Дәрігердік кәсіптік дефермациясы

«Астана Медицина Университеті» АҚ

кафедрасы

Тақырыбы:  Дәрігердік кәсіптік дефермациясы

Орындаған:   

Тексерген:   

Астана- 2011

Жоспар:

І. Кіріспе

ІІ. Негізгі бөлім

1. Дәрігердің кәсіптік деформациясы
2. Дәрігерлерінің жұмысындағы мінезі

А) Хирург

Ә) Педиатр

Б) Онкология дәрігері

В) Акушер-гинеколг

ІІІ. Қорытынды:

ІV. Қолданылған әдебиеттер

Кіріспе

Дәрігерлік практаканың бай қазынасының медициналық психологиялық бағасы дәрігер болып табылады. Дәрігерлік маман иесі басқа мамандықтардан ерекше. Бірінші жағдайда дәрігердің науқастармен жұмысы, психологиялық түр келбеті қалыптасқаннан адамды индивид түрде қалыптастыратын көп түрлі қоғамдық байланыста болуы. Осыған орай дәрігер медициналық маман ғана емес, ол алдымен азамат және қоғамдық  қызметкер, ол тек медицинада ғана емес  мемлекеттің барлық қоғамдық өңірінде науқастың қызығушылығы мен ажырамас сұрақтарында да терең білімді болуы міндетті. Ғылыми  және медициналық  міндеті азаматтықтан тыс ғылымды және медициналық қызметті мойындамаған Повлов: “не істесемде күшім жеткенше ең алдымен өз Отаныма қызмет етемін”, - дейді. Осыған байланысты дәрігердің кең білімі әлдеқайда толық және терең болуы керек.

    Нағыз дәрігердің ауруға көмек беруге тырысуы ауру адамды толық емдегенде ғана жүзеге асады. Емдеуші дәрігер өз үшін аурудың даму ерекшеліктерін тереңірек және толығырақ ашып қоймай, ауру адамның тұлғалық сапаларын анықтайды. Қорытындылап келгенде, ауру адамды болжауға, сонымен қатар емдеуге көзқарастардың жүйесі құрылады. Ауру адамның жазылып кетуіне сенімі көптеген жағдайларда өз тиімділігін тигізеді және дәрігерге деген сенімі науқастың тез жазуылуына үлкен септігін тигізеді.

     Дәрігердің қарапайымдылығы – ең көп қажеттіліктің болып табылады. Қазіргі таңда медицина көптеген таңғажайып табыстарға жетті. Бірақ осы шақта біз көбін білмейміз білгенімізге қарағанда, біз әр уақытта барлық науқасқа көмек бере алмаймыз, көмектесуімізге қарағанда, бірақ шындығында біз ардайым ұмтылып талаптанамыз және осыны игеруді қалаймыз.

    Дәрігердің өмірі – бұл әрдайым университет және ешқашан аяқталмайды. Әрбір аялдамада өмірді тану, әдейі біліммен көмкерілген

   «Қоғамның пайдасы үшін өмір бойы оқу бұл дәрігерліктің белгісі», клиницист А.А. Остроумовтың жазуы бойынша.

Дәрігердің оптимистілігі оның науқастарға көмектескенде парасатты, саналы және ең бастысы өзінің біліміне және фактикалық тәжірибесінен тұрады. Бұл дәрігердің қарапайымдылығы мен сырт келбетін байланыстылығы. Кез келген жақсы дәрігердің абыройы әрқашанда оның қарапайымдылығында сақталады, олар өзін-өзі жарнама етуді талап етпейді және керісінше, кез келген пайда болғандар менменсу қарапайым емес. Кейбір дәрігерлерді алып қарауға болады, мысалы олардың білім дәрежесінің төмендігі науқастармен қарым-қатынасында туындайтын мәселелерді байқатпас үшін олар өздерінің көкіректігін, менмендігін пайдаланады.

