Макроэкономика пәні және макроэкономикалық талдаудың ерекшеліктері

	І.Жансүгіров атындағы Жетісу мемлекеттік университеті		СМЖ  ЖМУ/ОӘК  09-2010 1 басылым
	САПА МЕНЕДЖМЕНТІНІҢ ЖҮЙЕСІ
	ОҚУ ӘДІСТЕМЕЛІК  КЕШЕН		Ф.4 09-02 01.02.2010
		БЕКІТЕМІН Бірінші проректор, ОӘЖЖ проректор  э. ғ. к., доцент__________________ Фатима  Надырқызы Жакыпова _ __________________________________ «____» _____________ 2011__ж.

 

 

 

 

 

«Макроэкономика» пәнінің

 

ОҚУ ӘДІСТЕМЕЛІК  КЕШЕНІ

 

 

Мамандықтар: 050506- Экономика, 050507- Менеджмент, 050508- Есеп және аудит, 050509- Қаржы, 050510- Мемлекеттік және жергілікті басқару, 050904 – Тұрмыстық қызмет және сервис

 

Оқыту түрі: қашықтықтан оқыту технологиясы бойынша сырттай

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Талдықорған 2011 ж.

 

Оқу - әдістемелік  кешенді  типтік оқу бағдарламасына сәйкес және МЖМБС негізінде 050506- Экономика, 050507- Менеджмент, 050508- Есеп және аудит, 050509-Қаржы, 050510-Мемлекеттік және жергілікті басқару, 050904–Тұрмыстық қызмет және сервис мамандықтарына аға оқытушы Габдуллина Р.Ж. құрастырған  ______________________

              (оқытушының қолы)

 

 

Экономика және менеджмент кафедрасының отырысында қарастырылды

« » 2010 ж.  № хаттама

 

Кафедра меңгерушісі ________________Тулешова Г.Б.

 

 

 

 

« » 2010 ж.  № хаттама

 

Қаржы-экономикалық факультетінің  әдістемелік бюросы мақұлдаған

 

Әдістемелік бюросының  төрайымы _______________Габдуллина Р.Ж.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

	І.Жансүгіров атындағы Жетісу мемлекеттік университеті	СМЖ ЖМУ Е/ОӘК.09-2009 1 басылым
	САПА МЕНЕДЖМЕНТ ЖҮЙЕСІ
	Силлабус	Ф.4.09-04
		01.02.2009г.

 

Қаржы-экономикалық факультет

Экономика кафедрасы

 

• СИЛЛАБУС

Макроэкономика пәні бойынша

 

5В090800 Бағалау,  5В050900 Қаржы, 5В050800 Есеп, 5В050600 Экономика, 5В050700 Менеджмент, 5В051000 Мемлекеттік және жергілікті басқару мамандықтары үшін

 

 

Оқыту түрі   қашықтықтан оқыту технологиялары бойынша сырттай

Курс                      1

Семестр                     1

Кредит саны                    2

Барлық  сағат саны                  90

Барлық аудиториялық сағат                 18

Оның ішінде:

Лекциялар                     2

Семинар сабақтары                            2

F2F консультациялары                          14

Барлық қашықтықтан оқыту сағаты   72 

оның  ішінде:

СӨЖ:                                                    57

               лекциялар                         13

               семинар сабағы                   13

               ӨЖ                                         31

Оn-line, off-line  консультациялары     15

Аралық бақылау                   2

Емтихан             1 семестр

 

 

 

 

Талдықорған 2011 ж.

Оқытушы туралы мәлімет: Габдуллина Разида Жаппарханқызы

Экономика кафедрасының аға оқытушысы. Жұмыс стажы: 30 жыл, Е-mail: [email protected]

Пререквизиттер: экономикалық ілімдер тарихы, экономикалық теория, жалпы статистика теориясы, микроэконика, экономикадағы математика, информатика .Постреквизиттер:  ақша, несие, банктер; қаржы, эконометрика, халықаралық экономика, экономиканы мемлекеттік реттеу.

