Экономиканы мемлекеттік реттеу» пәні бойынша барлық мамандықтарға

Т. Рысқұлов атындағы

Қазақ экономикалық университеті

Мазмұны

1

Силлабус (пәннің  оқу бағдарламасы)

4

2

Дәріс кешені

30-66

3

Семинарлық  сабақтарды орындауға методикалық  сілтемелер

67-72

4

Лабораториялық сабақтарды орындауға методикалық сілтемелер

-

5

СОӨЖ орындауға  методикалық сілтемелер

73-80

6

СӨЖ орындауға  методикалық сілтемелер

81-85

7

Пәннің оқу – әдістемелік картасы

86

Т. Рысқұлов атындағы

Қазақ экономикалық университеті

Оқу нысаны

Күндізгі оқу  нысаны

Кешкі оқу нысаны

Сырттай оқу  нысаны

Барлығы кредит

3

-

-

Курс

2

-

-

Семестр

3

-

-

Емтихан (семестр)

3

-

-

Барлық сағаттар,

оның ішінде:

135

Дәріс (сағат)

30

-

-

Практикалық (семинарлық) сабақ (сағат)

15

-

-

Зертханалық сабақ (сағат)

-

-

СОӨЖ (сағат)

30

-

-

СӨЖ (сағат)

60

-

-

1.

Оқытушы туралы мәліметтер

Дәріскер: Камали Қарлығаш Магауовна, э.ғ.к., доцент; Калдина Самал Сандибековна «Экономиканы мемлекеттік реттеу» кафедрасының аға оқытушысы, экономика ғылымдарының магистрі. Еңбек өтілі - 5 жыл. 

Байланыс телефондары: 87019775298, 3851571

Болсанбек Болат э.ғ.к., «Экономиканы мемлекеттік реттеу» кафедрасының доценті. Жүз сексеннен астам басылымдары, оның ішінде оқу құралы да бар. Мемлекеттік және жергілікті басқару, оның ішінде кәсіпкерлікке оңтайлы орта жасау мәселерін зерттейді және сол бағыттарда курстық, дипломдық жұмыстарды, диссетациялық еңбектерді басқарумен айналысу арқылы білікті мамандарды дайындаумен айналысады.

87772502921 [email protected]

2.

Пәннің  пререквизиттері:

Экономикалық  теория ;

Экономикалық  ілімдер тарихы;

Макроэкономика;

3.

Пәннің  постреквизиттері:

Пәннің бағдарламасын  толық меңгерген студенттің «Экономика»  мамандығы бойынша оқылатын арнаулы  пәндерді, атап айтқанда, Өнеркәсіп  экономикасын,  Инвестициялық қызмет, Бизнесті ұйымдастырусияқты пәндерді игеруге мүмкіндігі мол болады.

4

Пәннің  сипаттамасы

Курстың негізгі мазмұны экономиканы  мемлекеттік реттеудің методологиясын, теориясын, ұйымдастыру жайлы сұрақтарды қамтиды.

Экономиканы мемлекеттік реттеу методологиясын оқытуда принциптеріне, реттеу әдістеріне көңіл бөлінеді, сонымен қатар шетел тәжірибесіне.

Әлеуметтік  –экономикалық жоспарлау мен  болжауға , экономикалық өсуге үлкен  көніл бөлінеді.

5.

Пәнді оқыту мақсаты:

 «Экономиканы  мемлекеттік реттеу »  пәнін  оқытудың  мақсаты студенттерді  экокномиканы реттеудің мемлекеттік әдістерінің теориялық негіздерін, методологиясы мен ұйымдастырылуын игеруге, оның механизмдерін нақты табиғи-тарихи және әлеуметтік -экономикалық   жағдайларда қолданудың мәні мен әдістерін тереңірек білуге үйрету.

6.

Пәнді оқыту міндеттері:

Студенттерді  экономика мен әлеуметтік ортада болып жатқан заңдылықтарға жылдам әсер ете білу, сонымен қатар ел үшін объективті, маңызды шешімдерді қабылдай алу дағдыларын үйрету, сонымен  қатар оларды аймақтардың кешенді  даму мәселелерін анықтауға, инвестициялық  ресурстарды тиімді пайдалану, ұлттық экономика салаларының қызметінің тиімділігін арттыру жолдарын іздестіруге баулу.

