Мемлекеттік мекемеде бухгалтерлік есепті ұйымдастыру
Тақырыбы:Мемлекеттік мекемеде бухгалтерлік есепті ұйымдастыру
Жоспар
Кіріспе……………………………………………………………
І-тарау. Бухгалтерлік есеп және оны ұйымдастыру
1.1 Бухгалтерлік есептің мәні…………………………………………………..5
1.2 Бухгалтерлік есепті ұйымдастыру………………………………………….7
1.3 Мемлекеттік мекемелер ұсынатын жылдық, тоқсандық есептілік нысандарының көлемі ,толтыру тәртібі……………………………………….10
II-тарау.” Қазтеміртранс“мемлекеттік мекемесінде бухгалтерлік есепті ұйымдастыру
2.1 Бухгалтерлік баланстың мемлекеттік мекемедегі бухгалтерлік есепті ұйымдастырудағы мәні ………………………………………………………..13
2.2 ”Қазтеміртранс “ мемлекеттік мекемесіндегі жұмысшылар және қызметшілермен есеп айырысуды ұйымдастыру……………………………22
III-тарау.Мемлекеттік мекемелерде қаржылық бақылауды жүзеге асыру
3.1 Қаржылық бақылау мен аудиторлық бақылаудың мәні мен маңызы….26
3.2 “Қазтеміртранс”мемлекеттік
мекемесінде қаржылық бақылауды
жүргізу тәртібі……………………………………………………………
Қорытынды………………………………………………………
Қолданылған
әдебиеттер……………………………………………………
Қосымша
Кіріспе
Елбасы «Қазақстанның әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясы» атты өз жолдауында атап өткендей, Қазақстан өз дамуындағы жаңа серпіліс жасау қарсаңында, өркенді де өршіл дамып келе жатқан қоғамның іргетасы тек қана осы заманғы, бәсекеге қабілетті және ашық нарық экономикасы бола алады. Қазақстанның әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына кірудің бірінші басымдығы әлемдік экономикаға ойдағыдай кірігуі болып табылады. Осыған байланысты мемлекетті дамыту процесінде бухгалтерлік есепке алу мен қаржылық есеп беру жүйесін бара-бар дамыту ерекше өзектілікке айналады, өйткені бухгалтерлік есепке алудың, қаржылық есеп берудің және аудиттің мақсаты басқару шешімдерін қабылдау үшін мүдделі пайдаланушыларды экономикалық ақпаратпен қамтамасыз ету болып табылады.
Бұл курстық жұмыстың басты
мақсаты мемлекеттік
Бухгалтерлік есепке алу
және аудит саласын дамыту тұжырымдамасының
міндеті Қазақстан
Бухгалтерлік есеп – кәсіпорынның шаруашылық қызметін үздіксіз құжаттық байқау мен оны бақылау жүйесі болып табылады.
Бухгалтерлік есеп жұмысы экономикалық кезеңді қатынастарды көрсетеді және әр кезеңдерге сай дамиды. Бухгалтерлік есеп базарлы сауданы, технологиялық ерекшеліктерге сай өнім өндіруді, экономикалық бостандықты, кәсіпкерлік қатынастарды, бірлескен әрекеттерді т.с.с. байланыстар жөніндегі көрсеткіш мәліметтерді хабарлап, талдап, мұның негізінде тиімді шешімдер қабылдайтын, өз орыны, өз әдісі мен принципі бар пән.Бұл курстық жұмыста жалпы мемлекетік мекемелердегі бухгалтерлік есепті жүргізу тәртібіне,кәсіпорындармен ұйымдағы күнделікті болып отыратын барлық операцияларды шаруашылық процестермен ,шаруашылық құралдарының қозғалысын,олардың өнім өндіруге қатысуымен оның нәтижесін есептеуіне жалпы тоқталу.Бухгалтерлік есептің негізгі мақсаты:барлық мекемеде,кәсіпорындарда рындалатын операциялардың ,уақытында орындалып есепке алынуы ,олардың қазіргі күнгі уақыт талаптарына сай орындалуын бақылау жасау.
