Қазақстан Республикасында жер кадастрының жаңа жүйесін қалыптатырудың, теориялық, негізі және әдісі

6D090700 - Кадастр  мамандығы бойынша 

докторанттарды  қабылдау емтихан 

бағдарламасы

 «ЖЕР КАДАСТЫРЫНЫҢ ҚАЗІРГІ МӘСЕЛЕЛЕРІ»

1. Қазақстан Республикасында жер кадастрының жаңа жүйесін қалыптатырудың, теориялық, негізі және әдісі.

Қазақстан Республикасында  мемлекеттік жер кадастрының жүйесі мінездемесінің қалыптасуын талдау. Келесі сұрақтарға өзгеріс енгізу, жер кадастры процесінің кезеңдері, жер кадастрының құрамдық бөліктері, функционалды блоктары, негізгі және ағымдағы кадастр, кадастрдың принциптері, алу әдістері, жер кадастрында берілген мәліметтерді талдау және өңдеу. Жер кадастрындағы түсірістер және зерттеулер. Жоспарлық -картографиялық құжаттар. Жер бетіндегі түсірістер аэрофото түсірістер. Агрошаруашылық топырақтық зерттеулер геоботаникалық зерттеулер. Мемлекеттік жер кадастрында мәлімдемелер базасын қалыптастыру  және сандық формаларды картографиялау нәтижесінде шығару. Компьютерлік қолданбалы бағдарламалар бойынша есептік мәлімдемелерді статистикалық талдау және бақылау түрлері. Корельяциялық талдау. Жер кадастрлық жұмыстарды компьютерлік технологиялық бойынша пайдалану әдістерінің ерекшеліктері. Жер қатынастарының реформасының мазмұны функционалды блоктарының өзгерісі. Автоматтандырылған ақпараттық жүйесінің қалыптасуы, Республикада мемлекеттік жер кадастрының құрамындағы функционалды блоктар. ҚР-ның тәжірибесінде, ТМД және РФ-да, дамыған шетелдердің автоматтандырылған ақпараттық жер жүйесінің қалыптасу ерекшелігін салыстырмалы талдау.

2. Жер учаскелерін мемлекеттік тіркеу құқығы.

 Қазақстан Республикасында жерді пайдаланудың және жерге меншіктің түрлері. Жерге меншіктің спецификасы, жер иеленушілер мен жер пайдаланушылардың айырмашылығы. Жер учаскелерінің құқығы бойынша жұмыстарды жүргізу тәртібі және мазмұнының жаңа жағдайлары. Жерді пайдалану турлерін мінездеме бойынша және ҚР-ның 2003 жылғы жер кодексі жерді мерзімде сәйкес беру. Жер мінездемесі-тіркеу құжаттары, құжаттардың жаңа формалары. Жерді тіркеу процестерінің мазмұны. Жер учаскелерін тіркеу бойынша автоматтандырылған жұмыстарды жүргізу. Жер және жылжымайтын мүліктің жалпы формасын құрудың проблемалары.

3. Қазақстан Республикасында мемлекеттік жер кадастрын жүргізу тәртібі. 

Мемлекеттік жер кадастрын  жүргізу тәртібінің жағдайларын  өзгеруі, мемлекеттік жер кадастрын  жүргізу бойынша Қазақстан Республикасының басқару агенттігі жүйесі органдарының құрылымы және функциясы. Мемлекеттік жер кадатрын жүргізу тәртібі. Жер кадастрлық есебінің бірліктері және құжаттары. Мемлекеттік жер кадастрының ААЖ мәліметтер базасында кадастрлық базасында кадастрлық ақпараттарды жинақтау және тіркеу мақсатына арналған жер учаскелерінің есебі. Жер кадастрының ақпаратын пайдалану. Әкімшілікті – есеп бірліктерін кіргізу тәртібі және кодтарының тізімі. Облыста, қалада, аудан көлемі өндірісіндегі жер кадастры. Жер балансы және есеп беру. Жыл сайын есеп беру әдісін құрастыру. Жер есеббінің құжаттары. Жер балансын қарау және бекіту. Жер қорының автоматтандырылған басқару жүйесінде жер балансын құрастыруды  автоматтандыру. Кадастрды және оның құрамдық бөліктерінің жүргізу сұрақтарының әдістемесінің жетілдіру проблемалары. Кадастрлық жұмыстардың деңгейіне сәйкес қазіргі талаптарды қалыптастыру. Кадастрлық жұмыстардың автоматтандырылған деңгейі.

