Акционерлік қоғам

Акционерлік қоғам құрылтайшылары қоғам құру туралы шешім қабылдаған жеке немесе заңды тұлғалар бола алады. Қоғам құрылтайшысы бір ғана адам бола алады. Қоғам оның құрылтайшыларының жиналысы шешімімен құрылады. Қоғам 2003 жылдың 13 мамырындағы «Акционерлік қоғамдар туралы» ҚР Заңындағы тәртіппен бұрынғы заңды тұлғаның қайта ұйымдастыруымен құрылуы мүмкін.

Бірінші құрылтайшылар жиналысында құрылтайшылардың атқаратын жұмыстары мыналар:

• Қоғам мекемесі туралы шешім қабылдап, қоғам құрудағы атқарылатын қызметтерді анықтайды;
• Құрылтайшылық келісім-шарт жасайды;
• Құрылтайшылардың беретін акциялардың алдын ала төлемін бекітеді;
• Жарияланған акциялардың, оның ішінде құрылтайшылар төлеміне енетін акцияларды бекітеді;
• Акциялар шығаруға мемлекеттік тіркеу туралы шешім қабылдайды;
• Қоғам тіркеушісін таңдайды;
• Қоғам атынан мемлекеттік тіркеуге қол қою үшін өкілетті тұлғаны таңдайды;
• ҚР заңнамасына сәйкес қоғам құрылтайшыларының жарғылық капитал төлемінің мүліктік бағасын анықтайтын тұлғаны таңдайды;
• Қоғамның қаржылық-шаруашылығын жүргізетін және қызығушылығын үшінші тұлға алдында қоғам органдарын оқытуға дейін көрсететін тұлғаны таңдайды;
• Қоғам жарғысын бекітеді.

Акцияны орналастырмас бұрын бірнеше құрылтайшылар жиналысы өткізу керек. Осыған орай шешімге толықтырулар мен өзгерістер енгізу үшін барлық жақ құрылтайшыларының қатысуымен жүзеге асырылады. Бірінші құрылтайшылар жиналысында әр құрылтайшы бір дауықа ие бола алады. Келесі құрылтайшылар жиналысында да егер ол туралы құрылтайшылар келісім-шартында көрсетілмесе, әр құрылтайшы бір ғана дауысқа ие. Құрылтайшылар жиналысының шешімі барлық құрылтайшылар қол қойған хаттамамен бекітіледі.

Құрылтайшылық келісім-шарт

• Жазбаша түрде бекітіледі
• Құрылтайшылар мен оның өкілдіктерінің қолдары қойылады
• Нотариуспен куәландырылады

Қоғам жарғысы  қоғамның заңды тұлға ретіндегі хұқықтық статусын анықтайтын құжат болып табылады.  
Жарғы мазмұны мынадай боуға тиіс:

• Қоғамның толық және қысқартылған атауы;
• Қоғамның атқарушы органының орналасқан жері;
• Акционерлердің хұқықтары туралы, қоғамның жоғары дәрежелі акциясын куәландыратын хұқық көлемін қоса алғанда мәлімет;
• Қоғам органдарының компетенциясы мен білім тәртібі;
• Қоғам органдары қызметінің ұйымдасу тәртібі мыналармен қоса: жиналыс тәртібі, акционерлердің жалпы отырысының тәртібі және қоғамның әріптестік отырысы тәртібі;
• Қоғам органдарының шешімінің тәртібі, соның ішінде көпшілік дауыспен білікті болып қабылданатын шешім сұрақтары тәртібі;
• Қоғам қызметі туралы бұқаралық ақпарат құралдарында көрсетілген ақпарат беру тәртібі;
• акционерлер мен міндетті тұлғалардың қоғамның аффилиирленген тұлғалары туралы ақпарат тәртібі;
• егер қоғам коммерциялық емес ұйым болса, қоғамның коммерциялық емес екенін көрсету, дивиденттердің төленбегені туралы, дауыс беру шарасы және басқа да ҚР Заңы мен заңнамалық актілермен бекітілген талаптар;
• қоғам қызметін тоқтату шарасы;
• Қазақстан Республикасының заңнамалық актілері мен Заңына сәйкес басқа да жағдайлар.