Мемлекеттік мекемелерде бухгалтерлік есептің ақпараттық мәліметтері мен көрсеткіштеріне сүйене отырып,экономикалық талдау жасалады.Бастапқы және арнайы құжаттарға жазылып, тіркелген нақты көрсеткіштер негізінде жүргізіледі.Бухгалтерлік есептің негізгі міндеті шаруашылықтың барлық саласында нақты тұжырымды мемлекеттік талапқа сай,есептеу жұмысын жүргізу.
І-тарау. Бухгалтерлік есеп және оны ұйымдастыру
1.1 Ұйым қызметіндегі бухгалтерлік есептің маңызы мен қызметі
Меншік иелігінің кез келген түрлері, нарықтық әрекетке түсуші заңды тұлғалар, ұйымдар мен мекемелердің барлығында бухгалтерлік есеп және аудит жүргізіледі. Меншігінде қаражаттары мен мүліктері, қорлары мен капиталы, алған міндеттемелері, өндірілген дайын өнімдері, тауарлы-материалды құндылықтары, негізігі құралдар мен айналым қаражаттары, сатып алу мен сату өрісі, шаруашылық жүргізу үрдісі бар шаруашылық ұйымдарда бухгалтерлік есеп жүргізу жүйесі экономикалық қатынастардың басты мәселесіне жатады. Сондықтан бухгалтерлік есепті күрделі жүйе деп түсінген жөн. Экономикалық қатынастардың барлығы да есепке алыну керектігі бухгалтерлік есепке тән мән мен мағына, алғы шарт және міндетті түрде орындалуға тиісті нақтылы үрдіс болып табылады.
Бухгалтерлік есеп жүйесі ұйымдардағы сатылы экономикалық үрдісті қамтамасыз ету бағытында құрылуы керек. Шаруашылық фактілері экономикалық үрдістің кезеңдік негіздерін құрайтын заңдылық сабақтастыққа жауап беретін болып қалыптасады.
Ол мынандай кезеңдерге бөлінеді:
- активтер мен бұлардың көздерін қалыптастыру;
- инвестициялар келтіру;
- қаржылық активтерді қаржыландыру және несиелік міндеттемелерді қабылдау;
- қалыпты жағдайда жүргізілетін өндірістік процестердің өзгерістері мен қалыптасуын есепке алу;
- өндірістік шығындар жұмсап, табыстар
табу жолдарының
есебін жүргізу;
- түскен табыстар (пайданы) бөлу және қайта бөлу;
- бөлінбеген таза пайданың ұдайы көбеюін
қамтамасыз ету
және түскен таза пайданы өндіріс үрдісін
кеңейту мен ары қарай
жетілдіруге, бұлардың қорлануын қалыптастыруға
жүмсау.
Экономикалық заңдылықтардың өндірістік үрдісте іске асырылатын кезеңдеріне тән құрылған жоғарыдағы сабақтастық кезеңдер қаржылық талдау мен басқарушылық шешім қабылдау үшін аса қажет.
Бұл мақсаттар мен міндеттердің нақтылы іске асатындығын есепке алып, ақпараттар жүйесін қалыптастыруда бухгалтерлік есептің атқаратын рөлі өте зор. Бухгалтерлік есеп жүмысы экономикалық кезеңді қатынастарды көрсетеді және әр кезеңдерге сай дамиды. Бухгалтерлік есеп - базарлы сауданы, технологиялық ерекшеліктерге сай өнім өндіруді, экономикалық бостандықты, кәсіпкерлік қатынастарды, бірлескен әрекеттерді т.с.с. байланыстар жөніндегі көрсеткіш мәліметтерді даярлап, тиісті тұтынушыларға хабарлап, талдап, мұның негізіне тиімді шешімдер қабылдайтын, өз орны мен әдісі және принципі бар пән. Сондықтан бухгалтерлік есептің алғы шарты экономикалық қатынастарға, мұның өзін теориялық тұрғыда зерттеуге, басқарудың тиімді жолдарын анықтауға ақпараттар дайындайтын ерекше бағыттағы айрықша жүйе.
