Ирина Эланс

Автор который поможет с любыми образовательными и учебными заданиями

Бізді не қоршап тұр?

1-САБАҚ. Бізді не қоршап тұр? (топсеруен)

Сабақтыћ мақсаты: оқушыларды коршаған љлемніћ алуан тњрлілігі жне љдемілігімен таныстыру; тірі жђне љлі табигат заттары мен кұбылыстарын бакылау, талдау, салыстыру жљне корытынды шығару сиякты зерттеу жұмыстарыныћ қарапайым дағдылары мен іскерліктерін қалыптастыру.

Сабақтыћ кљрнекілігі: альбом, қарындаштар, табиғи ма- териалдар жиналған папка.

Сабақтыћ барысы:

Топсеруенге дайындық.

а) Топсеруенніћ максаты мен міндеттері койылады.

љ) Сынып окушылары бірнеше топка бљлініп, зерттеу ныса- нын таћдайды.

Зерттеу, бақылау жұмысы.

Ағаш, бњта, шљптерді бакылау жоспары:

а) Қандай ағаштарды кљріп тњрсыћдар? Ағаштыћ діћіне карап, оныћ тњсін аныктаћдар. Ағаштардыћ діћдерініћ жуан- дығын салыстырыћдар. Жапырактардыћ тњстері кандай? Пі- шіндері кандай?

ђ) Бњталарға караћдар. Олардыћ ағаштардан кандай айыр- машылығы бар? Олардыћ сырт керінісінен кандай љзгешелік байкадыћдар?

б) Љсімдіктердіћ ішінен шљптерді тауып, оларды ағаш жне бњталармен салыстырып, айырмашылығын табады.

Олар несімен ерекшеленеді? Шоп кандай бљліктерден тњ- рады?

Мњғалім окушыларды бірнеше топка бљліп, љр топқа зерт- теуге тапсырма береді.

топ ағаштарды зерттейді. Кљргендерін жљне ағаш туралы алған жаћа мђліметтерін пайдаланып, љћгіме књрастырады.
топ бњталар туралы ђћгіме књрастырады.
топ шеп туралы ђћгіме књрастырады.

Тыныштық минуты.

Окушылар њн-тњнсіз аспан, књн, књстарды бакылайды. Со- нан кейін кљргендерін љћгімелейді.

Ђћгімелесу.

Окушылармен мынадай сњрактар тљћірегінде љћгіме жњр- гізіледі.

Тірі жђне љлі табиғат бір-бірімен қалай байланысты?
А дам дар табнғаттан не а лады?
Қандай сезім мњшелері табиғатты жљне оныћ сњлулығын сезінуге кљмектеседі?
Љз љлкећніћ табиғи байлығы туралы ђћгімеле.

Сурет салу.

Љз љлкесініћ табиғатыныћ сњлулығын бейнелеу.

Пікірталас.

Ћоршаған љлемге калай карау керек?

Топсеруенді қорытындылау.

Топсеруенде кљргендеріћнен неге куандыћдар, а л неге ренжідіћдер?
Сен қоршаған љлемге камқоршы, жақсы дос бола аласыћ

ба?

2-САБАҚ. Адам жђне табиғат

Сабақтыћ мақсаты: экология жђне адам оміріндегі оныћ рљлі туралы њғым калыптастыру; оқушыларды эколог маман- дығымен таныстыру.

Сабақтыћ кљрнекілігі: «Экология», «эколог» создері жазыл- ған кестелер; балалардыћ топсеруен барысында салған сурет- тері; карындаштар жљне жњмыс дљптері.

Сабақтыћ барысы:

Психологиялық дайындық.

тамак

демалыс

жануарлар

су осімдіктер

киім жђндіктер баспана

денсаулык

Окушылар «тірі жђне љлі табиғат арасында байланыс бар» деген корытынды шыгарады.

«Табиғат» сљзіне топтастыру жасау.

емделу

Жаћа тақырыппен жұмыс.

Окулыктағы мљтінніћ мазмұны бойынша жњмыс істеу.

Тактаға сурет ілінеді.

Суретте нелер бейнеленген? Не байкадыћдар?

