Ішкі су көлігімен қауіпті жүктерді тасымалдау қағидасы

      Ішкі су көлігімен қауіпті жүктерді тасымалдау қағидасы 

     I. Жалпы ережелер 

    1. Осы Ішкі су көлігімен қауіпті  жүктерді тасымалдау қағидасы (бұдан  әрі – Қағида) 2004 жылғы 6 шілдедегі  «Ішкі су көлігі туралы» Қазақстан  Республикасының Заңы 8-бабының 12-тармақшасына  сәйкес әзірленген.

    2. Осы Қағиданың қолданысы жарылғыш  заттарды, сондай-ақ жарылғыш заттардан  және жару құралдарынан (1-класты  қауіпті жүктер) тұратын құрылғыларды  тасымалдайтын адамдарға, сондай-ақ:

    1) осы Қағидада көрсетілмеген және  олардың ішкі немесе пайдалану  жабдығында қауіпті жүктерден  тұратын машиналарды немесе механизмдерді  тасымалдауға;

    2) адамдарды құтқару немесе қоршаған  ортаны қорғау мақсатында жүзеге  асырылатын тасымалдауларға, осындай  тасымалдаулардың толық қауіпсіздігін  қамтамасыз ету үшін барлық  шаралар қабылданған жағдайда;

    3) тасымалдау кезінде қауіпті қасиеттерін  бейтараптандыру үшін жеткілікті  термиялық өңдеуден өткен заттарға  қолданылады.

    3. Ішкі су көлігімен тасымалдауға  тізбесі (бұдан әрі – Тізбе)  «Кемелермен тасымалдауға арналған  қауіпті жүктердің тізбесін бекіту  туралы» Қазақстан Республикасының  2005 жылғы 27 мамырдағы № 517 қаулысымен  бекітілген қауіпті жүктер жіберіледі.

    4. Қауіпті жүктерді тасымалдау  жабық үй-жайларда да және палубада  да рұқсат етіледі.

    Қауіпті жүктер тек палубада жүктерді немесе оларға қол жеткізілуін үдемі  бақылау талап етілген жағдайда, сондай-ақ жарылғыш газдар, улы булар  қоспасын емес көрінбейтін жеміру пайда  болу қаупінде тасымалданады.

    Барлық  жағдайларда мыналар бөлінуі  тиіс:

    тез тұтанғыш заттар от аймағына түскенде кезде жарылуы мүмкін заттардан;

    жануға  ықпал ететін немесе оны тудыратын  тотықтырғыш және басқа да заттар тез тұтанғыш және жанғыш заттардан;

    уыттылығы бар кез келген зат барлық тамақ  өнімдерінен;

    Жарылғыш,тез  тұтанғыш, улы және коррозиялық газдар мен бу бөлетін қауіпті жүктер автономды қарқынды желдетпесі бар  кеменің газ өтпейтін үй-жайларында орналастырылуы қажет.

    5. Кеменің қауіпті жүктерді тасымалдауға  жарамдылығын оларды қасиетіне,  қауіптілік сипатына және топталуына  байланысты Кеме қатынасы тіркелімінің  және су көлігінде бақылау  жөніндегі уәкілетті органның аумақтық бөлімшелерінің өкілдері анықтайды. Қажет болған жағдайда еңбек қорғау, санитарлық қадағалау жөніндегі инспекцияның және жөнелтушінің өкілдері тартылады.

    6. Қауіпті жүктерді орналастырумен  және бекітумен байланысты кемелерді  жабдықтауды(кернегішті, төсемді, тіректерді  және өзгесін орнату) жүк жөнелтуші  орындайды. 

    Жүк жөнелтуші өрт сөндірудің қосымша  құралдарымен және жеке қорғанудың арнайы құралдарымен қамтамасыз етеді, олар жүк  алушыға жүкпен бірге тапсырылады.

    Автокөлік және теміржол көліктерінің қатысуымен қауіпті жүктерді тасымалдау кезінде  жүк жөнелтуші осы көлік түрлерімен қауіпті жүктерді тасымалдау ережелеріне  сәйкес қажетті материалдар мен  жабдықтарды қосымша ұсынады.

    Қажетті материалдар мен құралдарды жүк  жөнелтуші кемеге оған тиеуге дейін  жеткізеді.