4. Кадастрлық бағалау, аймақтау және жерге салық салу.

 Жердің табиғи ерекшелігі  бағалау және бонитеттеу. Жер рентасы және оның әртүрлілігі. Жер спецификалық тауар ретінде , жердің бағасы. Кадастрлық /нарықтық/ бағасының әдістері және жерді түрлі категорияда аймақтау. Топрырақты бонитеттеу. Бонитеттеу әдісі. Жерді бағалау жүйесінде бонитеттеудің ролі.Кадастрлық /нарықтық/ аймақтауға өтуі және әр түрлі категорияда жерді бағалау. Жерге салық салу. Қазақстанда әртүрлі категорияда жерге салық салудың жүйесі, салық салуды жетілдіру.

           5.    Ақпараттық жер кадастрын  өзгерту.

 Кадастрлық құжаттарды жүргізуді автоматтандыру бойынша жер учаскелерін тіркеу, есепке алу: сандық және сапалық , компьютерлік техниканы пайдалануда сақтау және беруге арналған кадастрлық ақпараттарды пайдалану. Компьютерлік технологияларды пайдалануда талдау және жинақтау, жерді бағалау арналған ақпараттарды жинақтау. Жер мониторингісінің мағынасы, жер мониторингісінің мақсаты және міндеті. Республикада жер мониторингін жүргізуді ұйымдастыру. Жер кадастрының мақсаты және жер ресурстарын қорғауға арналған автоматтандырылған жер мониторингін пайдалну.

                             ҰСЫНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 

1. Конституция Республики Казахстана. –Казахстанская .-1995- 

          30 августа

2. Земельный кодекс Республики  Казахстан.- Алматы: Жети  жаргы, 2003г.
3. Постановление Правительства Республики Казахстан от 6 июня 1996г. № 710 Об утверждении Порядка ведения государственного  земельного кадастра в Республике Казахстан.
4. Сборник нормативных  актов  по земельным  отношениями землеустройству. –Алматы, Каржы –Каражат 2004.
5. Инструкция по ведению единой системы  присвоения кадастровых номеров земельным участкам для целей регистрации.-Алматы.1996г.
6. Государственный учет земель и их качественная оценка. Под ред Проф. Н.В. Бочкова.-М.?Колос,1973.
7. Магазинщиков Т.П. Земельный кадастр .- Львов,1987
8. Сейфуллин  Ж.Т. Земельный кадастр Казахстана. Алматы,2000.
9. Сейфуллин  Ж.Т.  Жер кадастры. Алматы: КазНАУ,2001.
10. Чешев А.С.,Фесенко И.П. Земельный кадастр. Учебник для вузов.- «Издательство ПРИОР»,2000

«ЖЕР ЖӘНЕ ЖЫЛЖЫМАЙТЫН  МҮЛІК НАРЫҒЫ» 

1.ЖЫЛЖЫМАЙТЫН МҮЛІК НАРЫҒЫ:  НЕГІЗГІ ТҮСІНІГІ ЖӘНЕ  ЕРЕКШЕЛІГІ.

  Жылжымайтын мүлік  нарығының негзгі түсінігі. Жылжымайтын   мүлік нарығының объектісі мен  суъбектісін классификациялау бағыты.  Жылжымайтын   мүлік  нарығын   сегментациялау.  Жылжымайтын   мүлікті классификациялау. Қазақстандағы  жылжымайтын  мүлік    нарығының  ерекшелігі.  Шетелдегі жылжымайтын  мүлік    нарығы,  қала құрлысы және тұрғын үй саясаты  және жылжымайтын  мүлік    нарығы.  Жылжымайтын  мүлік    нарығының   дамуының кезеңдері және  критериидің  тиімділігі.  Объектінің  бағасы  және құны. Жылжымайтын  мүлікті бағалау түрлері. Объектінің бағасын қалыптастыруда   ұсыныс пен сұраныстың әсері. Жылжымайтын  мүлікті  бағалаудың  негізгі бағасы. Жылжымайтын  мүліктің  міндеті және еркін  бағасы.   Жылжымайтын мүліктің  міндеті және еркін бағасы. Тұрғын үй және жалпы ғимараттарды бағалаудың  ерекшелігі. Жылжымайтын мүлікті бағалаудың міндетті негізі. Бірлік  және күрес міндетті бағалауда эксперттік  және матиматикалық моделдеу.