Қандайда болмасын есеп ақпараттары мен көрсеткіштерін, мұндағы мәліметтерді экономикалық маңызы зор мәселелер деп қараған жөн. Бухгалтерлік есеп нарықтық қатынастарға байланысты іс-әрекеттерді саналы түрде жүргізу мен мәліметтерді жан-жақты қолдану және бұлардың маңызын түсіну үшін ақпаратар жинап, тиімді және тиімсіз, пайдалы және зиянды мәліметтер жүйесін топтастырып, белгілі дәрежеде шешім қабылдау үшін көрсеткіштер мен мәліметтер даярлайды.
Нарықтық қатынастар мен меншік иелігіне сүйеніп қол ұшымен жалғасып, сыбайластық әрекеттерге барушы және жұмыс бабын жеке басының игілігіне пайдаланушы, заңсыз жүріп қаражат табушы алаяқтар арасында күрес жүргізуде де бухгалтерлік есептің атқартын рөлі зор. Мұндай әрекеттерді болдырмау үшін әрбір атқарушы бухгалтер өз кәсібін сыйлап, таза және сапалы еңбек етуі керек.
Бухгалтерлік есеп бүкіл халықтық ілімге жатады. Мұның диапазон кеңістігі мол. Сондықтан, экономиканы басқару жүйесін жетілдіру, халықтың сұранысы мен тұтынысын зерттеу, базарлы саудаға тән шешім қабылдау, тексеру мен бақылау жүйесін кеңінен қолдану, есеп көрсеткіштерін қарапайымдау, заңсыз қағаз бастылықты болдырмау үшін бухгалтерлік есеп ілімі өз мәні мен мақсатын жоймайтын сабақтастық бағытта болуы керек.
Бүгінгі күннің талабына сай бухгалтерлік есепте қолданылатын үлгі - мәтін, бастапқы құжаттарды рәсімдеу, есеп регистрлары және қорытынды есеп көрсеткіштері т.б. жазулардың көлемі мен маңызы қарапайым жолдармен жасалып, пайдаланушы қауымға түсінікті болуы керек.
Енді бухгалтерлік есеп жүйесінің алдына қойылған жалпы мақсаттар мен талаптарды шешудің бастапқы сабақтастығына тоқталайық. Жалпы есеп жүйесінде қабылданған тәжірибеге және көптеген ғалымдардың зерттеулеріне қарағанда бухгалтерлік есеп ең әуелі өзінің байқау, өлшеу, тіркеу принциптерін жүзеге асырады.
Байқау принципі деп шаруашылық жүргізушілер өрісіндегі фактіні немесе обьектіні көзбен көруді айтамыз.
Өлшеу деп натуралдық өлшеммен берілген есеп обьектісін ақшалай өлшемге айналдыруды айтады.
Тіркеу деп бухгалтерлік есеп мәліметтері мен көрсеткіштерін ақпараттар тасушы құралдарға түсіруді айтамыз.
Сонымен байқау өлшеу және тіркеу принциптері бірімен бірі тығыз байланысқан бірінің мазмұнын бірі толықтырып отыратын сабақтастық жүйе деп тануымыз керек.
Бухгалтерлік есеп деп ұйымдар қызметін тиісті ақпараттар және мәліметтермен қамтамасыз ететін мәні мен пәні бар жүйені айтамыз.
Сондықтан бухгалтерлік есеп экономикалық ілімінің тәжірибелік элементіне жатады. Дей тұрғанмен, бухгалтерлік есеп басқару жүйесін қамтамасыз ету мақсатын іске асыру үшін өзінің арнайы әдістері мен ережелерін қолданады. Бухгалтерлік есеп бақыланатын және өлшеу мен тіркеуге, тексеруге, қорытындылауға жататын көптеген шаруашылық фактілерінен туындайды. Шаруашылық фактілерінің маңызы мен мақсатын түсіну үшін бухгалтерлік есепке тән ерекшеліктердің мәні мен мағынасын түсіне білу керек. Бугалтерлік есепке тән мақсат ұйымдар қызметіндегі барлық орын алған шашыранды шаруашылық фактілерін жүйеге келтіріп тиісті құжаттарға жазу, бұларды бағалау, жинақтау мен қорытындылау болып табылады.