Пәннің қысқаша  сипаттамасы

Экономика ғылым ретінде  қадағаланатын экономикалық құбылыстар мен фактілерді экономикалық теориялар мен үлгілер түрінде бір жүйеге келтіруге тырысады. Макроэкономика экономиканы біртұтас бірлік ретінде қарастыра отырып, тауарлар өндірісі мен қызметтердің жалпы көлемін және оның өсуін, инфляция қарқыны мен жұмыссыздық деңгейін, валюталардың айырбас бағамдары мен төлем баласының жағдайын зерттейді. Макроэкономика курсы мемлекет экономикасында орын алған ғалами экономикалық құбылыстарды зерттеу тұрғысынан алғанда маңызы зор. Ол экономиканың үй шаруашылықтары, жеке меншік, мемлекеттік және сыртқы секторлар сияқты ірі құрамдас бөліктерін ерекшелейді. Макроэкономика ұзақ мерзімдегі өндіріс көлемінің, жұмыспен қамтылудың өзгерістерімен қатар, экономикалық айнымылылардың қысқа мерзімдегі тербелістерін (ауытқуларын) да зерттейді. Макроэкономика курсында студенттер экономикадығы өтпелі үрдістерді түсінуге сеп боларлық білім алуы тиіс. Атап айтқанда, олар мұндай мәселелердің шешімін табуға көмектесуі тиіс: баға неліктен өседі, өндіріс неліктен дағдарысқа ұшырайды, жұмыссыздықтың өсу себебі неде және т.с.с.

Пәнді оқыту мақсаты:

Жалпы ішкі өнім, ұлттық табыс, өндіріс факторлары, тұтыну, жинақ, инвистиялар, тауар және ақша нарықтарындағы макроэкономикалық  тепе-теңдік, бюджет және ақша саясаты, экономикалық өсу, ашық экономика үлгілері сияқты негізгі макроэкономикалық көрсеткіштерді пайдалану методологиясына айрықша назар аудара отырып, студенттерге қзіргі заманғы макроэкономикалық талдаудың басты қағидаларын үйрету. Өнеркәсібі дамыған елдердің тағлымы қайсібір саясатты жүргізудің барлық – алыс-жақын-болжамдарын ескеру маңызын ашып берді, сондықтан да макроэкономиканың міндеті - өспелі бюджет тапшылығы мен теңгермелі кірісті қысқа және ұзақ мерзім тұрғысынан талдау мен ғылыми болжау жасау.

Келесі бір міндет – шәкірттердің алған білімдерін микро- және әсіресе, макродеңгейде табысты қолданып, тәжірибеде ұштастыра алуында. Ол үшін, олар экономикалық айнымалылар арасындағы өзара байланыстарға және де, осы курста берілетін экономикалық-математикалық үлгілерге сүйене отырып, нақты жағдайларды талдаудың негізгі тәсілдерін үйренуі тиіс.

Курсты бітірген соң студенттер:

• практикалық және теориялық материалды ойлап талдауға мүмкіндік алады;
• экономикалық құбылыстарды болжау мен талдауға үйренеді, соған сәйкес қажетті қорытындылар мен ұсыныстар жасай алады;
• экономикалық-математикалық үлгілерге сүйене отырып, нақты жағдайларды талдаудың негізгі тәсілдерін үйренеді.

Білімді бағалаудың балдық-рейтингтік жүйесі

Әріп жүйесі	Цифрлік эквивалент	Пайыз	Дәстүрлі баға
А	4,0	95-100	ӨТЕ ЖАҚСЫ
А-	3,67	90-94
В+	3,33	85-89	ЖАҚСЫ
В	3,0	80-84
В-	2,67	75-79
С+	2,33	70-74	ҚАНАҒАТТАНАРЛЫҚ
С	2	65-69
С-	1,67	60-64
Д+	1,33	55-59
Д	1,0	50-54
F	0	0-49	ҚАНАҒАТТАНАРЛЫҚСЫЗ