2. ЖЫЛЖЫМАЙТЫН МҮЛІК НАРЫҒЫН  ТАЛДАУДЫҢ  НЕГІЗІ.

    Жылжымайтын   мүлік    нарығын  талдау  және  негізгі  принциптер. Жылжымайтын   мүлік    нарығының   әлеументтік,  экономикалық және типологиялық  факторлары, қаладағы жер мен  тұрғын үй нарығын талдау.

Қаладағы тұрғын үй нарығын талдауда эксперттік комерциялық жене өндірістік жылжымайтын  мүлікті   бағалауға эксперттік  талдау (жалға беру және сату).

3. ЖЕР НАРЫҒЫ , ЖЕРГЕ НАРЫҚТЫҚ  ОПЕРАЦИЯЛАР

        Жер қатынастарының заңдық  жүйесінің   негізі.  Нарықтық жер қатынастары.  Жерді жеке  меншікке берудегі қорғау құқығы.  Жерді пайдалану құқығы  және  жерді кепілдікке  берудегі  ипотекалық  кредит.  Жерде нарықтық  операцияларды өткіу   мерзімі жүйесінің қалыптасуы.

Жерге  мемелекеттік  тіркеу құқығы  және олармен  мәміле жасау.  Жылдық жер қатынастарының дамуы.

4.ҚАЗАҚСТАН  РЕСПУБЛИКАСЫНДА  ЖЕР  НАРЫҒЫН   ҚАЛЫПТАСТЫРУ.

       Жерді  жеке меншікке беру түсінігі.  Алғашқы және екінші  жер   нарығының  қалыптасуы. Жер учаскелерінің  бағалаудың әдісі.  Жер  нарығының   дамуына  әсер ететін  факторлар. Жерді сатудағы  талаптар  және олармен басқа операциялар.  Мәмілелерді рәсімдеу  сұрақтарды  дайындау,  жерде болатын операциялардың  формалары.  Нарықтық  жер операцияларының заңдық  негізі.   Математикалық статистиканың негізі,   Регрессионды  және басқа әдістерді талдаудың мәліметтер  базасы.  Сызықтық  емес  моделдер.  Бағаның түрлері.  Жылжымайтын мүлік нарығының спецификасы. Жылжымайтын мүлікті  бағалаудың  принциптері.  Бағалау процессі.

5.ЖЕР  НАРЫҒЫНЫҢ   ДАМУЫН  МЕМЛЕКЕТТІК  РЕТТЕУ

Жер  қатынастарын  мемелекеттік  реттеудің  түсінігі.  Мемелекеттік   басқару органдарының жалпы және арнайы  құзыреттілігі. Жер және жылжымайтын  мүлік  нарығын  мемелекеттік  реттеудің  негізгі  функциясы.  Жерді мақсатты анықтау  және жерді  пайдалануды  жоспарлау.   Жерді қорғау.  Жерді қорғау және  пайдалануды  бақылау.

 Жер  мониторингі. 

6.ЖЕРДІ   БАҒАЛАУДЫҢ ӘДІСТЕМЕСІ  ЖӘНЕ  ЕРЕКШЕЛІГІ.

Жылжымайтын мүлік  және  жерді  бағалаудың әдісі.  Пайданы  жеңілдету  әрекеттері.  Шығымдылықты  талдау  және  өнімнің  бағасы.  Сервитутты  талдау.  Пайданы  анықтау.  Сатуды  салыстырудың  әдістері.  Шығындық әдіс.  Шығынды  капитализациялау  әдісі. Басқа  бағалау әдістері. Жердің  нарықтық  бағасының  принциптері.  Нарықтық  және тұтыну  бағасы.  Нормативті баға.  Базалық  төлем.  Ұсыныс және  сұраныс. Жер  рентасы.

ҰСЫНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР.

1.       Конституция Республики Казахстана. –Казахстанская правда.-1995- 

          30 августа

2. Земельный кодекс Республики  Казахстан.- Алматы: Жети  жаргы, 2003г. Указ Президента Республики Казахстана, имеющий силу закона  «Об ипотеке недвижимого имущества».- Казахстанская правда.-1996-11 января
3. Указ Президента Республики Казахстан, имеющий силу закона «О государственной регистрации  на  недвижимое  имущество  и сделок с ним».- Казахстанская  правда.-1996-11 января
4.      Гражданский Кодекс Республики Казахстан.- Казахстанская правда-1995.2-4 января
5. Об утверждении ставок платы за землю,  продаваемую в частную собственность или   предоставляемую в землепользование  государством от 8 мая 1996г.№576// сб. Законодательных  и  нормативных  актов по  земелным  отношениям  и землеустройству.  Земельное  законодательство  Республики Казахстан.- Алматы: Каржы-Каражат. Тоо «Лидия»,1996.-с.39-47.
6. Постоновление Правительства Республики Казахстан от 1 октября 1996г.№1203 «Об утверждении Порядка определния оценочной  стоимости земельных участков, продаваемых  в частную  собственность или  предоставляемых в землеполхование  государством »//сб.
7. Законодательных и нормативных актов по земельным  отношениям и землеустройству. Земельное законодательство  Республики  Казахстан.- Алматы: Каржы-Каражат,1996-с.29-47
8. Постоновление  Правительства Респулики Казахстан от 10 декабря 1996г.№1511 «Об утверждении Порядка купли – продажи находящихся в государственной собственности  земельных  участков или права   постоянного землепользования». Алматы: Каржы-Каражат,1997-с.56-73
9. Об оценочной деятельности в РК/ Закон РК/ Казахстанская  правда. 13 декавря 2000г.
10. О земле. Закон РК от 24 января 2001г., №152-11.- Алматы: ЮРИСТ, 2001,-56с.
11. Оценка недвижимости: Учебное  пособие/ Под ред. А.Г.Грязновой, М.А.Федотовой.-М.: Финансы и статистика,1999.
12. Оценка объектов недвижимости:  теоретические  и  практические аспекты Под ред. В.В. Григорьевна.- М., Инфра-М, 1997.
13. Оценка рыночной стоимости недвижимости. Серия Оценочная деятельность. Учебное и практическое пособие. –М,, Дело, 1998.
14. Фридман Дж., Ордуэй Н. Анализ и оценка приносящей доход недвижимости: Пер. С англ. .-М.:Дело.1995.
15. Харрисон Г.С. Оценка недвижимости: Учеб.пособие.: Пер.с англ.-М.:РОО,1994.
16. Балабанов И.Т.Экономика  недвижимости: -СПб.:Питер,2000.
17. Бернес В., Хавранек П.М.Руководство  по  оценке эффективности  инвестиций (пер. с англ.). Мю: Инфр-М,1995.
18. Гранова И.В. Оценка  недвижимости: тесты, задачи, практические ситуации.  Серия «Учебное  пособие».- СПб: Питер,2001
19. Гормыкин В.А.,Бугулов Э.Р. Экономика  недвижимости. Учебник Информационно-издательский дом «Филинъ»,1999.-592с.
20. Кадастр земель населенных пунктов/ Артеменко В.В., Лойко П.Ф., Огарков А.П.и др.-М.? Колос,1997.-166с.
21. Оценка земельной собственности /Под общ. Ред  К. Эккерта – Красногорск. Из-во. Красная гора. -1993.-61с.
22. Оценка рыночной стоимости недвижимости. Серия Оценочная деятельность. Учебное и практическое пособие. –М., Дело, 1998-384с.
23. Черняк А.В. Оценка городской недвижимости. –М.,РОЛ,1996

