Зайырлы мемлекет ретінде

     ҚР Конституциясының 1 бөлімі, 1 бабы: Қазақстан Республикасы өзiн демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтiк мемлекет ретiнде орнықтырады, оның ең қымбат қазынасы - адам және адамның өмiрi, құқықтары мен бостандықтары.

  « Қазақстан зайырлы мемлекет болып табылады және бірде-бір дін міндетті немесе мемлекеттік болып белгіленбейді»  - Дін істері жөніндегі агенттік басшысы Қайрат Лама Шариф.

  Мемлекеттің зайырлылығы біздің мемлекетіміздің тұрақтылығы мен игілігінің тірегі болып табылады. “Зайырлылық” түсінігін дұрыс түсіндіру керек. Ол дінге қарсы болып табылмайды, дінге қарсы күрес тұжырымын білдірмейді. Қазақстан зайырлы мемлекет болғаннан соң, азаматтар кез келген дінді қабылдай алады. Ата Заңымызда Қазақстанның зайырлы сипаты атап көрсетiлген. Бiрақ қалыптасқан жағдайға орай елде құқықтық және демократиялық мемлекет құру үдерiсiне қарағанда, зайырлы мемлекет қалыптастыру мәселесiне аз көңiл бөлiнуде.

  «Мемлекеттiң  зайырлылығы» деген тақырыпты қозғағанда, бұл ұғымға не кiретiнiн ашып айту қажет. Зайырлылық -- дiни бiрлестiктердiң мемлекеттен бөлiнгенiн және мемлекеттiк саясатқа араластырылмайтынын бiлдiретiн мемлекеттiң конституциялық сипаты. Мемлекеттiң зайырлылық сипаты ол дiни бiрлестiктермен мүлде байланыспайды, бiрлесе жұмыс жүргiзбейдi дегендi бiлдiрмейдi. 

  Дiн iстерi агенттiгi азаматтардың дiни сенiм бостандығын  қамтамасыз етудегi дiн саясатын түсiндiрумен, дiни бiрлестiктер жөнiндегi заңнаманы  жетiлдiру жөнiнде ұсыныстар әзiрлеумен  айналысады. Сонымен қатар қоғамдағы  тұрақтылыққа ықпал ететiн рухани ағартушылық шараларды өткiзедi. Дiни экстремизмнiң алдын алу шараларына ерекше көңiл бөлiнетiн болады. 

  Мемлекеттiң  зайырлылығы — iшкi тұрақтылық пен  өркендеудiң басты тiрегi. Бүгiнгi таңда зайырлылықты ортақ күш  қосып, бiрлесе қолдап, орнықтыра  түсу қажет. Елде руханилықтан ажырап қалу, дiни көзқарастардың радикалдануы секiлдi ымырасыз жағдайлардың белең алмауы үшiн күш бiрiктiру керек.

  Сонымен қатар дiннiң зайырлы қоғамның ажырамас бөлiгi екенiн, сондықтан Қазақстанда  дiндердi дамыту iсiне мемлекеттiң әрқашан көңiл бөлiп отыратынын атап айтқымыз келедi.

  Халықаралық тәжiрибе көрсеткендей, көптеген зайырлы  мемлекетте тұрғындардың басым көпшiлiгi белгiлi бiр дiндi ұстанатын болса, сол дiнге басымдық берiледi. 

  Мысалы, конфессиялық құрылымы Қазақстанға  бiршама сәйкес келетiн бiрқатар ТМД елдерiнде кейбiр дiни бiрлестiктерге дәстүрлi конфессиялар мәртебесiн беру механизмi бар. Олар дiн саласындағы саясат мәселесiн нақты шешiп алған, соған сәйкес өз аумағында ежелден дамып келе жатқан, өз мәдениеттерiнiң негiзiн құрайтын дiндерге қолдау көрсетедi.