Жарғылық  капитал

Қоғамның жарғылық капиталы құрылтайшылардың номиналды бағасымен төлеген акция қаражатымен қалыптасып және Қазақстан Республикасы валютасымен көрініс табады.  
Қоғамның жарғылық капиталы «Акционерлік қоғамдар туралы» Заңда бекітілген талаптармен жүзеге асады.  
Акциялардың алдын ала төлемі олардың мемлекеттік тіркелуінен кейін отыз күн ішінде жарғылық капиталдың ең аз мөлшерімен құрылтайшылар арқылы төленеді. Қоғамның жарғылық капиталының өсуі қоғамның жарияланған акцияларының орналасуына байланысты. Қоғамның жарғылық капиталының ең аз мөлшері 50 000 еселік айлық есептік көрсеткішке тең. Бұл ҚР Сәйкес қаржы жылдағы республикалық бюджет туралы заңымен бекітілген.

Акциялар

Қоғам жай және ерекше акциялар шығаруға хұқылы.

Есіңізде  болсын!  
Акция бөлінбейді. Егер акция бірнеше тұлға иелігіне жататын болса, олардың барлығы бір акционер болып акциямен кәуланға хұқықты пайдалана алады.  
Қазақстан Республикасы Заңнамалық актілермен мыналарға шектеу қойылуы мүмкін:

• Қоғам акцияларымен келісім жасау;
• Бір акционер иелегіндегі қоғамның акцияларының ең жоғары саны;
• Бір акционерге берілген қоғам акциясы бойынша ең жоғары дауыс саны.

Қоғам басқа да құнды қағаздар шығаруға хұқылы. Оны шығарудың тәртібі мен талабы, ұсыну мен алып тастау ҚР заңнамасымен бекітіледі.

Акционерлік қоғам немесе кәсіпорын дегеніміз – жарғылық капиталдың акцияларға аударылған шаруашылық бірлестігі. Акционерлік қоғамдардың екі түрі болады: ашық және жабық. 
     Ашық акционерлік қоғамның қатысушыларына барлық азаматтар кіреді, олар қоғамның басқа мүшелерінің келісімінсіз өз акцияларын сата немесе басқа біреуге бере алады. Акцияларды сату немесе басқа біреулерге беру тек осы акционерлік қоғамның мүшелерінің қабылдау процедурасынан өткен қоғамның жаңа мүшелерінің, онда да бұрынғы мүшелерінің келісімімен жүзеге асырылады. 
    Ашық типтегі акционерлік қоғамда оның мүліктік және қаржылық капиталы одан әрі осы қоғамның акцияларын ашық және еркін сату жолымен құрылады және қалыптасады. Бастапқыда акциялар оларды шығарғаннан кейін құнның өз бағасымен, одан соң оларды қайта сату қалыптасқан сұраныс пен ұсыныстың негізінде нарықтық бағамен – акция бағасымен жүргізіледі. 
         Ашық типтегі акционерлік қоғам- бұл тұрғындардың ішінара меншік иесі болуына мүмкіндік беретін ұжымдық бизнесті ұйымдастырудың барынша кең тараған және өркениетті тәсілі.  
    Акция дегеніміз – оның иесі акционерлік қоғамның жалпы капиталына өз үлесін қосқан және оның пайдасынан белгілі бір үлесін алуға құқы бар акционер екендігін дәлеледейтін құжат. Сонымен бірге акционерлік кәсіпорынның ісін басқаруға құқық береді. Акцияны еркін сатуға немесе сатып алуға, сыйлауға немесе кепілдікке қалдыруға болады. 
    Қазіргі заманғы жағдайда барлық елдерде ірі кәсіпорындар акционерлік  
қоғам және компания түрінде жұмыс істейді. 
     Акционерлік кәсіпорындар барлық елдерде ірі кәсіпорындар акционерлік қоғам және компания түрінде жұмыс істейді. 
    Акционерлік кәсіпорындар барлық міндеттемелері бойынша заң алдында жауап береді, бірақ барлық акция пакетінің құнынан аспайтын шектеулі мөлшерде тәукелге бара алады. Сонымен қатар акционерлік қоғамдар жеке жағдайда қабылданған кейбір аз акционерлерінің мүлікті міндеттемелері бойынша жауап бермейді. 
    Акционерлік қоғам пайдасының белгілі бір бөлігі акция иелеріне процент түрінде беріледі. Ол дивидент деп аталады. Акционерлік қоғам өз қызметін тоқтатқан жағдайда акционерлер жою квотасын (мөлшерін), яғни кәсіпорын мүлкін сатудан түсетін құнның бөлігін алуға акция иелерінің құқы жоқ. Сондықтан әрбір акционер өздерінің акцияларын бағалы қағаз ретінде еркін ұстай алады, ал мүлікті акционерлік қоғамның басқару ұйымдары өз құздарында ұстайды. 
    Акция да екі түрлі болады. Біріншісі – кәдімгі жай акциялар. Екіншісі – дивидендтің нақты процентін алуға құқық беретін акциялар. 
    Акция өзінің иелеріне акционерлік кәсіпорынды басқаруға, қатысуға құқық береді, алайда бұл жерде бір акция – бір дауыс деген принцип басшылыққа алынады. Акционердің акциясы көп болған сайын оның акционерлік кәсіпорынның істеріне әсері де соншалықты мол болады. Мұндай жағдайда акционерлік кәсіпорынды басқаруды акциялардың бақылау пакетін қолына алған акционер шешуші роль атқарады. 
    Ашық акционерлік кәсіпорын мүшелерінің құрамы акцияларды сату және сатып алу нәтижесінде еркін ауысып отыруы мүмкін. Бірақ, мұндай акционерлік меншіктегі өз үлестерін осы қоғамның басқа қатысушыларына немесе оған қатысушыларының келісімімен үшінші тұлғаларға сатуына немесе аударуына болады.  

