Бюджетпен есеп айырысу аудиті. 2
Бюджетпен есеп айырысу аудиті
Салықтық төлемдерді есептеу
мен төлеу кезінде нормативтік
салықтық актілердің және оларға енгізілетін
өзгертулердің өте үлкен
Салықтық төлемдерді есептеу дұрыстығын тексеру үшін аудитор ең алдымен оларға байланысты терминдерді анық білуі қажет. «Бухгалтерлік табыс» - табыстан ұсталатын салықты шегергенге дейінгі заңды тұлғаның қарапайым қызметі мен төтенше жағдайлардан алған табысы немесе зияны. «Салық салынатын табыс» - салық заңдылығына сәйкес анықталатын есепті кезеңдегі табыс немесе зиян сомасы.
Салық заңдылығы мен бухгалтерлік есеп талаптары арасындағы ерекшеліктерге байланысты бухгалтерлік табыс пен салық салынатын табыс арасында айырмашылықтар пайда болады. Пайда болу себептеріне байланысты оларды 2 түрге бөледі:
- тұрақты айырмашылықтар – ағымдағы жылда пайда болған және келесі есепті жылдарда жойылмайтын бухгалтерлік және салық салынатын табыстар арасындағы айырмашылықтар.
Мысалы: Кәсіпорын кәсіпкерлік қызметтен 350 000 теңге бухгалтерлік табыс алды. Есепті кезеңде бюджетке 30 000 теңге айыппұл төледі және бағалы қағаздар сатудан 20 000 теңге зиянды қаржылық нәтижеге жатқызды. Бұл шығындар салық заңдылығына сәйкес шегерімдерге жатқызылмайды, демек салық салынатын табыс бухгалтерлік табыстан жоғары болады.
350 000 + 30 000 + 20 000 = 400 000
Себептері: курстық айырмашылықтар, айыппұл, нормадан жоғары іссапар шығындарын өтеу т.б.
- мерзімдік
айырмашылықтар – табыстар мен
шығындардың кейбір баптарының
салық салынатын табысқа
2004ж. Есептеліп, 2005 ж. Төленді – 110 000т.
2005 ж. Бухгалтерлік табыс: 300 000 – 210 000 = 90 000
салық салынатын табыс: 300 000 + 180 000 – 210 000 -110 000 = 160 000
Себептері: табыстар мен шығындарды тану, есептелген, бірақ алынбаған табыс, төленбеген қарыздар.
Бұларды дұрыс анықтай білу үшін аудитор ең алдымен кәсіпорынның есеп жүргізу саясатын зерттейді, яғни табысты анықтау әдісін (кассалық және есепту) амортизациясын мүліктің салықтық есебіне, ТМҚ бағалау әдістеріне, амортизация есептеу әдісіне көңіл бөледі.
Тексеру кезінде қайта есептеу, қарама-қарсы тексеру, операциялардың заңдылығы тұрғысынан тексеру әдістері қолданылады.
Аудиторлық тексерудің жалпы бағдарламасын келесі 5 сызбадан көруге болады.
Осы сызбаға сәйкес тексеру барысында келесі жағдайлар бақылауға алынады:
- салық декларацияларындағы
көрсеткіштердің бухгалтерлік
- талдамалық
және топтамалық шоттар
- салық салу базасының қалыптасуына әсер ететін қаржылық-шаруашылық операциялардың бухгалтерлік есепте дұрыс және толық көрсетілуі;
- тауар алмастыру
операциялары бойынша тауар
- заң талаптарымен
қарастырылған салық
Тексеру нәтижесі
бойынша ұсыныстар жасалуы
Салық тексерулері – салық қызметі органдары жүзеге асыратын, Қазақстан Республикасы салық заңдарының орындалуын тексеру. Ұйғарымда көрсетілген салық қызметі органдарының лауазымды адамдары, осы Кодекске сәйкес тексеруді жүргізуге тартылатын өзге де адамдар мен салық тексерушілеріне қатысушылар болып табылады.
Арнайы білімді және дағдыны талап ететін мәселелерді зерттеу және консультация алу үшін, қажет болған жағдайларда, салық қызметі органы салықтық тексеруге салықтық тексерудің нәтижесіне мүдделі емес маманды тартуы мүмкін.
Алға қойылған
мәселелер бойынша маман
Салық тексерулерін салық қызметі органдары ғана жүзеге асырады.