  Көптеген  зайырлы еуропалық мемлекетте де жағдай осындай. Мысал ретiнде көпконфессиялы қоғам бола тұра дәстүрлi дiндерге басымдық берiлген Германия, Франция, Италия мен  Бельгия мемлекеттерiн атауға болады. Олардың ғасырлар бойы жинақталған рухани мұрасы сол дәстүрлi дiндер негiзiнде қалыптасқан.

  Бiздiң  елде Ислам мен Христиан дiнiнiң  Православие тармағы  санғасырлық тарихқа ие, оларды халықтың көп бөлiгi ұстанады.

  Мәдениетiмiздiң  маңызды құраушысы саналатын дәстүрлi Исламның қайта өркендеуi қазақ халқының рухани дамуына елеулi серпiн бердi. Бүгiнгi таңда Қазақстан тұрғындарының 70 пайызын құрайтын қазақтар, өзбектер, ұйғырлар, татарлар, қырғыздар, тәжiктер, түркiмендер, шешендер, ингуштер, түрiктер, күрдтер мен дүнгендер сунниттiк Исламды ұстанады.

  Елiмiздiң  көпұлтты тұрғындарының ширек бөлiгiн  құрайтын орыстар, украиндар мен  беларустарды бiрiктiретiн екiншi негiзгi конфессия – Православие болып  табылады.

  Сонымен қатар, елдiң жалпы тұрғындарының  екi пайызын құрап отырған поляктар, немiстер мен еврейлер ұстанатын католик, протестанттық, иудаизм дiн iлiмдерiнiң игiлiктi рөлiн де ешкiм жоққа шығара алмайды. Елiмiз тәуелсiздiк алғаннан кейiн бұл конфессиялар Қазақстанда өз қызметтерiн еркiн жүзеге асыруға мүмкiндiк алды.

  Бұған қоса әрбiр қазақстандық ар-ождан бостандығына құқылы  екендiгiн де атап көрсетемiз. Қорыта айтқанда, бiз өз таңдауымызды жасадық.   

Қазақстан Республикасының Заңы

Діни қызмет және діни бірлестіктер туралы

Осы Заң Қазақстан  Республикасының өзін демократиялық, зайырлы мемлекет ретiнде орнықтыратынын, әркiмнiң ар-ождан бостандығы құқығын растайтынын, әркiмнiң дiни нанымына қарамастан тең құқылы болуына кепілдік беретінін, халықтың мәдениетінің дамуы мен рухани өмірінде ханафи бағытындағы исламның және православтық христиандықтың тарихи рөлін танитынын, Қазақстан халқының діни мұрасымен үйлесетін басқа да діндерді құрметтейтінін, конфессияаралық келісімнің, діни тағаттылықтың және азаматтардың діни нанымдарын құрметтеудің маңыздылығын танитынын негізге алады.   
 

1-тарау. ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР   

1-бап. Осы Заңда  пайдаланылатын негiзгі ұғымдар  

Осы Заңда мынадай  негiзгi ұғымдар пайдаланылады:

1) ғибадат үйі (ғимараты) - құдайға құлшылық етуге, дұға  оқылатын және діни жиналыстарға, діни тәу етуге (мінажат етуге)  арналған орын;

2) діни қызмет - діндарлардың  діни қажеттіліктерін қанағаттандыруға  бағытталған қызмет;

3) діни қызметші - діни, уағыздаушылық қызметке тиісті  діни бірлестік уәкілеттік берген  адам;

4) діни бірлестік  - Қазақстан Республикасы азаматтарының,  шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдардың өз мүдделерінің ортақтығы негізінде діни қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерінде белгіленген тәртіппен біріккен ерікті бірлестігі;

5) миссионерлік қызмет - Қазақстан Республикасы азаматтарының, шетелдіктердің, азаматтығы жоқ адамдардың, Қазақстан Республикасында тіркелген діни бірлестіктердің атынан Қазақстан Республикасының аумағында діни ілімді таратуға бағытталған қызметі;

6) уәкілетті орган  - діни қызмет саласындағы мемлекеттік реттеуді жүзеге асыратын мемлекеттік орган.  