Пән бойынша  студенттің білімін  балмен бағалау  көрсеткіші

Бағаланатын бағдар (позиция)	1-8 апта үшін  бағалау мөлшері	9-15 апта үшін бағалау мөлшері	Балдың максималдық  мөлшері	Электронды  журналға балл қою кезеңі
Ағымдағы бақылау	7	7	әр бір бағалау  – 100 бал	әр бір апта сайын(бірінші аптаны есептемегенде)
СӨЖ	2	2	әр бір СӨЖге  – 100 бал	4,7,11,14 апталар
Аралық бақылау	1	1	әр  бір межелік бақылауға – 100 бал	8 және 15 апта
Жіберу  рейтингі 1	R 1		100	8 апта
Жіберу  рейтингі 2	R2		100	15 апта
Академиялық мерзімде жіберу	R = (R1+R2)/2		100	15 апта
Емтихан	E		100	16-19 апталар
Қорытынды баға	I = R*0.6+E*0.4		100

Баға  қоюдың критерийлері

Бақылаудың  түрі	Максималды  баға	Оқытушының  журналына қою мерзімі
Ағымдағы  бақылау:     сабаққа  қатысу:  1 сағат – 5 бал                                      тапсырманы  орындау     белсенділік  (лекцияларда жауаптары)     тәжірибелік  тапсырмаларды орындау                                                белсенділігі	100 15 30 20   35	Әр бір сабақта
СӨЖ 1*) Тапсырма 1	100 100	СӨЖ тапсырмаларын  өткізу – 4 апта
СӨЖ 2*) Тапсырма 1	100 100	СӨЖ тапсырмаларын  өткізу – 7 апта
СӨЖ 3*) Тапсырма 1	100 100	СӨЖ тапсырмаларын  өткізу – 11 апта
СӨЖ 4*) Тапсырма 1	100 100	СӨЖ тапсырмаларын  өткізу – 14 апта
1 аралық  бақылау : коллоквиум	100 100	8 апта
2 аралық  бақылау :     коллоквиум	100 100	15 апта

*) СӨЖ тапсырмаларының мазмұны силлабустың сәйкесінші бөлімінде келтірілген 

 

Дәрістердің күнтізбелік-тақырыптық жоспары

 

№	Тараулар бойынша лекция тақырыптары	Сағат саны	Апта	Әдебиет
1	Макроэкономика пәні және макроэкономикалық талдаудың  ерекшеліктері.	1	1	1,2,3,4,6
2	Макроэкономикалық көрсеткіштер.	1	2	1,2,3,4,6
3	Макроэкономикалық тұрақсыздық: экономикалық циклдар, жұмыссыздық, инфляция.	1	3	1,2,3,4,6
4	Жиынтық сұраныс және жиынтық ұсыныс. AD-AS үлгісі.	1	4	1,2,3,4,6
5	Тұтыну мен жинақтау	1	5	1,2,3,4,6
6	Ақшаға сұраныс және ұсыныс	1	6	1,2,3,4,6
7	Тауар және ақша нарығындағы  макроэкономикалық тепе-теңдік. IS-LM үлгісі	2	7-8	1,2,3,4,6
8	Бюджет-салық саясаты	1	9	1,2,3,4,6
9	Капиталдың жинақталуы және экономикалық өсу	1	10	1,2,3,4,6
10	Бюджеттік тапшылық және мемлекеттік қарыз	1	11	1,2,3,4,6
11	Төлем балансы және оның құрылымы	1	12	1,2,3,4,6
12	Айырбас бағамының тәртіптері және жиынтық сұраныс	2	13-14	1,2,3,4,6
13	Халықаралық сауда және сауда саясаты	1	15	1,2,3,4,6
	Барлығы	15	15

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Семинар сабақтарының күнтізбелік тақырыптық жоспары