Салық тексеруі мынадай түрлерге бөлінеді:
1. құжаттық тексеру
2. рейдтік тексеру
3. хронометраждық зерттеу
4. құжаттық тексеру мынадай түрлерге бөлінеді:
- кешенді тексеру
– салықтың және бюджетке
- тақырыптық тексеру салық міндеттемесінің салықтың жекелеген түрлері және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер бойынша орындалуын міндетті зейнетақы жарналарын жинақтаушы қорларына және әлеуметтік аударымдарды Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорына толық және уақытылы ұстап қалуды және немесе есептеуді:
- банктердің
және банк операциялары
- трансферттік
бағаларды қолдану кезінде
- акцизделетін
тауарлардың жекелеген
Салық төлеуші мен оның дебиторлары арасындағы өзара есеп айырысуды айқындау мәселелері бойынша тексеру:
қарсы тексеру – егер салықты тексеруді жүргізу кезінде салық органында аталған тұлғаларға байланысты салық төлеушілердің жүргізген операцияларының салық есебіне дұрыс көрсетілуі туралы қосымша ақпарат алу қажеттігі туындаған жағдайда үшінші бір тұлғаларға қатысты жүргізілетін тексеру
Рейдтік тексеруді салық қызметі органдары жекелеген салық төлеушілерге қатысты олардың Қазақстан Республикасы заңдарының жекелеген талаптарын, атап айтқанда:
1. салық төлеушілердің
салық органдарында тіркеу
2. фискалдық жады бар бақылау – касса машиналарын қолданудың дұрыстығы
3. лицензияның, біржолғы талонның және өзге де рұқсат ету құжаттарының болуы
4. салық қызметі
органдарының құзыретінде
Хронометраждық
зерттеуді салық органдары
Салық тексеруін жүргізу, Қазақстан Республикасының заң актілерінде белгіленген жағдайларды қоспағанда, салық төлеушінің қызметін тоқтатпауға тиіс.
Салық органы заңды тұлғаның өзіне салық тексеруінің жүргізілуіне қарамастан заңды тұлғаның құрылымдық бөлімшелерін тексеруге құқылы.
Салық тексерулері мынадай мерзімділікпен жүргізіледі:
1. кешенді – жылына бір реттен жиі емес
2. тақырыптық
– салықтың және бюджетке
Шектеулер мынадай жағдайларда қолданылмайды:
Заңды тұлғаны қайта ұйымдастыруға немесе таратуға және жеке кәсіпкердің қызметі тоқтатуға байланысты жүзеге асырылатын құжаттық тексеруді жүргізу кезінде, сондай – ақ салық төлеушінің өтініші негізінде қосылған құнға салынатын салық бойынша есептен алып тастаған жағдайда. Бұл орайда тексеру салық төлеушінің өтінішін алғаннан кейін отыз күнтізбелік күннен кешіктірілмей жүргізілуге тиіс.
Жер қойнауын пайдалануға арналған келісім шарттың қолдалыну мерзімі өтуіне байланысты жүзеге асырылатын құжаттық тексеруді жүргізу кезінде.
Қарсы тексеруді жүргізу кезінде мынадай:
Салық төлеушінің өтініші негізінде, қайтарылуға ұсынылған қосылған құн салығы сомасының дұрыстығы, сондай – ақ лицензиар лицензияның қолданысын тоқтата тұрған бұзушылықтарды жою мәніне салық төлеуші мен оның дебиторлары арасындағы өзара есеп айырысуды айқындау мәселелері бойынша тақырыптық тексерулер жүргізу кезінде:
- салық тексеруі
актісі бойынша хабарламаға
- нақты салық төлеушіге қатысты уәкілетті мемлекеттік орган басшысының бұйрығына сәйкес жүргізілетін кезектен тыс құжаттық тексеру кезінде, сондай – ақ Қазақстан Республикасының қылмыстық іс жүргізу заңдарында көзделген негіздер бойынша.
Салық тексерулерін жүргізудің мерзімдері
Берілетін нұсқамаларда көрсілетін салық тексерулерін жүргізудің мерзімі, егер осы бапта өзгеше көзделмесе, нұсқама тапсырылған кезден бастап отыз жұмыс күнінен аспауға тиіс.