Акционерлік қоғам аудиттің жүргізілуі

Осы курстық  жұмыстың тақырыбы “АҚ-ғы мүліктерінің аудитін жүргізу” болып табылады. Осы тақырыпқа сай курстық жұмыста “Облгаз” АҚ –ның экономикалық жағдайына талдау жасалып, оның ұйымдастырылуы қарастырылды.

Осы курстық  жұмыста келесідей мәселелер қарастырылды: бірінші бөлімінде “Облгаз” АҚ-ның ұйымдық-экономикалық сипаттамасы: акционерлік қоғам қаржылық жағдайын жақсарту бағытында, осы екі, үш жылда газды сату көлемін үлкейтіп, оның жұмысын жақсарту, ал сатып алушылармен газдың тұрақты құнын орнату болып табылады; 
акционерлік қоғам өзінің жұмысындағы негізгі күш бағытын тұрғындармен әр түрлі төтенше жағдайлардан сақ болып, газбен дұрыс қолдану, сонымен қатар газ құралдарын тұрмыс жерлерде жандандырып және уақытында жөндеу жөнінде қызмет етуде және оның есебін ұйымдастыруына жазылды.

Екінші бөлімінде АҚ аудиттің жүргізілу тәртібі АҚ-ның аудитінің жүргізілу маңыздылығы; АҚ-ның ақша қаражаты аудитінің жүргізілу тәртібі; АҚ-ның негізгі құралдарын тексеру тәртібі: аудит барысында осы өндіріс шығынын есептеу бабының бухгалтерлік есебін жүргізу ерекшеліктерін жан-жақты тексеруі қажет. Осы орайда аудитор тексеру барысында сол шаруашылық субъектілерінің “есеп саясатын” басшылыққа алады. Негізгі құралдардың түсуі негізгі құралдардың түсуі - жіберілуі актісімен берілген объектіге деген техникалық құжаттармен бірге толтырылады.

АҚ-ның қаржылық қорытындыларының аудиті толығымен , зерттеліп қарастырылды. 
Бұл тақырыптың негізгі масаты болып жоғарыда айтылған мәселеледі жан- жақты, мән мағынасын ашып көрсету табылады. Кейін аудиторлық қорытынды жасалып, ұсыныстар айтылады. Осы сұрақтарды толықтай келесі беттерде таныса аласыз.

• Версия для печати
• Отослать по почте
• Экономика және қаржы
• Қазақша рефераттар
• Курсовая работа

Возможно, вас заинтересуют...

• Трансформатор жасау өндірісін ұйымдастыру

МАЗМҰНЫ    Кіріспе...