№

Тақырыптың  аты

Сағат саны

Күндізгі оқу  нысаны

Барлығы

Дәріс

Практикалық сабақ

Зертханалық  сабақ.

СОӨЖ

СӨЖ

1

Экономиканы мемлекеттік  реттеудің теориялық аспектілері *

10

3

1

3

3

2

Экономиканы мемлекеттік  реттеу əдістемесінің түсінігі жəне оның негізгі элементтері

11

2

1

4

4

3

Мемлекеттік реттеу нысандарының жалпы сипаттамасы

12

3

1

4

4

4

Болжау жəне жоспарлау мемлекеттік реттеудің  негізгі əдістері ретінде *

11

2

1

4

4

5

Экономиканы реттеудің  қаржы- бюджеттік əдістері

10

3

1

3

3

6

Экономиканы ақша- несиелік реттеудің негізгі механизмдері

11

2

1

4

4

7

Экономикалық өсу: негізгі факторлары жəне оны қамтамасыз етудің мемлекеттік іс-шаралары

11

2

1

4

4

8

Ғылыми-техникалық прогрестің бағыттары жəне оны жеделдетудегі  мемлекеттің рөлі

12

2

2

4

4

9

Мемлекеттің құрылымдық, өнеркəсіптік жəне инвестициялық саясаттарын қалыптастыру мен жүзеге асыру механизмдері

11

2

1

4

4

10

Аграрлық сфераны  мемлекеттік реттеу

9

2

1

3

3

11

Бəсекелік ортаны қалыптастыру жəне монополияны реттеу

12

3

1

4

4

12

Жұмыспен қамтуды  мемлекеттік реттеу жəне халықты  əлеуметтік қорғау

8

2

2

2

2

13

Аймақтардың əлеуметтік-экономикалық дамуын мемлекеттік реттеу

7

2

1

2

2

Барлығы:

135

30

15

45

45

Тақырып

№

Дәріс жоспары 

Практикалық сабақ жоспары

Зертханалық сабақ  жоспары 

Тақырып 1.

Экономиканы мемлекеттік  реттеудің теориялық аспектілері

Экономиканы мемлекеттік  реттеудің теориялық аспектілері Экономикаға мемлекеттің араласуының объективті қажеттілігі. Мемлекеттік реттеудің модельдері.

Мемлекеттің экономикалық функциясы. ЭМР субъектілері және объектілері, олардың әлеуметтік-экономикалық, шаруашылық қызығушылықтары

Тақырып 2.

Экономиканы мемлекеттік  реттеу əдістемесінің түсінігі жəне оның негізгі элементтері

Экономиканы мемлекеттік  реттеу əдістемесінің түсінігі жəне оның негізгі элементтері. Мемлекеттік  реттеу тұжырымдамасы. Әлеуметтік-экономикалық дамудың маңызды басымдылықтарын анықтау.

ЭМР жүйесінің қағидаларын  қалыптастыруды жасау, алға қойылған мақсаттарды  шешуде  құралдарды таңдау

Тақырып 3.

Мемлекеттік реттеу нысандарының жалпы сипаттамасы

Мемлекеттік реттеу нысандарының жалпы сипаттамасы. Мемлекеттік  реттеу механизмдерін ұйымдастыруды қалыптастыру. Әкімшілік-құқықтық реттеу. Экономикалық реттеу. Мемлекеттік реттеу әдістері мен құралдары

Қазақстан Республикасының  экономиканы   басқару органының  құрылымын талқылау

Тақырып 4.

Болжау жəне жоспарлау мемлекеттік реттеудің негізгі əдістері ретінде

Болжау жəне жоспарлау  мемлекеттік реттеудің негізгі  əдістері ретінде. Мемлекеттік реттеудің  заманауи  әдістері: ғылыми болжау, жоспарлау, бағдарламалар. Болжаудың  негізгі түрлері. Болжау қағидалары. Болжау әдістері. Халықшаруашылығын жоспарлаудың маңызы және негізгі мақсаты.