Халықаралық қаржылық есеп стандарттары талабына сай бухгалтерлік есеп жүйесіне негізінен үш түрлі талап қойылған. Ол талаптар шындықты, жан-жақты обьективтілікті және іске асырылатындық сенімділікті көрсететін принциптерге жауап беруі керек.
Белгілі бір ұйым өрісінде даярланған мәліметтер шындық жолмен арнайы қабылданған ереже-нұсқауларға сай орындалып, сыртқы пайдаланушылардың күмәні мен күдігін туғызбайтын болса, онда даярланған мәліметтер шындық принципімен, басқа да мамандардың қатысуымен жасалып, осы ұйымның экономикалық жағдайын толығымен сипаттайтын болып, сараптаушылар талабын қанағаттандырса, онда даярланған мәліметтер объективтік принциппен орындалды деуге болады. Белгілі ережелерді, қағидалар мен әдістемелерді толығымен қолданып, жасалған ақпараттар ішкі және сыртқы пайдаланушылардың мүддесін қанағаттандырса, онда сенімділік принципі орындалды деуге болады.
Жоғарыда айтылғандарды қорытындылай келіп, бухгалтерлік есеп пәніне анықтама берелік.
Бухгалтерлік есеп пәні деп - ұйымдардың шаруашылық өміріндегі (меншігіндегі) активтер, меншікті капитал және міндеттемелер өрісіндегі қозғалыстарды байқап, өлшеп, тіркеп, жинақтап, үздіксіздік жолдармен құжаттап қорытындылайтын үрдісті айтамыз. Бухгалтерлік есеп көптеген әдістер мен принциптерді, арнайы ережелерді зерттейді.
¥йымдардағы бухгалтерлік есеп жүргізу мақсаты екі деңгейде танылады.
Бірінші деңгейде бухгалтерлік есептің тіркеу қызметі және көптеген шаруашылық фактілері мен экономикалық өзгерістерін жинақтау, ақшалай өлшемге айналдыру қызметі орындалады.
Екінші деңгейде бухгалтерлік есептің күрделі мәселелері атқарылып, әртүрлі әдістерді, ережелер мен принциптерді қолдана отырып, бухгалтерлік есеп жүйесінде жасалған қорытынды ақпараттар жүйесіндегі шаруашылық фактілерінің маңызы бағаланып өлшенеді, шашыранды фактілер жинақталып талданады.
Басқару үрдісінің негізгі саласы болып танылған бухгалтерлік есеп жүйесі арқылы ұйымдардың ағымдағы қызметінің барысы тексеріледі, сапалы даярланған ақпараттарды талдай отырып, стратегиялық және тактикалық бағыт анықталады, ресурстарды тиімді пайдаланудың жолдарын қабылдаудағы субъективтік факторларды болдырмаудың тәсілдері қарастырылады.
Сапалы жүргізілген бухгалтерлік есептің мақсаты төмендегі сатылы қызметтерді қамтамасыз етуге арналған:
- ұйымдардың табыс
түсіріп, бәсекелестік
- активтерді өз орнымен тиімді жұмсау
арқылы өндірілген
өнімдердің өсу қарқынын және бұларды
сатудан түскен түсім
көлемін бухгалтерлік есеп жүйесінде
айрықша зерттеу;
- меншіктің барлық түрлерінің сақталуын,
активтердің қолда
бары мен қозғалысын, ұйымдардың қаржылық
және төлем
өтеушілік қабылетінің орындалуын тексеру;
- алдау, ұрлау, көзбояушылық
және сыбайластық жағдайларды
болдырмау, ақша т.б.
- бухгалтерлік есеп, аудиторлық қызмет және салық жөніндегі заңдардың сақталуы мен нормативті актілердің орындалуын қадағалауға мүмкіндік жасап отыру.
Бухгалтерлік есеп өрісінде төмендегі мәселелердің шешілуі қамтамасыз етіледі:
- ұйымдар өрісіндегі шаруашылық үрдістің қорытындыеын шығарып, басқарушылық шешім қабылдауға қажетті ақпараттар қалыптастыру, сондай-ақ қаржы салымшы инвесторлар, қоюшылар, сатып алушылар, несиелендірушілер, салық және қаржы органдары арасындағы қалыпты жағдай жасау мақсатында толық және сенімді ақпараттар қалыптастыру;
- экономикалық ресурстардың және активті мүліктерді тиімді әрі орынды пайдалану үшін, бүлардың қолда бары мен қозғалысын тексеріп отыруды қамтамасыз ету.