     Дәрігердің әділеттілігі – маңызды мәселелердіңбірі болып табылады.  Оның қаша алмайтын ерекше іс-әрекетінің бірі, әрбір медицина қызметкерінің негізгі міндеті науқастың жағдайы туралы, туыстарынына оның тағдыры жайлы науқасқа шындықты айту керек. Қазіргі дәрігерлердің ойларынша медицина барлығына құдіретті секілді бірақ тәжірибесі аз дәрігерлер оптимизмнің шексіз тууына жеңіске деген сенімі сәйкес келмейді.   Әрқашан дәрігердің жағдайы, ауру туралы шындықты айту оңай емес. Бірақ науқасқа жалған айтуға рұхсат жоқ. Ол болмайтын кез келген мәселеде де болмайтын жағдай, сондай-ақ уайымға толы қарым-қатынаста ерекше мәнге ие. Бұл жағдайда шындықты жасырмай дәрігер науқастың  психологиясына қарамай барлық шындықты айтуға міндетті. Ол әрқашан науқастың тағдыры жайлы белгілерді айтуға міндетті емес, бірақ ол хабар бере алмайды, маман ретінде және азамат ретіндеде, «Бұл шын мәнінде іс жүзінде болуы керек, тек сөз жүзінде ғана емес» – деп Пиролов  жазған, “әрбір отанын сүйуші азаматтын жүрегінде”

    Дәрігердің  әділеттілігі – дәрігердің ең жоғарғы қасиеттерінің бірі. Осыдан келе оның арманы, өмірге деген құштарлығы оянады, тағы да Цицеронның сөзіне оралайық  “ешкімге жамандық жасамайды және қоғамға көмек әкеледі”

     Дәрігердің  жұмысы ешқашан оңай болмаған. Дәрігердің пратикалық жұмысының қиын шарттарын сипаттай отырып, С:П.Боткин былай деген «дәрігерлер практикалық жұмыс кезінде жеңіске жетеді және жеңілістерге ұшырайды осы кезде өмірдің  жағдайы нашарлап кетпес үшін шын жүрекпен » іс әрекетінде атағы болу керек.

   Дәрігердің  атағы  – оның барлық өмірінің идеалы ретінде қалыптасқан. Оның идеалы  ерекше тамаша. Ол  адамның  қуанышты энтузиазмадан, өмірлік денсаулықтан, бағыттан тұрады. Дәл осы идиал дәрігердің медициналық және жандық стимулының жүргізушісі болып табылады. Дәрігер өзінің барлық идеалдарын көтеру арқылы қолынан келмейтін шаруаларын бітіреді, емдей  алмайтын ауруларды емдейді. Дәрігердің адалдығы бір жүйелі толық емес болғанда, парасатты маманның қимыл әрекетіне шек қою. Адалдық деген түсініс өлшемсіз, шексіз. Кезінен тараған халықтың денсаулығы үшін дайын болуы керек. Кезінде қан орталық институтының негізін салушы, совет одағының дәрігері Богданов (1873-1928)өзінің өмірі, тағдыры жайлы ойланбастан ауыр жағдайда жатқан студенттің өмірін сақтап қалу үшін науқаспен қан ауыстырады. Нәтижесінде, студенттің өмірі сақталып құтқарылады, ал өзі А.А.Богданов қайтыс болды. Ол адамның өмірін сақтап ерлікпен қайтыс болады. Мұндай жағдайдағы көріністер нағыз маманға тән жанқиярлық  қасиет.

   Жанқиярлық  дәрігер оның іс-әрекетінде көрінеді, жанқиярлық іс әрекеттер батырлықты алым арқылы көрсету емес, олар науқастың жағдайын, өмірін құтқаруда маңызды қадам болып табылады.Медицина қызметінің маңызды мәселерінің бірі бәрімізге белгілі, аурудың пайда болудағы белгілері, науқастың толық жазылып кетуі ішінде. Қауіпті инфекциялық аурулардың дамуы қарқынды құштарлықпен білімнің дамуы қазіргі таңдағы медицина саласының дамуының көрінісі.Осыныды 200-жыл бұрын дәрігер С.Н.Андриевский сібірлік жараның пайда болу  себебін анықтау үшін өзіне тәжірибе жинады.

