Мектептегі психологиялық қызметтің моделі
КІРІСПЕ
Көбіне оқыту деп мұғалім мен оқушының бірлескен, мақсатқа жетуге бағытталған іс-әрекетін айтады. Оның барысында жеке тұлға дамып, білім алады, тәрбиеленеді. Дәстүр бойынша оқыту екі бөліктен тұрады. Оқыту және білім алу. Оқыту -оқыту мазмұнын алу процесі. Дәстүрлі оқытуда білім алуға қарағанда оқыту басым болғандықтан оқу материалын оқытуға баса назар аударылып, оқушылардың іс-әрекетіне назар аударылмайды.
"Оқыту - үйрету және
білім алу" деген парадигманың
ұзақ тарихы бар. Ол әлі
Демек, оқыту дегеніміз - оқушылардың ғылыми білім, іскерлік, дағдыларды меңгеруі, шығармашылық қабілеттерін дамыту, дүниетінымын, адамгершілік, эстетикалық көзқарастары мен сенімдерін қалыптастыру үшін мұғалімнің белсенді оқу-танымдық іс-әрекетті ұйымдастыруы және ынталандыру іс-әрекеті.
Оқыту процесі - екі жақты
процесс болғандықтан, мұғалім мен
оқушылардың бірлескен іс-
Оқытудық маңызды міндеттері:
• Оқушылардың танымдық белсенділігін ынталандыру.
• Оқушылардың ғылыми білім, іскерлік, дағдыларды меңгеруіне керекті оқу-танымдық іс-әрекетті ұйымдастыру.
• Ақыл-ойды, ұғымталдықты, қабілетті, дарындылықты дамыту.
Осы процесте оқушылар ғылыми білімдер алып, іс-әрекет жасауға үйреніп, жақсы мен жаман туралы көзқарастарын қалыптастырады. Оқыту баланы дамытады. Ол мынадай бөліктерден тұрады: мақсат, міндет, мазмұн, нәтижелері, оны бағалау.
Білім беру деп - табиғат
және қоғам жайында ғылымда
Дидактика "Нені оқыту керек?", "Қалай оқыту керек?" деген пкір үлкен сұраққа жауап береді. Осы сұрақтардан басқа сұрақтар дм туындайды: "Оқыту қалай жүргізіледі, оның заңдылықтары қандай?", "Кімдерді оқыту керек?", "Не үшін оқыту керек?" "Қайда оқыту керек?".
Осы сұрақтарға жауап беру үшін дидактика үздік педагоги калық тәжірибені зерттеп, қорытындылап, мектептің тәжірибесіне енгізумен айналысады.
Әрбір мұғалім дидактиканы білу керек, өйткені мектептін, алдында тұрған ірі тәжірибелік міндеттерді теориялық білімсіз шешу мүмкін емес.
2. Дидактиканың пайда
больш дамуы. Оқыту
1. Негізгі бөлім
1.1. Мектептегі психологиялық қызметтің модельі
Мектептегі психологиялық қызметтің мақсаты:
мектептің білім беру ортасында арнайы жағдайды қалыптастыра отырып, оқушылардың психологиялық даму үдерісін басқару.
Психологиялық қызметтің міндеттері
§1. Оқытудың түрлі кезеңдерінде оқушылардың психологиялық даму нәтижелерін бақылап отыру.
§2. Оқушылардың дамуындағы мәселені шешуге психологиялық көмек көрсету үшін жағдай жасау.
§3. Ішкі мектептік білім беру бағдарламасына және технологияларына, олардың сол мектептің оқушыларының индивидуалды және жастық ерекшеліктеріне сәйкес келуі негізінде психологиялық талдауды жүзеге асыру.
§4. Мектептің білім беру ортасында балалардың оқу, тәрбие және даму үдерістеріне кеңес беру және ақпараттық психологиялық қолдау көрсету.
Мектептегі психологиялық қызметтің жұмыс түрлері
Педагогтармен жұмыс
§ Тұлғаның психодиагностикасы.
§ Психологиялық ағарту жұмысы.