ЖЕР КАДАСТЫРЫНДА КӨП САЛАЛЫ АВТОМАТТЫ АҚПАРАТТЫ  ЖЕР ЖҮЙЕЛЕРІН ҚАЛЫПТАСТЫРУ

1. ҚР-да ЖЕР КАДАСТРЫНЫҢ ЖАҢА ЖҮЙЕСІН ҚАЛЫПТАСТЫРУ ӘДІСТЕМЕСІ ЖӘНЕ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ

ҚР-да қалыптасып келе жатқан МЖК жүйесіне сипаттама. Жер кадастрлық процесстер кезеңдері , жер - кадастрының құрам бөліктері, функциональдық блоктар ,(байламдар),  негізгі және күнделікті кадастр, кадастрдың принциптері, жер кадастрында деректерді алу, өңдеу және талдау әдістері. Жер кадастрындағы түсірістер мен тексерулер. Жоспарлы –картографиялық құжаттар. Жер беті түсірістері,  аэрофототүсірістер.

Агрошаруашылық тексерулер, топырақтық  тексерулер  геоботаникалық  тексерулер. Есепке алу және есеп беру деректерді статистикалық талдау. Статистикалық  талдау түрлері  және бақылау.  Корреляциондық талдау.  Жер кадастрлық жұмыстарды комьпютерлік  технологияны қолдану.  Функциональдық блоктардағы (байламдардағы )  өзгерістер және олардың жер қатынастары реформалары салдарындағы мазмұны.  Республикамыздағы МЖК құрамының негізгі фугкционалдық блогы ретінде  ААЖ қалыптастыру. Дамыған шет елдердегі, Ресейдегі және басқа  ТМД  елдеріндегі  қалыптасып келе жатқан автоматтандырылған  ақпараттық жер жүйесі ерекшеліктерін талдау.

           2.ЖЕР УЧАСКЕСІНЕ ҚҰҚЫҚТЫ МЕМЕЛЕКЕТТІК ТІРКЕУ

   Қазақстан Республикасындағы  жер  пайдаланушылар мен жерге  меншік  түрлері, жерге меншік  спецификасы,  жер иеленушілер  мен  жер  пайдаланушылар  айырмашылығы .  Меншікте және  жер пайдалануда болған жер  учаскелеріне  құқықты тіркеу жөніндегі жұмыстардың  мазмұны,  міндет атқаруы және жүргізу тәртібі.  Жерді беру мерзімі және сипаты бойынша жер пайдалану түрлері. Жер тіркеу құжаттары сипаттамасы. Жер учаскелерін тіркеу жөніндегі жұмвыстарды жүргізуді автоматтандыру.

             3.ҚР-ДА МЕМЕЛЕКЕТТІК ЖЕР КАДАСТРЫН ҰЙЫМДАСТЫРУ ЖӘНЕ ЖҮРГІЗУ ТӘРТІБІ

  Мемелекеттік жер  кадастрының жүргізу  тәртібі  туралы  жалпы ереже.

  Мемелекеттік жер  кадастрын жүргізу  бойынша  ҚР-ның жер ресурстарын  басқару  жөніндегі  Агентство  жүйесінің  құрлысы және органдарының функциясы .    Мемелекеттік жер кадастрын жүргізу  тәртібі. Жер – кадастрлық есептік бірліктер және құжаттамалар.                                           Тіркеу мақсаты үшін жер учаскелері  есебі  және МЖК ААЖ деректер базасына кадастрлық ақпараттарды жинау.

Жер кадастры ақпаратын  пайдалану.  Кодтар тізімі және оларды әкімшілік-есептік бірлікте жүзеге асыру тәртібі . Жер кадастры кәсіпорындарда, аудан, қала, облыс денгейінде. Есеп беру және жер балансы. Кәсіпорын, ұйым, аудан, облыс  денгейінде жер кадастрын ұйымдастыру.   Жылдық жер есебін құру әдісі. Жер- есебі құжаттары. Жер балансын қарап шығы және бекіту. Жер қорын басқарудың автоматтандырылған жүйесінде жер балансын  автоматтандыру. Кадастырды ,оның  құрам бөліктері  бойынша  жүргізудің әдістемелік мәселелерін жетілдірудегі проблемалар. Қалыптасып келе жатқан кадастрлық жұмыстар денгейінің қазіргі күнгі талаптарға сәйкестігі. Кадастрлық жұмыстарды автоматтандыру денгейі.   