     Атақты орыс және Совет одағының ғалымы Н.Ф.Гамамея (1859-1949) XIX ғ-дың аяғында өзіне құтырғанға қарсы дәрі егіп тәжірибе жасап көрді. Ал, З.В.Ермальева  (1898-1975) халерлі вивриондарды өзіне тәжірибе жасап көрді,және  әрқашанда бұл  жанқиярлық  істер  науқас  қатаң  жауапкершілікпен  қарауда  дәрігерлікте  «өтірік  айтпа»

     Дәрігердің  сөзі  тез  айығудың  үлкен  себептігін  тигізеді  және  дұрыс  сөйлемеген  жағдайда  науқас  жағдайының   нашарлауына  әсер етеді.Бұл  жерде  еске  салатын  бір  жайт орыс психоневрологы және нейрофизиологы В.М.Бехтерева: «Егер науқас дәрігермен сөйлескеннен кейін өзін жеңіл сезінбесе - онда ол дәрігер емес»,- дейді.

      Ғалымдар-дәрігердің сөзі науқасты емдеуде маңызды рөл атқаратынын дәлелдеді. Егер дәрігер немесе басқада медицина қызметкерлері сөздерді дұрыс қолданбаса,науқаспен қарым-қатынаста үлкен кедергіге ұшырайды және бұл жағдай науқастың  жағдайын төмендетіп жіберуі әбден мүмкін.

       Көптеген ситуациялық  жағдайлар дәрігердің  жұмысында өте көп кездеседі. Медицина қызметкерінің әбігерге түсуі, басқада әрекетер ,мазасыздануы ,науқастың медицинаға деген сенімін төмендетеді.            

      Науқас дәрігерден не күтеді? Науқас не болғанын білмейді, өзіне не болғанын білгісі келеді, яғни дәрігер диогноз қоятынын күтеді.

Және де науқас тез тәуір болуы үшін не істеу керек, дәріні қай мезгілде ішіп, прцедураны қай мезгілде қабылдау керек, қандай диета сақтау, тағам ішу тәртібі, емдеу шаралары қанша уақытқа созылатынын, науқастың жазылу мүмкіндіктері және де болашақ еңбекке жарамдылығы қаншалықты екенін білгісі келеді.

Науқас өзінің тез арада жазылып кетуі туралы ауруы соншалықты қауіпті емес екеннін естігісі келеді. Сол кезде дәрігер диогнозды жеткізгенде оған күш қайрат беріп жеткізу тиіс.

Диогнозды жеткізген кезде, түсінікті және қарапайым тілде айтып, терминдерді қолданбауға тырысып, өрескел сөздерді қолданбау қажет.

Белгілі ағылшын хирургі Кэлан жазғандай: «Кез-келген тәсілмен адамға жаман естілетін диогнозды айтудан қашпаңыз», әрине кейбір науқастар барлық шындықты айтуын талап етеді, дегенмен диогнозды қарапайым түрде науқасқа қатты әсер тигізбейтіндей қылып айту қажет.

Дәрігер диогнозды айтар кезде оның дәрігерлік міндетін емес, адамгершілігі бірінші орында тұруы керек. Мысалы, Науқасқа гипертония айтудың орнына қан қысымы жоғары деп айтқан жөн, Рак деп айтқаннан, жаңадан пайда болып келе жатқан ісік деген жұмсақтау естіледі. Әсіресе, емделмейтін ауру туралы жеткізу қиын, ол Рак, СПИД.

Кейбіреулерді өзінің қатерлі ауруы туралы біліп тұрып, оны сезінбей дәрі-дәрмекті қабылдап, ауыратынын ұмытқысы келеді. Ал кейбіреуі керісінше, сәл ауырып қалса, қатты ұайымдап жүреді. Дүниеден кетейін деп жатқан науқаспен қарым-қатынас жүргізудің мәні жоқ сияқты,бірақ ол адаммен де моральді қарым-қатынас көрсету керек.

