Висмут

Жоспар:

І. Кіріспе ..........................................................................................................3

ІІ. Әдебиетке шолу........................................................................................6

ІІ. Негізгі бөлім.............................................................................................10

3.1 Препараттың жануар ағзасына  әсері……..............................…......….10

3.2 Висмут қосылыстары  .............................................................................12

3.3 Висмут препараттары.............................................................................14

IV.  Қорытынды...........................................................................................19

V. Қолданылған  әдебиеттер тізімі............................................................20

VI. Қосымша

  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

І. Кіріспе

Висмут ( лат. Wismuthum ) Ві –  элементтердің периодтық жүйесінің Vтобындағы химиялық элемент.Атомдық ядросы 83, атомдық массасы 208,980. Висмут 16 ғасырдан белгілі болғанымен химиялық элемент екендігі 18 – ғасырдың ортасында ғана дәлелденді. Бір ғана тұрақты изотопы ( ²º³Ві )  бар. Қосылыстарында 2, 3 және 5 валентті. Висмут жәй зат күйінде күміс түсті ақ металл, морт сынғыш, оңай ұнтаұталады, тыыздығы 9,8 г\ см³, балқу температурасы 271ºС , қайнау температурасы 1560ºС . Ауада оксид қабығын түзіп сақталады. Висмут қыздырганда оттекпен қосылып Ві2О3 оксидін түзеді. Висмуттың (3) валентті оксиді висмут нитраттарын қыздыру арқылы да алынады, оның амфотерлік қасиеті де бар. Висмут сұйылтылған күкірт қышқылында және тұз қышқылында ерімейді, бірақ азот қышқылымен, азот және тұз қышқылдарының қоспасымен әрекеттеседі. Висмут күкірт және галогендермен реакцияға түсіп, сульфиттер мен галидтер түзеді. Висмут пен германий металынан жасалған  құйманың балқуы өте төмен (45ºС ) болады, сондықтан оны термометрлік автоматтарда пайдаланады. Балқу температурасы төмен болғандықтан әрі жылуды жақсы өткізгендіктен висмуттың қосылыстары  оңай балқитын құймалар , өткізгіштер даярлауда, ал сұйық висмут атомдық реакторларда  жылу тасымалдағыш ретінде қолданылады.

Аталуы. 1819 жылы Шведтік химик И. Берцелиус химиялық номенклатурасын енгізген. Элементтің атауы бірқалыпты, басқаша атауы жоқ.

Құрамы. Қалыпты қысымда тек қана бір ромбоэдрикалық модификациясы бар. Висмутты қайнату кезінде оның көлемі( мұз сияқты) кішірейеді, қатты висмут сұйықтық түрінен де жеңіл. Күшті қысым кезінде металдық висмуттың басқа модификациясы болады. Висмут әлсіз, ұнтақта тез араласады. Висмут- металлдар арасындағы өте күшті диамагнетик.Құрғақ ауада висмут тотықпайды, ылғалды атмосферада біртіндеп тотығу қабаттарымен қапталады. 1000ºС жоғары қыздырғанда оксидті негіз Ві 203 түзеді. Ві 203 хлорлы суспензияда тотығуы 100º С температуралы КОН сулы ерітіндісінде Ві 205 пайда болады. Сонымен қатар , висмут оксидінің құрамындағы  белгілері Ві20, Ві 607 және Ві 8011.Висмут пен күкіртті құрамында Ві2S3 сульфиді пайда болады. Сонымен қатар,  жартылай өткізгіш және термоэлекторлы құрайды. Висмутты селен мен теллурды балқытқанда висмут селениді мен теллуриді пайда болады. Белгілі висмут гологнниді Ві Х3, ВіF3, сонымен қатар  оксигалогенидтті құрамымен ВіОХ ( Х= Cl, Br,I) танымал. Висмутты қышқылдық әсерімен магниймен балқытқанда ВіН 3 висмутин пайда болады.Металдармен әсерлесіп висмутидтер түзеді , мысалы , натрий висмутиді    ( Na) Na3Ві, магний висмутиді және т.б. Висмут тұздарының ерітіндісінде рн төмендесе (3) нитрат, перхлората т.б қалдықтарында әртүрлі гидроксотұздары түзіледі, мыс: Ві ( ОН)2NО3. Бұрын олар ВіО + ионын түзеді деп айтылды, бірақ қазіргі  уақыттта октаэддрикалық катиондары ( Ві 6 (ОН) 12) 6+, ( Ві 6(ОН )4)+ және ( Ві 6( ОН)6+ гидросотұздары түзеді. Ерітілген висмут тұзы улы болып келеді.