§
Оқушылардың білім алу мәселесі
§ Оқушылардың оқу, тәрбие және дамуына бағытталған, педагогтармен бірге психологиялық және педагогикалық бағдарламаларды жүзеге асыру.
§ Сынып сағатына, ата-аналар жиналысына психологиялық құралдар таңдауға көмектесу.
§ Жас мамандармен жұмыс: жаңа кәсіби жағдайға және жаңа ұжымға психологиялық бейімделуіне көмек көрсету.
§ Оқушыларды психологиялық-педагогикалық диагностикалау.
Нақты баламен педагогикалық қарым-қатынас орнатуында қиындығы бар жеке педагогтармен психологиялық-әдістемелік жұмыс
§ Ата-аналармен жұмыс
§ Жанұялық тәрбие стилін анықтау.
§ Балаларды тәрбиелеу және психологиялық дамуы мәселелері бойынша ата-аналарға кеңес беру.
§ Психологиялық ағарту және профилактика (дәріс, әңгіме, әдебиеттер ұсыну).
§ Түзету және дамыту жұмыстарына қатыстыру.
§ Психологиялық диагностиканы жүргізу қорытындысы бойынша ақпараттандыру.
1.2. Әлеуметтік психологиялық диагностика
Балалармен:
- балаларды
мектепке дейінгі жаста
- балалардың
оқуға психологиялық
- мектепке
дезадаптация себебін (
Ата-аналармен:
- бала
және ата-ана қатынасын
- сауалнама жүргізу.
Педагогикалық ұжыммен:
- нақты сұраныс бойынша педагогикалық ұжыммен сауал жүргізу;
- психологиялық сауалнама жүргізу.
Психологиялық кеңес беру
Балалармен:
- 7-17
жас оқушыларының мектептік
- мектепке
дейінгі жаста балалардың
- жоғарғы сынып оқушыларына кәсіби кеңес беру;
- отбасылық кеңес беру.
Ата-аналармен:
- баламен өзара қарым-қатынас сұрақтары және тәрбие (оқыту) сұрақтары бойынша;
Педагогикалық ұжыммен:
- мектептік және
әлеуметтік дезадаптация
- тұлғалық және кәсіби мәселелер бойынша;
Психологиялық диагностика
Балалармен:
- балаларды мектепке дейінгі жаста психологиялық зерттеу;
- балалардың оқуға
психологиялық дайындығын
- мектепке дезадаптация себебін (әлеуметтік, индивидуалды және т.б.) диагностикалау.
Ата-аналармен:
- бала және
ата-ана қатынасын
- сауалнама жүргізу.
Педагогикалық ұжыммен:
- нақты сұраныс бойынша педагогикалық ұжыммен сауал жүргізу;
- психологиялық сауалнама жүргізу.
Психологиялық кеңес беру
Балалармен:
- 7-17 жас оқушыларының
мектептік дезадаптация
- мектепке дейінгі
жаста балалардың
- жоғарғы сынып оқушыларына кәсіби кеңес беру;
- отбасылық кеңес беру.
Ата-аналармен:
- баламен өзара қарым-қатынас сұрақтары және тәрбие (оқыту) сұрақтары бойынша;
Педагогикалық ұжыммен:
- мектептік және әлеуметтік дезадаптация сұрақтары бойынша;
- тұлғалық және кәсіби мәселелер бойынша;
1.3. Әлеуметтік психологиясы және түзету-дамыту жұмысы
Балалармен:
- бала, мұғалім, ата-ана сұранысы бойынша жеке психологиялық сабақ жүргізу;
- модельдеу жобалары бойынша дамытушы сабақтарды жүргізу;
- 1-сынып оқушыларын
оқуға бейімделудің
- 5-сыныптарда
бейімделу-дамыту ортасын
- жеткіншектердің өмірлік және кәсіби өзін-өзі анықтау үдерісін белсендендіру бойынша сабақтар жүргізу;
- бала және ата-ана дамытушы сабақтары.
Психологиялық ағарту – психологиялық мәдениетті көтеру
Оқушылар
– психология сабақтары;
- сыныптан тыс іс-шаралар.
Ата-аналар
– жиналыс, семинар.