Окушы жауаптары:

Кљл. Кљлдіћ айналасы шашылған коқыс, љлген књс, ба- лықтар.
Зауыт бейнеленген. Зауыттыћ мњржаларынан кара тњтін будактап шығып жатыр.
Сынған ағаштар. Бњлінген табиғат.

Мњғалім:

Ал осыны калпына келтіру њшін не істеу керек?
Табиғатта бњлінгендерді калпына келтіру керек. Ағаш отырғызып, гњлдер љсіру керек.
Жануарларға камкорлык жасау керек.
Қокыстарды љзен-кљлге тљкпей, арнайы кокыс тљгетін жерлерге тегу керек.

Тактаға «экология», «эколог» деген сљздер жазылған кесте ілінеді.

Окушылар экология жене эколог туралы білетіндерін ортаға салады, мњғалім оларды толықтырады.

Экология - тірі табиғаттыћ ортасы мен байланысын зерт- тейтін ғылымныћ бір саласы. Эколог - табиғатты бњлінуден сактайтын, корғайтын а дам (мамандык иесі).

Оқулықтағы мђтінмен жњмыс.

Экологияльщ ережелермен жњмыс. Окушылар экологиялык ережелерді толықтырады.

Осыдан кейін окушылар топсеруенде салған суреттерін тактаға іледі, сурет бойынша корытынды шығарады.

Бакылау књнделігімен жњмыс.

Сабақты қорытындылау.

Қалай ойлайсыћдар, біз эколог бола аламыз ба?
Љзен-кол мен тећіз, мњхиттарда бальщтар кырылып, књс, жђндік, жануар, осімдіктер жойылып кетпеуі њшін не істеу керектігін естеріће тњсіріћдер. Бњған кім кінљлі?
Жер планетасы њшін сен кандай жаксыльщ істер едіћ?

Сабақ соћында окушылар табиғат, табиғат књбылыстары

туралы білетін љлећдерін окиды. Мљселен:

Жау, жау, жаћбыр, жау жаћбыр! Жау, егінніћ кљгі љссін! Сұлудай бұраћ кұрақты, Айдын шалкар кљлі ессін!

«Венн диаграммасы»

атгя п»

аиырмашылығы

ит

Оқулықпен жњмыс.

Мњғалімніћ басшылығымен мљтінді оку.
Практикалык жњмыс.

Ой мен кырдыћ шалғыны Жатқан малды жасырсын! Табиғаттыћ кљркіне Таћғалып, жан бас њрсын!

Б.Майлин

Њйге тапсырма беру.

3-САБАҚ. Адам - табиғаттыћ бір бљлігі.

Сабақтыћ мақсаты: оқушыларға адамныћ дене мњшелері мен ішкі ағза ларын ажырата білуді њйрету; адамныћ табиғаттыћ бір бљлігі екендігін њғындыру.

Сабақтыћ кернекілігі: «Адамныћ дене мњшелері. Ішкі ағза- лары» жљне «Жануарлар» суреттері.

Сабақтыћ барысы:

Психологиялық дайындық.

Њй тапсырмасын тексеру.

Жаћа материалмен жњмыс.

Адам денесі қандай бљліктерден тњрады?

Адамныћ кандай ішкі ағзаларын білесіћ?

Окушы жауаптары тыћдалады, толыктырылады.

«Венн диаграммасын» толтыр

а) Оқушылар љздерініћ денесінен дене мњшелерін кљрсетеді.

љ) Мњғалім суреттен адамныћ ішкі ағзаларын кљрсетеді, ал окушылар сол ағзалардыћ орналасқан орнын оздерініћ дене- лерініћ сыртынан корсетеді.

Мұғалім ђрбір ішкі ағзаныћ кызметін тњсіндіреді.

Љкпе - тыныс алу органы.

Ойлау бастағы мимен байланысты.

Жњрек - бойға қан жњргізуші басты ағза. Басқа ағзалардыћ жњмысы жњрекпен байланысты.

Ећ бастысы, сабақта дені сау адамныћ ағзалары белгілі тљр- тіппен жњмыс істейтінін атап кеткен дњрыс. Сондьщтан адам организмін дњрыс сактап, салауатты љмір сњру керектігі ай- тылады.