    7. Қауіпті жүктерді тасымалдауға  арналған жүк құжатында жүк  жөнелтуші Тізбеге сәйкес қауіпті  жүк атауын және салмағын көрсетеді. 

    Қауіпті жүктер «Химикаттар» және соған ұқсас  жалпылама атаумен тасымалдауға қабылданбайды.

    Қауіпті жүктерді бірлестіре ораған кезде жүкқұжатта (бұдан әрі- жүкқұжат) атауы, әрбір  қауіпті жүктің салмағы және жалпы  брутто салмағы көрсетіледі.

    Қауіпті жүктердің ілеспе құжаттарында жоғарғы  оң бөлігінде қызыл түсті штемпелдер қойылады, «Қауіпті» және жүк қауіптілігінің сипаттамасына байланысты: «У», «Тұтанбайтын сығымдалған газдар», «Тұтанбайтын сұйытылған газдар», «Тұтанады», «Тез тұтанатын сұйықтық», «Тез тұтанатын  газ», «Тұтанатын сұйытылған газ», «Тұтанатын сұйық газ», «Тотықтырғыш», «Күйдіргіш заттар», «Судан жанады», «Улы газ», «Сұйытылған  газ», «Өздігінен жанады», «Органикалық асқын оксид», «Сұйық газ».

    Егер  жүк қауіптіліктің екі және одан көп түріне ие болса, онда тиісінше қауіптіліктің екі және одан көп  жазуы жазылады.

    Штемпелдер  жазуындағы әріп биіктігі кемінде 10 миллиметр болуы тиіс.

    Әр  түрлі кластағы бірлестіріп оралған  жүктерді ұсынған кезде тасымалдау құжаттарына әрбір класқа сәйкес келетін штемпелдер қойылады.

    8. Қауіпті заттардан тұратын химиялық  реактивтер, медициналық және ветеринарлық  препараттар, аптекарлық және  парфюмерлік тауарлар қауіпті  жүктерге белгіленген барлық  шарттарды сақтай отырып тасымалданады.

    9. Қауіпсіз жүк ретінде әр түрлі  тез тұтанғыш сұйықтықтар , қышқылдар  және басқа да қауіпті заттар  ы нетто салмағы 1 килограммнан  аспайтын және көлемі 1 литрден  аспайтын ұсақ өлшемделген орамда  шағын жөнелтімдермен жалпы жағдайларда  тасымалданады. 

    Осы ереже қауіптілік сипаттамалары  бойынша кез келген өлшемделген  орамда тасымалданатын қауіпті жүктерге қолданылмайды.

    Өлшемделген орамдағы қауіпті жүкпен бір орынның  брутто салмағы 50 килограммнан аспайды.

    Осындай жүктер бар әрбір орынның сыртқы орамына жүкжөнелтуші «Ұсақ өлшемделген  орамда», «Жоғары» деген, ал шыны ыдыс болған кезде сондай-ақ «Сақ болыңыз», «Шыны» деген жазуларды басады. Бұдан  басқа орамға осы Қағиданың 9-тармағына  сәйкес тиісті белгілер желімделеді.

    Жүкқұжатта  жөнелтуші жүгінің атауының астына «Жүк ұсақ орамда» деген белгі  жасалады.Жүктік қауіптілігі сипатын  көрсететін штемпель бұл жағдайда тасымалдау құжатына қойылмайды.

    10. Қауіпті жүк тасымалдау үшін  тығыз, берік, ақаусыз, мұқият  тығындалған, жүктің аққан және  шашылған ізі жоқ ыдыс пайдаланылады. 

    Шыны  шөлмектегі, металл және пластмасса ыдыстағы (банкалардағы, бидондардағы, канистрлердегі) қауіпті жүктер ағаш тығыз немесе торлы жәшіктерге орналастырылады. Ашық жәшіктердің қабырғалары тығындалған  бөтелкелер мен ыдыстардан 5 сантиметрге  биік

    11. Ыдыс зақымдалған кезде жүкті  одан әрі тасымалдау дереу  тоқтатылады, ал жүк оқшауландырылады. Бұл жағдайда жүк иеленуші  жүкпен не істеу керектігін  тасымалдаушыға хабарлайды. Ыдысты  тек жүк жөнелтушінің рұқсатымен, ол көрсеткен барлық қауіпсіздік  шараларын қабылдап, түзетуге болады 

    Егер  қауіпті жүгі бар ыдыстың зақымдалуы оны кемеге тиегенге дейін болса, онда ыдысты оңдау мен ауыстыруды жүк жөнелтуші жүзеге асырады.

