Бэнчмаркетинг түсінігі

Жоспар 
 

Кіріспе 

Бэнчмаркетингтің  пайда болу тарихы 

Бэнчмаркетинг түсінігі 

Бэнчмаркетингтің  түрлері және бэнчмаркетинг эволоциясы 

Бэнчмаркетинг кезеңдері және бэнчмаркетинг  өткізудің қателері 

Қорытынды 

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Кіріспе 

Кәсiпорынның саясаты  бүгiн толық өзгердi және басқару  маркетингтiң қызметiн басқару  аппаратқа қосқыза алды. Маркетингтiң  қызметi тауарлық, бағалы, өткiзу саясат және тауарды жылжытуды стратегия  базарға фирманың тактикасының өңдеуi және жүзеге асырумен шұғылданады. Маркетинг қызметi бұл кәсiпкерлiктiң саласындағы ең маңызды функция тауарлар және iшкi және сыртқы ортаның күйiнiң есепке алуы бар қызметтерi маркетинг жүйесiнiң субъектi жұмыс жасау және дамыту не бiр базарға бәсекеге түсе алатын орнықты қамтамасыз етуi керек. Маркетинг қызметi ұсыныс бұл маркетинг зерттеулерiнiң өткiзуi және стратегияның өңдеуi және фирманың өнiмдiлiгiнiң жоғарылатуы және түпкi тұтынушы немесе клиенттiң қажеттiлiктi қанағаттандыруын тиiмдiлiк мақсаттарындағын қолданылатын маркетинг шараларының бағдарламасын олардың негiзiнде ойлайды. Екiбастан, шаруашылықтың жаңа жүйесiне бiздiң ел өткел, кәсiпорын да қарастырдық. Тiптi болмасаның кеңес кәсiпорындарының жетекшiлерi бұрын бәсекелестiк туралы ойланып қалды, тиiмдiлiктiң жоғарылатуы туралы, пайданың үлкеюi туралы, кәсiпорын өйткенi басшы немесе директорлар меншiк болып табылмады.

Ресейдегi кәсiпкерлiгiнiң  дамытуы маркетингтiң дамытуы  және менеджменттiң жаңа теорияларға  және бағыттарына үлкен мүдденi алдын  ала анықтайтын экономикалық өзгерулерiнiң қуысымен жарысайды. Тәжiрибе рыноктық жүйенiң барлық субъекттерiн өзара әрекеттесудi процесс өйткенi тиiспейдi маркетингтiң (Product, Price, Place, Promotion) белгiлi 4 P қосатын классикалық анықтауы тапшыланатынын көрсетедi. Монографияларда осыған байланысты тағы басқа бағыт және қазiргi маркетингтiң даму беталыларын қаралады. Оларға жатады: өзара әрекеттесудi маркетинг, маркетингтiң стратегиялық бағыты, бенчмаркинг.

Осы тақырып  бенчмаркинг кәсiпкерлiктiң дамытуын жаңа бағыт болып табылғандығымен көкейкестi. Ол ең жақсы әдiстер және меншiктi кәсiпкерлiктi жүзеге асырылсын одан да жақсы және өнiмдiрек болу үшiн кәсiпкерлiктiң әдiстерiнiң iздестiрумен және зерттеуiмен байланған.

Осы бақылау  жұмысының мақсаты бенчмаркинга оның тарихы, негiзгi ұғымдар, түрлер, эволюцияны және өткiзудiң негiзгi қателерi бенчмаркинг болатынын талқылану. Осы бақылау жұмысындағы зерттеулерi зат бенчмаркинга, негiзгi түрлер, бенчмаркинганың өткiзудегi ұғым және қатесiнiң бенчмаркинг, тарихы болып табылады. Осы бақылау жұмысында деп айтуға болады бенчмаркингу бойынша негiзгi мәлiмет жақсы қарап шыққан. Бақылау жұмысында бiрақ маркетингтегi осы бағыттың барлық тұрғыларын күрделi орналастыру. Осы затты толық зерттеу үшiн арнайы курстер бар болады. 
 
 
 

Бэнчмаркетингтің пайда болу тарихы 

Бенчмаркинг - бұл  басқару шеңберлердегi жаңа сәндi сөзi. Осыған ұғымға Ресейлерде елегiзiлген бенчмаркинга ұғыммен өнеркәсiптiк  барлау бүркенгенiн жалтақтай әлi жатады. Бенчмаркинг дегенмен кеше немесе бүгiн ойлап шығармады.