Ашылу тарихы. 15 ғасырдан бері белгілі, оловтың түрінде санады, сүрме немесе қорғасын жатқызады. 1529 жылы немістің оқымыстысы таулы аймақ жұмысында және  металлург Г. Агрикол алғашқы металдық висмут туралы жазды. 1739 жылыи. Потт висмуттың химиялық ерекшелігін алғашболып тапты.

Алынуы. Қорғасын, олов және басқа рудалардың қоспасынан висмуттың алынуы бастау алады. өндірістік висмуттың алынуы қорғасын және темір рудаларынан концентрат дайындайды. ( құрамында 9-10% висмуты бар) . Концентраттар гидрометаллургиялық жолмен өңделеді, кейде оларды металлотермиялық өңдеулерден өткізеді. Ең соңғы кезеңінде  висмутты экстранцирларды әртүрлі химиялық және электрохимиялық әдістермен бірге тазартады. Ресейде алғашқы металлдық висмуттың килограмын 1918 жылы К.А. Ненадкевич балқыту  технологиясымен өңдеп алды.

Табиғатта таралуы. Жер қабатында висмут өте аз кездеседі және 9* 10-7%-і құрайды. Табиғатта кейде бос күйінде кездеседі. Маңызды минералдары: висмутин немесе висмутты жылтыр, Ві 253 ( 81,3% ), козалит Pb2Bi2S5 ( 42% ), бисмит Ві₂О₃  және азғана басқалар. Висмут- жиі шашыранды түрде кездесетін элемент, оның өзінің минералдары (мыс, висмут, бисмет) өте жиі кездеседі.

Қолданылуы. Негізгі висмуттың қолданылуы-  оны жеңіл еритін балқымалардың компоненттерін жақсарту үшін қолданылады. Мысалы,  танымал Вуда құймасы, еру температурасы  судың қайнау температурасынан төмен болғанда, басқа да құймалар , мысалы, жеңіл еритіндерді қорғайтындардан дайындағанда қолданылады. Висмут құймасы және марганец ферромагнитті магниттерді дайындауда қолданылады. Висмуттың байланыс, әсіресе Ві2О3, шыны қайнату мен керамика жасауда, Фармоцевтикалық өндірісте, катализатор ретінде және др висмут түрінде қолданылады.

Міндеттері:

1. Препараттың жануар ағзасына әсері
2. Висмут қосылыстары
3. Висмут препараттары.

Мақсаты - Висмут  препаратын қолдану  мақсаты  жараларды емдеуде кеңінен қолданылады, сонын  ішінде  ойық  жараларға қарсы дәрілік заттар.Бұл препараттың  маңызы пайда болған  жараларды қысқа  уақыт  аралығында   емдейді. Препаратты қолданған  кезде  диспептикалық аурулар және аллергиялық  реакциялар пайда болуы  мүмкін.  Мысалы  ұйқысыздық,  нәжістің  қара түске  боялуы, іш  қату  тағы  басқалары. Ал, висмут препаратынын  мына  жағдайларда  қолдануға  болмайды:  лактация, бүйректің  функциясыеның өзгерістері  және  буаздық кезінде.

ІІ. Әдебиетке  шолу

Елинов. Н.П . ( 1974) айтуынша висмут препараттары өткен ғасырда жараларды емдеуде кеңінен әсер еткеннен кейін қолданылған. Н. Pylori  висмут препаратыныңнатигеникобактериялық әсері болып табылатынын көрсетті. Ол бактериоцидтік әсер болып табылады. Бактерия клеткасының жоғарғы бөлімінде орналасқннан кейін, висмуттың қалған бөлімдеріцитоплазмаға енеді. Ол структуралық зақымдануға  және микроорганизмдердің өлуіне әкеліп соқтырады.

Қазіргі уақытта құрамында  әртүрлі геликобактериялық эрадикация схмасы бар висмут препаратын қысқа уақыт аралығында жараларды емдеуде қолданылады.

Висмут препаратын қолданған  кезде диспептикалық ауытқулар ( диарея, лоқсу) аллергиялық реакциялар пайда болуы мүмкін. Висмут сульфиді арқылы  нәжістің қою түске боялуын  естен шығармау керек.Висмут препаратын қалыпты мөлшерде қолданған кезде, қандағы жоғарлау деңгейі білінбейді.