     Дәрігер  науқастың   туыстарына   белгілі   бір  уақытты   бөлуі  қажет.Егер  уақыт  бостан-босқа  өткізеді  деп   саналса  науқас  белгілі    бір   ауруын   асқындыруы   мүмкін.Науқас  уақытында  емін   қабылдаса,ауруын   жеңуіне    мүмкіндігі   болады.Сөйтіп   отбасына,  туысқандарына  және   достарына   оралады   және   өзінің    қалаған   арманына   жетеді. Қоршаған   ортамен   қарым-қатынаста   болады.

     Аурудың     отбасы   ішінде   қалыпты   қарым-қатынас   болса,онда  оның   сауығуына   мүмкіндігі   зор.Сондай-ақ   отбасының   ішінде   ұрыс   жағдай   болма,науқастың   сауығуын   жоққа   шығарады.

     Көп   жағдайда   туған-туысқандарына,  отбасыларына,достарына   психологиялық   жағынан  демеу    көрсету   қажет- бұл   дәрігердің   борышы. Дәрігер-науқастың   туған-туысқандарында  қарым-қатынаста   өзін   сенімді  ұстауы   керек,науқасқа   қарағанда   оның   туыстарына   қауіпті   жағдайды  айту   қиын. Біз   ойлаймыз   ол   қате.  Қандай  жағдай   болса  да,  науқастың  туыстары  бірінші  кезекте    оның   денсаулығын  білу  керек. 

    Егер   науқас   қиын   жағдайда   болса,оның   туыстары  хабардар   болуы   тиіс.  Бұл   жағдайдан   шығуына  көмектеседі,науқастың  жалғыз   өзіне  қарағанда. Дәрігер   науқаспен  және    оның   туыстарымен  әл-ауқаты   жайында   пікірлесу   қажет.  Дәрігер   науқасқа   қойған   диогнозына    толық   сенімді   болса   ғана  туысқандарына   хабарлау   қажет. Егер  науқастың  ауруы   қатерлі   ісік   болып  шықса,  оны   дәрігер   толық  қорытындысын  біліп   барып    туған-туысқандарына  айтуға   болады.  Дәрігер   науқастың   қорытындысы   шыққанын   хабарлағаннан   кейін   оның   туыстарына   болашағы   туралы   пікірлесу  керек. 

    Дәрігер    науқастың   ішетін   дәрі-дәрмектерін  және   оның  дұрыс   тамақтануын,қалыпты   демалуын   туыстарына   айтуға   міндетті. Егер   дәрігер  науқастың   туыстарымен   қарым-қатынаста   болмаған   жағдайда  науқастың   ауруынан  сауығуы   қиындай   түседі.Сондықтан    науқастың   туыстары   дәрігермен   қарыым-қатынасты   үзбегені   жөн.  Екі   жақтыңда,  яғни   дәрігер   және   науқастың   туыстары   қарым-қатынаста   болса   онда   науқастың   ақуалы   жақсылай   түседі.  Науқастың   туыстарына   дәрігер   оның   қалыпты  емделуін   дәрілерін   уақытында   қабылдауын  ескертіп  айтып    отырады. Барлық   мәселелер   күрделі   болуына   және   сол  мәселені   оңай   шешілуы  дәрігерге   баайланысты.Дәрігер   науқастың   туыстарына   емделушінің   жағдайы күрделі   оны   емдеуге   болмайды   деп   қорытынды   шықпай   жатып   айтуға   болмайды.  Себебі   бұл    дәрігер   мен   науқастың   туыстарының   дәрпігерге   деген   көзқарасы    өзгереді.  Сондықтан   науқастың   ауруы   толық   қорытындысы   шықса   ғана   хабарлауға   болады.