Негiзiнен, бенчмаркинг, кеше немесе бүгiн ойлап шығармағанында емес, iс қалай бiзi содан берi әнiнi сол үйден жанұясында керiсiнше  бiздi барлығында ретiнде жақсы анағұрлым  кететiн әлi болғанында. Ұғым жаңалықты  бұл барлық формалар мен өлшемдерлердiң  фирмаларымен олар, олардың табыстары жанұя табыстардан сол керiсiнше артта қалмағандай етiп iстелгендеуге түсiндiру үшiн сол үшiн жалдап алынатын аяулы бизнес- консультанттарларды енгiздi. Сол оның белгiлi бiзiне бүгiн түрдегi Бенчмаркинг жетпiсiншi жылдардағы АҚШында жасалды, бiрақ оның негiзгi тұжырымдамалары едәуiр ертерек белгiлi болды. Еңбектiң ұйымының ғылыми әдiстерiнiң зерттеулерi соңында он тоғызыншы ғасырдың (Frederick Taylor ) Фредерик Тейлоры әлi өткiздi. Сонымен бiрге олар бенчмаркинганың тұжырымдамасының негiздерiмен болып есептеле алады.

Бұл әдiс тұңғыш рет (АҚШ ) Кембридждегi стратегиялық жоспарлауды  институтты кәсiпкерлiктiң тиiмдiлiгiнiң  бағасы үшiн 1972 жылда жасалды. Шығынды  талдау және меншiктi өнiмдердiң сапасы үшiн 1979 жылдағы кезде ауыр дағдарыстың Rank Xeroxтың серiктестiгi салыстырғанда жапон тұңғыш рет мақсаттылық бенчмаркингтi пайдалану бастады. Бенчмаркинг дәл қазiр өзi консалтингтiң тиiмдi бағытымен болып есептеледi.

Сайып келгенде, менеджменттегi бұл жаңа сөз бенчмаркинг, бiрақ жаңалыққа көрнектi күйiндесi, бенчмаркинг жасалып және қолданыла баста алдақашан жеткiлiктi, маркетингтiң осы түрi дегенмен басқару шеңберлерде өз тарихы болады.

Бенчмаркинг бiр реттi талдау бола алмайды. Бұл процесстiң қолдануынанғы тиiмдiлiктiң алулары үшiн инновациялар және жетiлдiрулердiң сiздiң кәсiпкерлiгiңiзiнде оның интегралды процесстiң бiр бөлiгiмен жасауға керегуi керек.

Сонымен бiрге  үкiмет агенттiктерi, аурухана және университеттер қалай мұндай ұйымдар соңғы жыл  бенчмаркинганың артықшылығының өзi үшiнiн аша бастады және өз процесстерi және жүйелердiң жақсартуы үшiн оның негiзгi постулаттарын қолданады.

Бенчмаркинг өзiмнiң  терминi (есептеудiң басы, кертiк) benchmarkтiң  ағылшын сөзiнен пайда болды. Benchmarkтың  жұртқа белгiлi мағынасында - бұл сапамен және қабiлеттiлiкпен мөлшер ие болатын бiрдеңе басқа заттармен эталон салыстырғанда сияқты жұмсалу. Бенчмаркинг кәсiпкерлiктiң жүргiзуiнiң жақсы мысалдарына iздестiру, бағаны және оқу бағытталған жүйелi түрде қызметтi болады.

Сәйкес, әлем (Bernardo de Sousa ) Суз, Ciba Geigyнiң сапасына маманға, соңғы 50 жылдарға Бернардо де басқаруды философиядағы өзгерiстердiң төрт кезеңiн көрдi:

жылдар е 1950-шi - (Management by Objectives ) тапсырмалармен басқару;

жылдар е 1970-шi - құндылықтардың графикасы - ит, ақшалай сиырлар, қуыс және өспелi (The Value Chart ) жұлдыздар;

жылдар е 1980-шi - (Beat The Competition ) бәсекешiлердi озу;

жылдар е 1990-шi - (Focus on Processes ) процесстерде шоғырландыру.