Бірімжанов. Б. А. (1992 ) пайымдауынша висмуттың балқу температурасы төмен болғандықтан әрі жылуды жақсы өткізетіндіктен висмуттың қосылыстары оңай балқитын құймалар,  өткізгіштер даярлауда, ал сұйық висмут атомдық реакторларда жылу тасымалдағыш ретінде қолданылады. Висмут жаратылыста дербес күйде, көбіне қосылыстары – висмут охрасы Ві2О3 түрінде кездеседі. Висмутты  алу әдісі алдыңғы мышьяк пен сурьманікі сияқты.

Висмуттың қасиеттерінде металдық қасиет өте басым, ол оның периодтық системадағы орнына, яғни бейметаллдардың тобнда болғанымен, бұл 7 не 6 топта емес 5 топта, әрі оның ең соңғы элементі болғандығынына тура келетін қасиет. Дербес күйде висмут қызғылт тартқан ақ түсті жылтыр, бірақ  морт металл. Висмуттардың қосылыстарынан мыналарды  келтіруге болады.

Висмут субцитраты- коллоидты  висмуттың үш калий дицитраты  асқазанның қышқыл ортасында жараның  жоғарғы бетіндегі пленканың  қозғалыс қызметін атқарады. Ол тұз  қышқылы мен пепсинге қарсы әсер береді.

Хмельницкиий. Г.А. ( 1987)  пікірінше қазіргі уақытта жаңа шыққан дәрілік заттардың қолдануы мен көрсеткіштері дәрілік препараттарды сатуда ең басты мәселе. Сонымен қатар бұл заттардың жағдайы зерттеуші- врачтарға өте ұнайды,  оларды ойларын жүзеге асыру үшін азғана мөлшері болса да олардың қызығушылығын тудырады. Дәстүрлі байланыстардың өзгеруі кейбір препараттардың әсерінен жаңа терапия әдістеріне ( аспирин) әкеледі немесе олардың туыстарының көпшілікке таралуын көбейтеді. Кейде кейбір емделушілердің  қызығушылығын тудырады.

Висмут препараттары, әсіресе висмут трикалий дицитраты, әлемге танымал және Н pylori  табиғи алгоритіміне еніп емдік мақсатта қолданылады.

Мозгов И. Е (1985 )  айтуынша  висмуттың терапевтикалық нәтижесі препараттың бактерицидтік құрамына байланысты, қосылыстарында бактериалды қабырғалар пайда болады., бактерия ферменттерінингиберлейді ( урсаза, каталаза, липаза жәе тағы басқалары ). H.pylori  адгезиясын эпителиоцитті асқазанда қолданылады. Сонымен қатар, висмут препаратын дәстүрлі түрде тұтқырлағыш заттар ретінде асқазанның қабынуларын емдеу кезінде қолданылады. Әлі күнге дейін бұл препарат асқазан-ішек жолының үстіңгі қабатының патологиясын емдеуде қолданылып келе жатыр. Бірақ зерттеушілер қатары емдеу кезінде ішектің тітіркену синдромын  байқауға ұмтылды, іштің инфекциясы кезіндегі ішектің дистальді бөлігіне дейін  қашық екенін ескеру қажет.

Бұл мақсатта бактериологиялық микроорганизмдерді байқау  мүмкін болмады, мысалы: C.Eifisile . Барлық емдеушілер фиброгастрогентестиноскопиямен биопсияны материалдық қаптамада орындалады.

Зерттеу  барысында  жергілікті жердегі емдеушілердің  аурудан айыққандығы тіркеледі. Терапия жүргізу барысында нәтиже бермегендер арнайы орталықтарға жіберілді. Ауру белгілері  екіден үш жас аралығында болды.  Диареямен ауыратын емделушілердекүніне 6 рет метиоризм болды, асқазанда, яғни іш аумағында  толғаққа ұқсас ауырсынулар екі топқа бөлінді.   Бірінші         ( зерттелуші)  висмут препаратын алды, екінші ( бақылаушы )  антацидті күніне үш рет алды. Осы сияқты  және басқаларда ішектің тітірену стандартты комплексті  терапияда белгілері болды, сонымен қоса  спазмометинтер, ішек антисептиктері, энтеросорбенттер, приобитиктер  пайда болды. Тек қана күніне үш реттен дротаверин гидрохлоридін беріп отырды, ол асқазандағы ауырсынуды тежейтін күшті әсері жоқ препарат. Барлық емдеушілер арнайы диета ұстады.