      Альтруистік   адамдар    дегеніміз-  науқасқа   ақшалай   жағынан  да ,  ал  ахуалы   жағынан  да  көмектесетін   науқастың    туысқанын  айтамыз.  Бұндай   альтруистік   адамдардың   көмегімен    науқастың   жағдайы   жақсы   болатыны   әбден   мүмкін   және   бұл   альтруистік  адамдарға   дәрігердің   көмегі  де   қажет.  Себебі   алтруистік   адамдар   науқасқа   көмек   бергенде   өзінің   де    денсаулығы   шиеленісуі  мүмкін.  Сол   себептен   оған   дәрігер   жағынан   демеу    көрсету  керек

Медицина қызметкерлеріне әр азаматтың баға жетпес игілігі мен дәулеті болып табылатын денсаулығына үлкен жауапкершілік жүктеледі. Көптеген адамдар үшін дәрігер бейнесі – ол адамдардың өмірін құтқару, жоғалтқан денсаулықтарын қайтару ісін атқаратын Үміт, Сенім және Махаббат бейнесі.

“Дәрігерлердің негізгі кәсібі – адамдарға жәрдем беру.

 Хирург-дәрігерлердің  жұмысы қазіргі уақытқа дейін  өте күрделі және қиын.Еңбек етуі арқылы,көп іздену,білімділікті қажет ететін және сонымен қатар мереке күндері және демалыс уақытында шалдықпай жұмыс істейді.Хирург-дәрігерлерді бұрынғы заманда яғни соғыс кезінде де қажет еткен.Хирург-дәрігерлердің жұмысы өте ұқыпты болу керек,сонымен қатар қиыншылыққа төзе білу керек.Науқаспен бірінші күні –ақ сұхбаттасқан кезінде ақ дәрігердің бейнесінен өзінің денсаулығы жайында көре алады.Науқас адам әрқашан өзіне  дәрігердің көңіл бөлгенін қажет етеді.Хирургиялық науқастың жағдайы басқа ауруларға қарағанда өте қиын болады.Себебі олар операцияда қиын кезден шығады,сонымен қатар хирургиялық бөлімше күшті қажет етеді себебі оның жазылып шығуна.Ең басты  хирург-дәрігердің жұмысы күрделі мәселелерді шешумен,науқастың денсаулығы мен өмірі.Хирург–дәрігерлер көбінесе күштілікті, білімділікті, іздемпаздықты,науқасқа деген  қарым-қатынасты,ортада өзін-өзі ұстауын,сонымен қатар жұмыста,қоршаған ортасына  деген қарым –қатынасты талап етеді.Хирург-дәрігер өзінің жұмысында туған қолайсыз жағдайларда ол өзінің мұғалімдерімен әріптестерінің көмегіне сүйене алады.Олар өзінен үлкен және өзінен тәжірибелі,өзіне-өзі сенімді достарымен науқастың тағдырын оңай шеше алады.Әрине ,хирург әрқашан өзіне-өзі сенімді,қандай жағдай болса да одан үлкен әріптестері қажет жағдайда оған көмекке және кеңес айтуға және науқасқа жасалатын  операцияның сәтті өтуіне әрқашан қол ұшын береді.Хирург мамандығына өз өмірін арнаған дәрігерлердің жұмысы оңай емес.Бұл туралы Р.Лериш хирург мамандар үшін былай деп өз ойын жеткізді: «Кімде-кім 1 минут ішінде шешім қабылдай алмаса,ол хирург бола алмайды,сол сияқты өзіне-өзі сенімсізсіздік  хирургтарға жат қылық.»

      Хирург-дәрігер науқаспен  қарым-қатынаста.Мысалы,науқастың операция алдындағы қорқынышын алайық.Ғалым Т.Бильрот айтқан: «Дәрігерді жақсы көреді,хирургтан қорқады,олар алғашқы кеңесінен –ақ қорқады,екінші де керісінше өзіне-өзі ауру тудырады.»

      Хирург әрқашан  науқастың операцияға деген  қорқынышымен күресе білуі керек.Хирург-дәрігер операция жасалатын науқаспен кездескенде онымен танысып қана қоймай оның мінезін,психологиясын және бұл операцияның қауіпті емес екендігін түсіндіре білуі керек.