4. КАДАСТРЛЫҚ  БАҒА ,   АЙМАҚТАУ ЖӘНЕ ЖЕР  САЛЫҒЫ

    Бонитеттеуге және бағалауға жататын жерлердің табиғи қасиеті. Жер рентасы және оның әр түрлілігі. Жер спецификалық  товар ретінде , жердің бағасы. Кадастрлық (нарықтық) бағалау әдістері және әр түрлі категориядағы жерлерді аймақтау. Топырақ  бонитировкасы. Бонитеттеу әдістері.  Жерді бағалау жүйесінде бонитеттеудің ролі.  Жер салығы, Қазақстанда әр түрлі категориядағы жерлерге салық салу жүйесі.

        5. ЖЕР - КАДАСТРЛЫҚ  АҚПАРАТТАРДЫ  ҚОЛДАНУ

  Жер учаскелерін  тіркеу бойынша кадастрлық құжаттарды  жүргізуді автоматтандыру,  сандық және сапалық  жер есебі,  жер балансын және есеп беруді құруда , кадастрлық ақпаратарды пайдалану үшін беру және сақтау барысында компьютерлік техникаларда қолдану. Жерді бағалау үшін жалпы ақпараттарды   жинау және талдау барысында  компьютерлік технологияларды қолдану. Жер мониторнигісінің мәні , жер мониторингісінің мақсаты мен міндеті, Республикамызда  жер мониторингісін  жүргізуді ұйымдастыру.  Жер  ресурстарын қорғау  және жер кадастры мақсаттары үшін жер мониторингі ақпараттарын қолдану. 

                            ҰСЫНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 

1. Конституция Республики Казакстан от 30 августа1995г.
2. Земельный кодекс РК.- Алматы «Жети жарги», 2003.
3. Постановление Правительства Республики Казакстан от 6июня 1996г. №710 «ОТ утвержении Порядка ведения государственного земельного кадастра в Республике КАзакстан».
4. Сборник нормативных актов по земельным отношениям и землеустройству. -Алматы, «Каржы-Каражат»1996.
5. Инструкция по ведению единой системы присвоения кадастровых номеров земельным участкам для целей регистрации.-Алматы,1996г.
6. Государственный учет земель и их качественная оценка. Под ред. Проф. Н.В. Бочкова.- М., Колос, 1973.-175.
7. Магазинщиков Т.П. Земельный кадастр.-  Львов, Высшая школа, 1987.
8. Магазинщиков Т.П. Учет земель.- Львов, 1970.-162с.
9. Сейфуллин Ж.Т. Земельный кадастр Казахстана. Алматы,2000.
10. Сейфуллин Ж.Т. Жер кадастры. Алматы, КазНАУ , 2001.
11. Чешев А.С, Фесенко И.П. Земельный кадастр . Учебник для вузов.- «Издательство ПРИОР», 2000.-368с.

«ЖЕРДІ ҚОРҒАУДЫҢ  ЖӘНЕ ҰТЫМДЫ ПАЙДАЛАНУДЫҢ ЭКОНОМИКА-ҚҰҚЫҚТЫҚ МЕХАНИЗМІ»

1. ЖЕРДІ ОБЪЕКТ ЖӘНЕ РЕСУРС РЕТІНДЕ БАСҚАРУ.

 Жердің  жаратылыстану  –биологиялық географиялық және  экологиялық нақты  көзқарастық   мінездемесі. Биосфера құрамындағы  жердің алатын орны.

     Жер барлық  қоршаған ортаның басты құрам бөлігі, барлық өндіріс түрлерін, байланыс құралдарын, тұрғын жай орнын орналастыру үшін жалпыға бірдей базис болып табылады. Жер өндіріс айналымы. Кеңістікте шексіздігі. Жердің  саяси-экономикалық және әлеуметтік мәнінің аспектілері. Жер ауылшаруашылық құралы болып табылады.  Жерді  пайдалану және игеру жүйесі. (ұйымдастыру және заңдылық аспектілері) жер курделі  материалдық  жүйе, ұтымды пайдалануды  ұйымдастыру және басқару жүйесінің   қажеттілігі.