Святоковский  А. В (1987 ) пікірінше   жоғарыда айтылған ауру адамдарды 3 апта бойы бақылады. Нәтижесінде, емделушілер тобында , антацид алғандарға ешқандай өзгеріссіз өткен, барлық клиникалық белгілері сақталған: сұйық ботқа тәрізді үздіксіз стул, асқазанда ауырсыну және метиоризм. Бірақта зерттелуші топтағылардың күніне 2-3 рет төмендеді, іштің  кебуі азайып, асқазанның ауырсынуы жиіледі. Бірақ жойылып кеткен жоқ.

Арнайы гастроэнтерологиялық бөлімшеде 3 апта емделуден кейін, екі топтағы емделушілерде де 1 күннен соң ешқандай өзгеріс байқалмады.  Бірақ зерртеулерді  мына жайт таң қалдырмай қоймады, осы топтпғы емделушілердің нәжісінің микрофлорасының өзгергендігі  тіркелді және  висмут рпепаратын       ( Де- Нол )  терапияда ішек тітіркендіргіш белгілеріне тағайындады,  дисбактериозды ішпен біріккен патогенді микрофлорлардың өсуін тоқтатуға висмут қабілетті.

Зерттеу барысында тағы да екі топтағы емделушілер жетіспейді. Емделуші топтар қарапайым кешенді терапиядағы және плацебомен ауыратын топтары. Осы топтарды салыстырмалы түрде байқаса  ішектің патологиясында препарат  нақты белгілерді көрсетуі мүкін болар еді. Арнайы дистауа және плацебо емделушілерді және стандартты терапиядан  аурулар үш апта өткен соң көптеген шағым түсірмес пе еді. Негізгі шағымды осы жағдайда антацидтті анда-санда алатын емделушіле береді. Үш аптадан кейін ауру әзірге жойылмайды деп ойлайтындар. Өкініштісі емделушілердің әрі қарай өмірі белгісіз. Мүмкін олар жақсы нәтижелі ем алған шығар. Тағы бір нұсқасы- висмут терапиясына алмастыру,  өткен  нұсқасындағыдай дамуы да ұқсас.

Субботин В. М   пайымдауынша висмут ішектің тітіркендіргіш синдромы, зерттеу. Көрсеткіштері: 10376В асқазанның қышқылдық ортасында висмут препараты үстіңгі қабатын ойық жаралар мен эрозиядан қорғайтын қабат түзеді, мес қарынның ойық жарасы. Кілегейдің агрессия факторларынан қорғайды. Сонымен бірге, олар простагландин өнімдері мен биокарбонат секрециясын көбейтеді, кілегейдің жұмысын стимульдейді және пепсиннің түзілуін азайтады,  Helicobaster pylori қарым- қатынасында микробтарға қарсы белсенді әсер етеді, жергілікті ойық жаралы аймағы мен кілегейде, антибиотиктер шамалы өтетін жерлерге де жақсы натиже көрсетеді.

Әсер етуі. Асқазанның қышқылдық ортасында висмут препараттары ойық жара және эрозия қабаттың  үстіңгі  бөлігін де қорғаныс қабатын түзеді. Сонымен қатар  олар простагландин  өнімдері  мен биокарбонат икрециясын жоғарлатып, кілегейдің жұмысын  стимульдейді.

Машковский  М.Д  ( 1984) айтуынша висмут препараты ойық жараларға қарсы дәрәлік заттар. Гастропротептивті әсер көрсетуі. Қышқылдық ортада асқазан – ішек  трактасында үстіңгі қабаттарында ойық жара  мен эрозиядан қорғайтын қабат түзіп, асқазан сөлін олардың әсерінен сақтайды.

Helicobaster pylori – микроорганизмдеріне қарсы вимут препараты бактерицидті әсер етеді, кейде созылмалы гастритте және рецидивирленген  ойық жаралы  ауруларына қарсы әсер көрсеткен жағдайлар болған.

Фармакокинетика. Висмут субцитраты асқазан – ішек трактасында созылмайды. Емдік кезінде аз ғана висмуттың көлемі  коллоидтан бөлініп қанға түседі. Қанға түскеннен кейін висмут несеп пен бірге және оның плазмадағы концентрациясын экскретирлейді, соңында жылдам төмендейді, нәжіс арқылы шығады.

Терапиядағы орны. Асқазан  мен он екі елі ішектегі ойық жара, гастродуоленит ауруларына ойық жаралардың асқынуы; гастирт,  Helicobaster pylori мен  біріккен.

Висмут құймасы және марганец ферромагнитті магниттерді  дайындауда қолданылады. Висмуттың байланыс, әсіресе Ві2О3, шыны қайнату мен керамика жасауда, Фармоцевтикалық өндірісте, катализатор ретінде және др висмут түрінде қолданылады.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ІІІ. Негізгі бөлім

3.1. Препараттың жануар ағзасына әсері

Висмут препараттарын  қолданғанда жануар ағзасына кері әсері.

