Бизнестің жол картасы 2020
Қазақстан Республикасы
Үкіметінің
2010 жылғы « 13 » сәуір
№ 301 қаулысымен
бекітілген
«Бизнестің жол картасы 2020» бағдарламасы
1. Бағдарламаның паспорты
Бағдарламаның атауы |
«Бизнестің жол картасы 2020» бағдарламасы |
Әзірлеу үшін негіздеме |
«Қазақстан Республикасын
үдемелі индустриялық- |
Әзірлеуші |
Қазақстан Республикасы Экономикалық даму және сауда министрлігі |
Бағдарламаның мақсаты |
Экономиканың шикізат
емес секторларында өңірлік |
Бағдарламаның міндеттері |
1. Жаңа бизнес-бастамаларды қолдау 2. Кәсіпкерлік секторды сауықтыру 3. Экспортқа бағдарланған өндірістерді қолдау |
Іске асыру мерзімі |
2010 – 2020 жылдар |
Нысаналы индикаторлары |
Бағдарламада қойылған міндеттерді іске асыру мақсатында мынадай нысаналы индикаторларға қол жеткізілетін болады: жыл сайын кредиттерді
жалпы сомасы кемінде 2015 жылға: ЖІӨ-нің құрылымындағы өңдеуші өнеркәсіптің үлесін кемінде 12,5 %-ға ұлғайту; жалпы экспорт көлемдегі шикізат емес сектордың үлесін кемінде 40 %-ға ұлғайту шикізат емес экспорттың көлемін
өңдеуші өнеркәсіптің жиынтық өндіріс
көлемінің кемінде өңдеуші өнеркәсіптегі еңбек
өнімділігін кемінде |
Қаржыландыру көздері мен көлемі |
2010 жылға арналған республикалық
бюджетте |
2. Кіріспе
«Бизнестің жол
(бұдан әрі – Бағдарлама) Қазақстан Республикасы
Президентінің «Жаңа онжылдық – жаңа
экономикалық өрлеу – Қазақстанның жаңа
мүмкіндіктері» атты Қазақстан халқына
Жолдауын және Қазақстанның 2020 жылға дейінгі
Стратегиялық даму жоспарын іске асыру
үшін әзірленді.
Бағдарлама Мемлекеттік бағдарламаны іске асыру тетіктерінің бірі болып табылады.
Бағдарлама 2009 және 2010 жылдардағы
жол карталарын іске асырудың
қисынды жалғасы болып
Бағдарламаны іске асыру шеңберінде:
жобаларды іріктеуді
және қаржыландыру (қайта қаржыландыру)
жөніндегі шешімді екінші
уәкілетті мемлекеттік
орган мен арнайы белгіленген
комиссия және кеңестер арқылы
мемлекет субсидиялау,
Бағдарламаны іске
асыру шеңберінде мемлекет
Акцизделетін тауарлар шығаруды
көздейтін жобалар бойынша
Жеке кәсіпкерлік субъектісіне (бұдан әрі – кәсіпкерге) Бағдарламаның барлық құралдары шеңберінде кешенді қолдау көрсетілуі мүмкін.