    12. Арнайы бақылауды қажет ететін  ерекше қауіпті жүктер жүк  жөнелтушінің немесе жүк алушының  жолсеріктерімен тасымалданады.  Жолсеріктер алып жүрген жүктердің  қасиеттерін жақсы білуі, оларды  тасымалдау шарттарының сақталуын  бақылауы, ал қажет болған жағдайларда  осындай жүктерді тасымалдау  қауіпсіздігін қамтамасыз ету  бойынша нұсқаулар беруі және  шаралар қабылдауы тиіс.

    Жүк жөнелтуші жолсеріктерді қажетті  жеке қорғану құралдарымен, құрал-саймандармен және материалдармен жабдықтайды.

    13. Қауіпті жүктерді жөнелту кезінде  жүк жөнелтуші жүк алушыға  кеменің кету уақытын, жүктің  нақты атауы мен санын, жекелеген  орындардың салмағын және қысқа  өміршең изотоптардың болуын  хабарлайды.

    14. Қауіпті жүктер болған бос  ыдыс оны жөнелтуші онда тасымалданған  жүктердің қалдықтарынан толық  босатқан жағдайда, сондай-ақ толық  қауіпсіздікке қол жеткізу үшін  оның ішін және сыртын тазаланғанда  тасымалдауға қабылданады, бұл  туралы жүкқұжатта «Жүк атау»  деген бағанда «Ыдыс (онда болған  жүктің атауы) тазартылған, қауіпсіз»  деген белгі жасалады. Осындай  ыдыс жалпы негізде, сығымдалған  және сұйытылған газдар үшін  бос баллондарды және этил  сұйықтығы болған бөшкелерді  қоспағанда, қауіпсіз жүк ретінде  тасымалданады.

    Егер  ыдысты мұқият тазарту мүмкін болмаса, ол онда болған қауіпті жүкті тасымалдау үшін белгіленген ережелерді сақтай отырып тасымалданады. Жүкқұжатта, «Жүк атау» деген бағанда жөнелтуші  «Ыдыс (онда болған жүктің атауы) …» деген  белгі жасайды.

    15. Қауіпті жүктерді қысқа мерзімді  сақтаумен тасымалдауға қабылдауға  тасымалдаушыда оларды қауіпсіз  сақтау жағдайын қамтамасыз ететін  жеке қойма үй-жайлары болған  кезде ғана жол беріледі. Қауіпті  жүктерді басқа қауіпті жүктермен  бірлестіріп орналастыруға рұқсат  етілмейді. 

    Тасымалдаушыда  көрсетілген қойма үй-жайлары  болмаған кезде қауіпті жүктер оларды тікелей жүк жөнелтуші кеме бортына  әкелген кезде тікелей нұсқада  қайта асқын жүкпен қабылданады.

    16. Қауіпті жүктерді тиеу мен  түсіру мамандандырылған айлақтарда  жүк жолсеріктердің және иеленушілердің  мамандары болуымен жүргізіледі.  Ұсақ топтар жалпы айлақтарда  арнайы бөлінген орындарда қажетті  сақтық шараларын сақтай отырып  қайта тиеледі.

    Тиеу  және түсіру орындары тиеу-түсіру жұмыстарын тәулік бойы орындауды қамтамасыз ететін қауіпсіз және жеткілікті электрмен  жарықтандырылған болуы тиіс.

    Тиеу  мен түсіруге және көрсетілгенмен байланысты өзге де қызметке қауіпті жүктердің  қасиетін, оларды сақтау шарттарын  және тиісті операцияларды орындаған  кезде олар жұмыс істеуді, оларды кемеде, контейнерде және қоймада  орналастыру мен жинақтау тәртібін білетін адамдар тартылады.

    Қауіпті жүктерді кемелерге тиеу немесе кемелерден түсіру кеме әкімшілігінің тікелей  бақылауымен жүргізіледі.

    Қауіпті жүктер кемеге оны басқа жүктермен  тиеуге беріледі, ал бірінші болып  түсіріледі.

    Қауіпті жүктермен жүк операциялары кезінде  кемеге басқа кемелердің тіркеп сүйрету, жабдықтау және басқа да мақсаттар  үшін жақындауына тыйым салынады.