Құрылымдық
бөлімшесі бар заңды тұлғаға
салық тексеру жүргізген кезде
салық тексеруін жүргізген
Ерекше күрделі мәселелерді тексеру кезінде салық тексеруін жүргізудің мерзімін салық қызметінің жоғары тұрған органы құрылымдық бөлімшесі жоқ заңды тұлға үшін елу жұмыс күніне дейін, құрылымдық бөлімшесі бар заңды тұлға үшін сексен жұмыс күніне дейін арттыруы мүмкін. Ерекше күрделі мәселелер салық қызметінің жоғары тұрған органының салық төлеушіге тапсырады негізделген жазбаша шешімімен расталады.
Салық тексеруін жүргізу мерзімі құжаттарды тапсыру туралы салық органының талаптарын салық төлеушіге беру кезі мен салық тексеруін жүргізу кезінде сұралатын құжаттарды салық төлеушіні табыс етуі аралығындағы уақыт кезеңінде, сондай – ақ салық органының мәліметтер мен құжаттарды сұратып алу кезінде тоқтатылып тұрады.
Салықтық тексеру мерзімінің ішінде халықаралық келісімдерге сәйкес шет мемлекеттерге салық қызметі органдарының ақпарат беру және ол бойынша мәліметтер алу туралы сұрау салған кезеңдерінің арасындағы уақыт кезеңінде де тоқтатыла тұрады. Хронометраждық зерттеулер жүргізілудің мерзімі уәкілетті мемлекеттік орган бекіткен хронометраждық зерттеулер жүргізу тәртібіне сәйкес белгіленеді.
Салық тексеруін жүргізу үшін мынадай деректемелерді:
1. нұсқаманың
салық органында тіркелген
2. нұсқама шығаратын салық органында атауын;
3. салық төлеушінің толық атауын;
4. салық төлеушінің тіркеу номерін;
5. тексеру түрін;
6. тексеретін
адамдардың, сондай – ақ осы
Кодекске сәйкес тексеру
7. тексеру жүргізілетін мерзімін;
8. құжаттық тексерулер
кезіндегі тексерілетін салық
кезеңін қамтитын нұсқама
Рейдтік тексеру
тағайындалған кездегі
Тақырыптық, қарсы тексерулер тағайындалған кезде нұсқамада:
- салық және
бюджетке төленетін басқа да
міндетті төлемдердің
- міндетті зейнетақы
жарналарын жинақтаушы
- банктердің
және банк операцияларын
- трансферттік
бағаларды қолдану кезіндегі
мемлекеттік бақылау
- акцизделген
тауарлардың жекелеген түрлері
өндірісін және айналымын
- салық төлеушімен оның дебиторлары арасындағы өзара есеп айырысуларды айқындау мәселелері көрсетіледі;
Нұсқамаға салық
органының бірінші басшысы
Тексеру мерзімі ұзартылған және (немесе) тексеруді жүргізетін адамдардың саны өзгерген және (немесе) тексерілетін салық кезеңі өзгерген жағдайда қосымша нұсқама ресімделіп, онда бұдан бұрынғы нұсқаманың мөрі мен тіркелген күні, осы Кодекске сәйкес тексеру жүргізу тартылатын адамдардың тегі, аты, әкесінің аты көрсетіледі.
Салық тексеруін аяқтау
Салық тексеруі
аяқталған соң салық қызметі
органының лауазымды адамы
1. салық тексеруінің жүргізілген орнын, акті жасалған күнін;
2. тексерудің түрін;
3. салық қызметі
органының салық тексеруін
4. салық төлеушінің (салық агентінің) тегін, атын, әкесінің атын не толық атауын;
5. салық төлеушінің (салық агентінің) орналасқан жерін, банктік деректемелерін, сондай – ақ тіркеу номерін;
6. салық төлеушінің
(салық агентінің) салық
7. алдыңғы жүргізілген
тексеру мен бұрын анықталған
салық заңдарын бұзушылықтарды
жою жөнінде қолданылған
8. тексерілетін салық кезеңін және тексеру жүргізу үшін салық төлеуші (салық агенті) табыс еткен құжаттар туралы жалпы мәліметтерді;
9. Қазақстан
Республикасының салық
10. салық тексеруінің нәтижелерін көрсете отырып, салық тексеруінің актісін жасайды. Салық тексеруінің актісі салық төлеушіге тапсырылған күн салық тексеруі мерзімінің аяқталуы болып есептеледі.
Салық тексеруінің аяқталуы бойынша салық заңдарының бұзылуы анықталмаған жағдайда, онда бұл туралы салық тексеруі актісіне тиісті белгі қойылады.
Салық тексеруі
актісіне қажетті құжаттардың
салық тексеруі актісі кем дегенде екі дана етіп жасалады және оған салық тексеруін жүргізген салық қызметі органының лауазымды адамдары қол қояды.