Бухгалтерлік есептің ең негізгі мақсаты — ұйымдар қызметінің өсу қарқынын қамтамасыз ету, әртүрлі варианттағы салыстырмалы мәліметтер қалыптастыру, талдау шараларын орынды жүргізу арқылы басқарушылық шешім қабылдау болып табылады.
Бухгалтерлік есеп кәсіпкершіліккпш айналысушы түлғалардың барлығына қажетті білім беруді қамтамасыз етеді.
Жалпы экономикалық ақпараттарын қалыптастырудың да өз ерекшеліктері, объектілері мен әдіс-тәсілдері, ережелері, сондай-ақ принциптері болады. Есеп ақпараттары байқау және көру, жинау, өңдеу, тікеу, басқарушыларға ақпараттар даярлау кезеңдерінен қалыптасады. Есеп ақпараттарын жинақтау мен топтастыру жүмыстары арнайы принциптерге сай қабылданған әдістер мен тәсілдер бойынша жүргізіледі.
Бухгалтерлік есеп өрісіндегі қорытынды ақпараттар қозғалысын тікелей және кері байланыстыру негізінде шаралар белгілеп, зерттеу бағытын қамтамасыз етіп, ақпараттардың әмбебаптық қасиетін іс-тәжірибеге енгізудің жолдары қаралып отырады.
Бухгалтерлік есеп талабы ақылға сиятын жолдармен іске асырылып, активтер, пассивтер, капитал, табыс және шығындар өрісіндегі ақпараттарды жүргізу тұрақтылығын сақтау және жаңалап отыру міндетін атқарады. Осылайша қалыптасқан ақпараттарды кеңінен пайдаланудың нәтижесінде әрбір есепті кезеңдерге қарай ұйымдардың қаржылық және өз қызметін сапалы атқарғандығының қорытындысы бағаланады. Ұйымдардың қызметінің нәтижесін қорытындылау үшін синтетикалық жинақтау шоттарындағы қалдықтар бухгалтерлік балансқа жазылатындығын есте сақтау керек.
Қорыта келгенде, бухгалтерлік есеп жүйесінде, мұның өзіне тән әдіснамалары мен ережелері және есеп жүргізудің айрықша принциптері қалыптасқан. Әдіснамалар мен принциптерді дұрыс қолдана білудің маңызы өте зор. Бухгалтерлік есеп өзімен өзі шектеліп қалған пәндер қатарына жатпайды. Есеп жүйесі көптеген әлеуметтік және экономикалық жағдайларға тікелей әсер етеді. Бухгалтерлік есептің рөлі мен мүмкіндігі халықаралық бизнестің қүрылуы мен қалыптасуына, мүның дамуы мен өркендеуіне ықпал етеді. Бухгалтерлік есеп тілі жан-жақты түнық ақпараттар жүйесімен қамтамасыз етілген жағдайда бизнеске қатысушы жақтар ұтымды арақатынастық байланыста болады.
Баршамызға белгілі кез-келген саладағы бизнес табысы көбінесе бухгалтерлік есептің дұрыс жүргізілуіне тікелей байланысты болып табылады. Шаруашылық субъектілеріндегі шаруашылық операциялары бизнес тілі болып табылады. Бизнес барлық қатынасушыларын бір мақсат біріктіреді, яғни бухгалтерлік мәліметтер жеткілікті және толық болуы шарт.
Сонымен, бухгалтерлік есеп деп – кәсіпорындарды ақпараттар және мәлімттермен қамтамасыз ететін мәні мен пәні бар жүйені айтамыз. Нарықтық қатнастардың экономикалық өмірге енуіне байланысты, әсіресе коммерциялық бағыттағы және меншікті кәсіпорындар табыс табуды мақсат тұтады. Егер бухгалтерлік есепті кәсіби бухгалтерлер мен ақпараттарды пайдаланушылардың көз қарасы тұрғысынан қарайтын болсақ, онда бухгалтерлер үшін ақпараттардың қашан және қандай жұмыстарын жүргізумен қатар, қаражаттар мен олардың құралу көздерінің қозғалысын есептеп, қорытынды есепке түсіру мақсаты туындайды.