Педагогтармен
–
семинар, конференция,
Психопрофилактика жұмысы
§
Оқу мен демалысты
§ Кикілжің және стрестік жағдайларда, қиын жас кезеңіндегі тәртіп тәсілдерін үйрету;
§ Ішімдік пен нашаның бала психикасына әсері;
§ Гармонияда тұлғаны дамыту;
§ Дамудағы ауытқулардың алдын алу.
Әдістемелік-ұйымдастыру жұмыстары
n Педагогтар және әлеуметтік жұмыскерлердің психологиялық біліктілігін көтеру мақсатында семинарлар (ақпараттық және оқытушылық) жүргізу.
n Ата-аналардың балалармен
психологиялық сауатты қарым-
n Әдістемелік материалдар даярлау.
n Ғылыми зерттеулер жүргізу.
n Ғылыми-практикалық семинарларға, конференцияларға қатысу.
n Жиналыстарға
және әдістемелік
n Кабинетті жабдықтау және т.б.
Педагогтармен психологиялық жұмыс
Педагогикалық ұжыммен:
- оқушыларға психологиялық-педагогикалық ілесу бағдарламасын жүргізу;
-
психологиялық-педагогикалық
-
Өзін-өзі реттеу мәселелері
Психолог жұмысының іс-қағаздары
1. Бір жылға және әрбір тоқсанға жұмыс жоспарын жасау.
2. Келесі бөлімдер бойынша журнал
- дамытушы сабақ;
- кеңес беру (жекелей-бала, ата-ана, педагог);
- Мамандарға бағыт беру.
3. Дамытушы сабақтар
және оқу курстарының
4. Психология бойынша оқу курстарының тақырыптық жоспары және журнал.
5. Өткізілген іс-шараға
мониторнинг жасаудың
6. Оқушы және сыныптың диагностикалық картасы.
7. Жыл қортындысы бойынша
есеп және аналитикалық
Ұлттық бірыңғай тестілеудің психологиялық жағдайларын шешу жолдары
Бүгінгі таңда білім беру
Сондықтан да психологтар
Мақсаты: Бірыңғай
мемлекеттік емтиханға
өзін-өзі реттеуін;
өзін-өзі бақылау дағдысын оқытуын;
сенімділігін арттыруын жүзеге асыру.
Міндеттері:
1. Стреске қарсы тұруын арттыру
2. Сенімді мінез-құлық дағдысын арттыру
3. Эмоциялық ерік сферасын дамыту
4. Эмпатия сезімін дамыту, өзіне көңіл бөлу және айналадағыларға сенім білдіру.
5. Ішкі резервтерді тірек етіп, өзін-өзі бақылау дағдыларын дамыту.
6. Іс-әрекетін талдағанда өз жауапкершілігін сезінуге көмектесу
7. Конструктивті өзара әрекет дағдысына оқыту.
Көзіңіз шаршаса не істейсіз?
Емтиханға дайындалу кезінде көзге ауырлық түседі. Егер көзің шаршаса, онда ағзаң шаршайды. Мұндайда емтихан тапсырмасын орындауға күшің жетпейді. Сондықтан да көзіңнің демалуына жағдай жасау қажет.
Кез-келген екі жаттығуды орында:
- кезегімен жоғары-төмен (25 сек), оңға-олға (15 сек) қара;
- көз қарашығыңмен аты-жөніңді жаз;
-ұзақтығы бір затқа 20 секунд, сосын алдыңдағы қағазға 20 секунд көзіңді тік;
- сағат тілі
бойынша оған кері етіп, көз
қарашығыңмен және квадрат,
Бұл күнді үш бөлікке бөл:
- емтиханға дайындық күніне 8 сағат
- спортпен айналысуға, таза ауада серуендеуге, би алаңына баруға 8 сағ;
- 8 сағаттан кем ұйықтама және қажет болса, түсте демалып ал.
Тамақтану
Тамақтану 3-4 реттен және витаминге толы болу керек. Тамақтанғанда грек жаңғағын, сүт өнімдерін, балықты, етті, көкністі, жеміс-жидекті, шоколадты қолдану керек. Тағы да бір кеңес: емтихан алдында тамақтанбау керек.