• Баға тұрақтандыру

Қазақстан  Республикасы  өз  тәуелсіздігін  алғалы  бері  өзі  қатарлы  ТМД...

• Қаржылық есеп беру

Жылдам шешім қабылдаудың негізі – толық және маңызды ақпаратпен қамтамасыз ету болып табылады. Бұған есепке алу...

• Ақша қаражаты, құнды қағаздар, ақшалы құжаттар мен қатаң түрдегі есеп беру бланкілерді түгендеу

Внимание! Работа платная!   Жоспар: І. Кіріспе ІІ. Негізгі бөлім 1. Ақша қаражатының жалпы сипаттамасы.Есеп...

• Ақша қаржаттары

Халық шауашылығы есептерің арасында бухгалтерлік есептің алатын орны ерекше. Барлық экономикалық ғылымдар ішінде...

• Банктік емес кредиттік ұйымдар

Сұраныс пен ұсынысты ұтымдылығына сәйкес пайдалану үшін ресурстардың бөлініп таралуы арқылы нарық экономикалық...

• Басқару тәртібіне қарсы қылмыстар

Басқару тәртібіне  қарсы кылмыстар тақырыбын қарастырар алдынды ең алдымен керекті мәліметтермен қаруланып алуымыз керек...

• Инфляция

Инфляция проблемасы экономикалық ғылымда маңызды орын алады оның көрсеткіштері мен әлеуметтік – экономикалық...

ДТҰ-ның болжамы бойынша, 2020 жылға қарай қоғамның қоршаған ортаны қорғау мәселесіне қызығушылығы арта түседі. Бүкіл әлем халқы экологияның бұзылуына қорқынышпен қарауда.

2000 жылы «Экопроект» ЖШС «Қазақстан Республикасындағы экологиялық туризмді дамыту жөніндегі концепция» жобасын құрастырумен айналысқан еді. Жобамен тығыз жұмыс істей отыра және туризмнің осы бағыттағы дамуының әлемдік тәжірибесін талдай отырып, жобаны құрастырушылар мынадай шешімге келді: әлемдік мұра тізіміне енетін туризм ішіндегі экологиялық туризм ғана болуы мүмкін .

Берілген жұмыста мен  ерекше қорғалатын табиғи аймақтардың экологиялық туризмдегі рөлі мен орны және қазіргі замандағы қолданылуы, сақталуы мен дамуы жөнінде өз ойыммен бөліскім келеді.

Отандық және шетелдік ақпарат көздерінде экологиялық туризмге әр түрлі анықтама беріледі: «жасыл туризм», «техникаландырылмаған туризм», «табиғатқа жақындатылған», «бейімделген туризм».

Әрине, «экологиялық туризм» ұғымы жер шарының адам аяғы баспаған, әрі пайдаланылмаған жерлерімен саяхат жасауды ғана білдірмейді. Қазіргі уақытта бұл ұғым кең ауқымды қамтиды. Ол экологиялық туризмнің басты мақсатымен анықталады: табиғатпен бірігу, оның түпкілікті маңызын ұғыну және қорғау қажеттілігін түсіну. Сондықтан туризмді адамзаттың «ашық» ортада болуымен сипаттауға болады. Сонымен қатар оның көркемдік, экзотикалық, қайталанбас табиғат құбылыстары мен объектілер арасындағы тығыз байланысты білдіретін, адамның ғылыми аймақтанушылық қажеттіліктерін қанағаттандыруын білдіруге болатынын айта кетуіміз керек.

Қоршаған ортаның  жай-күйiне мемлекеттік бақылау жүйесi және табиғи ресурстарды басқару жүйесi қалыптастыру кезеңiнде тұр және тұрақты жетілдіруді талап етедi.