Бүйректің функциясының өзгерістерінде , буаздық кезеңінде, лактация кезінде қолдануға болмайды.

Висмут препаратын қолданғанда  нәжістің қара түске боялғаны байқалады, кейде меленмен енуіне ажыратып балауды  талап етеді. Висмут препаратын тексеріссіз ұзақ уақыт қолданғанда іш қату және жалпы стулы төмендейді, бүйректің функциясын өзертіп және бүйрек жетімсіздігі пайда болды, парестезия, ұйқысыздық, естің төмендеуі, энцефалопатия. Кешенді ЛС, магний бар, ішті жүргізуіне әсер береді, құрамында алюминий болса іш қатуларды тудыруы мүмкін және метгем огло бленилис болады.

Сақтау шаралары. Висмут субцитратын  ( Де- Нал) ұзақ уақыт  көп мөлшнрде қолдануға болмайджы, оның салдарынан энцефалопатил оның концентрациясы 5 мкг/ -ді құрайды, ол қарсы әсері 100 кг/п концентрациясында байқалады. Висмут  препаратын қолданғанда ішімдік ішуге болмайды.

Висмут препаратын ішкеннен кейін , 30 мин ішер алдында әртүрлі  сусындарды, сүтті, антацидті препараттарды  қолдануға  болмайды.

Тетрациклинді висмут препараттарымен қатар қолданғанда оның сорылуы азаяды.

Басқа дәрілерді висмут препараттарын қолданғанда, құрамында висмут ( викалин, викаир, ротер) бар, қандағы висмут концентрациясын көтереді.

Висмут препараттары- тұтқырлағыш және антисептикалық дәрілік  заттар ретінде асқазан-ішек  жолдарының ауруларына, сыртқы терінің мқабыну ауруларында қолданылады.

Викалин – құрамында  висмут  нитраты  бар қышқылға қарсы, әлсіз әсер ететін таблеткалар.

Викаир ( Ротер) қолдану  мөлшерлері Викалинге ұқсас, күніне 3 рет 1-2 таблетка тамақтан кейін ½ стакан жылы сумен ішеді, емдік курсы-3 ай, диета сақтау міндетті.

Бисал – жансыздандырғыш, тұтқырлағыш, антисептикалық заттар ретінде энтеритте және колитте 1 таблетка 2-3 рет тағайындайды.

Бүркегіш және сіңіргіш дәрілік затар. Белсенді көміртегі, иіссіз, түссіз қара ұнтақ.Көміртегі шығу тегіне байланысты жануарлық және өсімдіктік болып арнайы өңделіп және беткі қабатында газды, ішімдікті токсиндерден қорғайтын қабат түзеді. Диспепсия, метеоризм, азықтық ішімдікпен улану, ауыр металл тұздарымен уланғанда қолданылады.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.2. Висмутың қосылыстары

Висмутин  -   сульфидтер   класының   Ві2S3. Ромбылық    сингонияда призма, таяқша тәрізді   кристалдар, түйірлі масса, сеппе, талшық сияқты агрегаттар   құрайды. Түсі ақ, қорғасындай сұр, металдай жылтыр. Қаттылығы 2.0-2.5, меншікті салмағы 2,0-6,8 г/см³, электр тогын өткізбейді. Висмут гидротермальді-желілі және жапсарлы – метасоматтиті   кендерде   түзіледі, жеке кендері сирек кездеседі, көбіне қалайы,   вольфрам, мышьяк кендерінде жеке элементті висмут түрінде немесе   арсенопирит, халькопирит және  басқа минералдармен   бірге   кездеседі.    Тотығу белдемінде   оңай бұзылып   оксид немесе карбонат түрлеріне өзгереді . Висмутиннен   висмут   металы  алынады.

Висмут кентастары  -   құрамында висмуты бар шикізат. Бұл қатарға жеке висмут кентастарымен    құрамында висмут бар түсті  және асыл металдардың  кешенді    кентастары кіреді. Висмут   кентастарының басты минералдары висмут, висмутин, козалит, айкинит, гетрадимит    теллуровисмутит, бисмит, бисмутит.  Висмут  кентастарында сондай-ақ,  қорғасын , мыс, күміс, алтын, кобальт, никель кездеседі.