Сабаққа арналған орын
Жұмыс кеңістігін дұрыс ұйымдастыр. Үстел үстіне сары және күлгін түстен суреттер мен заттар қой, өйткені ол интеллектуалдық белсенділікті арттырады.
Үлкен материал қорын қалай есте сақтау керек
Материалды
сұрақтар бойынша қайтала.
Ойды қалай дамытамыз?
1. Ақылды
болғың келсе парасаттылықпен
сұрақ қоюға, мұқият тыңдауға,
ештеңе айту қалмаса үндемеуге,
2. Білімді ойлаусыз игеру мүмкін емес, білімсіз ойлау да мүмкін емес.
3. Ойлауды
дамыту – бұл өз ақылыңды
байыту. Білім қайнары әртүрлі
болуы мүмкін: мектеп, кітаптар, теледидар,
адамдар. Олар заттар мен
4. Ойлау сұрақтардан басталады. Барлық ашылулар «Неге?» және «Қалай?» сұрақтар арқылы жасалынған. Сұрақ қоюға? Оған жауап табуға үйрен.
5. Ойлау
– дайын стандартты шешімдер
керекті нәтижеге жетуге
6. Затта
немесе құбылыста түрлі
7. Адам
объектінің белгілерін
8. Ойлау
мен сөлеу бөлінбейді. Ой дамуының
міндетті түрдегі шарты –
1.4. Есте сақтаудың кейбір заңдылықтары
1. Есте
сақтаудың қиындығы оның
2. Біркелкі жұмыста есіңде сақтағаның көп болса, онда түсіну де жоғары.
3. Бөліп оқыған, бірден оқығаннан жақсы. Бірден оқымай үзілістермен, аз-аздап оқыған жөн.
4. Жай ғана бірнеше рет оқығаннан гөрі, есіңде қалғанын қайталауға көп уақыт бөлген тиімдірек.
5. Егер
көп және аз екі материалмен
жұмыс істесең, көбінен
6. Түсінде адам есте сақтамайды және де оны ұмытпайды.
1. Ақыл-ой мен дене еңбегін кезектестіру
2. Гимнастикалық
жаттығуларды, яғни денені айналдыру,
баспен тұру жаттығуларын
3. Көзді сақтау үшін, әрбір 20-30 минутта үзіліс жасау (кітаптан көзіңді
СТРЕСС
Қазіргі заманда жиі қолданатын, сәнді сөз.
СТРЕСС – бұл адам ағзасының физикалық және психикалық тұрғыдан күштену қалпы.
Біз оны әруақытта сезінеміз – сыныпта өзімізді тұрып таныстырарда, асқазанның ішінде қуыс бардай сезім болады, емтихан уақытында шексіз ашулану, ұйқысыздық. Болмашы стрестің өзі шарасыздыққа алып келеді. Стресс адам тіршілігінің ажырамас бөлігі. Дей тұрғанмен стрестің өте қауіпті жағдайларын ажырата білу керек.
Стресті қалай жеңуге болады?
Мақсаты: Теориялық аспектілерге тоқталу және стрестен арылудың жаттығуларын ұсыну.
Әдебиеттерде
стресс туындауының себептерін
көптеп жазады. Бұл күнәні сезіну,
Көбісі стресс факторы болып табылатын мектепті ұнатпайды. Не істеу керек? Одан құтылудың тәсілі өмір стиліңізді және өзіңізді өзгертіңіз!
Уолтер Расселдің
сөзін келтіргім келіп отыр: «Егер
жек көрген нәрсеңмен
Стресті болдырмау үшін не істеу қажет?
Біріншіден: стресс
кезінде ағзадағы витаминдер
қоры. әсіресе В тобы тез таусылады.
Көптеген дәрігерлер күнде
Екіншіден: дене жаттығулары өте пайдалы. Спорт залына барыңыз, жаттығу жасаңыз, билеңіз, ән айтыңыз, қалада серуендеңіз, бассейнге, моншаға барыңыз.
Үшіншіден:
психикалық және дене
Төртіншіден:
үйлесімді өмір үшін жанұяның,
достардың қолдауы қажет.