2-бап. Қазақстан  Республикасының діни қызмет

және діни бірлестіктер туралы заңнамасы  

1. Қазақстан Республикасының  дiни қызмет және діни бірлестіктер  туралы заңнамасы Қазақстан Республикасының  Конституциясына негізделеді және осы Заң мен Қазақстан Республикасының өзге де нормативтiк құқықтық актiлерiнен тұрады.

2. Eгep Қазақстан Республикасы  ратификациялаған халықаралық шартта  осы Заңда көзделгеннен өзгеше  қағидалар белгіленген болса,  онда халықаралық шарттың нормалары қолданылады.  

3-бап. Мемлекет  және дін  

1. Мемлекет дін  мен діни бірлестіктерден бөлінген.

2. Діни бірлестіктер  және Қазақстан Республикасының  азаматтары, шетелдіктер мен азаматтығы  жоқ адамдар дінге көзқарасына  қарамастан заң алдында тең.

3. Ешбiр дiн мемлекеттік немесе міндетті дін ретінде белгіленбейді.

4. Діни білім беру  ұйымдарын қоспағанда, Қазақстан  Республикасында бiлiм беру мен  тәрбиелеу жүйесі дін мен діни  бірлестіктерден бөлiнген және  зайырлы сипатта болады.

5. Заңды діни қызметке  кедергі келтіруге, жеке тұлғалардың дінге көзқарасы себептері бойынша азаматтық құқықтарының бұзылуына немесе олардың діни сезімдерін қорлауға, қандай да бір дiндi ұстанушылар қастерлейтін заттарды, құрылыстар мен орындарды бүлдіруге жол берілмейді.

6. Әркім Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес діни немесе өзге де нанымдарды ұстануға, оларды таратуға, діни бірлестіктердің қызметіне қатысуға және миссионерлік қызметпен айналысуға құқылы.

7. Ешкімнің де өз  діни нанымдары себептері бойынша  Қазақстан Республикасының Конституциясы мен заңдарында көзделген міндеттерін атқарудан бас тартуға құқығы жоқ.

Діни қызметшілер, миссионерлер, діни бірлестіктердің  басшылары немесе қатысушылары (мүшелері) болып табылатын Қазақстан Республикасының  азаматтары саяси өмiрге Қазақстан Республикасының барлық азаматтарымен бірдей тек өз атынан ғана қатыса алады.

8. Дін мен діни  бірлестіктердің мемлекеттен бөліну  қағидатына сәйкес мемлекет:

1)  Қазақстан Республикасы азаматының, шетелдік пен азаматтығы жоқ адамның дінге және ұстанатын дініне өз көзқарасын айқындауына, ата-аналардың немесе олардың өзге де заңды өкілдерінің балаларды өз нанымдарына сәйкес тәрбиелеуіне, мұндай тәрбиелеу баланың өмірі мен денсаулығына қатер төндірген, оның құқықтарына қысым жасаған және жауапкершілігін шектеген, сондай-ақ Қазақстан Республикасының конституциялық құрылысына, егемендігіне және аумақтық тұтастығына қарсы бағытталған жағдайларды қоспағанда, араласпайды;

2) діни бірлестіктерге  мемлекеттік органдардың функцияларын  орындауды жүктемейді;

3) егер дiни бiрлестiктердiң қызметi Қазақстан Республикасының заңдарына қайшы келмесе, дiни бiрлестiктердiң қызметіне араласпайды;

4) дiн ұстанатын және оны ұстанбайтын Қазақстан Республикасының азаматтары, шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдар арасында, сондай-ақ әртүрлі діни бiрлестiктер арасында өзара төзушілік пен құрметтеу қатынастарын орнатуға жәрдемдеседі.