№	Сабақтың тақырыбы және мазмұны	Сағат саны	Апта	Өткізу нысаны
	1 тақырып. Макроэкономика  пәні және макроэкономикалық  талдаудың ерекшеліктері. 1.Макроэкономика пәні. 2. Макроэкономикалық  үлгілер және оның көрсеткіштері. 3. Позитивті және нормативті талдау.	1	1	Эссе
	2-тақырып. Макроэкономикалық  көрсеткіштер. 1.Ұлттық есепшот жүйесі. Жалпы ұлттық өнім (ЖҰӨ) және  жалпы ішкі өнім (ЖІӨ). 2.Ұлттық есепшот жүйесіндегі  басқа да көрсеткіштер. 3.Атаулы және нақты  жалпы ұлттық өнім. Баға индексі.	1	2	Есеп
	3-тақырып. Макроэкономикалық  тұрақсыздық: экономикалық циклдар,  жұмыссыздық, инфляция. 1. Экономикалық (іскерлік) цикл: фазалары, себептері (факторлары). 2. Жұмыссыздықтың түрлері  мен толық жұмысбастылық. Оукен  заңы. 3. Жұмыссыздықтың себептері: классикалық және кейнстік концепциялары. 4. Инфляцияның түрлері. 5. Сұраныс және ұсыныс  инфляциясы. Инфляциялық шиыршық  (спираль). 6. Инфляцияға қарсы  саясат. Филлипс қисық сызығы.	1	3	Тест
	4-тақырып. Жиынтық  сұраныс және жиынтық ұсыныс. AD-AS үлгісі. 1. Жиынтық сұраныс  (AD): қисығы, бағалық және бағалық  емес факторлары. 2. Жиынтық ұсыныс (AS): классикалық  және кейнстік үлгілері. 3. Жиынтық сұраныс  (AD) пен жиынтық ұсыныс (AS) үлгісіндегі  макроэкономикалық тепе- теңдік. 4. Қысқа мерзімді және ұзақ мерзімді кезеңдердегі AD –AS үлгісіндегі тепе- теңдіктің өзгеру механизмі. Тұрақтандыру саясаты. 5. Жиынтық сұраныс  (AD) пен жиынтық ұсыныс (AS) сілкіністері (шок).	1	4	Есеп
	5-тақырып. Тұтыну және  жинақтау. Жиынтық сұраныс пен жиынтық ұсыныс тепе-теңдігі (AD-AS) үлгісі Кейнстік макроэкономикалық үлгі. Мультипликатор теориясы. Автономды шығындар мультипликаторы. Рецессиялық және инфляциялық үзілістер.	1	5
	6-тақырып. Ақшаға сұраныс және ұсыныс. 1.Ақша және оның  атқаратын қызметі. 2.Ақша ұсынысы.Ақша мультипликаторы. 3.Ақшаға сұраныс және  ерекшеліктері.	1	6	Эссе
	7-тақырып. Тауар және ақша нарығындағы макроэкономикалық тепе-теңдік. IS-LM үлгісі 1. Тұтыну функциясы.  Тұтынуға шекті 8бейімділік. 2. Қор жинау функциясы.  Қор жинауға шекті бейімділік. 3. Инвестиция функциясы. IS қисығы. 4. Игіліктер нарығындағы тепе  –теңдік. 5. Фишер теңдеуі. Номиналды және  нақты процент мөлшерлемесі. 6. Ақша нарығындағы тепе- теңдік. LM қисығы. 7. Ақша– несие (монетарлық) саясаттың құралдары мен түрлері.	2	7-8	Тест
	8-тақырып. Бюджет-салық саясаты. 1.Бюджет салық саясаты  және оның түрлері. 2.Мемлекеттік шығындардың,  балансталған бюджеттің және  салық мультипликаторлары. 3.Дискрециялық және  дискрециялық емес қазыналық  саясат. Бюджет.	1	9	Тест
	9-тақырып. Капиталдың жинақталуы және экономикалық өсу. 1.Экономиканың өсуі  туралы түсінік. 2.Экономика өсуінің  кейнстік үлгісі. 3.Мемлекеттік саясат  және экономиканың өсуі.	1	10	Эссе
	10-тақырып. Бюджеттік  тапшылық және мемлекеттік қарыз. 1.Дискрециялық және  дискрециялық емес қазыналық саясат. Бюджет 2.Бюджет артықшылығын тұрақтандыру әсерінің ең жоғары  жағдайы. 3.Бюджет артықшылығын жою. Мемлекеттік бюджеттің тапшылығын жою.	1	11	Тест
	11-тақырып. Төлем балансы  және оның құрылымы. 1.Валюта бағамы. 2.Атаулы және нақты бағам. Тағайындалатын және еркін айналымның бағам арасындағы салыстырмалы тиімділігі. 3.Төлем балансы.	1	12	Эссе
	12-тақырып. Айырбас  бағамының тәртіптері және жиынтық  сұраныс. 1.Айырбас бағамының  тәртіптері; 2.Жалпы жиынтық сұраныс; 3.Тағайындалатын валюта бағамы;	2	13-14	Тест
	13-тақырып. Халықаралық  сауда және сауда саясаты. 1.Халықаралық сауда  теориясының экономикалық негізі. 2.Салыстырмалы артықшылыққа  байланысты мамандану. 3.Экспорт пен импортқа  ұсыныс және сұраныс. Қолдампаздық (протекционизм).	1	15	Эссе
	Барлығы	15	15