салық тексеруі актісі салық тексеруі актілері мен хабарламаларын тіркейтін арнаулы журналда тіркеледі, ол номерленуге, бау өткізілуге және салық қызметі органының мөрімен куәландыруға тиіс.
салық тексеруі актісінің бір данасы салық төлеушіге (салық агентіне) тапсырылады. салық төлеуші (салық агенті) салық тексеруі актісін алған кезде оны алғаны туралы белгі қоюға міндетті.
Салық тексеруі нәтижелері бойынша шешім
Салық тексеруі
актісінде көрсетілген
Салықтың және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің және өсімпұлдардың есептелген сомалары туралы хабарламаны және салық тексеруі актісін тіркеуді, осы баптың 5 – тармағында белгіленген жағдайды қоспағанда, салық қызметі органы бір номермен жүзеге асырады.
Салықтың және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің және өсімпұлдардың есептелген сомалары туралы хабарламада мынадай деректемелер мен мәліметтер:
1. хабарламаны және салық тексеруі актісін тіркеу күні мен номері;
2. салық төлеушінің, тегі, аты, әкесінің аты;
3. салық төлеушінің тіркеу номері;
4. салықтың және
бюджетке төленетін басқа да
міндетті төлемдердің және
5. төлеу туралы талап және төлеу мерзімі;
6. тиісті салықтың және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің және өсімпұлдардың деректемелері;
7. шағым жасау мерзімі мен орны болуға тиіс;
Салықтың және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің және өсімпұлдардың есептелген сомалары туралы хабарламаны алған салық төлеуші, егер салық төлеуші салық тексеруі нәтижелеріне шағым жасамаса, онда хабарламада берілген мерзімде орындауға міндетті.
Егер салық тексеруінің аяқталуы бойынша хабарлама шығарылмайды.
Камералдық бақылау – салық төлеушілер берген салық есептілігін және басқа да құжаттарды зерделеу мен талдау негізінде тікелей салық органы жүзеге асыратын бақылау.
Камералдық
бақылау тікелей салық
Салық органы салық есептілігін қателіктер тапқан, салық есептілігінде келтірілген мәліметтердің арасынан қайшылық табылған, сондай – ақ шағын бизнес субъектілері үшін көзделген щарттарды асыра пайдаланған кезде салық Кодексінің 31 – бабына сәйкес салық төлеушіге жіберілген қателіктерді өз бетінше жоюы үшін, сондай – ақ салық салудың жалпыға бірдей берілгеннен тәртібіне көшуі үшін хабарлама жіберіледі.
Салық төлеушілер
моноторингі салық
Электронды мониторинг осы баптың бірінші тармағында белгіленген, электрондық, цифрлық қолтаңбамен расталып, электрондық құжат нысанында ақпарат беретін мониторинг түрі.
Салық төлеушілердің мониторингі республикалық және аймақтық деңгейде жүзеге асырылады.
БУХГАЛТЕРСКОГО И НАЛОГОВОГО УЧЕТА
В настоящее время выделяют большое количество видов учета: и бухгалтерский, и налоговый, и управленческий, и производственный. Чтобы достичь каких-то положительных результатов деятельности, каждое предприятие должно обеспечить качественный сбор информации, который будет влиять на принятие управленческих решений, а значит, на эффективность функционирования экономического субъекта. Деятельность предприятия должна начинаться именно с правильной организации учета.
Руководство предприятия должно решить, какие виды учета необходимы для конкретного предприятия, каким образом можно совместить виды учета и др.
Таким образом в первую очередь важно понять задачи и функции каждого из видов учета.
Под бухгалтерским учетом понимают упорядоченную систему сбора, регистрации, обобщения информации в денежном выражении об имуществе, активах, обязательствах организации их движении путем сплошного, непрерывного, документального учета всех операций. Бухгалтерский учет обязателен для всех организаций, находящихся на территории Российской Федерации, филиалов, представительств иностранных организаций.
Согласно Положению по ведению бухгалтерского учета и бухгалтерской отчетности в Российской Федерации, основными задачами бухгалтерского учета являются:
1) формирование
полной и достоверной
2) обеспечение информацией, которая необходима как внешним, так и внутренним пользователям для контроля за соблюдением законодательства РФ при осуществлении своей хозяйственной деятельности;
3) предотвращение
отрицательных результатов
Согласно ст. 313 Налогового кодекса РФ, под налоговым учетом понимают систему обобщения информации для определенной налоговой базы по налогу на основе данных первичных документов, которые сгруппированы в соответствии с порядком, предусмотренным Налоговым кодексом. По-другому можно сказать, что налоговый учет ведется для получения информации о доходах, расходах, активах, обязательствах в целях налогообложения.