9. Дін мен діни  бірлестіктердің мемлекеттен бөліну  қағидатына сәйкес діни бірлестіктер:

1) мемлекеттiк органдардың  функцияларын орындамайды және  олардың қызметіне араласпайды;

2) саяси партиялардың  қызметіне қатыспайды, оларға қаржылық  қолдау көрсетпейді, саяси қызметпен  айналыспайды;

3) Қазақстан Республикасы  заңнамасының талаптарын сақтауға  мiндеттi.

10. Дiни негіздегі  партиялардың қызметіне, мақсаттары мен іс-әрекеті мемлекетте бір дiннің үстемдігін орнықтыруға, оның iшiнде зорлық-зомбылықпен немесе зорлық-зомбылыққа үндеумен және өзге де құқыққа қарсы іс-әрекеттермен байланысты діни өшпендiлiктi немесе алауыздықты қоздыруға бағытталған діни бiрлестіктер құруға және олардың қызметiне тыйым салынады.

11. Қазақстан Республикасының  заңдарында белгiленген тәртiппен тiркелмеген дiни бiрлестiктердiң қызметiне, сол сияқты Қазақстан Республикасының азаматтарын, шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдарды дiнге көзқарасын айқындауда, діни бірлестіктердің қызметіне, дiни жораларға және (немесе) дiндi оқып-үйренуге қатысуына немесе қатыспауына қандай да бiр күштеп мәжбүрлеуге жол берiлмейдi.

12. Қазақстан Республикасының  азаматтарына, шетелдіктер мен азаматтығы  жоқ адамдарға зорлық-зомбылық көрсетумен немесе олардың денсаулығына өзге де зиян келтірумен не ерлі-зайыптылардың некесін бұзумен (отбасының бұзылуымен) немесе туыстық қарым-қатынастарды тоқтатумен, имандылыққа нұқсан келтірумен, адамның және азаматтың құқықтары мен бостандықтарын бұзумен, азаматтарды Қазақстан Республикасының Конституциясы мен заңдарында көзделген міндеттерін атқарудан бас тартуға мәжбүрлеумен және Қазақстан Республикасының заңнамасын өзге де бұзушылықпен ұштасатын діни бірлестіктер қызметіне жол берілмейді.

13. Қазақстан Республикасының  азаматтарын, шетелдіктер мен  азаматтығы жоқ адамдарды, оның  ішінде қайырымдылық қызмет арқылы  және (немесе) олардың діни бірлестіктерден  шығуына кедергі келтіретін, оның  ішінде Қазақстан Республикасы  азаматтарының, шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдардың материалдық немесе өзге де тәуелділігін пайдалана отырып бопсалау, күш қолдану немесе күш қолданамын деп қоқан-лоққы жасау жолымен не алдау жолымен өз қызметіне мәжбүрлеп тартатын діни бірлестіктердің қызметіне жол берілмейді.

14. Діни бірлестіктің  қатысушыларын (мүшелерін) және  дін ұстанушыларын діни бірлестіктің, оның басшылары мен басқа да  қатысушыларының (мүшелерінің) пайдасына  өздеріне тиесілі мүлкін иеліктен  шығаруға мәжбүрлеуге жол берілмейді.

15. Дінді және діни көзқарастарды пайдалана отырып, мемлекеттік органдардың қызметіне қасақана іріткі салуға, олардың үздіксіз жұмыс істеуінің бұзылуына, елдегі басқарушылық деңгейін төмендетуге әкеп соғатын шешімдерді қабылдауға және іс-әрекеттер жасауға жол берілмейді.

16. Діни бірлестіктің  басшысы кәмелетке толмағандардың  ата-анасының біреуі немесе оның  өзге де заңды өкілдері қарсылық  білдірген кезде кәмелетке толмағандарды  діни бірлестіктің қызметіне  тартуға және (немесе) қатыстыруға  жол бермеу шараларын қабылдауға міндетті.  