Менеджменттiң  философиясындағы ең соңғы өзгерiстерi бәсекелестiкке үлкен ықыластары күлманады. Менеджменттiң философиясындағы өзгерiстерi болып жататын уақытпен өзгеретiн бәсекелестiк орталарды қамтып көрсетедi. Сұраныс ұсыныс болғанда 50-шi жылдардағы менеджменттiң есебiнде тек қана түпкi белгiлердiң анықтауы және олардың табысының процессiнiң зерттеп отыруы кiрдi. Сұраныс және менеджменттiң ұсыныстың тоқсаныншы жылдарында ендi дегенмен өндiрiстiк және маркетинг процесстерiндегi бәсекешiнiң көрсеткiштерiн озған туралы ойланып қала бастауға едәуiр асты.

Бенчмаркинганың ұғымның түсiндiрулерiн көптiк бар болады. Бәсекеге түсе алатындықты тұжырымдаманың эволюциялық дамытуын оның өнiмiмен бiреуiн саналарды, басқа - сапаны жақсарту бойынша бағдарламамен, басқа оның жапон бизнес- тәжiрибесiнiң ерекше өнiмдерiне қоса санайды. Дегенмен бенчмаркинга әр түрлi анықтаулар келтiруге болған жалпы бөлгiш бар болады. Бiз келесi анықтауларға ол жазып алып тұрып қал және айқын формаға келдiк: 

Бенчмаркинг - бұл  кәсiпкерлiктiң жүргiзуiнiң белгiлi әдiстерiнiң маңдай алдысын табылу және зерттеудi процессi.

Бенчмаркинга  мақсат iсте сiзге қарағанда жақсы  жүретiн кәсiпкерлiктiң табылуы  болып табылады. Бiрақ бұл жеткiлiксiз: басқаруды жақсы әдiс және iс  жүргiзудiң табылуларынан кейiн, сұраққа  жауап сiз бұрынғыша бұл жақсы iстелгендеуге табуыңыз керек пе?». 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Бенчмаркетинг ұғымы 

Бенчмаркинг бiр реттi талдау бола алмайды. Бұл процесстiң қолдануынанғы тиiмдiлiктiң алулары үшiн инновациялар және жетiлдiрулердiң сiздiң кәсiпкерлiгiңiзiнде оның интегралды процесстiң бiр бөлiгiмен жасауға керегуi керек.

Сонымен бiрге үкiмет агенттiктерi, аурухана және университеттер қалай мұндай ұйымдар соңғы жыл бенчмаркинганың артықшылығының өзi үшiнiн аша бастады және өз процесстерi және жүйелердiң жақсартуы үшiн оның негiзгi постулаттарын қолданады.

Азайтқан бенчмаркингасы мәлiмдiлiгi қолдануды Еуропада бұрынғыша  тiптi. Әртүрлi елдердегi бизнес- процесстердi түсiнудегi түбегейлi айырмашылықтары  әр түрлi экономика секторларының  бизнес- процесстерiне оның енгiзулерiн  едәуiр баяулатады.

Көркемөнер Бенчмаркингтi айқындауға болады онда, фирма өзгеден көрi жақсы iстейдi, олардың әдiстерiнiң зерттеуi. Жалпыға мәлiм тыңшылық туралы сөз болатынын андағайлай алады, дегенмен барлық, не туралы кәсiпкерлiктiң жүргiзуiн әдепке айтылып, сәйкес келедi. Бенчмаркинга негiзге кәсiпорындарғана емес, басқа салалардың алдынғы фирмалары да қызметтiң салыстыруының идеясы қойған. Тәжiрибе пайданы жоғарылатылсын және сiздiң ұйымыңыздың қызметiнiң стратегиясының таңдауын оптимизациялау бәсекешiлер және табысты серiктестiктердiң сауаттылық қолдану тәжiрибелерi шығын қысқартуға мүмкiндiк бергенiн көрсетедi.

Бенчмаркинг iс  жүзiнде - бұл тапсырмада емес анықталатын  стратегиялық жоспарлауды талғаулы әдiс жеткен емес, бәсекешiлердiң  көрсеткiштерiнiң талдауын негiз. Бенчмаркинга технология бәсекешiлердiң стратегияның өңдеуi, салалық талдау және талдау бiрыңғай жүйесiне топтайды. Бенчмаркинганың әдiстерiнiң түсiнулерi үшiн стратегиялық жоспарлауы бар оның байланысы анықтауға керек.