В налоговом учете задачи несколько отличаются от задач бухгалтерского учета:
1) обеспечение
формирования полной и
2) обеспечение последовательности применения правил бухгалтерского учета для налогового учета;
3) обеспечение
информацией внутренних и
4) контроль за ведением налогового учета в организации.
Вообще, налоговый и бухгалтерский учеты - это отличающиеся друг от друга учетные системы. Налогоплательщик должен разработать принципы ведения бухгалтерского и налогового учета. Будут они совпадать или нет, решать самому налогоплательщику.
Одно из важных отличий бухгалтерского и налогового учета заключается в следующем: в бухгалтерском учете обобщаются все хозяйственные операции, в налоговом же учете происходит обобщение операций, связанных только с доходами и расходами.
Налоговый учет может вестись одновременно с бухгалтерским учетом, поскольку для обоих видов учета существует единая информационная база, общие первичные документы, необходимые для отражения хозяйственных операций. В то же время налоговый учет может опираться на небухгалтерскую информацию, а значит, возможно, ведение раздельного учета, которое позволит отразить все особенности и расхождения, возникающие при организации учета тех или иных хозяйственных операций. Под небухгалтерской информацией понимают информацию, получаемую путем преобразования бухгалтерских данных. Это можно сделать с помощью специальных расчетов.
Согласно законодательству РФ, каждая организация должна разработать учетную политику. При раздельном учете налогоплательщик будет формировать учетную политику для целей налогообложения и учетную политику для целей бухгалтерского учета.
Отличительной
чертой налогового учета является то,
что организация может
Так, например, законодательство четко не раскрывает, что должно содержаться в учетной политике для целей налогообложения. Следовательно, организация сама решает, что отразить, а что нет в своей учетной политике.
В отличие от бухгалтерского учета в налоговом учете нет четко определенных правил и стандартов, с помощью которых организация может вести учет. В соответствии с Налоговым кодексом Российской Федерации организация имеет право самостоятельно выбирать формы и способы ведения налогового учета.
В бухгалтерском учете
все необходимые документы
Хозяйственные операции оформляются бухгалтерскими документами в той последовательности, в которой они совершаются. Именно таким образом можно обеспечить сплошной и непрерывный учет всех объектов. Ответственность за своевременное и качественное заполнение документов, достоверность содержащихся в них сведений несут лица, подписавшие эти документы. Бухгалтерские первичные документы можно принять к учету только в том случае, если они составлены по форме, утвержденной законодательными и нормативными актами. Это еще одно из отличий бухгалтерского и налогового учета. Унифицированные формы бухгалтерских документов применяют без внесения каких-либо изменений.
В соответствии с Налоговым кодексом РФ в налоговом учете в качестве регистров учета могут применяться оборотно-сальдовая ведомость и карточка счета.
Бухгалтер организации может самостоятельно разрабатывать дополнительные регистры для определения налоговой базы.
Каждая организация должна в соответствии со ст. 315 Налогового кодекса РФ составлять за отчетный период расчет налоговый базы, в котором бухгалтер организации должен отразить следующую информацию:
1) сумма доходов от реализации, полученных в отчетном периоде;
2) сумма расходов, уменьшающих доходы от реализации;
3) прибыли (убытки) от реализации;
4) сумма внереализационных доходов;
5) сумма внереализационных расходов;
6) прибыль (убыток) от внереализационных операций;
7) сумма налоговой базы за отчетный период.
На основании этих данных бухгалтер организации заполняет налоговые декларации за отчетный период.
и т.д....

- Бюджетпен есеп айырысу аудиті
- Бюджет Пенсионного фонда Российской Федерации
- Бюджет: понятие, структура, нормативно-правовая база
- Бюджет предприятия
- Бюджет предприятия
- Бюджет предприятия
- Бюджет предприятия
- Бюджет. Общая характеристика, параметры.
- Бюджет-основний фінансовий план держави
- Бюджет, особенности формирования бюджета РФ
- Бюджетпен есеп айырысу
- Бюджетпен есеп айырысу
- Бюджетпен есеп айырысу
- Бюджетпен есеп айырысу аудиті