2-тарау. ДІНИ ҚЫЗМЕТ  САЛАСЫНДАҒЫ

МЕМЛЕКЕТТІК РЕТТЕУ  

4-бап. Уәкілетті  органның құзыреті  

Уәкілетті орган:

1) дiни бiрлестiктермен  өзара iс-қимыл саласындағы мемлекеттік  саясаттың негiзгi бағыттарын қалыптастыруға  және iске асыруға қатысады;

2) Қазақстан Республикасының  аумағында құрылған дiни бiрлестiктердiң,  миссионерлердiң, діни білім беру  ұйымдарының қызметiн зерделеп, оған  талдау жүргiзедi;

3) өз құзыретiне  жататын мәселелер бойынша түсіндіру  жұмыстарын жүзеге асыруды қамтамасыз  етеді;

4) Қазақстан Республикасының  діни қызмет және діни бірлестіктер  туралы заңнамасын жетiлдiру жөнінде  ұсыныстар әзiрлейдi;

5)  діни қызмет және дiни бiрлестiктермен өзара іс-қимыл мәселелері бойынша облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың жергiлiктi атқарушы органдарының қызметiн үйлестiредi;

6) дiнтану сараптамалары  және діни бірлестіктерді құруға  бастамашы азаматтар тізімдеріне  тексеру жүргiзiлуiн қамтамасыз  етедi;

7) жеке және заңды  тұлғалардың Қазақстан Республикасының  дiни қызмет және діни бірлестіктер туралы заңнамасын бұзушылықтарға қатысты өтініштерін қарайды;

8) шет мемлекеттердiң  діни қызмет саласындағы уәкілетті  органдарымен ынтымақтастықты ұйымдастырады  және жүзеге асырады;

9) республика аумағындағы  шетелдік діни бірлестіктердің қызметіне, шетелдік діни орталықтардың Қазақстан Республикасындағы діни бірлестіктер басшыларын тағайындауына келісім білдіреді;

10) осы Заңда, Қазақстан  Республикасының өзге де заңдарында, Қазақстан Республикасы Президентінің  және Қазақстан Республикасы Үкіметінің актілерінде көзделген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.  

5-бап. Облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың діни қызмет және діни бірлестіктермен өзара іс-қимыл мәселелері бойынша жергілікті атқарушы  органдарының құзыреті  

Діни қызмет және дiни бiрлестiктермен өзара іс-қимыл  мәселелері бойынша облыстардың, республикалық  маңызы бар қалалардың және астананың  жергiлiктi атқарушы органдары:

1) өңірдегі діни  ахуалға зерделеу және талдау  жүргізеді;

2) уәкiлеттi органға Қазақстан Республикасының дiни қызмет және діни бірлестіктер туралы заңнамасын жетiлдiру жөнінде ұсыныстар енгiзедi;

3) жергілікті деңгейде  өз құзыретіне жататын мәселелер  бойынша түсiндiру жұмыстарын  жүргiзедi;

4) діни әдебиетті  және діни мазмұндағы өзге де ақпараттық материалдарды, діни мақсаттағы заттарды тарату үшін арнайы тұрақты үй-жайлардың орналастырылуын бекітеді, сондай-ақ ғибадат үйлерінен (ғимараттарынан) тыс жерлерде діни жораларды өткізуге арналған үй-жайлардың орналастырылуын келіседі;

5) уәкілетті органмен келiсе отырып, ғибадат үйлерін (ғимараттарын) салу туралы, олардың орналасатын жерін анықтау,  сондай-ақ үйлерді (ғимараттарды) ғибадат үйлері (ғимараттары) етіп бейінін өзгерту (функционалдық мақсатын өзгерту) туралы шешімдер қабылдайды;

6) жергілікті мемлекеттік  басқару мүддесінде  Қазақстан Республикасының заңнамасы жергілікті атқарушы органдарға жүктейтін өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.  