Висмут кентастарында эндогендік және экзогендік жағдайда түзіледі. Эндогендік кендер гранитоид  кешендерінің соңғы сатыларымен байланысты. Олардың түзілуі, негізінен, грейзендік, скарндік  және   жоғарғы температуралы гидротермальдік.   Экзогендік жағдайда түпкі кендердің бұзылуынан түрлі генезисті    шашыранды кенқорымдар   түзіледі. Қазақстанда висмут кентастары  Сарыарқаның сирек металл кендерінде  және Кенді    Алтайдың    полиметалл кендерінде шоғырланған.

Бисмофальк  – комбинирленген  препарат. Таблетка түрінде жіберіледі. Құрамы галлат висмут негізінде және 10 мг нитрат висмут негізінен тұрады. Асқа дейін 2 таблеткадан күніне 3 мезгіл беріледі.

Ранитидин  -   висмут  цитраты Н2- блогтарының антисекреторлық әсері және  висмуттың бактериоцидтік   әсері   болып   табылады. Базальді және тұз қышқылының  стимульденген өңдеуі  мен антигеликобактериалдық   әсер   береді.  Препаратты   құру  мақсатында   таблеткалардың  жалпы  саны   азайтылды.  Ауру организмі жара кезінде   эрадикациоды   терапия   курсын  жүргізгенде таблетканы күн сайын ішу қажет.  Ранитин -  висмут  цитраты мен тағы да 2  апта  бойы  жара  дефектісін  толық  жазылғанға  дейін   жалғастырады. 400 мг/нан таблетка  түрінде жіберіледі.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.3. Висмут препараттары

Висмут нитраты  негізі ( Bismuthi subnitras) .

Ві NO3 ( ОН )2, Ві О NО3 және Ві ООН қоспалары.

Синонимдері : Bismuthum nitricum, bismuthum  subnitricum, magisterium bismuthi  

Ақ аморфты немесе ұсақ криссталды ұнтақ.  Тәжірибе жүзінде  су  мен спиртте ерімейді,  тұз  қышқылында  оңай  ерітеміз.  Жергілікті тұтқырлағыш және  қабынуларға қарсы әсер  көрсетеді. 

Бұрынғы  уақытта  май  түрінде  терідегі  бөртпелермен  терінің  қабыну  ауруларында ( дерматитте, ойық  жарада,  эрозияда,  экземада) қолданылған.  Қазіргі кезде салыстырмалы  түрде шектеулі  қолданылады.

Асқазанның   ойық  жарасында  және  он  екі  елі  ішектің  ,  гастритте  ішке антоцидтізаттар  ретінде    қарсы  тағайындалады. ( красавка  экстрактысымен  және  басқалар )

Құрамында висмут нитрат  негізі  бар,  комбинирленген  препараттарды  салыстырмалы  түрде  кең  қолданылады -  « Вивалин» , « Викаир», « Акцид»  таблеткалары және тағы  басқалары сонымен қатарэкстемпоральды дайындалған   ұнтақтар ( құрамында холинолитинттер мен спазмолитинттері  бар) ,  дерматологиялық тәжірибеде  майлар  түрінде де  қолданылады.

шкі  қолданысқа (15-30 мин тамақтан  бұрын ) ересектерге 0,25 г   дозада,  балаларға – 0,1 – 0,2 – 0,3 г күніне 3 – 4 рет)

Rp : Bismuthi subnitralis 0.25

Extr. Belladonnae 0.015

Mf. Pulv.

D.t.d.  N. 20

S.  күніне  2-30рет 1 ұнтақ

Rp:  Ung. Bismuthi subnitratis 10% 25.0

D.S . жағын май ( тері ауруларында )

«Викалин» таблеткасы ( Tablettae «Vicalinum»)  Құрамында 0,35г висмут нитрат негізі ,  0,4 г  магний карбонаты,  0,2 г натрий гидрокарбонаты,  0,025 г  кора  крушинасы мен  аир  тамыр  сабағының  ұнтағы, 0,005 г рутин  және  кемин  бар.

Препарат  кешенді  әсер  көрсетеді.   Висмут  нитрат  негізі,  натрий гидрокарбонат  және  магний карбонат  антацидті  және  тұтқырлағыш  әсерлер  қамтамасыз  етеді,  кора крушинасы( азғана дозада да)  ішті  жүргізгіш  әсер  етеді.  Рутиннің  кейбір  қабынуларға  қарсы  әсері  бар,  ал  кеминнің – босатқыш ( бұлшықетті,  қан тамырларын,  ішкі  мүшелерге) әсер етеді.