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ӨЖ күнтізбелік  тақырыптық жоспары

 

№	Тапсырма мазмұны	Сағат саны	өткізу мерзімі	Бақылау нысаны
1	1 ӨЖ.	7	4 апта	жазбаша
2	2 ӨЖ.	8	7 апта	жазбаша
3	3 ӨЖ.	7	11 апта	жазбаша
4	4 ӨЖ.	8	14 апта	жазбаша
	БАРЛЫҒЫ	30

 

F2F, on-line, off-line режимінде өткізілетін консультацияларының

күнтізбелік - тақырыптық жоспары

№	Консультация  тақырыптары	Сағат саны F2F	on-line, off-line
			Сағат саны	Апта
	1 тақырып. Макроэкономика  пәні және макроэкономикалық талдаудың ерекшеліктері. Макроэкономика пәнінің экономика ғылымдар жүйесіндегі орны мен рөліне сипаттама беру	1	1	1
	2-тақырып. Макроэкономикалық көрсеткіштер. Макроэкономикалық көрсеткіштер түрлері.	1	1	2
	3-тақырып. Макроэкономикалық  тұрақсыздық: экономикалық циклдар, жұмыссыздық, инфляция.  Экономикалық (іскерлік) цикл: фазалары, себептерін (факторларын) түсіндіру.  Инфляцияның түрлері, жұмыссыздықтың түрлері мен толық жұмысбастылық ұғымы.	1	1	3
	4-тақырып. Жиынтық  сұраныс және жиынтық ұсыныс ұғымдары.  AD-AS үлгісі.	1	1	4
	5-тақырып. Тұтыну және  жинақтау. Жиынтық сұраныс  пен жиынтық ұсыныс тепе-теңдігі (AD-AS) үлгісі, Кейнстік макроэкономикалық үлгісі.	1	1	5
	6-тақырып. Ақшаға сұраныс және ұсыныс. Ақша және оның атқаратын қызметі. Ақша мультипликаторының маңызы. Ақшаға сұраныс және ерекшеліктері.	1	1	6
	7-тақырып. Тауар және ақша нарығындағы макроэкономикалық тепе-теңдік. IS-LM үлгісі. Тұтыну, қор жинау,  инвестиция функциялары. Игіліктер нарығындағы , ақша нарығындағы тепе –теңдік. Ақша– несие (монетарлық) саясаттың маңызы.	2	1	7-8
	8-тақырып. Бюджет-салық саясаты. Бюджет салық саясаты  және оның түрлері. Дискрециялық және дискрециялық емес қазыналық саясат. Бюджет.	1	1	9
	9-тақырып. Капиталдың  жинақталуы және экономикалық  өсу. Экономиканың өсуі туралы түсінік. Экономика өсуінің кейнстік үлгісі. Мемлекеттік саясат және экономиканың өсуі.	1	1	10
	10-тақырып. Бюджеттік  тапшылық және мемлекеттік қарыз.  Бюджет. Бюджет артықшылығын тұрақтандыру әсерінің ең жоғары  жағдайы. Мемлекеттік бюджеттің тапшылығын жою.	1	1	11
	11-тақырып. Төлем балансы  және оның құрылымы. Валюта бағамы. Атаулы және нақты бағам. Төлем балансы.	1	1	12-13
	12-тақырып. Айырбас  бағамының тәртіптері және жиынтық  сұраныс. Айырбас бағамының тәртіптері. Жалпы жиынтық сұраныс. Тағайындалатын валюта бағамы.	1	1	14
	13-тақырып. Халықаралық  сауда және сауда саясаты. Халықаралық сауда теориясының  экономикалық негізі. Экспорт пен импортқа ұсыныс және сұраныс. Қолдампаздық (протекционизм).	1	2	15
	Барлығы:	14	15	15