Мемлекеттік даму институттары,
сондай-ақ қаржы институттары ауыл
шаруашылығы өнімін өңдеуге беретін
кредиттер бойынша сыйақы ставкасын
субсидиялауды алатын кәсіпкерлер
кредиторы болып табылатын
Тұрақтандырушы және дағдарысқа
қарсы бағдарламалар
Жергілікті атқарушы органдар
аумақтарды дамыту бағдарламаларын
әзірлеу кезінде осы
Мақсаттарға, нысаналы индикаторларға, міндеттерге, нәтижелер көрсеткіштеріне қол жеткізу үшін жауапты мемлекеттік және өзге де органдар мен ұйымдар және Бағдарламада пайдаланылатын терминдер:
Мемлекеттік комиссия – «Қазақстан Республикасының экономикасын жаңғырту жөніндегі шаралар туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2007 жылғы 13 сәуірдегі Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының экономикасын жаңғырту мәселелері жөніндегі мемлекеттік комиссия;
өңірлік үйлестіру кеңесі –
уәкілетті орган – Қазақстан Республикасы Экономикалық даму және сауда министрлігі;
жергілікті деңгейдегі
Бағдарламаны үйлестіруші –
қаржы агенті – «ДАМУ» кәсіпкерлікті дамыту қоры» АҚ, ол Бағдарламаны іске асыру шеңберінде мынадай функцияларды жүзеге асырды:
пайыздық ставканы субсидиялау шеңберінде банктерге қаржы қаражатын аудару;
Бағдарлама шеңберінде кредиттерге кепілдік беру;
борышкерлер бойынша
Мемлекеттік комиссия
Бағдарламаның іске асыруылуын мониторингілеу;
кредиторлар комитеті – Қазақстан қаржыгерлер қауымдастығы әрбір жеке борышкер үшін кредитор банктердің өкілдерінен қалыптастыратын комиссия;
өтінім беруші – Бағдарламаға қатысуға өтінім берген және инвестициялық жобаны Бағдарлама шеңберінде іске асыруға мүдделі кәсіпкер;
қатысушы – Бағдарлама шеңберінде мемлекеттік қолдау көрсету бойынша Банктің, ӨҮК-тің немесе Мемлекеттік комиссияның оң шешімі бар кәсіпкер;
борышкер – кредит(тер) және басқа да міндеттемелер бойынша міндеттемелерді төлеу жағынан қиындыққа ұшыраған кәсіпкер;
экспорттаушы – өндірілетін өнімнің 10 %-дан астамын экспорттауды жүзеге асыратын кәсіпкер.
Тұрақтандыру және дағдарысқа қарсы бағдарламалар, мемлекеттік бағдарламалар және Қазақстан Республикасы Үкіметінің:
«Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық дамуының тұрақтылығын қамтамасыз ету жөніндегі бірінші кезектегі іс-қимылдар жоспарын бекіту туралы» 2007 жылғы 6 қарашадағы №1039;
«Қазақстан Республикасы Үкіметінің, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің және Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын реттеу мен қадағалау агенттігінің Экономиканы және қаржы жүйесін тұрақтандыру жөніндегі 2009-2010 жылдарға арналған бірлескен іс-қимыл жоспары туралы» 2008 жылғы 25 қарашадағы № 1085 қаулыларын асыру шеңберінде іске асырылатын іс-шаралар.
3. Ағымдағы жағдайды талдау
Мемлекеттік бағдарламада экономиканы әртараптандыруды және бәсекеге қабілеттілігінің өсуін қамтамасыз ететін оның шикізат емес секторларын жедел дамыту көзделіп отыр.
Бұл ретте экономиканың экспортқа
бағдарланған дәстүрлі секторларындағы
ұлттық холдингтер, отын-энергетика кешенінің
және металлургия өнеркәсібінің
жүйе құраушы компаниялары бастамашылары
болып табылатын ірі
Шағын және орта кәсіпкерлік
халық шаруашылығын дамытуға, әлеуметтік
проблемаларды шешуге, жұмыспен қамтылған
қызметкерлер санын ұлғайтуға айтарлықтай
әсер етеді. Жұмыс істейтіндердің саны
бойынша, өндірілетін және сатылатын
тауарлардың, орындалатын жұмыстар
мен қызметтердің көлемі бойынша
шағын және орта кәсіпкерлік субъектілері
жекелеген облыстарда жетекші рөл
атқарады. Сондықтан кәсіпкерлікті
мемлекеттік қолдау проблемасы қазіргі
уақытта өте өзекті болып табылады.
Қалыптасқан жағдайда мемлекет пен
бизнестің әріптестігі
Осыған байланысты кредиттерге кепілдік беру және кредиттер бойынша пайыздық ставкаларды субсидиялау сияқты құралдар айтарлықтай танымал және экономиканың қандай да бір секторын дамыту мен қолдау мақсатында қолданылады. Бұл құралдар коммерциялық банктердің кредиттік және ілеспе тәуекелдер себебінен экономиканың қандай да бір секторына салуға асықпай отырған едәуір қаржы қаражатын тартуға мүмкіндік береді.
Шағын, орта және ірі кәсіпкерліктің теңгерімсіздігіне жол бермеу мақсатында шағын және орта кәсіпкерлікті, оның ішінде өңірлік кәсіпкерлікті дамыту есебінен мемлекеттік қолдауды күшейту қажет.
