Казахстан оппозициясы

Оппозиция

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет

Оппозиция (лат. opposіtіo – қарсы қою) – өз көзқарасын, саясатын басқа саясатқа, көзқарасқа қарсы қою, қарсы әрекет жүргізу[1]; бір көзқарастар мен әрекеттерді басқаларына қарсы қою; үстемдік ететін элитаға қарсы тұратын саяси лидерлер, партиялар, қозғалыстар

Партия

Оппозиция

Көпшіліктің пікіріне немесе басым  пікірге қарсы шығушы белгілі  бір топ немесе партия. Саяси өмірде Оппозиция билік жүйесі қызметінде көрініс таппаған мүдделер мен құндылықтарды  білдіруді мақсат етеді. Оппозиция  халықтың наразылық белсенділігін  білдіріп, оны топтастырады, биліктің әрекетіне қарсы тұратын немесе оны ретке келтіретін талаптарды тұжырымдайды. Оппозицияның кез келген тұрпатының басты сипаты оның топтасуы, ұйымдасуы мен бұқаралық деңгейі, наразылық білдірудің заңды әдістеріне қатынасы болып табылады. Үкіметтің  мақсаттары мен құндылықтарына адалдығы деңгейі бойынша үкіметтік бағыттағы, бейтарап және келісімге келмейтін  Оппозиция болады. Саяси күш ретіндегі  Оппозицияның стратегиялық міндеті  – өркениетті демократиялық әдістермен, құрылымдық баламалы бағдарламаларды  әзірлеу жолымен саяси билікке  жету. Мұндай Оппозиция қоғамды тұрақтандыруды мақсат етіп, әр түрлі саяси күштердің  ымыраға келуін көздейді. Сонымен  бірге Оппозиция қоғамдық тәртіпті тұрақсыздандыратын фактор ретінде  алға шығуы мүмкін. Саяси қызметі  экстремистік сипатта болатын Оппозиция  билік үшін саяси күресте қарлысаласын жойып жіберуге дейін баратын  төтенше шаралар мен зорлық әдістерін  ұстанып, мемлекет пен қоғамның дамуына  кері әсер етуі мүмкін.

[өңдеу]Әдіс-тәсілдері

Қарама-қайшылық.

Оппозицияның тұрпатына сәйкес, оның саяси қызметінің әдіс-тәсілдері  де қалыптасады: белгілі бір саяси  топтың билік жүйесін сынауынан  заңсыз жағдайда тұрған партиялар мен  қозғалыстар тарапынан жасалатын  саяси лаңкестік пен зорлық-зомбылыққа дейін. Саяси жүйеде нәтижелі қызмет ететін құрылымдық тұрпаттағы Оппозиция  ресми үкіметті бақылауда ұстап  тұруға тырысады, өзінің “көлеңкелі үкіметін”  құрып, қоғам өмірінің маңызды мәселелері жөнінде баламалы ұсыныстарды әзірлейді, үкіметтің жекелеген мүшелерінің, әкімшілік басшыларының өнегесіз қылықтарын жария етеді

Көзқарас

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан  алынған мәлімет

Көзқарас - 1)метафизикалық ойлау  мен зерттеулер нәтижелерінің жиынтығы, объективті дүниеге және ондағы адамның  орнына, адамның өзін қоршаған ортасы мен өзіне деген қатынасын  білдіретін пікірлерінің және олардан  туындайтын өмірлік ұстанымдарының, сенімдерінің, идеалдарының, құндылықтық  бағыттарының жүйесі;2)адамдардың өздері өмір сүріп жатқан қоғамдағы, кезеңдегі  немесе бұрын болған оқиғалар мен  құбылыстарға, жеке тұлғаларға, идеяларға, т.б. қарым-қатынасы және содан туындайтын иланымы, тіршілікте, түрлі қызметте басшылыққа алатын ұстанымы. Көзқарас білім алу, еңбек ету, қоғамдық жұмыстарға араласу, ғылыммен шұғылдану, т.с.с. адамның  теориялық және тәжірибелік таным  әрекеті барысында БИЛІК,  ОППОЗИЦИЯ   ЖӘНЕ   ҰЛТШЫЛДЫҚ

Билік неге ұлтшылдықтан қорқады? Себебі, ұлтшылдықтың шекарасын анықтау  мүмкін емес. Мүмкін, ол елдің үштен  бірінде, мүмкін түгел жүз пайызында  бар шығар. Халықты біртұтас ететін ұлтшылдықтан мықты құрал жоқ. Ұлтшылдықты  шектейтін шекара, заң, лимит дегендер атауымен жоқ. Осы халықтың мәдениетін, тілін сыйлайтын, оның дамуына үлес қосатын ұлысың, қызысың деген  сөз айтса жеткілікті. Осы ұранды көтер, осы халыққа қызмет ет, сонда  ғана оның атынан сөйлеуге құқың бар.