4. Кез келген жануар мен адамныћ денесіне салыстыру жњмысы жњргізіледі.

Бақылау књнделігімен жњмыс.

Жњппен жњмыс.
Љздік жњмыс.

Сабақты қорытындылау.

Адам дњниеге келген соћ калай дамиды?
Осы сабақта адамныћ қандай ішкі ағзаларымен таныс- тыћ?
Љз организміћніћ қњрылысын не њшін білуіћ керек?

Њйге тапсырма беру.

Қњстар мен жануарлардыћ ағзаларыныћ жњмысы туралы оқып келу.

4-САБАҚ. Адам љміріне не қажет?

Сабақтыћ мақсаты: адам омірінде ауаныћ қандай маћызды орын алатынын тњсіндіру; адам љміріне қажетті жағдайлар туралы тњсініктерін ћалыптастыру; «Адам - табнғаттыћ бір бљлігі» деген тњсінікті қалыптастыра отырып, табиғатқа деген сњйіспеншілікке тљрбиелеу; логикалық ойлау, бақылау, қорытынды шығара алу дағдыларын дамыту.

Сабақтыћ барысы:

Психологиялық дайындық.

Њй тапсырмасын тексеру.

Сызба књрасгыру:

њрпак калдырады

«Бізді ауа коршап тњр», «Ауасыз тіршілік жоқ» дегенді долелдећдер.

Оқулықпен ясњмыс.

а) Оқулықтағы мђтінді оку. љ) Мазмњнымен жњмыс.

б) Окульщтағы сњрактарға жауап беру. Мђтіннен негізгі ойды табады. Адамға тіршілік њшін мыналар керек:

а) пицца; ђ) су;

б) ауа;

в) жарык пен жылу. Бакылау књнделігімен жњмыс. Тапсырманы љз беттерінше орындайды. Топпен жњмыс.

«Мен саган ракмет айтамын, Табиғат!» деген такырыпта кыскаша ђћгіме қњрастырылады. Қорытынды.

Сен табиғатқа борыштысыћ ба?
«Адам - табиғаттыћ бір бљлігі» деген шындыкка сђйкес іселе ме? Осыған келісесіћ бе?

Сабақты қорытындылау. Рефлексия (ойды жалгастыр).

Қызык корінді...
То л кы дым ...
Ойлануға тура келді... « _д_і Њйге тапсырма беру. ^ *

«Адам љміріне не кажет?» мљтінін;тњдір|іІ|3)К)^ сњрактарғ'а жауап беру. БИБЛИОтЬ'гД "

Цвшадмш ішллв Abfj І

5-6-САБАҚТАР. Адам тіршілігіне қажеттініћ бђрін табиғаттан алады

Сабақтыћ мақсаты: оқушыларды љздерін табиғаттыћ жљне қоғамныћ бір бљлігі екенін сезінуге њйрету; адамныћ табиғаттан не алатынын тњсіндіру; жер бетінде адамдар љртњрлі жђне оларға тіршілікке қатысты заттыћ бљрініћ ортак, екенін тњсіндіру.

Сабақтыћ кљрнекілігі: суретшілер салған портреттер жљне жануарлардыћ суреттері.

Сабақтыћ барысы:

«Љзім туралы бір ауыз сљз» тіл дамыту жаттығуы. Мысалы: «Мен адаммын. Шашым кара, њзын, кљзім қой кљзді, бойым орташа, тљттіні жақсы кљремін».

«Мен анама тартқанмын. Меніћ шашым анамдікіндей қара, арықпын, жануарларды жаксы кљремін».

Біз љзіміз туралы айттьщ. Жер бетінде љсімдік, жануарлар љлемі бар. Ал жалпы тіршілік атаулыныћ ішіндегі саналысы - адам.

Жаћа материалмен жњмыс.

Окушыларға койылатын тірек сњрақтары аркылы љћгіме жњргізіледі.