6-бап. Дiнтану сараптамасы

1. Уәкілетті орган  мынадай негіздер бойынша дінтану  сараптамасын жүргізуді қамтамасыз етеді:

1) жеке және (немесе) заңды тұлғалардың уәкілетті  органға өтініштері;

2) Қазақстан Республикасы  ұйымдарының кітапхана қорларына,  сондай-ақ уәкілетті органға діни  әдебиеттің, діни мазмұндағы өзге  де ақпараттық материалдардың  келіп түсуі;

3) жеке тұлғалардың  миссионер ретінде тіркеу және  діни бірлестіктерді тіркеу туралы  өтініші;

4) жеке өзі пайдалануға  арналған материалдарды қоспағанда, діни мазмұндағы ақпараттық материалдардың  әкелінуі;

5) уәкілетті орган  басшысының бұйрығы.

2. Құрылтай құжаттары, сондай-ақ діни мазмұндағы басқа да құжаттар, діни білім беру бағдарламалары, діни мазмұндағы ақпараттық материалдар мен діни мақсаттағы заттар дінтану сараптамасы объектілеріне жатады.

3. Қажет кезінде  мемлекеттік органдардың өкілдерін және өзге де мамандарды тарта отырып, дінтану сараптамасын дінтану саласында арнайы білімі бар адамдар жүргізеді.

4. Дiнтану сараптамасын  жүргiзу тәртiбiн Қазақстан Республикасының  Үкiметi айқындайды.  

3-тарау. ҚАЗАҚСТАН  РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ

ДІНИ ҚЫЗМЕТ  

7-бап. Дiни жоралар мен рәсiмдер

1. Дiни бiрлестiктер  құлшылық ету орындарын ұстауға  құқылы.

2. Құдайға құлшылық  ету,  діни жоралар, рәсімдер және (немесе) жиналыстар ғибадат үйлерінде (ғимараттарында) және оларға бөлінген аумақта, құлшылық ету орындарында, діни бірлестіктер мекемелері мен үй-жайларында, зираттар мен крематорийлерде, жақын тұратын адамдардың құқықтары мен мүдделері сақталған жағдайда үйлерде, қажетті жағдайда қоғамдық тамақтандыру объектілерінде бөгетсіз жүргізіледі (жасалады). Өзге жағдайларда діни іс-шаралар Қазақстан Республикасының заңнамасында белгiленген тәртіппен жүзеге асырылады.

3. Құдайға құлшылық  етуді,  діни жораларды, рәсімдерді және (немесе) жиналыстарды өткізуге (жасауға), сондай-ақ миссионерлік қызметті жүзеге асыруға:

1) осы баптың 2 және 4-тармақтарында көзделген жағдайларды қоспағанда, мемлекеттік органдардың, ұйымдардың;

2) Қарулы Күштердің,  басқа да әскерлер мен әскери  құралымдардың, сот және құқық  қорғау органдарының, қоғамдық қауіпсіздікті  қамтамасыз етумен, жеке тұлғалардың өмірі мен денсаулығын қорғаумен байланысты басқа да қызметтердің;

3) діни білім беру  ұйымдарын қоспағанда, білім беру  ұйымдарының аумағында және ғимараттарында  жол берілмейді.

4. Қоғамнан уақытша  оқшаулауды қамтамасыз ететін  арнайы мекемелерде ұсталатын, жазаны орындайтын мекемелерде отырған, қарттар мен мүгедектердің  интернат-үйлерінде әлеуметтiк қызмет көрсетуден өтетін, стационарлық көмек көрсететін денсаулық сақтау ұйымдарының емделушілері болып табылатын адамдарға олардың немесе олардың туысқандарының тілегі бойынша  салт жораларының қажеттілігі жағдайында Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен тіркелген діни бірлестіктердің діни қызметшілері шақырылады. Бұл ретте діни жораларды, рәсімдерді және (немесе) жиналыстарды өткізу аталған ұйымдардың қызметіне кедергі келтірмеуге, басқа  адамдардың құқықтары мен заңды мүдделерін бұзбауға тиіс.  