Асқазан  мен   он екі  елі   ішетің  ойық  жаралары  мен  гиперацидтті гастритте қолданылады. Ішке  күніне 3 рет 1-2 таблеткасын  тамақтан  соң ½  стакан  жылы  сумен  ішкізу  керек. ( таблетканы  ұсақтап  езу керек ).  Емдік курсы 1-2-3 айға  созылады ; айлық үзілістен кейін қайталайды.  Ем  жүргізу уақытында диета сақтау  қажет.

Препарат  қарсы  көрсеткіштер  тудырмайды, кейде  препарат  дозасы  төмендеп,   азайғанда стулдың жиілігі жойылады.  Таблеканы ішіп  жүрген  кезде нәжіс қара- жасыл немесе  қара  түске боялады.  Сақталуы:  Жарық түспейтін құрғақ  жерде сақталады.

 «Викаир» таблеткасы. (Tabulettae Vicarium ). Висмут нитратының  негізі 0,35г , 0,4 г магний карбонат, 0,2  натрий гидрокарбонат, 0,025г аир  тамыр  сабағы  мен  коры  крушинасыныңы ( ұсақталған )  ұнтағы. 

«Ротер» таблеткасына  құрамы  жағынан  ұқсас.  Антацидті  әсер  көрсетеді.

Виколиндегідей  доза  да және  сондай  қолданыстарда ағайындалады.

Тамақтан  кейін (1-1 ½  сағаттан  кейін) күніне  3  рет .   Азғана  сумен  бірге (¼  стаканда)  ішеді.  Таблетка  жылдам   ерейді,  жақсы  таралады,  қарсы  құбылыстар  тудырмайды.  Сонымен  қатар «  Викалин » таблеткасындағыдай  нәжіс қара  түсті болады.

Де – Нол (De- Nol)  Висмут  трикалий дицитраты.

Синонимдері : Бискол,  Иентрисол,  Трибомол,  Biskolcitrate, De – Noltal6, Duosol,  Tribomol,  Tripotassium dicitrabismutate, Ulseron, Ventrisol және  тағы  басқалары  жатады.  Висмут  нитрат  негізінде,  де- нол антацидті  дәрілік  заттарға  жатады.  Кейде  ішкі  қолданысқа  жібергенде  ( таблетка   түрінде )  де- нол біртіндеп   асқазаннның  үстіңгі  кілегей қабықтарында  коллоидты  масса  түзеді,  париентальді  клеткаларды  шайып;  антацидті  әсер  ғана емес, цитопротекторлы  да  әсер  береді.

«Виалин», «Викаир» таблеткаларымен  бірге  басқа  да  ұқсас  препараттардағыдай  қолданыстарда  таайындалады.  Де – нол  асқазан  және  он  екі  елі  ішектің  ойық  жараларында  висмут  нитраты  негізіне  қарағанда  жақсы  нәтиже  береді,  оның  кілегейлі  қабықты  тазалағышы  қабілетіне  байанысты және де асқазан мен он  екі елі ішектіңпилорикалық  хелио (кампило)  бактерияларын   жоюға да күшті   әсер  етеді.

Күніне  4  рет 1-20таблетканың  ½- таңертеңгі  астан  1  сағат  бұрын  ,  түскі  аспен  кешкі  аста,  ұйқы  алдыда 1-2 таблетка  қабылдайды.  Емдік  курсы-  4-8 апта.  Қалыпты  жағдайда препараты  жақсы  көтереді:  құсу,  жүрек  айну, лоқсу болуы  да  мүмкін.  Емдік курсын  жүргізгенде нәжіс қара  түске боялады.

Препаратты  бүйректің  ауыр  бұзылу  функцияларында   қолдануға  рұхсат  етілмейді.  Нейротоксикалық   құбылыстардың  алдын – алу,  болдырмау  үшін  препаратты  ұзақ  уақытқа  және  көп дозада  тағайындауға  болмайды.

Шығарылу  түрі : 0,12 г  таблеткалар.

«Пилорид» ( Pulorid ).  Құрамында висмут цитраты,  ранитидин препараты мен қатар ойық   жараларға қарсы   ( Н2 – гистаминді  рецепторлы  блоктар ) таблеткалар. 

  Асқазанның  ойық  жаралары  мен  біріккен  патогенді  Helicobaster pylori  қоздырғыштары  ауруларында  арнайы  емдеуде  тағайындалады.

Алцид ( Alcid ).   Құрамында 0,38 г висмут субнитраты , 0,1 г алюминий  гидрооксиді, 0,1 г натрий гидрокарбонаты  және  0,2 г натрий карбонаты бар  таблеткалар.  Басқа да антоцидті   препараттар тәрізді гастритте,  асқазан мен он  екі елі ішектің ойық  жараларында   қолданылады.  Тамақтан  соң күніне 3 рет 1-2 таблетка тағайындайды.