Адам туралы айтыћдар. Оныћ кандай жаксы жене кандай жаман касиеттері бар?
Адам коршаған љлемге калай карайды?
Адам љсімдіксіз жђне жануарларсыз љмір сњре ала ма?

Љћгімеден сон окушылар мњғалімніћ басшылығымен «Адам.

Љсімдіктер. Жануарлар» деген сызбаны толтырады.

Осыдан кейін окушылар «Адам - табиғаттыћ бір бљлігі» деген тњсініктерін корытындылайды.

Адам ауамен тыныс алады, тамактанады, оседі, акыл- ойы дамиды, њрпак қалдырады. Сондықтан адамға да ауа, жарык, жылу, корек кажет. Енді адам жануардан несімен ерекшеленетіні жонінде айтайық (адам ойлайды, сойлейді, ећ- бек етеді).

Оқулықпен жњмыс.

Мљтінді мњғалім окиды, сонан сон окушылар окиды.

Мљтін бойынша сњрактарға жауап береді.

Адамға қол, аяк, бас не њшін керек?
Олар қандай кызмет аткарады?

3. Адам мен жануарды салыстыру. «Венн диаграммасын» толтыру.

«Венн диаграммасы»

Қорытынды жасау.

Адам - ақылды. Ол табиғатты зерттеп, оны корғайды. Жер бетінде болып жатқан љзгеріс, жаћалықтардыћ бљріне жауап береді.

«Білімпаздар њшін» рубрикасы.

Біз љзімізге қажеттініћ бљрін Жерден аламыз. Бағбан жеміс ағашын љсірсе, егінші егіншілікпен айналысады. Жеміс-жидек, донді дақыл, кљкљністер - азык. Адамдар сонымен катар мал іпаруашылығымен де айналысады. Қазак, халқы њй жануарла- |іын тљрт тњлік мал деп атайды. Оларға тњйе, жылқы, сиыр, кой, ешкі жатады. Терт тњлік малдыћ ауыл шаруашылығына гигізер пайдасы мол.

Бақылау књнделігімен жњмыс.

Њжымдьщ жњмыс. Ережелер қњрастырып, дђптерлеріне ясазады.
Љздік жњмыс.

Сабақты қорытындылау.

- Адам ақылды болғандьщтан, ол коршаған љлемде озін қалай њстау кажет?

Њйге тапсырма беру.

Адамныћ табиғатта љзін њстауы туралы ереже књрастыр.

7-САБАҚ. Адам ећбегімен даћқты

Сабақтыћ мақсаты: жаз бен књз мезгілдеріндегі адам ећ- бегі туралы тњсініктерін қалыптастыру; адам ећбегіне деген сњйіспеншіліктерін арттыру.

Сабақтыћ кљрнекілігі: «Егістік пен бақшадағы ећбек», «Бақтағы жњмыс», «Ауыл шаруашылык машиналары» атты ісартиналар.

Сабақтыћ барысы:

Психологиялық дайындық.

Сњрак:

Адам не њшін ећбек етеді? (Оқушы жауаптары тыћ- далады).
Енді кљзімізді жњмып, бір сљт «Ешкім не жаз мезгілінде, не књз мезгілінде ећбек етпесе,...» деп ойланып кљрейік. Онда не болады? (Окушылардыћ пікірі тыћдалады).

Пікірталас.

«Адам міндетті тњрде ећбек ету керек» деген тақырыпта пікірталас ұйымдастыру. Пікірталас барысында окушылар ећбектіћ аркасында адамныћ коп жетістіктерге жететіндігіне кљздерін жеткізеді. Адам тамактанады, киінеді, баспана салады. Ећбек адамды акылды, мейірімді, камқор болуға баулиды.

Қорытынды:

Адам тљрт мезгілде де ећбек етеді.

Бак, егістік, бакша, гњлзарларда ећбектенеді.

Кокљністер мен жемістерді љсіреді.

Баспаналарын жондейді.

Малға азык дайындайды.

Қыеқа азык дайындайды.

Табиғатқа қамқорлыкпен карайды.

Оқулықпен жұмыс.