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ЕМТИХАН СҰРАҚТАРЫ

1. Макроэкономика пәні
2. Макроэкономика теориясының негізгі мәселелері
3. Макроэкономикалық үлгілер.Экзогенді және эндогенді айнымалылар.Ағын мен қор.
4. Ұлттық есеп жүйесінің көрсеткіштері
5. Жалпы ішкі өнімді есептеу тәсілдері (ЖІӨ)
6. Номиналды және нақты айнымалылар. Дефлятор және баға индекстері
7. Кірістер мен шығыстардың ауыспалы айналымы
8. Негізгі макроэкономикалық тепе- теңдіктер
9. Жабық экономика мен ашық экономиканың мәні.
10. Жиынтық сұраныс: бағалық және бағалық емес факторлар. Жиынтық сұраныстың қисық сызығы.
11. Жиынтық ұсыныс: классикалық және кейнсиандық көзқарас. Жиынтық ұсыныстың қисық сызығы.
12. Жиынтық сұраныс пен жиынтық ұсыныс үлгісіндегі макроэкономикалық тепе- теңдік.
13. Қысқа мерзімді тепе- теңдіктен ұзақ мерзімді тепе- теңдікке ауысу.
14. Жиынтық сұраныс пен жиынтық ұсыныстың сілкіністері. Тұрақтандыру саясаты.
15. Тұтыну функциясы. Тұтынуға шекті бейімділік.
16. Процент мөлшерлемесі мен инвестиция функциясы.
17. Жоспарланған және нақты шығындар. Кейнс кресі.
18. Қор жинау функциясы. Қор жинауға шекті бейімділік.
19. Автономды шығындар мультипликаторы. Рецессиялық және инфляциялық үзіліс.
20. Тауар нарығындағы тепе-теңдік. IS қисығы.
21. Фискалдық саясат құралдары.
22. Фискалдық саясат түрлері.
23. Экономикаға фискалдық саясаттың әсері.
24. Шекті салық ставкасы. Лаффер қисық сызығы.
25. Дискрециялық және дискрециялық емес фискалдық саясат.
26. Негізгі ақша агрегаттары.
27. Ақша сұранысының классикалық және кейнсиандық теориялары.
28. Ақшаға ұсыныс үлгісі. Ақша мультипликаторы.
29. Ақша нарығындағы тепе-теңдік. LM қисығы.
30. Банк жүйесі.
31. Монетарлық саясат құралдары.
32. Монетарлық саясат түрлері.
33. Монетарлық саясаттың табыстау механизмі.
34. IS-LM үлгісі. Жалпы сипаттамасы.
35. Инфляция және оның түрлері.
36. Инфляцияға қарсы саясат.
37. Еңбек нарығы мен еңбекке ақы төлеу.
38. Жұмыссыздық деңгейі. Оукен заңы.
39. Жұмыссыздық түрлері. Жұмыссыздықтың табиғи деңгейі.
40. Экономикалық цикл түрлері және олардың еңбектері.
41. Экономикалық цикл және оның негізгі теориясына қысқаша сипаттама.
42. Классикалық үлгідегі фискальдық және монетарлық саясат.
43. Кейнсиандық үлгідегі фисальдық монетарлық саясат.
44. Активті және пассивті макроэкономикалық саясат.
45. Номеналды және нақты  процент ставкасы. Фишер теңдігі.
46. Инфляциямен жұмыссыздықтың өзара байланысы. Филипс қисық сызығы.
47. AD-AS және IS-LM үлгілерінің бір- бірімен байланысы.
48. Экономикалық өсімнің мәні және факторлары. Әлуетті ЖІӨ.
49. Экономикалық өсімнің кейнсиандық үлгісі. Е. Домар үлгісі, Р. Ф. Хоррад үлгісі.
50. Валюта нарығы. Икемді және тұрақты валюталық бағамының жүйесі.
51. Нақты валюта бағамының тепе – теңдік динамикасына макроэкономикалық саясат әсері. Валюталық бақылау.
52. Төлем балансы және оның баптары. Сауда балансы.
53. Төлем балансы шоттарының өзара байланысы.
54. Ішкі және сыртқы борыштардың өзара байланысы. Мемлекет борышы мен төлем балансының дефициті.
55. Бюджет дефицитімен мемлекет борышының негізгі себептері.
56. Бюджет дефицитімен мемлекет борышы (қарызы).
57. Сырты сауда. Салыстырмалы артықшылық.
58. Мемлекет таңдауының теориясы.
59. Экспорт пен импортқа сұраныс және ұсыныс. Протекционизм.
60. Бюджет дефицитін қаржыландыру тәсілдері. Сеньораж. Оливер – Танзи әсері.  