      Педиатр дәрігері- критикалық ситуацияда өзіне нәрестеге деген жауапкершілікті  толық алуы керек,көп жағдайда жаңа туған баланы және де жас отбасыларда дүниеге келген нәрестені қалай өсіріп,тәрбиелеуде көмектесу керек.Педиатр дәрігерінің бейнесі басқа дәрігерлерге қарағанда ерекше болып келеді,өйткені нәресте өмірге  деген түрлі қөзқарастарды  және адамға күш пен энергия бере алады. Ең маңыздысы дәрігер мен нәрестенің ,дәрігермен ата-ананың психологиялық барьері.Ең алғашқы кезде дәрігермен кездесуде әртүрлі жастағы балалардың сезімін есте сақтамайды.Екінші жағдайда,дәрігер өзімен жасты адамдармен қарым-қатынаста қателік жібереді.Сонымен қатар дәрігер қарым-қатынастағы адамның қандай сезімде тұрғандығын,оның көңіл-күйін,қылықтарын,атап айтқанда педиатр –дәрігер көп салалы, сапалы,диагноз қоюда,науқасты емдегенде,нәрестенің ата-анасымен жақсы қарым-қатынаста болуы тиіс. Балалар  ата-анасына қарағанда қиын ситуациялық жағдайды оңай шеше алады.Себебі,балаларда күрделі ситуатциялық мәселелер болмайды.

     Педиатр-дәрігері жұмысында,отбасында  да психологиялық тұрғыда тұрақты болады.Себебі,жұмысында балаларды емдеу арқылы өзінің жеке басындағы  мәселелерін ұмытуына септігін тигізеді.

     Әрқашан педиатр сапалы  жұмыс атқаруы тиіс.Сондықтанда  педиатрға әр уақытта өзінің  білімін толықтырып,жіберген қателіктерін    түзетіп отыру керек. 

      Онкология – медицинаның ерекше бөлімі.Дәрігерлердің жоғары профиссионалдық  дайындығын және  науқас адаммен дұрыс   қарым-қатынас жасай алуын талап етеді. Осы жағдайлардың бұзылуы  науқастың  тағдырына  әсер  етеді. Осы онкологиядағы  бұзылыстар бірден әсер етпейді,  ол ұзақ уақыттан кейін,  кейбір жағдайда   ұзақ уақытқа жалғасып науқасты ауыр жағдайға  алып  келуі мүмкін.Бұл  көп  жағдайда  ісікке,рак  ауруларына алып  келеді. Сондықтан дәрігер- онколог  әруақытта жақсы   сезім  мен науқастың  тағдырына   моральдік жауапкершілікпен  қарауы тиіс.

      Келесі онгологияның  ерекшелігі ,   дәрігердің өзін-өзі  ұстай білуі, әртүрлі мінездегі  науқастарды емдей білу түрлері.

    Дәрігер-  онколог мамандығын  таңдағанда  өзінен   күш  пен өзінің тәртібін  анализдеп  отыруы тиіс және  қателіктерін  қайталамауы және деонтологиялық   білімін дәрігер  мінезімен   (сылбыр,азығыс,үндемейтін,сөйлей беретін)  араластырмау керек.

    Егер дәрігер өзінің  қателіктерін түсінсе  оны  дұрыстап  бағалай  білсе,ол  өзін-өзі дұрыс  басқара  алады.

  Онколог –дәрігерлердің бейнесіне  келетін болсақ  психология  жағынан  байсалды,сабырлы,сезімтал болып  келеді.

      Акушер-гинеколг –бұл  маман әйел    денсаулығы мен оның  барлық  өмір кезеңдеріндегі  асқынулары   мен   ауруларын,   әйел адамның  жыныстық  мүшесінің  қасиеттерін  зерттейді.Сонымен   қатар,  жүкті әйелдің   денсаулығындағы  өзгерістерін,туу кезіндегі  денсаулығы  мықты  нәрестенің   дүниеге  келуімен, анасының   денсаулығына   көңіл  бөледі.Гинекологиялық  ауруларға амбулаторлық  және  стационарлық  медициналық    көмек  көрсету.