Қызметтiң бағытын  алып қою үшiнөз қызметi, серiктестiк  бағыттардың арасындағы байланысты қорларды орналастырып iздесiн өз саласының стратегиялық ерекшелiктерi түсiнуi керек. Салалық талдау сондықтан - стратегияның өңдеуiндегi бiрiншi баспалдақ. Ол дәреже және бәсекелестiктiң сипатының зерттеуi, клиенттердiң мiнез-құлығының үлгiлерi және олардың сатып алушы қабiлеттiлiгi, жабдықтаушылардың мiнез-құлығының үлгiлерi, салаға, өнiмдер және қызметтердiң алмастыруды байбаламының кiрудiң тосқауылдары, сонымен бiрге басқа ерекшелiктер тұрды. Салалық талдау сала бойынша пайданың потенциалының есептеуi үшiн материал орташа бередi және кейбiр серiктестiктердiң артықшылықтың себебi салыстырғанда басқа айқындалуға көмектеседi.

Нарық секторлары бойынша сегменттейдi, жетiстiк факторылар сонан соң адыраяды, онда сатуларды  жүйе, аласа баға тағы басқалар Содан соң қалай Ключевоелер олардың iшiнен пайдалылыққа ықпал бойынша бiр-бiрiмен айырмашылығы болатынын анықталатын бола алады.

Келесi кезең - бұл  бәсекелестiктiң талдауы. Демек, ең алдымен  қалай бәсекешiсi ықыласы қорлардың  көлемi неткен кәсiпкерлiгiнiң осы бағытына зер салғанын талқылауы, ол осы бағыттарды дамытуға жұмсайтын болуы керек. Бәсекелестiк сiз оның басымдылықтарының бәсекешi және байланысының ортақ қаржы күшiн төңiрегiнде олардан бұл жерде түсiнуге керек. Мысалы, егер тұрақты және сiз бәсекешi қаржылай басты ұқсас бағыттар ұстап тұрсаңыз бағаны төмендету, мақсатты қатысуды еншiнi базарға үлкейтсiн, қаржылай әлсiз бәсекешiсi бар күресте тиiмдi қару болады, бiрақ өзi стратегия та фиаскоға шыдай тұрады. Анығында, сонымен бiрге сiздiң бәсекешiңiз сiздiң серiктестiгiңiз өз еншiсiн базарға үлкейтпеу үшiн азайтылған баға және сiз екiсiз ойнаңыз.

Қалай бәсекешi өз қорларын үлестiретiнiн маңызды  түсiну. Басқа сөзбен айтқанда, ол немен (сатуларды өнiмдер, баға, жүйе және жеткiзу, маркетинг күштерi, клиенттердiң қызмет көрсетуiн жүйе) базарға келедi, сонымен бiрге оның шығыны деңгей. Тағы бiр маңызды фактор атап өтуге ұмытпаңыз - зерттеулердiң төңiрегiдегi және маркетингке оның өнiмi және шығынның өзiндiк құны уақыттың нақтылы аралығы арқылы өзгерту қабiлеттi өңдеулердi бәсекешiнiң күшi. Содан кейiн өте күсет бол нарық сегменттерi талқыланды және елiктеу үшiн объект таңдау керек өз бәсекелестiк артықшылықтары бағалаған таңдау керек. Мамандар бенчмаркингеге өте тиiмдi нәтиженiң табыстары үшiн мұндай кәсiпорындарды табылсын және олардың қызметi, озық басқарушылық шешiмдер туралы мәлiметтi жинақтауғана емес, байланысулар олармен орнату кеңес бередi. Мәлiмет содан кейiн жинап классификациялаған, мақсатқа жетудi дәреже және нәтиже анықтайтын факторлар бағаланады. Жарайды жоспар сонан соң өндейдi. Мақсат оны анық: жұрнақтарды қабылдайтын сөз т процесстер ең жоғары тиiмдiлiк жеттiгу үшiн қол жеткiзсiн. Тағайындалған стратегияның өңдеуiне бастау мүмкiн бәсекешiлердiң салалық талдаумен және талдауымен бастау мүмкiн. Серiктестiк бәсекешiлер қарама-қайшы функционалдық әр түрлi бағыттардың жетiстiк факторылары Ключевоелердi пайдалана айналып өте алады ретiнде сұраққа iс жүзiнде жауап беруi керек: өндiрiс, жаңа өнiмдер және қызметтердiң енгiзуi, баға белгiлеудi өзгерiстiң кеңейтулерi, сатулар және жеткiзу, маркетинг, қызыметшi, технологиялар және тағы басқалар.