 

Қорытынды емтиханның тест сұрақтары

 

 

 

Тест

 

1. Жоспарланған  шығындар (Е) функциясы дегеніміз:

А) С+ I+ G қосындысы;

Ә) нақты шығындар мен  жоспарланған шығындардың теңдігі;

Б) табыс функциясы;

В) нақты шығындар;

Г) теріс көлбеуі бар сызық.

 

2. Автономды  шығындар мультипликаторы қалай  анықталады?

А) m = дельтаY \ дельта A

Ә) m = Y \ дельта A

Б) m = дельта Y \ A

В) m = Y \ A

Г) m = дельта Y* дельта A

 

3. Автономды  тұтыну көлемінің өзгеруі графикте  былай белгілеуі мүмкін:

А) жоспарланған шығындар (Е)  қисығының бойымен жылжуы

Ә) жоспарланған шығындар (Е)  қисығының көлбеуінің өзгеруі

Б) жоспарланған шығындар (Е)  қисығының жылжуы арқылы

В) табыс деңгейінің өзгеруімен қатар тұтыну функциясы қисығының  бойымен өзгеруі

Г) дұрыс жауабы жоқ

 

4. Егер экономика  өндіріс мүмкіндігінің қисығының  бойында тұрса, онда ұзақ уақыт  кезеңінде  инвестицияның өндіріске  көп тартылуы қандай жағдайға  алып келеді?

А) бюджет тапшылығы болады

Ә) инфляциялық үзіліс

Б) өндіріс мүмкіндігін  көрсететін қисықтың оңға жылжуына

В) рецессиялық үзіліс

Г)дұрыс жауабы жоқ

 

5.Дж. Кейнстің  үлгісіне сәйкес келетін тұжырымдарды  анықтаңыздар?

А) ұсыныс адекватты сұранысты  туғызады

Ә) баға менжалақы абсолютті  икемді

Б) тепе-теңдік пайыз мөлшерлемесі ақша нарығында қалыптасады

В) ұсыныс тұрақты болады және өндіріс факторларымен анықталады

Г)пайыз мөлшерлемесінен  қолда бар табыс тәуелді

 

6. Дж. Кейнстің  тұжырымдары бойынша инвестиция  көлемі  ең алдымен төменде  көрсетілгендерлің қайсысынан тәуелді?

А) баға деңгейінен

Ә) қолда бар табыстан

Б) пайда мөлшерінен

В) капиталдың шекті тиімділігінен

Г) пайыз мөлшерлемесінен

 

7. «AD - AS» үлгісінде  баға деңгейінің өсуі мынаған  алып келеді:

А) тұтынуға шекті бейімділіктің  өсуі

Ә) мультиплекатордың  өсуі табысқа әер етеді

Б) мультиплекатордың төмендеуі табысқа әер етеді

В) мультиплекатордың  төмендеуі ешқандай әер етпейді

Г) берілген жауаптар дұрыс  емес

 

8. Ұзақ мерзім  кезінде (LR), экономикада өндірілген  өнімге әсер ететін факторлар:

А) ақша ұсынысы (Ms) мемлекеттік  шығындар (G) және салықтар

    (T) деңгейі 

Ә) еңбек (L), капитал (K) және технология пайдаланылады

Б) халықтың таңдауы

В) пайз мөлшерлемесінің  деңгейі 

Г) дұрыс жауабы жоқ

 

9. Ұзақ мерзім  кезеңіне  сәйкес келетін (LRAS) қисығының класскалық вариантында  жиынтық сұраныс  (AD) қалай өзгереді?