Кәсіпкерлерге мемлекеттік
қолдау көрсетудің бұл құралдары
бюджет заңнамасын жетілдіру шеңберінде
өзгерістер мен толықтырулар енгізілген
«Жеке кәсіпкерлік туралы»
Жаңа өндірістерді дамытуда кәсіпкерліктің бірінші кезекте, шағын және орта кәсіпкерліктің бастамаларын тежейтін негізгі проблемалар:
қаржыландыруға қол жеткізу және қарыз алу құнының жоғары болуы;
индустриялық инфрақұрылымның д
кәсіпкерлікті қолдау инфрақұрылымының дамымауы.
Бұдан басқа, осының алдындағы жылдары құрылған кәсіпорындарда үлкен борыштық жүктемелер сақталып отыр, бұл олардың инвестициялық белсенділігін шектейді.
Мемлекет шикізат емес
сектордың экспортына толық
Әлемдік тәжірибе нарықтық экономикасы дамыған елдерде шағын және орта кәсіпкерлікке мемлекеттің барынша қолдау жасайтынын айғақтайды.
Германияда кредит
берудің мынадай жеңілдікті
төмен пайыздық ставка (әдетте, кредит берудің бүкіл мерзіміне);
кредит берудің ұзақ
мерзімі (көбінесе 10 жыл, оның
үстіне кәсіпорын кем дегенде
алғашқы екі жылда кез келген
төлемдерден босатылады);
алынған сомаларды кез келген уақытта қайтару мүмкіндігі (көпшілік жағдайда қосымша төлемдерсіз);
үлестік қаржыландыру
(мемлекет қаражаты есебінен
Шағын және орта
кәсіпорындарды қолдау үшін
Жоғарыда жазылғандарға
байланысты Бағдарламаны іске
асыру шеңберінде
4. Бағдарламаны
іске асырудың мақсаты,
4.1 Бағдарламаның мақсаты
Экономиканың шикізат
емес секторларында өңірлік
4.2 Нысаналы индикаторлары
Нысаналы индекаторлар:
жыл сайын жалпы сомасы кемінде 400 млрд. теңге болатын кредиттерді арзандату;
2015 жылға:
ЖІӨ құрылымындағы өңдеу өнеркәсібінің үлесін кемінде 12,5 %-ға ұлғайту;
экспорттың жалпы көлеміндегі шикізат емес экспорт үлесін кемінде 40 % деңгейіне дейін ұлғайту;
шикізат емес экспорт көлемін өңдеу өнеркәсібінің жиынтық өндірісі көлемінің кемінде 43 %-ы деңгейіне дейін ұлғайту;
өңдеу өнеркәсібіндегі еңбек өнімділігін кемінде 1,5 есеге ұлғайту.
2020 жылға дейін индикаторлардың
сандық көрсеткіштері кейіннен
Бағдарламаға толықтырулар
4.3 Міндеттері
Бағдарламаны іске асыру шеңберінде міндеттерді шешу мынадай үш бағыт бойынша жүзеге асырылады:
1) жаңа бизнес-бастамаларды қолдау;
2) кәсіпкерлік секторды сауықтыру;
3) экспортқа бағдарланған өндірістерді қолдау.
Қойылған міндеттерді шешу мақсатында уәкілетті орган нормативтік құқықтық базаны жетілдіру жөнінде шаралар қабылдайды.
Бағдарламаны іске асыру Бағдарламаға қосымша болып табылатын іс-шаралар жоспарына сәйкес жүзеге асырылатын болады.
Уәкілетті орган Бағдарламаны іске асырудың бірінші және үшінші бағыттарын іске асыру мақсатында жергілікті бюджетке нысаналы трансферт беруді жүзеге асырады және әрбір облыс, астана, республикалық маңызы бар қала үшін халық санына барабар есептелетін қаржыландырудың жалпы лимитін айқындайды.
Жергілікті деңгейде Бағдарламаны үйлестірушілер Бағдарламаны іске асырудың бірінші және үшінші бағыттары бойынша қаржыландырудың жалпы лимитін бөледі және оны уәкілетті органмен келіседі.
Уәкілетті орган мен облыстар, Алматы және Астана қалалары әкімдерінің арасында мына:
өңірдің шикізат емес экспортының көлемін ұлғайту;
өңірде құрылатын жұмыс орындарының саны;
өңір экономикасының шикізат емес секторында еңбек өнімділігінің өсуі;
мемлекеттік бюджетке түсетін түсімдердің ұлғаюы бойынша нәтижелер туралы үлгі келісімдер жасалады.