Туралы бенчмаркинг  жылдам және кiшiсi шығындармен бизнес- процесстер жетiлдiруге көмектес, бенчмаркингтiң Bain Coнiң консалтинг серiктестiгi, соңғы екi жылының мәлiметiнiң өзi iрi халықаралық корпорациялардағы кәсiпкерлiктiң басқарудың таралған әдiстерiнiң үшiне кiредi. Ол қалай алдынғы серiктестiктер жұмыс iстейтiнiн түсiнiп, және сондай болып қол жеткiзуге мүмкiндiк бередi, болуы мүмкiн, тiптi биiгiрек, нәтижелер.

Джейсон Грейсон - Jason Grason Jr кiшi.), International Benchmarking Clearinghouse-шi басшы, осылай бенчмаркинганың бүгiнгi мәлiмдiлiктiң себебiн анықтады:

1. Глобалдi бәсекелестiк  - бүгiн, кәсiпкерлiктiң ғаламдануы, серiктестiктiң дәуiрiне меншiктi тiрi  қалу мақсаттарындағы жан-жақты  және толық зерттеу және бәсекешiлердiң  жақсы табыстарының келесi қолдануының  қажеттiлiктерiн ұғынады.

2. Сапаға сыйлық беру - таратуы соңғы жыл барлық көбiрек фирмалардың анықтауға және сыйлық беруi бойынша ұлттық деңгей өтетiн науқандар алады - сапаның жетекшiлерi. Ұқсас бағдарламалардағы қатысудың шарттары бәсекелестiк артықшылықтарының серiктестiктерiнiң серiктестiктi басқаруды тәжiрибедегi бенчмаркинганың тұжырымдамасының қолдануы сөзсiз өнiмдердiң онына сөзсiз шығарылатын демонстрацияларынан тысқары ойлайды.

3. Төңiрегiнде  өндiрiстiк және бизнес- технологиялар  барлық жерде бейiмделу және  әлемдiк табыстардың қолдануының қажеттiлiгi 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Бэнчмаркетингтің  түрлері және Бенчмаркинг эволюциясы 

Бенчмаркинга  қолдану төрт бiртiндеп әсерлерде  болады:

Меншiктi бизнес- процесстерлердiң бөлшектерiн түсiну.

Басқа серiктестiктердiң  бизнес- процесстерi талдау.

Талданатын серiктестiктердiң  нәтижелерi бар өз процесстерiнiң  нәтижелерiнiң салыстыруы.

Енгiзу үзудi қысқарту үшiн өзгерiстер қажеттi.

Бенчмаркинга  түрлердi бұдан ерекшелейдi.

Бенчмаркинганың түрлерi көп бар болады:

Iшкi бенчмаркинг  - ұқсас ұқсас процесстермен өндiрiстiк бiрлiктердiң мiнездемесi салыстыра ұйымның iшi iске асатын бенчмаркинг.

Бәсекеге түсе алатындықты Бенчмаркинг - бәсекешiлердiң  мiнездемесiмен кәсiпорынның мiнездемесiнiң  өлшемi және оның салыстыруы; ерекше өнiмдер, процесстiң мүмкiндiктерi немесе кәсiпорындардың әкiмшiлiк әдiстерiнiң зерттеулерi.

Функционалдық бенчмаркинг - екi немесе ұйымдардың сол  сектордасы көптiң нақтылы функцияны  салыстыратын бенчмаркинг.

Процесстiң Бенчмаркингi - мiнездемесi мүлтiксiз ұқсас процесстерде болып табылған кәсiпорындармен олардың салыстыруы үшiн нақтылы көрсеткiштердiң өзгерiсi және функционалдық бойынша қызмет.

Глобалдi бенчмаркинг - ойдағы бенчмаркинг сонымен бiрге  қосатын стратегиялық бенчмаркинганың  кеңейтуi.

Ортақ бенчмаркинг - екi немесе ұйымдардың сектордан тәуелсiзi көптiң нақтылы функцияны салыстыратын процесстiң бенчмаркингi.

Шығын Бенчмаркинг.

Мiнездеменiң  Бенчмаркингi.

Клиенттiң Бенчмаркингi.

Стратегиялық  бенчмаркинг.

Жедел бенчмаркинг.

