Неміс философиясы

"Астана Медициналық Университеті"АҚ

Классикалық неміс философиясы

Орындаған:Паяева Т.202т.ЖМ

Жоспары

• Класскалық неміс философиясына кіріспе
• Классикалық неміс философтары
• Қорытынды

Философия-барлық қоғамдық ғылымдардың түп атасы.

Ол-үнемі дамып,адамзат ақыл-ойының жетістіктерімен

 толықтырылып отыратын ғылым!

Классикалық неміс философиясы

• ХVIII ғасырдың аяғы-XIX ғасырдың бірінші жарытысы неміс топырағында да философия кеңінен дамыған ерекше кезең болады.Ол кезеңді Ф.Энгельс классикалық дай неміс философиясы деп атады.Бұл кезеңді бастап берген И.Кант болса,оны Л.Фейербах философиясы аяқтады,ал шырқау шегі Г.Гегель философиясы еді.Ол кезеңнің өкілдері болғандар:И.Фихте,Ф.Шеллинг.
• Байқап отырғанымыздай,философтар да ғалымдар,басқа да мәдениет өкілдері секілді тарихта,жоғарыда айтылғандай,топтанып,кезеңдес болып кездеседі.Себепкер-обьективтіу жағдай.

• Философтар да тарихи қажеттіліктен  дүниеге келді.Соның бір дәлелі-классикалық неміс философиясы.ХVII  XVIII ғасыалардағы ағылшын,француз жағдайларымен салыстырғанда,ХІХ ғасырдағы Германия әлі нағыз орта ғасырлық,феодалдық ел болатын.Революциялық жағдай бұл кезде әлі туындамаған еді.Сондықтан неміс философтары жалпы философиялық мәселелермен айналысты.Олар дворяндар емес,жай ғана халқынан шықты.Сондай-ақ өз заманының білімді адамдары қатарында болды.

• Неміс философтарының бәрі де(Л.Фейербахтан  басқалары)университеттерде профессорлық қызмет атқарды.И.Кант Кеннисберг,Гегель Берлин университетінің ректорлары болды.Шеллинг король IVФридрих-Вильгельмге құпия кеңесші,әрі оның досы болған Фихте де ректорлық  қызмет атқарған.
• Сойтіп неміс философтары аристократиялық тапқа қызмет етті.Германияның пруссиялық-юнкерлік жолмен дамуына себепкер болды.

• Тарих,олардың пікірінше,абсолюттік рухтың өзін-өзі  табуы болып табылады.Германияда үстемдік құрған феодалдық-абсолюттік құрылысты олар ең жоғары рухани күш-жаратушының қалауы деп түсінді.Мемлекет дегеніміз,Гегельдің пікіпінше,Құдайдың әлемді кезіп жүруі.Тек Л.Фейербах олаодан оқшау тұрды.Ол 1828ж Эрланген университетіне оқытушылық жұмысқа орналасты.Л.Фейербах- “өлім және өлместік туралы ойлар”

Иммануил Кант

• Өмірі 2 кезеңге:сынға дейінгі кезең(1770) мен сыннан кейінгі кезең деп бөлінді.Сынға дейінгі И.Кант дүние өзінен-өзі табиғим пайда болды деген пікірге тоқтады.Онда ол өзінің «Аспанның жаппай табиғи тарихы мен теориясы»деген кітабында метафизиканың тұйық шеңберін бірінші болып үзіп,планеталардың алғаш газға ұқсас тұмандардың қоюланып,қатаюынан,өздігінен,ешқандай сыртқы күштің әсерінсіз пайда болғанынтшамалады.
• Еңбектері: “Сын”, “Таза ақылға сын”, “Практикалық ақылға сын”,
• Ол-субьективтік идеалист,дуалист.

Иоганн Готлиб Фихте

• И.Канттың шәкірті.Оның басты еңбегі- “Әрқилы жаңалықты сынау тәжірибиесі”.Ол-субьекивтік идеалист.Фихтенің пікірінше,нақты өмір сүретін-тек біздің санамыз.Материалдық дүние,болмыс,табиғат біздің сезімімізде,елесімізде,ұғымымызда болады.Оның пікірінше,практикалық істен сана бұрын басталады.Сана іштен туады.Фихтенің тағы бір пікірі-дөңгелектер туралы ілім.

Фридрих Шеллинг

• Идеалистік бағыт өкілі.Фихтенің әсері зор болды.Бірақ,ол Фихтеден бас тартты.Шеллинг обьективтік идеалист болды.Оның пікірінше,әлем-обьективтік идеяның,әлемдік рухтың нақты бейнесі.Оның еңбектерінің өзегі-саналылық пен санасыздықтың арақатынасы.Шеллингтің пікірінше, дүниені абсолюттен туындайтын санамен түсіндіру мүмкін емес,ол-ирроцианалды,алғашқы,санаға емес,ырыққа,оның бастамасы-қараңғы стихия.

Георг Вильгелм Фридрих Гегель

• Классикалық неміс философиясының көрнекті өкілі,обьективтік идеалист.Гегель өзінің  “Барлық ақылға сыятын нәрсе-шындық,барлық шындық ақылға сыяды”деген қағидасын И.Фихтеден алып дамытты.
• Басты еңбектері: “Логика ғылымы”, “Философиялық ғылымдар энциклопедиясы”, “Құқық философиясы”, “Дін философиясы”

• Гегель философиясының басты мәселесі-әлемдік рух,абсолюттік идеяның бүкіл дүниеден бұрын пайда болғандығы.Бұл пікірді Гегель “Логика ғылымы”деген еңбегінде жан-жақты баяндаған.Мұнда ол абсолюттік идеяны,дүниежүзілік рухты табиғат,қоғам пайда болғанға дейін әлі ештеңе емес,таза идея күйінде қарап,оның диклектиканың үш жалпылық заңдары-санның сапаға көшуі,қарама-қарсылықтың бірлігі және күресі,терістеуді терістеу негізінде,өздігінен қозғалып,дамуын идеалистік тұрғыда алып қарайды.

Людвиг Фейербах

• Класиикалық неміс философиясының соңғы өкілі.Германиядағы жүз жылға созылған идеалистік,діни көзқарастың түндігін батыл сыпырып тастап,өзін ашықтан-ашық материалиспін деп жариялады.
• Басты еңбектері: “Христиандықтың мәні” “Болашақ философиясының негізгі қағидалары”,т.б.

• Ол дүниенің материядан тұратынын мойындап,табиғаттың санадан тыс,оған бағынышсыз екенін дәлелдеді.Ол рух пен дене арасының алшақтығын жойды.Фейербах болмысты-бастауыш,сананы баяндауыш деп қарады.Табиғат денелерден,материядан,сезімдік жасайтын құбылыстардан тұрады,деп жазды Фейербах. Табиғат мәңгі және шексіз.Оның ойынша,сана-соның тек көшірмесі,ал психолог-идеалист сол көшірмен түпнұсқа ретінде түсіндіреді.

Назарларыңызға үлкен рахмет!