    17. Тиеу-түсіру операцияларын қолмен  орындаған кезде қауіпті жүктерді  иықтан тастап жіберуге, жиектеп  сырғытуға, сүйретуге және оларды  басқа жүктерге соғуға, сондай-ақ  ілмектерді, болат тросстарды және  ыдысты зақымдауы мүмкін, ал от  қаупі бар және жарылу қаупі  бар жүктерді өңдеу кезінде  ұшқын тудыратын басқа да жүк  қармауыш құрал-саймандарын пайдалануға  тыйым салынады.

    Трюмге, қоймаға немесе вагонға кіруге және онда жұмыс жүргізуге жарылғыш, тез  тұтанғыш, улы және тұншықтырғыш булар  мен газдардың қауіпсіз шоғырлануы болмаған кезде ғана жүргізіледі.

    Тиеу-түсіру жұмыстары аяқталғаннан кейін тиеу-түсіру орындары, кемелердің трюмдер мен  палубалары жүк қалдықтарынан тазартылады, ал қажет болғанда жуылады немесе зарарсыздандырылады. Осындай өңдеу  қауіпті жүкпен жұмысқа пайдаланылған  машиналарға, механизмдерге, табандықтарға, жүк қармауыш құрал-саймандар мен  арнайы киімдерге жүргізіледі.

    18. Жүк алушы қауіпті жүк келген  сәттен бастап 24 сағат ішінде  порттан оны әкетеді, ал портта  оны уақытша сақтау үшін тиісті  жағдайлар болмаған кезде жүкті  алушы тікелей кемеден алуы  және дереу әкетуі тиіс.

    19. Бірнеше қауіпті қасиеттерге  ие, соның ішінде улы (уытты)  жүктер үшін осы Ереже 6-тарауымен  белгіленген талаптарды сақтай  отырып тасымалданады. 

     2. Қысым түсірумен  сығымдалған, сұйықталған  және ерітілген  газдарды тасымалдау  тәртібі (2-класс  қауіпті жүктері)

    20. Осы класс жүктері қысым түсіре  сығымдалған, сұйытылған және  ерітілген түрде аса берік  және герметикалық орамда тасымалданады.  Кейбір газдар сұйық жай-күйде  өте төмен температурада тасымалданады.

    21. Қысым түсіре сығымдалған, сұйытылған  және ерітілген газдар тасымалдауға  металл баллондар мен ыдыстарда  қабылданады.

    Баллондар мен ыдыстардың жарамдылығын жүк  жөнелтуші жүкқұжатта растайды.

    22. Баллондар мен ыдыстар олардың  герметикалық жабығын қамтамасыз  ететін шағырлармен техникалық  ақаусыз.

    Баллондарда бояу мен оларда анық, әрбір газ  үшін белгіленген түрлі-түсті жолақ  және жазулар; жөнелтуші немесе баллондарды  толтыратын зауыт пломбалаған сенімді  сақтандырғыш қалпақтары; резеңкеден жасалған ;амортизациялайтын сақиналар  немесе қалыңдығы кемінде 25 мм, әрбір баллонға екеуден жіп болуы тиіс.

    Газ жылыстау себебі иісінен немесе шуылдауынан  табылатын баллондар мен ыдыстар, басқа шарттардың орындалғанына  қарамастан тасымалдауға қабылданбайды.

    23. Баллондар мен ыдыстардың толтырылуы  белгіленген нормадан аспауы  тиіс. Осыны растау ретінде жөнелтуші  жүкқұжатта мынадай белгі жасайды:  «Баллондар (ыдыстар) белгіленген  нормадан аспайтындай толтырылған».

    24. Сығымдалған және сұйытылған  газдарды қоймалау мен сақтау  осы мақсаттарға арнайы арналған  қоймаларда немесе отқа төзімді  аралықтарымен оқшауланған жалпы  қоймалардың жекелеген үй-жайларында  жүргізіледі. Газдарды ашық алаңдарда  жинау, олар жауын-шашын мен  күн сәулелерінің әсер етуінен  бүркемеленген жағдайда мүмкін.

    Улы газдармен балондар тек мамандандырылған үй-жайларда сақталуы мүмкін. Бұл үй-жайларға кіруге газтұтқышты немесе көзді  сақтайтын өзге де құралдарды пайдаланып қана рұқсат етіледі.