А) өндірілген өнім көлеміне әсер етеді, бірақ баға деңгейіне  әсер етпейді

Ә) баға деңгейі өзгереді, бірақ өндірілген өнім көлемі өзгермейді

Б) баға деңгейі де, өндірілген өнім көлемі де өзгермейді

В) баға деңгейі де,  өндірілген өнім көлемі де өзгереді

Г) дұрыс жауабы жоқ

 

10.Кейнстік  крестің тепе-теңдік нүктесінде  қандай көрсеткіштер шамалары  бір-біріне тең?

А) табыс (Y) = (E) жоспарланған шығындарға

Ә) шығын (TC) = (E) жоспарланған шығындарға

Б) орташа шығындар (AC) = (E) жоспарланған шығындарға

В) табыс (Y) = (G) мемлекеттік  шығындарға

Г)табыс (Y) = (I) инвестициялық  шығындарға

 

11. Классикалық  талдауда қор жинаған (S) анықтайтын  негізгі фактор:

А) табыс деңгейі

Ә) пайыз мөлшерлемесі

Б) жоспарланған шығындар

В) жалақы мөлшері 

Г)ақшаға сұраныс

 

12. Қолда бар  табыс (Y - T) – бұл:

А) тұтыну және инвестиция

Ә) барлық салықтарды төлегеннен кейін қалатын сома

Б) барлық салықтарды төлегеннен кейін өзгермейтін 

В) инвестициялар мен  салықтарға бөлінетін

Г) инвестициялар мен  пайдаға бөлінетін 

 

13. Тұтынуға шекті бейімділік (МРС) – ол:

А) жиынтық тұтынудың  жиынтық табысқа қатынасы

Ә) табыстың өзгеруіне  байланысты тұтыну шығыстарының өзгеруі

Б) берілген табыс деңгейінде тұтыну шығыстарын сипатайтын қисық

В) тұтынуға жұмсалатын табыс  үлесі

Г) тұтынуға шығыстар

 

14. Кейнстік  крест – бұл:

А) жоспарланған шығындар функциясы (Е) мен 45 градус көлбеу бұышы  бар сызық қосылған диаграмма

Ә) берілген жоспарланған шығындар (Е) деңгейі мен бюджет-салық  саясатында табыс (Y) деңгейін анықтау

Б)  IS қисығының графигі

В) теріс көлбеуі бар сызық

Г) LM қисығының графигі 

 

15. Мемлекетік  шығындардың мультипликаторы (Mg) дегеніміз:

А) мемлекетік шығындардың  өсімшесінің салыққа қатынасы

Ә) мемлекетік шығындардың  бір бөлікке көбейгенде  табыс  қаншаға азайғанын көрсететін шама

Б) табыстың өсімшесінің  мемлекеттік шығындардың өсімшесіне қатынасы

В) табыстың өсімшесінің  бағалардың өсуіне қатынасы

Г)табыстың өсімшесінің  пайыз мөлшерлемесінің өсуіне қатынасы

 

16. Жеке қор  жинақтауға  (Sg) төмендегілердің  қайсысы жатады?

А) қолда бар табыс (Y - T) пен тұтыну шығындарының (С) айырмасы

Ә) салықтар минус мемлекеттік  шығыстар

Б) салықтар минус тұтыну шығындары

В) ЖҰӨ-нен тұтыну және мемлекеттік шығындарды алып тастағандағы айырма

Г)ЖҰӨ-нен тұтыну шығындарын алып тастағандағы айырма

 

17. Сея заңы төмендегі көрсеткіштердің қайсысының арасындағы байланысты көрсетеді?

А) сұраныс (D) пен ұсыныс (S )  арасындағы

Ә) тұтынушы шығындары (С) мен пайыз мөлшерлемесі

Б) еңбек нарығы және өндіріс

В) қаржыға салынған қор  сомасы инвестиция