Бағдарламаны іске асырудың екінші бағыты бойынша қаржыландыру лимиті өңірлер бойынша бөлінбейді.
Бірінші бағыт: жаңа бизнес бастамаларды қолдау
Бағдарламаны іске асырудың
бірінші бағыты Мемлекеттік бағдарламаның
басымдықтарына сәйкес экономиканың шикізат
емес секторларында жобаларды іске
асыру кезінде мемлекеттік
Бағдарламаны іске асырудың бірінші бағытының шеңберінде мемлекеттік қолдау мыналарды қамтиды:
жобаларды іске асыру үшін банктердің кредиттері бойынша пайыздық ставканы субсидиялау;
банктердің жобаларды іске асыруға бағытталған кредиттері бойынша ішінара кепілдік беру;
өндірістік (индустриялық) инфрақұрылымды дамыту;
бизнесті жүргізуді сервистік қолдау;
кадрларды даярлау, жастар практикасы және әлеуметтік жұмыс орындарын ұйымдастыру (құрауыш 2011 жылдан бастап енгізіледі).
Бағдарламаның бірінші бағытына
қатысушылар
Бағдарламаға 1-қосымшаға сәйкес Экономиканың
басым секторларында инвестициялық жобаларды
іске асыратын және іске асыруды жоспарлап
отырған кәсіпкерлер болуы мүмкін (Қазақстан
Республикасы Индустрия және сауда министрлігінің
Техникалық реттеу және методология комитеті
төрағасының 2007 жылғы 14 желтоқсандағы
№ 683-од бұйрығымен бекітілген экономикалық
қызмет түрлерінің жалпы жіктегішіне
(бұдан әрі – ЭҚЖЖ) сәйкес).
Минералдық шикізатты
өңдеуді жүзеге асыратын және Қазақстан
Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 31 желтоқсандағы
№ 1344 қаулысына сәйкес Мониторингке
жататын ірі салық
Жергілікті деңгейде Бағдарламаны
үйлестірушілер экономиканың көрсетілген
секторлары шеңберінде әрбір өңірдің
ерекшелігін ескере отырып, өздерінің
басымдықтарын айқындайтын
Банктердің кредиттері бойынша пайыздық ставканы субсидиялау
Пайыздық ставканы субсидиялау шарттары
Банктің сыйақы ставкасын
субсидиялау жаңа инвестициялық
жобаларды, сондай-ақ өндірісті жаңғыртуға
және кеңейтуге бағытталған
Пайыздық ставкасын
Субсидиялау мерзімі кейіннен
10 жылға дейін ұзарту мүмкінгдігімен
1 жылдан 3 жылға дейін мерзімді құрайды.
Өтінім беруші жобаны іске асырудың жалпы құнының 15 %-дан кем емес өз қаражатының жобаны іске асыруға қатысуын қамтамасыз етуі тиіс.
2010 жылы пайыздық ставканы
субсидиялау банктердің сыйақы
ставкасы 12 %-дан аспайтын, оның 7 %-ын
Бағдарламаға қатысушы
өтінім беруші бастама жасайтын кредит беру шарттарының өзгеруіне байланысты;
өтінім берушінің кредит
бойынша міндеттемелерді
Бұдан әрі банктің кредит бойынша сыйақы ставкасы уәкілетті орган Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкімен және Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын реттеу мен қадағалау агенттігімен бірлесіп, бір жылда 1 рет айқындайтын нарықтық шекті сыйақы ставкасынан жоғары болуы мүмкін емес.
Субсидиялау мөлшерін 2011 жылдан бастап Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындайды.
Кредиттер бойынша пайыздық ставканы субсидиялау тетігі
1. Өтінім беруші банкке өтініш береді.
2. Банк жобаның қаржы-
3. Өтінім беруші банктің
оң шешімімен осы жобаны ӨҮК
қарауына шығаратын жергілікті
деңгейдегі Бағдарламаны
4. ӨҮК жобаны Бағдарлама
өлшемдеріне сәйкестігіне
5. Жергілікті деңгейдегі
Бағдарламаны үйлестіруші ӨҮК
субсидиялауға мақұлдаған
6. ӨҮК-де қаралған барлық
жобаларды жергілікті
7. Кредиттеу бойынша банктердің
және субсидиялау бойынша ӨҮК-
Банктердің кредиттері бойынша кепілдіктер беру
Банктердің кредиттері бойынша кепілдіктер беру шарттары
Жаңа жобаларды іске
асыру үшін берілетін
Кепілдік беру жүзеге асырылатын кредит(тер) сомасы бір қарыз алушы үшін 3 млрд. теңгеден аспауы тиіс.