Ойдағы бенчмаркинг - одақ тар бенчмаркинговом тұратын ұйым өткiзiлетiн бенчмаркинг. Бұл кооперацияның хаттамасы бенчмаркинга мiнез-құлықтың кодексiнде болады.

Сайып келгенде, бенчмаркинг түрлер, негiзгi олардың iшiнен бұл бәсекеге түсе алатындықты iшкi бенчмаркинг, бенчмаркинг, процесстiң  функционалдық бенчмаркинг және бенчмаркингiне көп алады

Бенчмаркинганың эволюциясының процессi "Науке\ге өнерiнен өткел" \ның классикалық  үлгiсi ұқсас.

Бенчмаркинга  бiрiншi ұрпақ өнiмнiң реинжиниринг немесе өткендi шолатын талдауын сияқты түсiндiрiп бередi.

Екiншi ұрпақ, бәсекеге түсе алатындықты бенчмаркинг - ғылым 1976-1986 жылда сияқты дамиды, ксерокстiң фирмасы қызметтiң арқасында.

Бенчмаркинга  үшiншi ұрпақ кәсiпорын 1982-1986 жылда-шы мерзiмге - сапаның жетекшiлерi олардың  секторы немесе сала үйрену мүмкiндiгi жай ғанарақ кәсiпорындарда тыс бәсекешiлер зерттей айқындайды дамиды.

Бенчмаркинга  төртiншi ұрпақ - бұл әрiптестердiң  сыртқы кәсiпорындарының табысты стратегияларының зерттеуiн негiзде өнiмдiлiктiң  мiнездемелерiнiң стратегиялардың iске  асыруы және жетiлдiруi екiнiң бiрлерiнiң баға бағытталған жүйелi түрде процесстi сияқты қаралатын стратегиялық бенчмаркинг.

Бесiншi ұрпақ - глобалдi бенчмаркингтi мәдениеттiң есепке алуы бар халықаралық айырбастарының ұйымының келешек аспабымен қаралады және өндiрiстiң ұйымының ұлттық процесстерi.

Сайып келгенде, өз тууi, бенчмаркингтiң уақыттан олардың  сектор немесе саласы қасында эволюцияның  бiрнеше баспалдақтары, сондай реинжинирингтер, бәсекеге түсе алатындықты ұрпақ, оқуды  мүмкiндiктiң анықтауы жай ғана кәсiпорындарда тыс стратегиялық бенчмаркинг бәсекешiлер зерттей өте алды, және соңғы бесiншi ұрпақ - глобалдi бенчмаркинг. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Бенчмаркинг кезеңдері және Бенчмаркинг өткiзуiнiң қателерi 

Бенчмаркинга  дамыту кәсiпорын сапаларды түсiнетiн  тығыз байланған. Сапаға түсiну және кәсiпорындардың қатынасының өзгерiсiне бiрнеше кезеңдерi ерекшелеуге болады

Бiрiншi кезең  атауға болады - инспекция. Ол дайын  өнiмнiң сапаны тексеруiмен бейнеленедi. Фирманың сапаны бақылауының қамтамасыз етулерi үшiн сапа жүйелерiнiң жетiлдiруге құралы салады, бенчмаркинг емес. Ұқсасы кешендi сапаны басқару жүйелерi кең таратуларды алғанда бұрынғы Кеңес Одағыға болды. Негiзiнде сапаның түсiнуi дегенмен өзi технократиялық жолды тасысты, өнiм сапасында бұл тiреуде iстелiндi.

Кәзiргi жағдайда түпкi мақсатымен бәсекешiлердiң тауарлары бар меншiктi өнiмiнiң салыстыруы болатын өнiм бенчмаркингасы жартылай қолдану болуы мүмкiн. Мәлiметтiң кемшiлiгi дегенмен бәсекешiлердiң өнер-бiлiмi де тәжiрибенi пайдалануға толық мәнiнде мүмкiндiк бермейдi.

Екiншi кезең  бақылаудың күшейтуiмен байланған. Фирмаларда ISO 9000-шi сапаның стандартын енедi. Бенчмаркинг кәсiпкерлiктiң  сұрақтарына барлық Ключевоемен  арналған қолданылады. Бенчмаркинганың  процедураларының өңдеуге және енгiзуiне консультанттар кең қызығады.