2.ЖЕР ҚАТЫНАСТАРЫН  МЕМЛЕКЕТТІК РЕТТЕУ

  Жер қатынастары өндірістік қатынастар жүйесінің құрамдық бөлігі болып  табылады. Жер қатынастарының даму заңдылықтарын енгізу формалары. Жер қатынастарын  реттеудің   механизмі.  Саяси ,құқықтық (заңдық), шаруашылық, экономикалық экологиялық жерге орналастырулық реттеу.

3 ЖЕР ҚАТЫНАСТАРЫНЫҢ  ДАМУ РЕФОРМАСЫ

Жер реформасының дамуының объективті заңдылықтары . Жер реформасының даму кезеңдері. Жер реформасының   базалық заңдылықтары. Жер қатынастары  реформасын реттеу және жер ресурстарын  басқару бойынша жалпы мемелекеттік саясатты жүргізу.  Жеке меншікті, жер пайдалануды заң жүзінде нақты іске асыру  үшін

қолайлы жағдайларды  қамтамасыз ету қажет.  Жер реформасын  реттеудің  экономикалық механизмдерін  жетілдіру,  жерді  бағалау, жер  салығы,  жалға алу төлемі ,жер  нарығын несиелеу. Сандық және сапалық өзгерістер. Мемлекеттік және мемлекеттік емес жерлер, жер пайдаланушылар және жер иеленушілер. Жер реформасын одан әрі дамыту жолдары.

4. ЖЕРДІ ҰТЫМДЫ  ПАЙДАЛАНУДАҒЫ НЕГІЗГІ РЕТТЕУШІ  ЖӘНЕ БАСҚАРУ ТЕТІКТЕРІ

  Жерді ұттымды  пайдалану,  экономикалық тепе теңдік және әлеуметтік  қорғау  саласындағы талаптар мен нормаларды сақтау  жағдайында өндірістің  тиімді категориясы   ретінде.

Жерді ұтымды пайдалану  аспектілері  табиғи - биологияның   әлуметтік-  экономикалық   технологиялық  заңдылық.   Жерді орналастыру  жер қатынастарын  мемелекеттік реттеу  және  жерді басқару тетіктері.

  Жерді қорғау және  пайдаланудағы  мемелекеттік  бақылау, жер ресурстарын басқарудың  негіздері  ретінде  республикада  жер қорының мониторинг жағдайы.

5.ЖЕР РЕСУРСТАРЫН   МЕМЕЛЕКЕТТІК БАҚЫЛАУ.

Басқару бір жүйеге тиеселі  заңдарды пайдалану негізінде  осы  жүйені  басқа жағынан  бір  жағдайға  жеткізу  мақсатындағы процесс  ретінде қарау. Жер ресурстарының мәні. Басқарудың қызыметі. Жерге орналастыру жұмысын ұйымдастыру, жер кадастры жерді пайдалану бақылау, жер таласының шешімі. Жер ресурстарын басқарудың мақсаты. Жер ресурстаарын басқаруда жалпы мемлеттік жетекшілік. Жалпы мемлекеттік басқару және жерді пайдалануды шарушылық функкциялар бойынша эксплуатациялау. Жер кадастры базасында жер ресурстарын болжау, жоспарлауға байланысты жерді орналастыру, бөлу, бекіту. Басқару органдарының құқықтық базасының өзара байланысы және жер иеленушілер мен жер пайдаланушыларға бақылау. Жер ресурстарын басқару: жалпы құқықтық, экономикалық, экологиялық, және трехникалық. Басқа табиғи ресурстар мен жер пайдалану мәселерінің кешенді шешімі. Жер қызметінің аумақтық салалық есебі. Ауыл шаруашылық жерінің приоритеті. Мемлекеттік жер кадастры ретінде ақпараттық және ғылыми – техникалық негізінде жер ресустарын басқарудың жүйесі.