Кез-келген шаруашылық субектілері шаруашылық процесі кезінде шаруашылық активтері мен міндеттемелері және меншікті капиталда өзгерістерді қалыптастыратын көптеген шаруашылық операциялары мен қызметтерді орындайды.
Нарықтық қатынастар жағдайында шаруашылық ұйымдары әр түрлі көздерден келіп түсетін капитал жиынтығынан қалыптасады, яғни оларға кәсіпорынның капиталына өз қорларын салатын инвесторлар қаржысынан, кәсіпорынның шаруашылық қызмет нәтижесінде қалыптасатын қаржысынан қалыптасуы мүмкін. Әр түрлі көздерден қалыптасқан кәсіпорын қорлары әр түрлі мақсаттарға жұмсалады: шаруашылық субъектілерінде негізгі қорларды қалыптастыруға, тауарлы босалқыларды қалыптастыруға, еңбек ақы төлеуге, дебиторлық қарыздарды қаржыландыруға және тағы басқаларға.
Қазіргі заманғы бухгалтерлік есептің мәліметтері бойынша дивиденд саясаты, негізгі және айналым қорларымен, ақша активтерімен жұмыс істеудің арнайы әдістері, салық есебінің ережелері мен әдістері анықталады. Осылайша бухгалтерлік есеп активтер мен пассивтердің, құрылымын, ақша қаражаттарының, тауарлы-материалдық қорлардың, негізгі құралдардың қозғалысын және басқа да бухгалтерлік есептің барлық объектілерін зерттейді.
Жалпы бухгалтерлік есептің жүргізілуі шаруашылық субъектілеріндегі активтер, міндеттемелер және меншікті капиталдың ақшалай түрде мәліметтерді ағымдағы қадағалау, жинау, тіркеу және оларды қалыптастыру және шаруашылық өмірдегі барлық операциялардың құжаттық операцияларын жүргізумен сипатталады, яғни бұл бухгалтерлік есеп пәнінің анықтамасы болып табылады. Есеп – бұл тек қана шаруашылық өмірдегі операцияларды тіркеу және қадағалау ғана емес, сонымен қатар кәсіпорынның мүмкіндіктерін сипаттайтын даму жолдарын анықтау болып табылады. Бухгалтерлік есеп экономикалық іс-әрекеттердің сандық мәліметтерді өлшеуімен айналысады.
Бухгалтерлік есеп өрісіндегі көрсеткіштер жүйесін қалыптастырылып, бұл үрдісті дұрыс ұйымдастырудың басты мақсаты - сыртқы пайдаланушылар мен кәсіпорын басшыларын ақпараттармен қамтамасыз ету. Ақпараттармен қамтамасыз ету басқару жүйесінің элементіне жатады. Басқару дегеніміз – шешім қабылдау, ал тиімді басқару үшін ақпараттар жүйесін жинақтау арқылы көптеген берекесіздіктерді, түсінбеушілік пен орын алған қарама-қайшылықтарды дұрыс шешуге болады. Яғни ақпараттар өз бетінше қалыптаспайды, мұның үшін мәліметтер қажет, ал мәліметтер ақпараттар жүйесін құрайды. Ақпараттар деп шаруашылық өміріндегі фактілердің орын алғандығын хабарлау дейміз.
Нарықтық қатынастар жағдайында бухгалтерлік
есеп ақпараттары мен мәліметтерін
пайдаланушылардың мақсаты
Сонымен бухгалтерлік есеп аса көп ақпараттардан тұрады. Көптеген ақпараттарды жинақтап жүйеге түсіру кәсіби мамандардың ғана қолынан келеді. Ақпараттарды жинақтап, бухгалтерлік есеп жүйесіне түсіру үшін көптеген талаптар мен арнайы ережелер қажет. Бұларға: шындық, өз уақытында, қажетті дәлділік т.б. талаптар қойылады. Ақпараттар жүйесіне қойылатын талаптардың ең маңыздысы дер кезінде орындалатын талап.