Сапаға қатынас  кенет өзгередi. Ең маңызды өнiм  сапасына элементтердiң тек қана жалғызы болып табылады ортақ  сапа құрайтын процесстiң сапасы болып  қалыптасу. Фирмалар тұтынушының қанағаттандыруы  олардың жетiстiктерiнiң кәсiпкерлiгiнде  кепiлдiк болып табылғанын сезiнедi. Соған олардың қатынасы бiртiндеп өзгередi.

Келесi кезеңнiң  айырмашылық ерекшелiгiмен фирмалардың  арасындағы пайда болу санауға болады және олардың iшi әрiптестiк қатынастар және кооперация. Бұл фирмалардың  арасындағығана емес, ұйымның iшi бәсекелестiктiң түсiнуiн өзгерiспен байланған. Белгiлi жай, фирмалар әр түрлi бөлiмшелердiң арасындағы бәсекелестiк қатынастарды бекiтiледi. Өз мақсаттары, есеп, функция, мәселенiң әрбiр бөлiмшесiнде. Жiп-жиi арақатынастағы қайшылық және күрделiлiктер пайда болады. Басқарылудың төмендетуiне бұның барлық алып келедi және ортақ тиiмдiлiкке нақ сол ықпал етедi. Кооперация және әрiптестiк бөлiмшелердiң арасындағы тиiмдiрек ақпараттық айырбасқа фирманың iшi алып келедi. Ұқсасы фирама аралық деңгейде де болады. "конкуренции\" \ның ұғымында сонымен бiрге жаңа құрайтын көрiнiп қалады - өзара әрекеттесу. Фирмалардың қазiргi кәсiпкерлiгiндегi өзара әрекеттесудiң өз және күндестiк тұтынушылардың қажеттiлiктi қанағаттандыруы және бәсекелестiк артықшылықтардың жаулап алуы үшiн негiз болып табылады.

Бәсекеге түсе алатындықты бенчмаркинг және стратегиялық бенчмаркингтi кәзiргi жағдайда қолданылады.

Төртiншi кезең  барлық ұйымы немесе бiртұтас тетiк  табандатқан бiртұтас болатын байланған. Шешiм қабылдауын процесс тек қана жеткiлiктi және дәл мәлiметтiң негiзiнде фирманың қызметiнiң ортақ тиiмдiлiгiнiң қамтамасыз етуiн шартта болады. Синергетикалық эффект ұйымның iшi пайда болады. Кәзiргi жағдайда стратегиялық бенчмаркинг глобалдi өтедi.

Сонымен, бенчмаркинг  төрт кезеңде жiктеледi - фирмалардың арасындағы бақылаудың инспекция, күшейтуi, пайда болу және олардың iшi әрiптестiк қатынастар және кооперация және соңғы кезең, бұл синергетикалық эффекттiң пайда болуы. Әрбiр кезең үшiн бенчмаркинга нақтылы түр өзiне тәнген.

Бенчмаркинга жобадағы таралған қателерiнiң бiрi - әзiрлеудiң жоқтығы. Басқа серiктестiкке бет алудан бұрын, алдын ала даярлайтын жұмысты өткiзу керек: мәлiметтi (газет, журналдар және жылдық есептер) сыртқы көз жинасын, қалаған серiктестiгiңiз туралы барлық түсiнiктi мәлiметтi бiлсiн, қоса оның технологиялық үдерiстерiн (reverse engineering ) керi жобалаудың әдiсi болуы мүмкiн.

Бенчмаркингеге  ортақ қате - қандай болса да серiктестiк  сiзге қарағанда жақсы жұмыс iстеген шын себептi байқамау. Болуы мүмкiн, бұл ол әкiмшiлiк қорлар белгiсiз сiздердi қолданатын, онымен байланған араласып кетумен немесе жақсы серiктестiгi бар бiрлескен жұмыспен жақсы серiктестiгi бар бенчмаркинг немесе пайдалы сараптаманы байланысты өткiздi. Сiзге бәсекелестiк барлаудың әдiстерi сiзбен бенчмаркинг өткiзетiн серiктестiктiң жалтырауын шын көз табуға көмектеседi.