Жоспарлау түрлері: директивті және индикативті. Жоспарлау қағидалары. Экономикалық бағдарламалар. Мемлекеттік  бағдарламалардың мақсаты, мерзімі, жүргізу  тәртібі.

Тақырып 5.

Экономиканы реттеудің  қаржы- бюджеттік əдістері

Экономиканы реттеудің  қаржы- бюджеттік əдістері. Фискалды саясат қаржы-бюджеттік реттеудің  негізі ретінде: негізгі құралдары  мен мақсаттары. Мемлекеттік бюджет – экономиканы мемлекетпен қаржылай реттеу негіздері.

Несие жүйесі мемлекеттің экономикалық саясатының әдісі ретінде. Бюджет тапшылығы және мемлекеттік қарыз – экономиканы реттеудің құралы ретінде. Қазақстан Республикасындақаржы саясатының ерекшеліктері.

Тақырып 6.

Экономиканы ақша- несиелік реттеудің негізгі механизмдері

Экономиканы ақша- несиелік реттеудің негізгі механизмдері. Ақшалай-несиелік реттеудің теориялық негіздері. Ақша-несиелік реттеудің неоклассикалық және кейнстік модельдері.

Ақшаның монетаристік теориясы. Ақшалай-несиелік реттеудің мақсаттары. Әр түрлі даму сатыларында ҚР-да ақшалай-несиелік саясаттың түрлері.

Тақырып 7.

Экономикалық  өсу: негізгі факторлары жəне оны  қамтамасыз етудің мемлекеттік іс-шаралары

Экономикалық өсу: негізгі  факторлары жəне оны қамтамасыз етудің мемлекеттік іс-шаралары. Экономикалық өсудің мақсаттары, типтері, факторлары.

Экономикалық өсу модельдері. Экономикалық өсуді қамтамасыз етудегі  мемлекеттік қызметтің негізгі  бағыттары.

Тақырып 8.

Ғылыми-техникалық прогрестің бағыттары жəне оны жеделдетудегі  мемлекеттің рөлі

Ғылыми-техникалық прогрестің бағыттары жəне оны жеделдетудегі мемлекеттің рөлі. ҒТП заманауи дамудың факторы ретінде.

Ғылыми-техникалық және инновациялық саясатты қалыптастыру. 2003-2015 жылдарға арналған ҚР индустриалды-инновациялық стратегиясы.

Тақырып 9.

Мемлекеттің құрылымдық, өнеркəсіптік жəне инвестициялық саясаттарын қалыптастыру мен жүзеге асыру механизмдері

Мемлекеттің құрылымдық, өнеркəсіптік жəне инвестициялық саясаттарын  қалыптастыру мен жүзеге асыру механизмдері. Мемлекеттің құрылымдық саясаты  және оның негізгі параметрлері. Экономиканы құрылымдық қайта жүргізуде мемлекеттік реттеу шаралары..

Құрылымдық және өнеркәсіптік саясатты жүргізудегі инвестициялық  сфералардың рөлі. Инвестициялардың негізгі қайнар көзі. Инвестициялық  қызметті мемлекеттік реттеу негіздері

Тақырып 10.

Аграрлық сфераны  мемлекеттік реттеу

Аграрлық сфераны мемлекеттік  реттеу. Ұлттық экономикада аграрлық өндірістің әртүрлілігі. Елдің экономикалық қауіпсіздігін қамтамасыз етуде  аграрлық сфераның рөлі. Агроөнеркәсіп  кешенінде тұрақты ұдайы өндірісті қамтамасыз етуде мемлекеттің негізгі функциялары.

Шаруа қожалықтарын мемлекеттік  қолдаудың негізгі формалары.. Мемлекеттік  аграрлық саясаттық шаралары. Агробизнесті қалыптастыру. Аграрлық кластерлер.

Тақырып 11.

Бəсекелік ортаны қалыптастыру жəне монополияны реттеу

Бəсекелік ортаны қалыптастыру жəне монополияны реттеу. Бәсекелестіек  ортаны қалыптастыру қажеттілігі. Монополияға  қарсы саясат: мазмұны, түрі әсер ету  әдістері. Әділсіз бәсекелестік түрлеріжәне  тұтынушы құқығын қорғау.