1. Балалар мљтінді қарындашпен белгілеп отырып окиды жљне кестені толтырады. Мљтінді оку барысында балалар білетіндерін тњрту белгісімен, білгісі келетіндерін «?» белгісімен, жаћа ақпаратты «+» таћбасымен белгілейді. Содан кейін кестеніћ бљліктерін толтырады.

Білемін	Білгім келеді	Не білдім?

2. Мљтін мазмњны бойынша жњмыс.

а) Адам жаз мезгілінде бак, бақша, егістік пен саябақтарда кандай ећбек аткарады?

ђ) Ал књзде ше?

б) Бакшадағы књзгі жњмыс басқа мезгілдегі жњмыстардан калай ерекшеленеді?

Бақылау књнделігімен жњмыс.

Дђптердегі тапсырманы окушылар љз беттерімен орындай ды, і >| іындай алмай қиналған балалар жњппен немесе окулықтыћ комегімен орындайды.

Сабаћты қорытындылау.

а) Окулықта берілген сњрактарға жауап беру.

ђ) Сергіту жаттығуы.

б) Қорытынды. Еліміздіћ экономикасыныћ оркендеуі њшін ікштеген адамдар ауылда, калада аянбай ећбек етеді. Сондыктан иіл олардыћ ећбегін књрметтеуіміз керек. Біз де сапалы білім плып, алдағы уакытта Отанымыздыћ оркендеуіне оз њлесімізді к< >самыз.

Њйге тапсырма беру.

«Меніћ бактағы, бакшадағы, саябақтағы ећбегім» такыры- (м.іна мђтін књрастырып, сурет салып келу.

8-САБАҚ. Сеніћ ећбегіћ

Сабактыћ мақсаты: окушылардыћ ећбек туралы алған тњсі- піктерін кећейту; ећбектіћ адам оміріндегі маћызын тњсіндіру; гћбексњйгіштікке баулу, адам ећбегін сыйлауға тљрбиелеу.

Сабақтыћ барысы:

Психологиялык дайындық.

Қ. Мырза Љлидіћ «Љзіћ пісірген ас тђтті» олећі окылады.
Љлећніћ мазмњны талданады.

Жаћа материалмен жњмыс.

1. Љћгіме жњргізу.

Акын Қ. Мырза Ђлидіћ љлећі жалпы нені насихаттап отыр?
Њйдегі ећбек. Біз де њйде анамызға кемектесеміз: ыдыс жуамыз, њй жђне есік алдын сыпырамыз, тљсек жинаймыз. 1'Іћбек адамды шыћдайды.
Адам жастайынан ећбек етуге њйренуі тиіс. Жалкаулык пдамды аздырады.

Мљтінмен жњмыс.

Окулыктағы мђтін окылады. Окушылар мђтінніћ мазмњнын талдап, «Адам ећбектіћ аркасында табиғаттыћ байлығын игеріп, доулетке кенеледі» деген корытынды жасайды.

«Ећбек не береді?» сызбасын књрастырады.

5. Оқулықтағы суретпен жұмыс.

Мамандыктар туралы љћгіме жњргізіледі.

Жаћа сабақты бекіту.

Окушылар њйде атқаратын жњмыстары туралы, яғни ата- аналарына, ересектерге қалай кљмек кљрсететіндерін айтады.

Сабақты қорытындылау.

Љрбір адам неге ећбектену керек?

Њйге тапсырма беру.

Болашакта кандай мамандық иесі болғыћ келеді? Сол мамандык туралы оқып, біліп келіћдер.

9-10-11-12-САБАҚТАР. Кљісжиек. Кљкжиектіћ негізгі жђне аралық тњстары. Жергілікті жерді бағдарлау.

Қњбылнама. Топсеруен (практикалық жњмыс).

Жергілікті белгілер бойынша бағытты аиықтау

Сабақтыћ мацсаты: окушыларды тњсбағдарды колдана білуге, жергілікті белгілер бойынша бағытты аныктай білуге њйрету, байкампаздық пен љуескойлыктарын дамыту.

Сабақтыћ кљрнекілігі: тњсбағдар, альбом, карындаштар.