Акционерлік қоғам — капиталды орталықтандырудың және ірі кәсіпорындарды ұйымдастырудың негізгі формасы. Акционерлік қоғамдар капиталдың алғашқы қорлану кезеңінде пайда болған. Акционерлік қоғам ашық және жабық болып екі түрге бөлінеді. Егер акциялар тек құрылтайшылар арасында ғана бөлінетін болса, онда жабық акционерлік қоғам болып саналады. Ал ашық акционерлік қоғам акциялары еркін сатылады және сатып алынады. Акционерлік қоғам заңды тұлға болып есептеледі. Оның жарғысында қоғамның мақсаты, капитал мөлшері, іс басқару тәртібі айқындалады. 
^[1]

Акционерлік қоғамда басқарудың ең жоғары органы акционерлердің жалпы жиналысы болып табылады. Ол әдетте жылына бір рет өтеді, ал күнделікті істерге атқарушы орган — басқарма басшылық етеді. Мұның сыртында бақылаушы орган — тексеру комиссиясы сайланады. Акционерлік қоғамның тапқан пайдасы салықтар төлеуге, өндірісті кеңейтуге, резервтерді толықтыруға, жарғылық капиталды өсіруге және дивидендтер төлеуге жұмсалады. Қазақстан Республикасында 1991 жылғы 21 маусымда “Шаруашылық серіктестіктер мен акционерлік қоғамдар туралы” Заң қабылданғаннан кейін Акционерлік қоғамдар құрыла бастады. 1998 жылы олардың саны 3 мыңнан асты.Акционерлік қоғамға қатысушылардың әрқайсысы өзі қосқан капиталдың сомасына сәйкес көлемдегі акцияларға ие болады және тиісті мөлшерде табыс — дивиденд немесе белгіленген пайыз алады.^[2][3]

“Ұлттық компания акционерлік қоғам бөлігі”

“Ұлттық компания акционерлік қоғам бөлігі”. 
 
“Қазақстан Темір жолы”, “Шығанақ дистанция жолдары” акционерлік қоғамның өз алдына құрылысты бөлімшесі болып келеді. 
01.04.2004 директорлардың кеңес шешімі негізінде бөлім Қазақстан Республикасының заң шығаруына сәйкес тіркелген. 
Бөлімнің өз теңдігі, мүлігі және құралдары болады, қоғамның жалпы теңдігі қарастырылады.Бөлім ұйымға арналған өз қызмет басқаруының ағымдағы заң шығарумен анықталған ретте банкілерде есеп шот ашады.Баспа, өз атауымен мөрі болады.Бөлім теміржолдық жолдардың(жер маталар жоғарғы құрылымның, жасанды және басқа салулардың). барлық элементтерді ұстау мақсатында жасалған. 
Бөлімнің негізгі мақсаттары: жолдарды қадағалаудағы күй жағдайы және салулар, ұйымның жүйелілігі.Уақтылы жоспарлы-сақтық жұмыстардың ұстау ағымындағы және дер кезінде орындалуы, себептерді жою, өндіріс-техникалық ғимараттарды жөндеу.Жоспарлы тапсырмалармен денсаулығын жақсарту, шаруашылықты күшейту.Транспорттың құралдардың өткелінде пойыздардың қозғалыс қауіпсіздігін қамтамасыз ету.Қор тазалау жұмыстарын өткізу.Машина ,механизм және жабдықтармен мерзімділік бекітілген нормаларымен олардың орындалуымен қамтамасыз ету.Негізігі қорлардың орынды қолдану шотының артынан еңбекті, заттың және қаражаттың қорлардың,, алдыңғы өндіріс тәжірибелердің және қорды сақтаған технологиялар, ұйым прогресшіл түрлерінің және еңбек ақы төлеуі шаруашылық қызмет нәтижесін жоғарылатуы.Еңбек қауіпсіз шарттарының енгізуімен, нормаларды сақтау және еңбек күзеттері ережелерін, қауіпсіздік техника және өндіріс сониториясының, еңбекті заң шығарудың, еңбек күзеті  
 