    Газды баллондарды тігінен биіктігі 5 қатар  қылып қатқабат қоюға рұқсат етіледі.

    Баллондарды тігінен, олардың қозғалуын немесе құлап кетуін арнайы қабырғаларға немесе торларға бекіту. Қатты суыған газдары (сұйық оттегі, сұйық ауа немесе өзгесі) бар ыдыстар тек қана тік  жағдайда болуы тиіс.

    25. Сығымдалған және сұйытылған  газдар жүк кемелерімен, жабық  желдетілетін үй-жайларда да, ашық  трюмдерде немесе олардың міндетті  түрде жауын-шашын мен күн сәулелерінің  әсер етуінен бүркемеленген палубада  тасымалданады.

    Тез тұтанғыш газдарымен баллондарды бір  кемеде 50 данадан аспайтын топпен тасымалдауға жол беріледі. Арнайы рейспен тасымалданған  кезде Кеме қатынасы тізілімімен  келісе отырып, осы газдар бар баллондарды  ірі топтармен тасымалдау мүмкін болады.

    Улы газдар, сондай-ақ пропан мен бутан  бар баллондарды палубада ғана тасымалдауға рұқсат етіледі.

    Тез тұтанатын газымен баллондар  мен ыдыстар құрғақ салқын орындарға  қойылады және кез келген жылу, ұшқын, жалын көздерінен және газ ығыстаған  кезде өрт тудыруы мүмкін заттардан  алыстатылуы тиіс.

    26. Кемеде қоймалардағы сияқты баллондар  үйкелісті және қозғалып кетуді, сондай-ақ кеме корпусының металл  бөлігімен жанасуын болдырмайтындай  етіп қойылады.

    27. Майланған талшықты материалдарымен  бірге оттегі, жанғыш газы, сығымдалған  және сұйытылған газдары бар  баллондарды тасымалдау мен қоймалауға  тыйым салынады.

    28. Баллондар зақымдалған және олардан  газдар бөлінген жағдайда мынадай  сақтық шараларын қабылдау қажет:

    1) тез тұтанатын және улы емес  газдары бар баллондарды негізгі  топтардан бөлу және олардан  газдар бөліну тоқтағанға дейін  басқа жүктер мен адамдардан  айтарлықтай алыс орында жерге  қою керек;

    2) улы газдарымен, сондай-ақ тез  тұтанғыш газдарымен баллондарды  тұрғын үйлерден және өндірістің  ғимараттардан кемінде 100 метр қашықтыққа дереу әкету қажет, бұл ретте оларды су бар бөшкеге, хлоры, күкіртті газдарды әк ерітіндісі бар бөшкеге орналастыру ұсынылады. Газбен қаныққан сұйықтықты бөшкеден тұрғын үй-жайлар, су көзерінен алыс жерлердегі шұңқырға төгеді және шұңқырды жабады; тез тұтанғыш газдары бар баллондарды залалсыздандырған кезде газтұтқыштарды кию және қауіпсіздік ережесін сақтау қажет;

    3) тез тұтанғыш газдарымен баллондарды  тұрғын үйлерден және өндірістің  ғимараттардан кемінде 100 метр қашықтыққа дереу әкету және ұшқыннан және басқа от көздерінен тұтану мүмкіндігін болдырмайтын шараларды қабылдап, оларға газ толық шыққанша бақылау қою керек.

    Борт  сыртына өзенге қандайда болмасын газы бар баллондар мен ыдыстарды  тыстауға тыйым салынады.

    29. Бос баллондарды тасымалдауға  ұсынған кезде жүк жөнелтуші  жүкқұжатта «Жүк атауы» деген  бағанда «Газ (атауы) болған бос  баллондар» деп көрсетіледі.

    Бос баллондарда тығыз жабылған шағырлар болу және бұралған қалпақтары, сондай-ақ «Бос» деген жазуы бар жапсырмасы болуы тиіс. Бос баллондардағы  қалдық қысым белгіленген нормаларға сәйкес келуі тиіс.

    Бос баллондар қауіпті жүк ретінде  тиісті сығымдалған және сұйытылған газдар үшін белгіленген шарттарды  сақтай отырып тасымалданады. 