Кепілдік мөлшері кредит сомасының 50 %-ынан жоғары болмауы тиіс.
Кәсіпкерлерге кепілдік тегін беріледі.
Кепілдік берілетін кредиттің ең жоғары мерзімі 10 жылдан аспауы тиіс.
Айналым қаражатын
қаржыландыру негізгі
Өтінім беруші жобаны
іске асыруда қаражатының
2010 жылы кепілдік беру
жүзеге асырылатын кредиттер
бойынша банктердің сыйақы
өтінім беруші бастама жасайтын кредит беру шарттарының өзгеруіне байланысты;
өтінім беруші кредит бойынша міндеттемелерді бұзуы себепті алынатын комиссияларды, алымдарды және/немесе өзге де төлемдерді қоспағанда, кредитке байланысты қандай да бір комиссиялар, алымдар және/немесе өзге де төлемдер алмайды.
Бұдан әрі кредит бойынша банктің сыйақы ставкасы уәкілетті орган Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкімен және Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын реттеу мен қадағалау агенттігімен бірлесіп, бір жылда 1 рет айқындайтын нарықтық шекті сыйақы ставкасынан жоғары болуы мүмкін емес.
Жергілікті деңгейдегі Бағдарламаны үйлестірушісі қаржы агентіне төлейтін кепілдік құны кепілдік мөлшерінің 20%-ын құрайды.
Банктердің кредиттері бойынша кепілдіктер беру тетігі
1. Өтінім беруші банкке өтініш береді.
2. Банк өтінім берушінің
кепілдікті қамтамасыз етуіне
алдын ала дербес бағалауды
жүргізеді және оған өтініш
берілген қарыз сомасына
3. Өтінім беруші қажетті
кепілдік мөлшерінің есебі бар
банк хатын қоса бере отырып,
жергілікті деңгейдегі
4. Жергілікті деңгейдегі
Бағдарламаны үйлестіруші
5. ӨҮК жобаларды Бағдарлама
талаптарына сәйкестігін
6. Жергілікті деңгейдегі
Бағдарламаны үйлестіруші
7. Жергілікті деңгейдегі
Бағдарламаны үйлестіруші
8. Банк жергілікті деңгейдегі
Бағдарламаны үйлестірушінің
9. Банк жобаны қаржыландыру
бойынша оң шешім қабылдаған
жағдайда, банк кепілдік беру
үшін қажетті құжаттарды
10. Қаржы агенті кепілдік беру алдындағы хатты банкке жібереді.
11. Банк және өтініш
беруші арасында тиісті кредит
шарты жасалғаннан кейін банк,
қаржы агенті және өтініш
12. Қаржы агенті өтініш
берушінің жобасы бойынша
Өндірістік (индустриялық) инфрақұрылымды дамыту
Өндірістік (индустриялық) инфрақұрылымды дамыту бойынша қолдау көрсету шарттары
Өндірістік (индустриялық) инфрақұрылымның дамуы жетпейтін инфрақұрылымды жақындатудан тұрады және өндірістерді жаңғырту мен кеңейтуге бағытталған жобалар үшін, сондай-ақ жекелеген жобалар үшін де әрі өнеркәсіп алаңдары ұйымдары шеңберінде де жүзеге асырылуы мүмкін.

- «Бизнестің жол картасы – 2020» бағдарламасы дегеніміз қандай бағдарлама, оның басты мақсаты не?
- Бизнестің құқықтық негіздері
- Бизнес - тренинги
- Бизнес туризм в Северной Америке
- Бизнес ұғымы және бизнестің даму тарихы
- Бизнес-элита в современной России 2012 год
- Бизнес элита в современном российском обществе
- Бизнесс на Западе и в России: сравнительный концептуальный анализ
- Бизнесс план (рекламная компания)
- Бизнес-стратегия и информационные технологии
- Бизнес тәуекелі және оның түрлері
- Бизнесті бағалау
- Бизнесті мемлекеттік реттеу мәні обьектілері мен субьектілері
- Бизнестің әлеуметтік жауапкершілігі – Қазақстан халқының әлеуметтік жағдайын жақсартуда ең ауқымды фактор