6. ЖЕР РЕСУРСТАРЫН  БАСҚАРУ МЕХАНИЗІМІНДЕ ЖЕРДІ   БАҒАЛАУ ЖӘНЕ ЭКОНОМИКАЛЫҚ, ЭКОЛОГИЯЛЫҚ  ҚОРҒАУ

  Жерді бағалау  басқарудың нақты көзқарасы ,  ғылыми негізінің   шешімі.  Экономикалық  бағалаудың мазмұны.  Жалпы бағалау. Меншік бағасы. Негізгі көрсеткіштер-  өнімділік , шығын, дефференциялды пайда, меншікті бағалауға  - шығымдылық, шығын,  дифференциалды пайда.

   Жерді бағалаудың  ақшалай қызыметі.  Жер бағасының   жалпы формуласы.  Жердің нормативтік  бағасы: нормативті пайда капитализациялау  коэффиценті (банктің  несиелеу проценті.)  Ауылшаруашылық      мақсаты  жерді кадастрлық бағалаудың  әдістері.  Қалалық жерді бағалаудан  айырмашылығы қалалық жерді аймақтау ,  жер  учаскелерін сатуды ұйымдастыру. Жерді экономикалық және экологиялық қорғаудың  мазмұны. Экономикалық және әлеуметтік факторлардфың есебі. Жерді бағалауды енгізуде  жерді дайындау мақсатына қарай орналастыру. Шығынға ұшыраған жерлерді анықтаудың әдісі. Жерге орналастыру жобасы  бойынша  экологиялық  бақылау  жұмыстарын күшейту.

7. РЕСУРСТЫҚ  ЖӘНЕ АЙМАҚТЫҚ БОЛЖАУ

 Практика болжау  және әдісі. Басты сызбалар  –жерді пайдаланудың бағдарламасы. Жер ресурстарын пайдалануды  жоспарлауда  бағдарламалық –  мақсатты логикалық сызбалар.    Болжаулар әдісі: 1) эксперттік бағалау, 2) логикалық  моделдеу;3) математикалық әдістер; 4) нормативтік.  Республикада , обылыста жер ресурстарын пайдалануды болжау   және жоспарлау.

8. ЖЕРГЕ ОРНАЛАСТЫРУ  ЖОБАСЫНДА ЖЕР РЕСУРСТАРЫН БАСҚАРУ   МӘСЕЛЕЛЕРІ

 Басқарудың жалпы  жүйесінде жобалау ролін қүшейту.  Шаруашылық аралық  және ішкі шаруашылық жерге орналастыру жобасы, агроқұрылымдар, жұмыстық жобалар- ішкі, жоспарлық және құрылыс, орман шаруашылығы, рекультивациялау, инженерлік  жабдықтау. Өндірістік, экологиялық, әлеуметтік, экономикалық сұрақтарының шешімі.

ҰСЫНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР

1. Конститутция РК-Алматы: «Казақстан»,1995г-48с.
2. Земельный кодекс РК.-Алматы: «Жети жаргы»,2003.
3. 3.Сборник нормативных актов по земельным отношениям и землеустройству.-Алматы: Каржы-Каражат,1996
4. Землеустройтельное проектирование . под редакцией профессора Гендельман М.А, Астана,1999г.
5. Комов Н.В. Управление земельными ресурсами России (Спровочное  пособие).-М.,1995.-301с.
6. Мауль Я.Я. Экономика экология землепользования.-Алматы:Каинар,1991
7. Подольский Л.И. научные основы оценки земель/Вестник сельскохозяйственной  науки  Казахстана.-№67-19977-с729-36
8. Спектор М.Д. Прогнозирование и плонирование использования земельных  ресурсов-Акмола: АСХИ,1995-с.56-59
9. Сейфуллин Ж.Т. Земельный кадастр: Управление земельными  ресурсами. Алматы: казНИИЭОАПК62001г.214с.
10. Гендельман М.А. и др. Научные основы землеустройства –М: Колос, 1995
11. Ткачук С.А.Управление земельными  ресурсами. Госагропром СССР.- целиноградский СХИ,1986.
12. Особенности организации землепользования и землеустройства в условиях новых экономических  отношений /Труды АСХИ.-Акмола,1994.
13. Есполов Т.И., Сейфуллин Ж.Т. Управление  земельными  ресурсами.- А,:КазНАУ.-Агроуниверситет,2004.