ҚР монополияға қарсы реттеу органдарының құрылымы. Түрлі формадағы кәсіпкерлік қызметті дамыту және қолдау.. Қазіргі жағдайда кәсіпкерлікті ынталандырудағы нормативті-құқықтық аспектілер.

Тақырып 12.

Жұмыспен қамтуды  мемлекеттік реттеу жəне халықты  əлеуметтік қорғау

Жұмыспен қамтуды мемлекеттік реттеу жəне халықты əлеуметтік қорғау. Жұмысбастылықтың әлеуметтік-экономикалық маңызы, құрылымы және қағидалары. Еңбек нарығы, субъектілер және объектілер, оны реттеу механизмдері..

 Жұмысбастылықтың  мемлекеттік саясаты. Әлеуметтік саясаттың теориялық аспектілері. Кірістерді бөлудегі теңсіздік мәселелері. Адами капиталды қалыптастырудағы мемлекеттің рөлі.. Денсаулық сақтау және білім беруді мемлекеттік реттеу

Тақырып 13.

Аймақтардың əлеуметтік-экономикалық дамуын мемлекеттік реттеу

Аймақтардың əлеуметтік-экономикалық дамуын мемлекеттік реттеу. Аймақтар экономикасының қызмет етуінде теориялық және әдістемелік негіздері. Аймақтық саясат.

Аймақтар нарығын басқару. Инвестициялық саясаттың аймақтық аспектілері. Аймақтар дамуының әлеуметтік-экономикалық бағдарламаларын жасау және жүзеге асыру.

№

Тапсырма тақырыбы

СОӨЖ-ын жүргізу  нысаны (түрі)

Күндізгі оқу  нысаны

СОӨЖ 1

1.Экономикаға  мемлекеттің араласу проблемалары

2.Нарықтың күйреуі  және мемлекеттің күйреуі

Өздік жұмыстарын жазбаша түрде (A4 форматында 3-4 бет  көлемінде орындау). Берілген сұрақтар бойынша талқылау, ауызша сұрау.

СОӨЖ 2

1.Қазақстанда  әлеуметтік-экономикалық дамуының  негізгі приоритеті

Өздік жұмыстарын жазбаша түрде (A4 форматында 3-4 бет  көлемінде орындау). Берілген сұрақтар бойынша талқылау, ауызша сұрау.

СОӨЖ 3

1.Мемлекетті реттеудің экономикалық әдістері

2.Мемлекеттік  бюджеттен дотациялар және субвенциялар

Өздік жұмыстарын жазбаша түрде (A4 форматында 3-4 бет  көлемінде орындау). Берілген сұрақтар бойынша талқылау, ауызша сұрау.

СОӨЖ 4

1.Индикативті  және директивті жоспарлау

2.Қазақстандағы  мемлекеттік бағдарламалар 

Өздік жұмыстарын жазбаша түрде (A4 форматында 3-4 бет  көлемінде орындау). Берілген сұрақтар бойынша талқылау, ауызша сұрау.

СОӨЖ 5

1.Қазақстанда  республикалық бюджетті дайындаудың  принциптері мен ережелері

2.Мемлекеттік  қарызды басқару проблемалары

Өздік жұмыстарын жазбаша түрде (A4 форматында 3-4 бет  көлемінде орындау). Берілген сұрақтар бойынша талқылау, ауызша сұрау.

СОӨЖ 6

1.Ақшаның монетарлық  теориясы

2.Орталық банктің  атқаратын қызметі

Өздік жұмыстарын жазбаша түрде (A4 форматында 3-4 бет көлемінде орындау). Берілген сұрақтар бойынша талқылау, ауызша сұрау.

СОӨЖ 7

1.Экономикалық  өсу және қоршаған орта

2.Қазақстанда  экономикалық өсуді қамтамасыз  ету

Өздік жұмыстарын жазбаша түрде (A4 форматында 3-4 бет көлемінде орындау). Берілген сұрақтар бойынша талқылау, ауызша сұрау.

СОӨЖ 8

1.Ақпараттық  технология және ғылыми техникалық  прогресс

2.Самұрық-Қазына  қорының  құрылуы және атқаратын  қызметі

Өздік жұмыстарын жазбаша түрде (A4 форматында 3-4 бет  көлемінде орындау). Берілген сұрақтар бойынша талқылау, ауызша сұрау.