8-бап. Миссионерлік қызмет

1. Қазақстан Республикасының  азаматтары, шетелдіктер мен азаматтығы  жоқ адамдар миссионерлiк қызметтi  тiркеуден өткеннен кейiн жүзеге асырады.

2. Миссионерлiк қызметті  жүзеге асыратын адамдарды тiркеудi  уәкілетті органның аумақтық  бөлімшелері құжаттар ұсынылған  күннен бастап күнтізбелік отыз  күннен аспайтын мерзімде жүргізеді.  Миссионер ұсынған материалдар  бойынша қорытынды алу үшін дінтану сараптамасын жүргізу кезінде тіркеу мерзімі тоқтатыла тұрады.

3. Қазақстан Республикасының  аумағындағы миссионерлер уәкілетті  органның аумақтық бөлімшелерінде  жыл сайын қайта тiркеуден өтуге  мiндеттi.

4. Миссионерлер тіркелу  үшін уәкілетті органның аумақтық  бөлімшелеріне мынадай құжаттар  мен материалдарды:

1) паспортының немесе  жеке куәлігінің көшірмесін;

2) миссионерлiк қызмет  аумағы мен мерзiмi көрсетiлген  өтiнiшті;

3) дiни бiрлестiктің  атынан миссионерлiк қызметті жүзеге асыру құқығына дiни бiрлестiк берген құжатты;

4) өкілі миссионер  болып табылатын діни бірлестікті  Қазақстан Республикасында мемлекеттік  тіркеу туралы куәліктің және  оның жарғысының көшірмесін;

5) миссионерлік қызметке  арналған діни әдебиетті, дiни мазмұндағы өзге де ақпараттық материалдарды, дiни мақсаттағы заттарды ұсынады.

Қазақстан Республикасындағы  шетелдіктер мен азаматтығы жоқ  адамдар миссионер ретінде тіркелу  үшін уәкілетті органның аумақтық бөлімшелеріне  қосымша мынадай құжаттарды:

1) миссионер оның  атынан өкілдiк ететін дiни  бiрлестiктің шет мемлекеттің  заңнамасы бойынша ресми тiркелгендiгiн  куәландыратын заңдастырылған немесе  апостиль қойылған құжатты;

2) Қазақстан Республикасында  тіркелген діни бірлестіктің  шақыруын ұсынады.

Шет мемлекеттер берген құжаттардың қазақ және орыс тілдеріне  аудармасының дұрыстығы Қазақстан  Республикасында нотариат куәландырған және аударманы жүзеге асырған аудармашы  қолының түпнұсқалығы Қазақстан  Республикасында нотариат куәландырған түрінде табыс етіледі.

5. Миссионер ретінде  тіркеуден өту үшін құжаттар  ұсынған Қазақстан Республикасының  азаматтарын, шетелдіктер мен  азаматтығы жоқ адамдарды дінтану  сараптамасының теріс қорытындысы  негізінде, сондай-ақ, егер оның  миссионерлік қызметі конституциялық  құрылысқа, қоғамдық тәртіпке, адамның құқықтары мен бостандығына, халықтың денсаулығы мен имандылығына қатер төндіретін болса, тіркеуден бас тартылады.

6. Миссионерлердің  діни мазмұндағы материалдарды  және діни мақсаттағы заттарды  пайдалануына дінтану сараптамасының оң қорытындысын алғаннан кейін ғана жол беріледі.

7. Миссионерлік қызметті  тіркеусіз жүзеге асыруға тыйым  салынады.  

9-бап. Дiни әдебиет және дiни мақсаттағы заттар

1. Қазақстан Республикасының  азаматтары, шетелдіктер мен азаматтығы  жоқ адамдар, дiни бiрлестiктер өздерінің қалауы бойынша діни әдебиетті, діни мазмұндағы өзге де ақпараттық материалдарды, дiни мақсаттағы заттарды сатып алуға және пайдалануға құқылы.