Бухгалтерлер мен басқа да басқарушы тұлғалар үшін тек жалпы мерзім ғана емес, дәлме-дәл осы күні орындалған бухгалтерлік операциялары қажет. Мұның үшін қажетті көлемдегі және дәл осы күні орындалған операциялар ғана шындық талабымен ұштасады. Айта кететін бір жайт – бұл экономикалық немесе қаржылық талдауға байланысты. Ағымдағы талдау мәліметтері және статистикалық мәліметтер жинақталған күндерден соң, мүмкін көптеген уақыт өткеннен соң да пайдалануы мүмкін. Сондықтан қандайда болмасын мәліметтерді пайдаланып, экономикалық өмірге қосқан күнді өз уақытында орындалған күн деп анықтауға болады.
Келесі талап – қажетті дәлдік. Бұл талаптың негізгі мақсаты бухгалтерлік есеп ақпараттары мен мәліметтерін басқадай сырттағылардың пайдалануы мен кәсіпорынның өзішінде жан-жақты талдау қызметін жүргізуге арналған. «Бухгалтерия» мен «дәлдік» ұғымы бірімен бірі тығыз байланыста болады. Бухгалтерияда дайындалған есеп материалдары абсолюттік дәлдікті көрсетуі керек.
Сонымен, жүргізілген зерттеулердің нәтижесінде біз, бухгалтерлік есептің негізгі мақсаты - ұйымдардың даму тенденциясын анықтау үшін мәліметтерді қолдану және оларды талдау, әр түрлі баламаларды таңдау, басқару шешімдерін қабылдау, сонымен қатар, болжау кезінде инвесторлар мен кредиторларға тиімді ақпараттар беру, потенциалды ақша ағымдарын салыстыру және оларды бағалау, ұйымдардың табыстылығын анықтау болып табылады деп қорытынды шығара аламыз.
Осы мақсаттарға сәйкес бухгалтерлік есеп келесі негізгі міндеттерді шешуге негізделу қажет:
- басқару шешімдерін
қабылдауға қажетті ұйымдардың
қызмет нәтижелері және
- экономикалық ресурстардың
рационалды қолданылуы және
- кәсіпорынның басты
мақсаты - табыстың өсіміне жету
үшін бәсекелестік шартында
- ұйымдардың активтерін тиімді қолдану есебінен өнім көлемінің есепте және есеп берулерде өсу жағдайы;
- ақпаратты қолданушылар үшін дер кезінде мәліметтерді беру;
- ҚР-ның «Салық және
басқа да бюджетке төленетін
міндетті төлемдер» Кодексі
1.2 Бухгалтерлік есепті ұйымдастыру
Бухгалтерлiк есептi ұйымдастыру:
1. Басшылыќ немесе дара кәсiпкер:
1) есеп саясатын келiседi және (немесе) бекiтедi;
2) бухгалтерлiк есептi ұйымдастыруды ќамтамасыз етедi.
Есеп саясаты
Ќазаќстан Республикасының
2. Басшылыќ немесе
дара кәсiпкер есеп жұмысының
көлемiне ќарай:
1) бас бухгалтер басќаратын ќұрылымдыќ бөлiмше ретiнде бухгалтерлiк
ќызмет ќұруды;
2) штатќа бас бухгалтер лауазымын енгiзудi;
3) бухгалтерлiк
есептi жүргiзудi және
4) бухгалтерлiк есептi жеке жүргiзудi жүзеге
асыра алады.
Халыќаралыќ бухгалтерлер федерациясының
толыќ мүшесi болып табылатын ұйым - шетел
институтының мүшесi бухгалтерлiк ұйымға
теңестiрiледi.
Бухгалтерлiк
ќызметтiң басшысы. Бухгалтерлiк есептi жүргiзудi,
ќаржылыќ есептiлiк жасауды және ұсынуды,
есеп саясатын ќалыптастыруды ќамтамасыз
ететiн бас бухгалтер немесе басќа лауазымды
адам бухгалтерлiк ќызметтiң басшысы (бұдан
әрi - бас бухгалтер) болып табылады.
Жария мүдделi ұйымның бас бухгалтерi
лауазымына кәсiби бухгалтер тағайындалады.