туралы өлшемдерді өткізу.Әлеуметтік-тұрмыс сұрақтарын шешу.Заттың және жоғармайлық энергетикалық қорларды үнемдеумен өлшемдерді жүзеге асыру. 
Бөлім жалпы басқару қоғамымен жүзеге асырады.Бөлім жағдайын бекіту, жоспарларды бекіту және есептеу нәтижелері оларды орындау туралы бөлім басқармасына кіреді.Бөлім директорын жұмыстан шығару және тағайындау. 
Құрылымды анықтау және штаттық кестені бекіту.Бөлім директорының орынбасары және негізгі бухгалтерінің лауазымға кандидатура келісімі.Бөлім лауазымдарының номенклатурасын бекіту.Бөлім қаражатын бекіту.Бөлім олармен заттық құралдарының түр мөлшерін, сонымен қатар үлес беру шамасында құру.Қызмет нәтижелерімен, есептеу нәтижелері және тексеруші нәтижелері, анықтаманың табыс таратуы шамасында және бөлім зияндарының жабуы шамасында жылдық есептеу нәтижелерін бекіту. 
Тағайындау және қоғам президентін лауазымынан босату басшылығын директор жүзеге асырады.Бөлім қаражаттық-шаруашылық қызметі.Бөлім мүліктерге ие, сонымен ақшалай, заттық құралдардың және құнды қағаздармен жалпы теңдігімен қоғамға кірушілерді қамтамасыз етеді.Бөлім шектерде қаражаттың-шаруашылық және шарттарда қоғаммен айқындалған қызметті жүзеге асырады.Қоғаммен белгіленген немесе біреуге назары аударылғандармен қызмет шаруашылық-қаражаттық бөлімге арналған бақылау тексерушілерімен, аудиторлық қызметтермен жүзеге асады. 
Тұтқындардың оларды келісім шарттары қызметпен қаражаттық-шаруашылық бөлімге арналған бақылау тексерушілермен немесе аудиторлық ұйымдармен жүзеге аса алады.Қоғам тексерушілері және тексерушілерді қоғам басқаруына тексерулердің нәтижелері бағыттайды. 
 
Өнеркәсіптің жалпы сипаттамасы 
 
1954 жылы Түркістан-Сібір темір жолы басшылығының бұйрығымен, 1248 км-ден 1439 км аралығында Шығанақ дистанция жолы ашылды. 
49-шы Шығанақ дистанция жолының бірінші дәрежелі мақсаты пойыз қозғалысының қауіпсіздігін қауіпсіздігін қамтамасыз ету. 
Шығанақ дистанция жолының 1-ші жетекшісі болған И.П.Мацелевич.50 жылдық ішінде дистанцияда жетекшілік еткендер: 
П.С. Фень 1958-1959 ж.ж. 
А.С. Айдаралиев 1960-1978 ж.ж. 
А.С. Қойшыбаев 1978-1985 ж.ж. 
А.А. Табулдиев 1985-1988 ж.ж. 
А.С. Cағатбеков 1988-1992 ж.ж. 
У.A.Оңлабаев 1992-1995 ж.ж. 
1995 ж. 5.06. дистанция директоры болып А.Н.Ахметов тағайындалды.Қазіргі уақытта басшылық етеді. 
Шығанақ дистанция жолының темір жолы Балқаш көлінің жағасында орналасқан.Жылдамдық қозғалысы екі жылдық жер.Жол категориясы 2.Орташа жүк тасымалдау-12,09 млн тонна брутта км-ге.Жүк пойыздарының орташа қозғалыс жылдамдығы 1 сағатта-80 км, жолаушылар пойызы-100-110 км-сағ,жедел пойыз “Тальго” жылдамдығы 130-140 км/сағ.Дистанцияның эксплуатациялық ұзындығы-226,8 км, развернутаяның ұзындығы-381 км, станция жолдарының ұзындығы-50,6 км, қисық жолдарың мөлшері-180 дана.Бағдар аудармасының жалпы саны-222 комплект, НПК-16 комплект. 
Теміржол өткелінің саны-4, соның ішінде бір өткел 1278 км-де қолғалады.Көпір саны-35 дана,тоуба саны-131 дана. 
Дистанция жолынан шетте 7 бөлек пункт орналасқан, олар: Жастар, Мың-Арал, Қайраткөл, Шығанақ, Бурыл-Байтал, Қарасай, Қияқты.  
Дистанция жолы 16 оклаткаға бөлінген,4 цех бар. 
Дистанция жолында барлығы 308 адам жұмыс істейді, соның ішінде 28 әйел адам, жол жөндеуші-192 адам, арба дефектоскопның операторы-17 адам, дрезин жүргізуші-16 адам. 
2006 жылы жоспар бойынша 7,5 жолды жөндеу, бағдар аудармасының ауысымы-3, жаңа ағаш-2, ескі жылдық-1, рельс-7,5.  
2006 жылы жолдың барлығы ұпаймен 31 км құрайды.Жұмыста ерекше жағдайлар болған жоқ