Сайып келгенде, бенчмаркингеге серiктестiк туралы бенчмаркинга, мәлiметтiң жоқтығы  өткiзудегi қате, сондай жеткiлiксiз әзiрлеу немесе әзiрлеудiң жоқтықтары бар  болады - артынан бәсекешi, сонымен бiрге бенчмаркингтер өткiзетiн барлық серiктестiктердi ортақ қате зейiндiлiктiң жоқтығы не және серiктестiктi қалайшаға байқамауға болмайды - бәсекешi қызмет осы салада iлгерi кетедi. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Қорытынды 
 

Сайып келгенде, бенчмаркинг ең маңызды бағыттардың бiрi сияқты қарауға болады бағдарлалған маркетинг зерттеулерi стратегиялық. Менеджменттегi бұл жаңа сөз Бенчмаркинг, бiрақ жаңалыққа көрнектi күйiндесi, бенчмаркинг жасалып және қолданыла баста алдақашан жеткiлiктi, маркетингтiң осы түрi дегенмен басқару шеңберлерде өз тарихы болады. Бенчмаркинг бiр реттi талдау бола алмайды. Бұл тапсырмада емес анықталатын стратегиялық жоспарлауды талғаулы әдiстер жеткен емес, бәсекешiлердiң көрсеткiштерiнiң талдауын негiз. Бенчмаркинг түрлер, негiзгi олардың iшiнен бұл бәсекеге түсе алатындықты iшкi бенчмаркинг, бенчмаркинг, процесстiң функционалдық бенчмаркинг және бенчмаркингiне көп алады.

Со времени  своего зарождения, данное направление  в маркетинге прошло несколько ступеней эволюции, таких как реинжиниринг, поколение конкурентоспособности, выяснение возможности учебы у просто у предприятий вне их сектора или отрасли, чем исследуя конкурентов, стратегический бенчмаркинг, и последнее пятое поколение - глобальный бенчмаркинг. Так же бенчмаркинг делится на четыре этапа - инспекция, усиление контроля, возникновение между фирмами и внутри них партнерских отношений и кооперации и последний этап, это возникновение синергического эффекта. Для каждого этапа свойствен определенный вид бенчмаркинга.

Бiрақ, сонымен  қатар маркетингтiң кез келген түрiнде, бенчмаркингеге бар бола алады  және серiктестiк туралы бенчмаркинга, мәлiметтiң жоқтығы өткiзудегi қате, сондай жеткiлiксiз әзiрлеу немесе әзiрлеудiң  жоқтығы - артынан бәсекешi, сонымен  бiрге бенчмаркингтер өткiзетiн барлық серiктестiктердi ортақ қате зейiндiлiктiң жоқтығы не және серiктестiктi қалайшаға байқамауға болмайды - бәсекешi қызмет осы салада iлгерi кетедi. . 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Пайдаланылған әдебиеттер  

Авдулов П.В. Введение в теорию принятия решений. - М., 1977. 
 

Аренков И.А., Ченцов В.И. Маркетинговые исследования./Под  ред. проф. Багиева Г.Л. - Л.: ЛОП ВНТОЭ, 1991. 
 

Аренков И.А. Маркетинговые  исследования: основы теории и методики. - СПб.: Изд-во СПбУЭФ, 1992. 
 

Афанасьева Н.В., Багиев Г.Л., Лейдиг Г. Концепция и инструментарий эффективного предпринимательства: Учебное пособие. - СПб.: Изд-во СПбУЭФ, 1996. 
 

Аунапу Ф.Ф. Научные  методы принятия решений в управлении производством. - М.: Экономика, 1974. 
 

Багиев Г.Л. Методы получения и обработки маркетинговой информации. - СПб.: Изд-во СПбУЭФ, 1996. 
 

Багиев Г.Л., Аренков  И.А., Мартынова М.В. Benchmarking в разработке стратегий маркетинга // Маркетинг  в системе управления предпринимательством. - Киев, 1996. 
 

Багиев Г.Л., Аренков  И.А. Основы маркетинговых исследований: Учеб. пособие. СПб.: Изд-во СПбУЭФ, 1996. 
 

Багиев Г.Л., Аренков  И.А. Основы современного маркетинга: Учеб. пособие. - СПб.: Изд-во СПбУЭФ, 1995. 
 

Багиев Г.Л., Аренков  И.А., Соловьева Ю.Н. Бенчмаркинг - как  функция и инструмент предпринимательской деятельности. В кн.: Международная научная конференция " Маркетинг и культура предпринимательства: Тезисы докладов. - СПб.: Изд-во СПбУЭФ, 1996. - Ч.1.