     Акушер-гинеколог   жұмысының  әр  кезеңінде  екі   науқасқа  бірдей  көңіл  аударуы  керек.Олар:  анасы  және  іштегі  бала. Бұл маманда  өте  жауапкершілікті  талап  етеді,себебі  екі  бірдей  адамның  тағдыры.

     Акшер-гинеколог  дәрігердің  ерекшелігі   көп  жағдайда медицина   қызметкерлерінің  науқаспен  ашық   қарым-  қатынасы.  Көп   жағдайда   акушер-гинекологқа  барған  әйелдер  өздерін   ыңғайсыз,ұялу  сезімі,кейбір  жағдайда  қорқыныш  пайда  болады.

Бұл   жағдайлар  көбінесе  әлі  тұрмысқа  шықпаған  қыздарда,дәрігері жас әрі  ер адам  болған  кезде  байқалады. Акушер-гинеколог дәрігері  науқаспен яғни  әйел   адаммен жақын             қарым-қатынаста  болу керек,себебі  дүние  келетін  нәрестенің  денсаулығы  жайында,оның болашағы  жайында  сұхбаттасып  тұруы  керек.Акушер-гинеколог дәрігері  керісінше  науқаспен яғни  әйел  адаммен  қарым-  қатынасы  алшақтаса,онда әйел  адамға  психологиясына  әртүрлі жаман   ойлар  туындайды,ол кейін  іштегі   нәрестегі әсер етуі  мумкін.   

      Дәрігерлер  туралы  А.П.Чехов  былай дейді:  «Дәрігер  мамандығы- бұл  ерлік,ол  өзіндік   шешім мен жан   тазалығын  және  ой  тазалығын  талап  етеді.Ақылды,таза,ұнамды,жағымды  болуы  тиіс.»

      Гиппократ  дәрігердің  сыртқы   бейнесіне  көңіл  аударды.Ол  негізгі  мәселелердің  бірі  дәрігер  мен  науқастың  қарым-қатынасына  классикалық   тұрғыдан  айтқанда  «Зиянын  тигізбеу».

      Адамдарға  деген  махаббаты мен мейірімділігі, жұмысының  сапалы  болуы  деп  ойын қорытындылады. Сапаның  болмауынан  нағыз  маман иесі де  бола алмайды. «Қайда  адамдарға деген  махаббат  болса,  сонда  өзінің шығармашылық  еңбегінде  де  махаббат  болады. ».  «Дәрігер-   философ,-  деп  Гиппократ  өз  жұмысында  жазды. «Өзінің  жақсы  тәрбиесімен »,-барлық  мейірімділікпен  ізделген  нәрсенің  барлығы  медицинада бар. Атап  айтсақ:  батылдылық, силастық, дұрыс  шешім  қабылдау тағы  басқалар. »

     Гиппократ  дәрігердің  ең  басты  еңбегі  оның  әлемге  әйгілі  «АНТЫ».Мағынасында    дәрігер  өз  еңбегімен  айналасындағы  науқастарға   ауруына  қарсы  дәрілерді  жазып  беріп,ауруынан  айықтыруы.

     Ибн – Сина  өзінің  тәжірибелері  мен  зерттеулеріне  байланысты  дәрігерлердің  мына  бейнесін  ұсынды: «Дәрігердің көзі-қырандай  болуы керек,қолы-қыздың қолындай,жыландай  мейірімді  және   арыстандай  жүрегі  болуы  керек.»  

Пайдаланған  әдебиеттер:

1.Под.ред. Б.В.Петровский  «Деонтология  в медицине.» Москва  1988 г.3-34,65-90,

163-170 беттер.

2.Таджиева К.Т,Приписнова  В.И  «Об Основах медицинской  деонтологии» Душанбе 1981 г.

5-6 беттер.

3.Е.А.Вагнер,А.А.Росновский  «О   саовоспитании  врача». Пермское книжное  издательство  1976 г .63-65 беттер.

4.Р.Ілешова   «Медициналық  психология» .

71-75 беттер.