Бухгалтерлiк ќұжаттарға
ќол ќою ќұќығы
1. Басшылыќ немесе
дара кәсiпкер бухгалтерлiк
2. Электрондыќ
ќолтаңбаны пайдаланатын дара
кәсiпкерлер немесе ұйымдар
Бухгалтерлiк ќұжаттарды саќтау
Дара кәсiпкерлер мен ұйымдар бастапќы ќұжаттарды, ќағаз және (немесе) электрондыќ жеткiзгiштердегi бухгалтерлiк есеп тiркелiмдерiн, ќаржылыќ есептiлiктi, есеп саясатын, есепке алу деректерiн электрондыќ өңдеу бағдарламаларын Ќазаќстан Республикасының заңнамасында белгiленген кезең iшiнде саќтауға мiндеттi.
Бухгалтерлiк ќұжаттама.
1. Бухгалтерлiк
ќұжаттама бастапќы ќұжаттарды,
бухгалтерлiк есеп
Бухгалтерлiк жазбалар бастапќы ќұжаттар
негiзiнде жүргiзiледi.
2. Операцияларды
немесе оќиғаларды ресiмдеу
3. Нысандары
немесе оларға ќойылатын
1) ќұжаттың (нысанныѕ) атауы;
2) жасалған күнi;
3) ќұжат өз атынан жасалған ұйымның атауы немесе дара кәсiпкердiң тегi және аты-жөнi;
4) операцияның немесе оќиғаның мазмұны;
5) операцияның
немесе оќиғаның өлшем бiрлiгi
(сандыќ және ќұндыќ
6) операцияның
жасалуына (оќиғаны растауға) және
оның дұрыс рәсiмделуiне
7) салыќ төлеушiнiң тiркеу нөмiрi.
Операцияның немесе оќиғаның сипатына, Ќазаќстан Республикасы нормативтiк ќұќыќтыќ актiлерiнiң талаптарына және есепке алу аќпаратын өңдеу тәсiлiне ќарай бастапќы ќұжаттарға ќосымша реквизиттер енгiзiлуi мүмкін.
4. Бастапќы ќұжаттар операцияның немесе оќиғаның iске асырылу кезiнде не олар аяќтала салысымен жасалуға тиiс.
5. Есепке ќабылданған
бастапќы ќұжаттарда ќамтылған
аќпарат бухгалтерлiк есеп
Бухгалтерлiк
есеп тiркелiмдерiнiң деректерi топтастырылған
түрде ќаржылыќ есептiлiкке
6. Электрондыќ жеткiзгiштерде бастапќы ќұжаттарды және бухгалтерлiк есеп тiркелiмдерiн жасау кезiнде дара кәсiпкерлер мен ұйымдар операциялардың басќа ќатысушылары үшiн, сондай-аќ Ќазаќстан Республикасының заңнамасына сәйкес талап ету ќұќығы берiлген мемлекеттiк органдардың талап етуi бойынша осындай ќұжаттардың көшiрмелерiн ќағаз жеткiзгiштерде дайындауға тиiс.

- Мемлекеттік мекемеделердегі негізгі құралдар туралы жалпы түсінік
- Мемлекеттік меншік құқығы ұғымы, оның түрлері мен туындау
- Мемлекеттік метрологиялық қадағалау
- Мемлекеттік метрологиялық қадағалаудың нәтижелері
- Мемлекеттік опасыздық қылмысының объектісі және объективтік жағы
- Мемлекеттік органдар
- Мемлекеттік органдарды ақпараттандыру
- Мемлекеттік қарыздарды басқарудың теориялық негіздері мен оны реттеудің тәжірибесі
- Мемлекеттік қарызды басқаруда кездесетін мәселелер
- Мемлекеттік қызметке кадрларды іріктеудің қазіргі жүйесі
- Мемлекеттік қызметке кадрларды іріктеудің қазіргі жүйесі
- Мемлекеттік қызметке кадрларды іріктеудің қазіргі жүйесі мен әдістері
- Мемлекеттік қызметкерлердің қызметін бағалау және олардың әкімшілік-хұқтық мәртебесі
- Мемлекеттік қызметті басқару және оның даму болашағы