     3. Тез тұтанғыш сұйықтықтарды,  сұйықтықтар қоспасын, сондай-ақ жабық  ыдыста +61^оС және одан төмен жарқ ету температурасымен тез тұтанғыш буларды бөлетін ерітпелер мен жүзгіндерді (сырлар, лактар және соған ұқсайтындар) тасымалдау тәртібі (3-класс қауіпті жүктері) 

    30. 3-класс жүктерінің негізгі қауіпті  қасиеті сыртқы көздерден (ашық  оттан, ұшқыннан және басқаларынан) олардың буларының тез тұтанғыштығы, сондай-ақ ауамен жарылыс қаупі  бар қоспалар құру қабілеті  болып табылады.

    Осы сұйықтықтар бөлетін булар есірткілік әрекетке ие, оларды ұзақ ішке тарту  естен айрылуға және тіпті өлімге әкелуі мүмкін.

    Кейбір  тез тұтанғыш сұйықтықтар: күкірткөміртегі, метанал және басқалары: уыттандырғыш әсерге ие. Олар сақтықтың ерекше шараларын  сақтаумен тасымалдануы тиіс.

    31. Тез тұтанғыш сұйықтықты тасымалдауға  пайдаланылатын кез келген ыдыс  герметикалы жабылуы және сұйықтықты  тұтанудың сыртқы көздерінен  сенімді қорғауды қамтамасыз  етуі тиіс.

    Шыны  ыдыстар берік ағаш жәшіктерге инертті  төсегіш және сіңіргіш материалдармен (шлак мақта, кизельгур және басқалары) оралады.

    32. Тез тұтанғыш сұйықтықтарды жүк  жөнелтуші кеме бортына тікелей  әкеледі және кемеден түсірілуіне  қарай дереу әкетіледі.

    33. Тез тұтанғыш сұйықтықтарды тиеу, түсіру және қысқа мерзімге  сақтауды жүргізу үшін өзен  портында өртке қарсы жағдайда  қатысты тиісті қоршалған және  жабдықталған, тұрғын үй, қызметтік  және өнеркәсіптік құрылыстардан,  жүк қоймалардан, кеме тұрақтарынан  және басқа да жүзбе құралдарынан  кемінде 100 метр қашықтыққа алыс арнайы қоймалар, алаңдар және айлақтар бөлінуі тиіс.

    34. Тез тұтанғыш сұйықтықтарды қайта  тиеу тәуліктік жарық уақытында  ғана жүргізіледі. Ерекше жағдайларда  қараңғы уақытта жағадан электрмен  жарықтандыру кезінде немесе  жүкпен жұмыс істеу орнына  жақын жерде жарылыс қаупі  жоқ жарықтандыру кезінде ерекше  жағдайларда мүмкін болады.

    Бұл ретте қолданылатын торлар мен сауыттар өсімдік талшықтарынан жасалған болуы тиіс, ал қармауыш құрал-саймандарында  ұшқын шығу мүмкіндігін болдырмайтын жамылғы болуы тиіс.

    Металл  бөшкелерді ағаш төсегіштер бойынша  жүргізу тиіс.

    35. Палубада тасымалданатын тез  тұтанғыш сұйықтықтар шамадан  тыс қызуды болдырмау үшін  дымқыл жай-күйде ұсталатын кенеппен  немесе киізбен жабылады.

    36. Кемеде жүк жинастыру тұтас  қатармен тербеліс кезінде жүк  орындарының ауысуының алдын  алатын сенімді бекітпесімен  жүргізіледі.

    Бөшкелер  трюмдер мен палубада дұрыс тығыз  қатармен тығындарымен жоғары қойылады. Қатарлар арасында еркін өтетін жерлер қалдырылады. Бөшкелер трюмдерде ағаш төсемдерде 5 ярустан аспайтындай, ал палубада тек бір 1 ярус орналастырылады. Әрбір ярус ағаш төсемдермен, білеулермен  және тұрақтылық беру және жүктемені  шоғырландыру үшін тірегіштермен бекітілуі  тиіс. Егер бөшке тығындары түбінде  жасалған болса, бөшкелер бүйірінен  тығындарымен жоғары 3 ярустан көп  емес (трюмдерде), олардың араларына  көлденең және тігінен ағаш төсемдер қоюмен орнатылады.

    Шыны  ыдыстардағы тез тұтанғыш сұйықтықтар  палубада ғана, өту және өндіріс  жұмыстарынан неғұрлым еркін орындарда  тасымалданады.