2.1. Жоғарғы
сыныптағы оқушылардын әлеуметт
Жоғарғы сынып оқушыларымен мектепке бейімделу деңгейін қалыптастыру мақсатында, баланың мектепте оқуына психологиялық дайындығын дамытуға арналған жаттығулар мен ойындар өткізілді.
8-сынып оқушыларымен
танымдық интеллектуалдық және
логикалық қабілеттерін
Мінез-құлықтағы
жағымды қасиетті қалыптастыру,
дамыту, өзара әрекеттестікті
Мектеп бітірушілердің кәсіптік қабілеттерін шағын зерттеу аясында 9-сынып оқушылары сынақтан өтті. 9-сыныпты бітірушілердің кәсіптік жеке бейнесін бағалау барысында оқушылар төмендегідей мамандықтарды таңдаған.
10- сынып оқушыларынан «
11«А»,«Ә» сыныптарына сауалнама жүргізілді. Мақсаты- оқушыларды мамандық таңдауға бейімдеу.
Зерттеу жұмысына оқушылар толық қатысты. Оқушылардан алынған сауалнаманың нәтижесі:
Қандай жоғарғы оқу
орнына түсесіз?- деген сұраққа,
ЕҰУ –тін көбі таңдаған. Қандай
мамандық таңдадың және
«Ұлттық бірыңғай тестілеудің психологиялық жағдайларын шешу жолдары»атты лекция оқылды. Мақсат-бірыңғай мемелекеттік емтиханға дайындық кезеңінде оқушылардың мінез-құлық стратегиясымен тактикасын өңдеуін, өзін-өзі реттеуін, өзін-өзі бақылау дағдысын қалыптастыру.
Лекция барысында
Ұлттық бірыңғай тестілеудің
психолгиялық шешу жолдары
бойынша оқушыларға күн
Өз кезегінде оқушылар
қызығушылықтарын білдіріп, өз күн
тәртіптерімен бөлісіп,
«Ұлттық Бірыңғай Тест-білім сапасының негізі» атты тренинг өтілді.
Тренинг мақсаты:
Мектеп
түлектерінің ҰБТ-ға
Үлгерімі төмен оқушылармен жүргізілген жұмыстар:
2009-2010 оқу
жылындағы үлгерімі төмен
Оқушылардың
оқу пәндеріне үлгермеу
Дарынды оқушылармен жүргізілген жұмыстар:
Дарынды
оқушыларға құрылған жұмыс
Дарындылықты
анықтауда бірнеше жақта
Хаан
мен Кафф әдістемесі негізінде
жасалынған «Дарындылық
Жұмыс барысында дарындылықтың қалыптасу деңгейлері екі топта қарастырылды.
Актуальді
дарындылық-бұған
Потенциалдық дарындылық- баланың жалпы психикалық мінезінде белгілі бір қабілеті бар, бірақ ол еш жерде байқалмайды , сондықтан жағдай жасағанда ғана нәтижелі болады. Бұл топқа жататын оқушылар- Қазалиева Іңкәр 8 «А», Жақсұғұлова Зухра 8 «Ә», Дастанов Санжар 9«А» т.б

- Мектептегі үлгермеушіліктің теориялық мәселелері
- Мектепте математиканы оқыту әдістемесі
- Мектептен тыс тәрбие жұмысында қойылатын негізгі талаптар
- Мектептің техникалық сипаттамасы
- Мелекеттік бюджет
- Мелиоративное обустройство территории АО «Северный» Шемышейского района Пензенской области
- Мелиоративное устройство сельскохозяйственных угодий
- Мектеп математикасындагы анализ және синтез
- Мектеп оқушыларына үйірме жұмыстарында кесте тігу өнерін оқытып,үйрету әдістемесі
- Мектеп,отбасы жұртшылықтың бала тәрбиесіндегі ортақ мәселері және оны шешу жолдары
- Мектеп пен отбасы байланысының педагогикалық негізі
- Мектептану педагогиканың негізгі саласы
- Мектептегі дене шынықтыру жөніндегі негізгі құжат-оқу бағдарламасы
- Мектептегі информатика курсын оқытуға арналған оқу- әдістемелік құралдарды зерттеу