СОӨЖ 9

1.Қазақстанда   инвестициялық қызметті реттеудің  ерекшеліктері

2.Мемлекеттің  құрылымдық саясатын жүзеге асыру

Өздік жұмыстарын жазбаша түрде (A4 форматында 3-4 бет  көлемінде орындау). Берілген сұрақтар бойынша талқылау, ауызша сұрау.

СОӨЖ 10

1.Қазақстанда  ауыл шаруашылық өндірушілерді  мемлекеттік қолдауы

2. Қазақстандағы  агроөнеркәсіп кешенін дамыту

Өздік жұмыстарын жазбаша түрде (A4 форматында 3-4 бет  көлемінде орындау). Берілген сұрақтар бойынша талқылау, ауызша сұрау.

СОӨЖ 11

1.Табиғи монополияларды  мемлекеттік реттеу

2. Табиғи монополия  тұралы заң

Өздік жұмыстарын жазбаша түрде (A4 форматында 3-4 бет  көлемінде орындау). Берілген сұрақтар бойынша талқылау, ауызша сұрау.

СОӨЖ 12

1.Қазақстанда еңбек қатынастарын реттеу

2.Мемлекеттің  әлеуметтік саясаты

Өздік жұмыстарын жазбаша түрде (A4 форматында 3-4 бет  көлемінде орындау). Берілген сұрақтар бойынша талқылау, ауызша сұрау.

СОӨЖ 13

1.Экологиялық  реттеуде мемлекет шаралары

Өздік жұмыстарын жазбаша түрде (A4 форматында 3-4 бет көлемінде орындау). Берілген сұрақтар бойынша талқылау, ауызша сұрау.

СОӨЖ 14

1.Қазақстанда  сыртқы экономикалық қатынас  қызметтерін жетілдіру

2.Қазақтанның  ӘСҰ на кіруінідегі проблемалар  мен келешегі

Өздік жұмыстарын жазбаша түрде (A4 форматында 3-4 бет көлемінде орындау). Берілген сұрақтар бойынша талқылау, ауызша сұрау.

СОӨЖ 15

1.Аймақтардың  әлеуметтік және инвестициялық  саясаты

2.ҚР аймақтық  бағдарламаларын әзірлеу және  іске асыру

Өздік жұмыстарын жазбаша түрде (A4 форматында 3-4 бет көлемінде орындау). Берілген сұрақтар бойынша талқылау, ауызша сұрау.

№

Тапсырма тақырыбы

Бақылау нысаны (түрі)

Тапсыру уақыты

Күндізгі оқу  нысаны

1

Экономиканы мемлекеттік реттеудің проблемалары мен болашағы

Баяндама

4-ші апта

2

ЭМР дің шетелдік тәжірибесі

Таныстыру рәсімі

7-ші апта

3

Мемлекеттің антикризистік  бағдарламаларын жүзеге асыруы

Баяндама

11-ші апта

4

Қазақстанда жұмыссыздық, жұмыспен қамту проблемалары

Баяндама

14-ші апта

№

Бақылау түрі

1-ші рейтинг бағасының   өлшемі (Р1), %

Апта 

1-ші рейтингтің  қорытын-

дысы (Р1)

2-ші рейтинг бағасының  өлшемі (Р2), %

Апта

1-ші рейтингтің  қорытын-

дысы  (Р2)

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

1

Сабаққа қатысу

(дәріс, практикалық  сабақ) 

7

1

1

1

1

1

1

1

7

1

1

1

1

1

1

1

2

СОӨЖ тапсыр-масының  орындалуы

28

4

4

4

4

4

4

4

28

4

4

4

4

4

4

4

3

Практикалық сабақ

35

5

5

5

5

5

5

5

35

5

5

5

5

5

5

5

4

СӨЖ тапсырмасының орындалуы  (курстық жұмыс)

30

15

15

30

15

15

5

Аралық бақылау тапсырмаларының  орындалуы 

6

Басқа да түрлері (қандай түрі екенін көрсету)

Барлығы

100

100

Қорытынды бағадан үлесі

30%

30%