    37. Метанолды (метил спиртін) тасымалдауға  кеменің жеке жүк үй-жайларында, жүк жөнелтушінің метанолды барлық  алып жүру жолында күзетті  қамтамасыз ететін жолсеріктерімен  ғана жол беріледі.

    38. 3-класс жүктерін мақта және  басқа да талшықты жүктермен,  тас көмірмен және органикалық  асқын оксидтермен бірлестіріп  тасымалдауға жол берілмейді.

    Азық-түлік, химия-фармацевтік, парфюмер-косметикалық, астыққоспа жемшөп, үй заттары, электроника, нақты механика заттары, тері, түбіт-жүннен жасалған және басқа да бағалы заттарды қоспағанда, кез келген қауіпті жүктермен  бірлестіріп тасымалдауға рұқсат етіледі.

    39. Ыдыс зақымдалып, зат жылыстаған  жағдайда сұйықтық төгілген учаскеге  құм шашып және мұқият тазарту  қажет. Егер улы қасиеті бар  сұйықтық төгілсе, тиісі учаскелерді  хлорлы әкпен бейтараптау (немесе  басқа бейтараптандыратын заттармен), ал зақымдалған жүк орындарын  дереу оқшаулау және залалсыздандыру  қажет. 

    Осы жұмыстарда орындаған кезде арнайы қорғаныш киімі талап етіледі (резеңке  алжапқыштар, қолқап пен етік, газтұтқыштар, респиратор мен қорғаныш көзілдіріктер).  

     4. Үйкеліс, дымқыл  тарту, өздігінен  химиялық айналулар  нәтижесінде, сондай-ақ  қызған кезде сыртқы  тұтану көздерінен  тез жануға қабілетті  тез тұтанғыш заттарды  мен материалдарды  (жарылғыш ретінде  сыныпталғандардан  басқа) тасымалдау  тәртібі (4-класс  қауіпті жүктері) 

    40. 4-класты қауіпті жүктердің негізгі  қауіпті қасиеттері сыртқы көздерден  тез тұтанғыштығы, өздігінен жану, сондай-ақ өрт шығаруы мүмкін  химиялық реакциялар нәтижесінде  немесе сумен өзара әрекеттескенде  тез тұтанғыш газдар бөлу қасиеті  болып табылады. Кейбір заттардың  ішке түсуі немесе буымен дем  алу улануға әкелуі мүмкін. Айрықша  улы ақ және жасыл фосфор  болып табылады.

    41. Ауада немесе су әсер еткенде  тез тұтанғыш заттар шыны, металл  немесе пластмасса ыдысқа герметикалық  тығындағышымен оралады. Кейбір  заттарға оған инертті сұйықтық  құйылады (сусыздандырылған минералды  маймен, сумен, трансформатор майымен  және өзгесімен) немесе инертті  газ толтырылады. 

    Құрғақ  және майланған талшықты материалдар (майлық, тоқыма жіп, қыл-қыбырлар, мақта, мақта талшығы және соған ұқсастар) қаппен оралған және жіппен байланған  теңдерге, тюктерге немесе байламаларға салынады.

    42. Тез тұтанғыш заттар мен материалдар  жүктік өздігінен жүретін және  өздігінен жүрмейтін кемеде жабық  үй-жайларда тасымалданады.

    43. Заттарының температурасы артқан  жағдайларда жүктің жануын болдырмау  шаралары қабылданады. 

    Қызған  жеке орындарды негізгі жүк тобынан  бөлу, ыдысты ашу, желдету, кептіру және суыту қажет.

    Жүк өздігінен жану қатерімен елеулі қызған жағдайда оны жақын жердегі  портқа (айлаққа) түсіру керек. Жағалауда  өздігінен жануды болдырмайтын шараларды  қолдана отырып, қауіпсіз жерге апару, ал ерекше қауіпті жағдайларда өрт  және санитариялық-эпидемиологиялық қадағалау  саласындағы өкілетті органның немесе жүк иесі өкілдерінің нұсқауы  бойынша осы жүкті жою керек.

    Заттар  тұтанған кезде өрт сөндіру құрғақ құммен, ұнтақ сияқты талькпен, ұнтақталған  магнезимен жүргізіледі; сумен сөндіруге  үзілді-кесілді тыйым салынады.