     

Ксероформ ( Xeroformium )

 

 

Үшбром  фенолят висмут  негізімен  тотығады.  Ұсақ  аморфты  сары  түсті  ұнтақ,  өзіне  тән  иісі  бар. Тәжірибе  жүзінде  суда,  спиртте,  эфир  мен хлороформда  ерітпейміз.  Тұтқырлағыш,  кептіргіш  және антисептикалық  дәрәлік  заттар  ретінде  ұнтақты сеппе,  жағын  май  түрінде  сыртқа  қолданылады.

Ксероформ  жақпа  майы ( Unduentum Xeroformi) .  Құрамы: 10 г ксероформ,  90 г вазелин  сарғыш  түсті  май,  консистенциясы  біркелкі,  өзіне  тән  иісі бар.  Тері  ауруларында  қолданылады.

 

Rp. :  Xeroformi 10.0                                                 

       D.S cenne май

Rp :  Ung. Xeroformii 3 % 10.0

        D.S  Көздік жақпа май

 

Rp .: Xeroformii 1.0

        Zinci oxuci 5.0

         Lanolini – 10.0

         Vaselini

        M .f. ung  

         D.S.  жақпа май

    

Rp.:  Ung. Xeroformii 10% 50.0

         D.S жақпа май ( тері ауруларына)

Rp .:  Pisis  ligui cae

         Xeroformii aa 3.0

         OL .Ricini ad 100.0

         M. D.S Бальзамикалық линимент ( А. В. Вишневскиий )

Rp.: Ol. Ricini 20.0

        Xeroformi  1.2

       Uinyleni  1.0

        M.f  linim

        D.S майлы таңдауларда

 

Дерматол ( Dermatolum ) Висмут галлат негізі

Синонимдері : Bismuthum  subgallicum, Bismuthi subgallas.

Сарғыш- лимон  түсті  аморфты  ұнтақ,  иіссіз және  дәмсіз,  су мен  спиртте  ерімейді.  Минералды  қышқылдарда  қайнатып  ерітеміз. Улы  натрий ерітіндісінде  аздап  сары  түсті  ерітінді пайда  болғанын  ерітеміз,   ауада  жылдам  қызарады.  Құрамында  520-56,5 % висмут  тотығы  бар.

Тұтқырлағыш, кептіргіш  дәрәлік  заттар  ретінде  терінің  қабыну  ауруларына  және  кілегей қабығына  сықпа,  жақпа  май,  балауыз  дәрі  түрінде  сыртқы  қолданыста  қолданылады.  Шығарылу  түрі: Ұнтақ  және 10 %  жағын  май ( вазелин) түрінде  шығарылады. Сақталуы: Жақсылап жабылған ыдыста, жарықтың әсерлерінен қорғанған жерде сақталады.

IV. Қорытынды

Висмут препаратын жараларды  емдеуде кеңінен қолданамыз. Бұл  пепарат негізінен өткен ғасырда  кеңінен дамыған. Қазіргі уақытта  да құрамында әртүрлі геликобактериялық эрадикация схемасы бар висмут препаратын қысқа уақыт аралығында жараларды емдеуде қолданады. Бұрынғы уақытта май түрінде терідегі бөртпелер мен терінің қабыну ауруларында қолданған. Қазіргі кезде салыстырмалы түрде шектеулі  қолданылады.

Препарат қарсы көрсеткіштер тудырмайды, кейде препарат дозасы төмендеп, азайғанда стулдың жиілігі жойылады. Таблетканы ішіп жүрген кезде нәжіс қара – жасыл немесе қара түске боялады. 

Негізі висмутты қолданылуы  - оны жеңіл еритін балқымалардың  компонеттерін жақсату үшін қолданылады.

Қазіргі уақытта жаңа шыққан дәрілік заттардың қолдануы мен көрсеткіштері дәрілік препараттарын  сатуда ең басты  болып келеді. Сонымен  қатар бұл заттрадың жағдайы  зерттеуші – дәгіргерлерге өте  ұнайды, олардың ойларын жүзеге асыру  үшін азғана мөлшері болса да олардың қызығушылығын тудырады.

Висмут пепараты структуралық зақымдалуға және микроорганизмдердің  өлуіне әкеп соқтырады. Висмут құрамында  итрат негізі бар,комбинирленген препараттарды  салыстырмалы түрде кең қолданылады  – «Викалин», «Викаир» таблеткалары бар.