Сабақтыћ барысы:

Мњғалімге бњл сабактарды табиғат аясында љткізген тиім- ді болады. Мњғалім окушыларды алдын ала топсеруенніћ міндеттерімен жљне бағытымен таныстырады, жол бойы кор- гендерін бақылауға тапсырма береді.

Мњғалім оқушылардыћ коршаған табиғаттыћ кећістігі туралы алған білімдерін толықтырады. Кокжиек, кокжиек сызығы туралы тњсіндіреді.

Адамкайжердежњрседе, оныкећістіккоршаптњрады. Біз оныћ жартысын ғана кореміз. Біздіћ айналамыздағы кљз жететін кећістік кокжиек деп аталады. Кљкжиек - аспан мен жердіћ коз жететіндей тњйіскен жері. Адам тљбеге карай котерілген сайын, кокжиек кећейе тњседі.

Қњбылнама жљне оныћ қњрылысымен таныстырады. Ћњ- былнама терістікті корсетіп тњратын магнитті тілі бар, жер жағдайын корсететін аспап екені тњсіндіріледі.

Практикалык жњмыс жњргізіледі. Окушылар кокжиектіћ негізгі торт тњсын ажыратады. Торт негізгі тњс: солтњстік - С,

• щтњстік - О, батыс - Б, шығыс - Ш. Негізгілердіћ арасында орналасқан кљкжиектіћ терт аралык тњстары: солтњстік-батыс ((!Іэ), солтњстік-шығыс (СШ), оћтњстік-батыс (ОБ), оћтњстік- іііі.іғыс (ОШ).

Содан кейін балалар жергілікті жердіћ кекжиегін анық- пійды, суретін салады, альбом мен дљптерлеріне белгілейді.

Мњғалім сыныпқа келген соћ оқушылардыц топсеруеннен илған білімдерін бекітеді. Њйге тапсырма береді.

Топсеруенніћ екінші сабағында алдыћғы сабақта алған ылімдері пысьщталады.

Кећістіктіћ кезге керінетін белігі калай аталады?
Корінетін болігінен керінбейтін беліктіћ кандай айыр- машылығы бар?
Кекжиек сызығы дегеніміз не?
Кокжиектіћ негізгі жљне аралык тњстарын ата.

Мњғалім окушылардыћ білімдерін бағалап, жаћа сабактыћ

тл қырыбымен таныстырады. Окушыларға бњл сабакта ездігінше і иі қылағандарын талдап, корытынды жасауға тапсырма бері- леді.

Љћгіме барысында окушылар адам езініћ тњрған жерін књнге қарап, тњнде жњлдыздарға карап, жергілікті жердіћ белгілеріне карап, кекжиектіћ торт тњсын бағдарлай білу керек деген корытындыға келеді.

Сабақтыћ келесі кезећінде мынадай езекті сњрак қоюға (юлады:

Књн бњлтты болып, ал тњнде Поляр жњлдызы керінбесе, ішкжиек тњстарын калай табуға болады?
Қњбылнаманыћ кемегімен.

Мњғалім књбылнама жљне оньщ књрылысымен таныстырады.

Практикалық жњмыс барысында оқушыларға тњсбағдардыћ жанында темір заттар болмауын ескерткен жен.

Тоғай, орман ішіне кіргенде књбылнаманыћ калпын таныс і іунктке бағытты белгілеп кою керек. Бњл қайтарда кері бағытты дњрыс табу њшін керек болады.

Егер адам езіне таныс пунктініћ бағытын білмесе, онда оған- књбылнаманы да кемектесе алмайды.

Қњбылнаманы пайдалана білу дағдылары сыныпка келіп, (іқулыкпен жњмыс істеу барысында бекітіледі.

Бақылау књнделігімен жњмыс.

Њшінші сабақ та табиғат аясында етеді. Бњл сабакта окушылар табиғи «књбылнамамен» танысады. Окушылар ағашта љскен мњк пен қына, књмырсканыћ илеуі, кайыћ, карағайдыћ діћдері жљне т.б. арқылы кљкжиектіћ торт тњсын аныктайды (жергілікті жердіћ ерекшелігіне карай).

Бізді не қоршап тұр? 📙 Реферат → 🆔 40166