күдікті адамдар оқшаулануға тиісті. Оқушылар күн сайын өздерімен бірге қайнаған су құйылған құты алып жүрулері керек.

Туберкулез  
Туберкулез ауруы — асқынған кезде соңы адам өліміне дейін соқтыруы мүмкін күрделі жұқпалы ауру. Туберкулезді зерттейтін медицинаның саласын фтизиатрия деп атайды. XIX ғасырдың соңында неміс дәрігері Г.Кох туберкулёзді тудыратын миробактерияны (туберкулёз таяқшасын) тапты. Осы кезге дейін инфекциялардың арасында адам өлімі туберкулезден асып түскені жоқ. Әлемдегі әрбір үшінші адамда туберкулез бактериялары болады. Бұл індетпен ауыратын адамдардың басым бөлігін абақтыны мекен етушілер, нашақорлар, үйсіз жүрген қаңғыбастар, жезөкшелер мен шеттен келген келімсектер құрайды. Алайда, соңғы кездері әлеуметтік жағдайы жақсы адамдардың арасында да туберкулезге шалдығушылар саны артуда. Жоғарыда аталған адамдардан кейін олармен жақын қатынаста болған адамдар — абақты қызметкерлері, дәрігерлер, әлеуметтік сауықтыру орталығындағы қызметкерлер және науқас адаммен бірге тұратын туған-туыстары.

Туберкулез таяқшалары бала кезден немесе жасөспірім кездерде пайда болады. Бірақ барлық адам ауыра қоймайды. Егер жақсы тамақтанып, жақсы күтініп және салауатты өмір салтын (ішімдік ішпей, темекі шекпей, спортпен айналысып) ұстанатын болса, онда адамның иммундық жүйесі туберкулездің тууына жол бермейді.

Жұқпа қалай жұғуы мүмкін?

Қышыма — жұқпалы  қышыма ауруы. Ол адамның денесіне қотыр жұқтыратын кененің түсуінен пайда болады. Жұқтыру көзі болып табылатын — адам. Кене басқа сау адамға «ауысу» үшін және ауру туғызу үшін міндетті түрде «тері теріге» байланыс болу қажет. Сондықтан басты қышыманың таралу ошағы тар жанұялық ортада, ерлі-зайыптылардың жақындасуларында, сонымен қатар жыныстық серіктес арасында қалыптасады.

Басқа қышыманың мүмкіншілік  жолының таралуы: төсек- орын арқылы, киім-кешек, сүлгі, жөкелер, қолғап бұл заттармен науқас қолданғасын, белгілі уақыттардан кейін өзінде өмір сүретін кенелерді сақтайды. Қайталама қолдануда, егер кәдімгі жуылуда өтпесе, таралу көзіне айналады.

Ұйымдастырылған балабақшаларда таралу көзі болып табылатын жазу құралдары, ойыншықтары, спорт бұйымдары және т.б. Санитарлық-гигиеналық тәртіпті сақтамаған жағдайда ауруды қоғамдық моншалардан, душ қабылдайтын орындардан, жатақханалардан, қонақ үйлерден, жүргінші поездардан жұқтырып алуға болады.

Мұқият душ астында жылы сумен сабынмен жуыну емделудің басы болып табылады (міндетті түрде қайнатылған жөкемен және жуылған сүлгіден кейін) және оның аяқталуынан кейін.

Ішкі киімді және төсек орынды ауыстыру препаратты қолданғаннан кейін бірінші күні мен ем аяқталғаннан кейін жүргізілуі керек. Қышымаға қарсы препаратты барлық дене түбіне, беттің терісіне, бастың шашты бөлігіне жағылады және сүртіледі, ал 3 жасқа дейінгі балаларға жай ғана сүртіледі және бастың шашты бөлігіне және бетке жағылады, бірақ препарат көзге түспеуі керек.

Қышымаға қарсы  препаратты жағу және сүрту кешкі мезгілде тампонды қолданбастан немесе сүртіндіні қолданбастан жағылады, кешкі қышыма кенесінің белсенділігіне байланысты.

Емделуден кейін терідегі қышуды сақтау қосымша спецификалық емді талап етеді және өлі кенелердің ағзадағы реакциясы және өмір сүру тағамдары болып табылады. Қышыма антигистаминдық препаратын тағайындауда және глкжокортикоидами майымен кетіріледі.  
Қышыманы жұқтырмауды қалай ескертуге болады?

Бөтен адамның киімдерін, қолғабын, аяқ-киімін, төсек-орындарын, сүлгілерін, жөкелерін қолданбаңыз,  
Кездейсоқ жыныстық байланысқа түспеңіз.  
Қоғамдық орындардан үйге оралғанда, көлікте жол жүргесін және т.б жағдайда міндетті түрде қолыңызды сабынмен жуыңыз.  
Жалаң аяқ душта, қонақүйде және басқа да жерлерде жүрмеңіз.

Инфекциялық аурулар. 2