Күн жүйесінің орталық жұлдызы

Күн — Күн жүйесінің орталық жұлдызы.

Күн — G-спектрлік түрлі жұлдыз, оның диаметрі 696 000 km, 333 000 × Жер массасы, 1 300 000 × Жер көлемі, 1410 kg/m³ орташа тығыздығы бар. Экуаторы эклиптика жазықтығына 7.25º бұрыш мөлшерімен еңкейіп тұр. Негізінен сутегі мен гелийденқұрылған. Көзге көрінетін беті «фотосфера» (температурасы 6000 К) деп аталады.

Күн – қатты қызған (беткі температурасы  – 6000С), плазмалық шар (тығыздығы 1,4 г/м3). Оның лаулаған от пен протуберанецтер  орналасқан тәжі бар. Күннің сәуле шығаруының – күннің белсенділігінің – 11 жылдық циклі бар. Күннің белсенділігінің  ең жоғарғы шегінде оның бетінде  ерекше көп дақ байқалады. Сутегінің  гелийге айналуы кезінде Күннің ішкі құрылысы

1–Гелийлік ядро; 2-конвекция зонасы; 3-хромосфера; 4-фотосфера; 5–кун дақтары; 6-протуберанецтер; 7-тәж термоядролық  реакциялар күн энергиясының  көзі болып табылады. Алғаш рет  термоядролық реакциялардың жүріп  өтуіне қажетті температураны  теориялық түрде Артур Эддингтон  есептеп шығарған. Неміс физигі  Ганс Бете (1967 жылы Нобель сыйлығын  алған) Күнде жүретін сутегімен  гелийдің термоядролық синтезінің  реакциясын есептеп шығарды.

Күн жүйесі мен жұлдыздардың пайда  болуы жайлы кез-келген проблема немесе гипотезаның негізінде, Ғаламның үш фундаменталдық ерекшелігі бар: біріншіден Ғаламдағы заттардың басым көпшілігі  сутегіден (75%), гелийден (25%) және басқа  да химиялық элементтердің азғантай бөліктерінен құралған; екіншіден Ғаламның кезкелген нүктесінде жұлдызаралық газ және шаң бар; үшіншіден Ғаламда  барлық заттар айналмалы және турбулентты  қозғалыста (галактиканың формасы спираль  тәріздес, жұлдыздар айналуда, планеталар күнді айналады және т.б.). Сондай ақ бізге Күн жүйесінің жасы 5 млрд жылға тең екендігін білеміз. Бұл мағлұмат бізге ғаламның өзіміз орналасқан бөлігінің тарихын елестетуге мүмкіндік береді.

Күн жүйесінің пайда болуы жөнінде  бірнеше гипотезалар бар. Өткен  ғасырда осындай гипотезаны И.Кант ұсынды. Бұл гипотезаны П. Лаплас қолдады. Жақын арада ғана В.Фесенков пен  О. Шмидтің жаңа гипотезалары пайда  болды. Бұл гипотезалардың басқа  гипотезалардаң айырмашылығы, оларға сәйкес планеталар бастапқы ыстық компоненттерден  емес, суық күйдегі заттардан түзілген. Швед астрофизигі Х.Альвен ұсынып, кейін  Ф.Хойл жетілдірген Күн жүйесінің  пайда болуы гипотезасының электромагниттік варианты қазіргі таңда кең таралған.