2. Діни әдебиетті,  діни мазмұндағы өзге де ақпараттық  материалдарды, діни мақсаттағы  заттарды тек қана ғибадат үйлерінде (ғимараттарында), діни білім беру ұйымдарында, сондай-ақ облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың жергілікті атқарушы органдары арнайы белгілеген тұрақты үй-жайларда таратуға жол беріледі.

3. Жеке пайдалануға арналғандарын қоспағанда, Қазақстан Республикасының аумағына діни мазмұндағы ақпараттық материалдарды әкелуді тіркелген діни бірлестіктер дінтану сараптамасының оң қорытындысын алғаннан кейін ғана жүзеге асырады.

4. Дiни бiрлестiк  шығаратын және (немесе) тарататын дiни әдебиетте және дiни мазмұндағы басқа да ақпараттық материалдарда діни бірлестіктің толық атауы болуға тиiс.

Діни баспалар туралы ештеңе айтылмаған....  

10-бап. Қайырымдылық қызметi

1. Дiни бiрлестiктер  қайырымдылық қызметін жүзеге асыруға және қайырымдылық  ұйымдарын ашуға құқылы.

2. Қайырымдылықты  жүзеге асыру кезінде діни  қызметке тарту мақсатында Қазақстан  Республикасы азаматтарының, шетелдіктер  мен азаматтығы жоқ адамдардың  материалдық тәуелділігін (мұқтаждығын)  пайдалануға жол берілмейді.  

11-бап. Дiнге сенушiлердiң және дiни бiрлестiктердiңхалықаралық байланыстары мен қарым-қатынастары  

1. Қазақстан Республикасының  азаматтары, шетелдіктер, азаматтығы  жоқ адамдар мен дiни бiрлестiктер  олардың мінажат етуге, жиналыстар  мен басқа да дiни шараларға қатысу үшiн шетелге шығып тұруын қоса алғанда, халықаралық байланыстар мен жеке қарым-қатынас орнатуға және қатынастарын үзбеуге құқылы.

2. Дiни бiрлестiктер  діни білім беру ұйымдарында  оқыту үшiн шетелге Қазақстан  Республикасының азаматтарын жiбере алады және Қазақстан Республикасының аумағындағы діни білім беру ұйымдарында оқыту үшiн шетелдіктерді, азаматтығы жоқ адамдарды қабылдай алады.

діни бірлестіктердің шетелден басқаруға жол берілмейтіндігі туралы ештеңе айтылмаған...   
 

4-тарау. ДІНИ БIРЛЕСТIКТЕРДІ ҚҰРУ, МЕМЛЕКЕТТІК

ТІРКЕУ, ҚАЙТА  ҰЙЫМДАСТЫРУ, ТАРАТУ  

12-бап. Діни бірлестіктердің мәртебесі

1. Қазақстан Республикасында:  жергілікті, өңірлік және республикалық  мәртебесі бар діни бірлестіктер  құрылуы және әрекет етуі мүмкін.

2. Қазақстан Республикасының кемінде елу азаматының бастамасы бойынша құрылған, бір облыстың, республикалық маңызы бар қаланың және астананың шегінде әрекет ететін діни бірлестік жергілікті діни бірлестік болып танылады.

3. Кемінде екі облыстан, республикалық маңызы бар қалалардан және астанадан өкілдік ететін, олардың әрқайсысынан Қазақстан Республикасының кемінде екі жүз елу азаматы бар екі және одан да көп жергілікті діни бірлестіктердің қатысушылары (мүшелері) болып табылатын, Қазақстан Республикасының кемінде бес жүз азаматының бастамасы бойынша құрылған діни бірлестік өңірлік діни бірлестік болып танылады.

Өңірлік діни бірлестіктер осы жергілікті діни бірлестіктердің  қызметі аумағының шегінде құрылып, өз қызметін жүзеге асырады.