Халықты жою үшін, оны қанау үшін, оның ұлтшылдығына тыйым салып қажеті жоқ. Оның тілін, дінін, мәдениетін жікке  бөлсең жетіп жатыр. Саяси партиялар  дегенді ойлап тауып, партиялар  халықтың қамын ойлайды дегенді  құлағына сіңірсе де болады. Ұлтшылдықты  жою мақсатында ұлттық мәдени орталықтардың  ассамблеясы деген жалған құрылымдарды, ойдан шығарылған заңдарды шығарса  да жеткілікті.

Енді маған айтыңдаршы, Жовтис, Есіркепов, Дуванов дегендерді кімдер қорғады? Ат төбеліндей журналистер  ғана. Еліміздегі орысша сөйлейтін  партияларды кім қолдап отыр? Тағы да сол ат төбеліндей журналистер  ғана. Орысша сөйлейтін, орысша жазатын  ат төбеліндей топтың мүшелерінің біреуі де халықтың, партияның мүддесін ойламайды, қара басының қамын күйттеп жүргендер. Олар мың жерден жаза берсін, халық  сендерге дауыс бермейді, сендерді қолдамайды, митингілеріңе бармайды. Сендерді орташа байлар ғана қолдап отыр, себебі олардың азын-аулақ жинаған  қаржы мен дүниесі бар. Соларды  тағы да молайтқысы келеді. Олар өз қамдарын ойлап сендерден орысша жазуды талап  етеді, қазақша білгісі жоқ. Үстіне қара бұлт төнген сәтте шетел асып қашып кетеді. Олардың Винявскийді  де, жаңаөзендіктерді де қолдауға құлқы  жоқ. Олар «Хабарды» көреді, олар бюджеттен  ақша алып отыр.

Бүгінгі таңда оппозиционерлер  қатарына М. Шахановтың жағындағылар қосылып  жатыр. Қазір халық та, жаңаөзендіктер де ештеңеге түсінбей өзіне өзі сұрақ  қояды: «Мені қорғайтындар неге орысша сөйлейді, неге жаңа парламент орысша сөйлейді? Неге жан-жағым толған өтірік? Олар мен туралы не ойлап жүр екен? Әлде өздерінің саяси ұпайларын  көбейтумен жүргендер ме?».

Шындық шыңғырып шырқырайды. Егер оппозиция шын мәнінде халықтың жағында болса, ол халықпен қазақша  сөйлессін, халықпен бірге болсын! Олай болмаса, біз оппозиционерлерді  де, жаңаөзендіктерді де, халықты да қолдамаймыз - қолдай алмаймыз!

Кеден одағын қолдап өзін данагөй  санайтын Своик сияқтылардың ойыны  тоқтатылсын! Кедендік одақтың уақыты келген жоқ.

Қазақ тілін екінші орынға ысыруын  қоймаса, халық Жармахан Тұяқбайдың өзін ана жаққа ысырып тастайтынын  білсін!

Алмат Азади, Гүлжан Ерғалиева, Тамара Калеева сияқтылардың өздерін халықаралық  қазы етіп көрсеткісі келген тыраш  әрекеттерінен түк шықпайды!

ЖСДП басшыларына айтарым:  Өздеріңді  мықты да тәжірибелі саясаткер деген  алдамшы қулықтарыңа тойдық. Қолдарыңнан  келмесе, орындарыңды жас күштерге босатыңдар!қалыптасады; қараңыз

ҰЛТШЫЛДЫҚ

Ұлтшылдық дегеніміз не? Ұлтшылдық  аграрлық елде болмайды. Мұндай елде халықты  этноцентризм біріктіреді. Ұлтшылдық  қай уақытта пайда болады? Қоғам  аграрлық экономикалық жүйеден индустриалдық  жүйеге ауысатын кезде қажет. Халықтың мәдениетін, фольклорын, салт-дәстүрін, ұлттық бояуларға қанықтыратын   -   халықтың ортасынан шыққандар. Солар ғана оны дамытады, біріктіреді. Әрбір адам ұлт мәдениетін өз еркімен, өз қалауымен жүрегіне қабылдайды, мойындайды, оған оны ешкім зорламайды. Өз мәдениетінен жүрегіне шабыт, бойына қуат жинайды, соның бәрін жинап  алған соң барып индустриалды, өркениетті қоғамның мәдениетінен орын алады. Белгілі бір мәдениеттің  өкілдері неғұрлым көп болған сайын, олар соғұрлым сол саяси құрылымның бір бөлшегі болып саяси аренада  қызмет етуге ұмтылады, сонда ғана олар өз еркімен билікке бағынады, себебі билік оның мәдени  өкілеттілігін  мойындап оның қорғаны болады. Ұлтшылдық  кезеңді бастан кешпеген халық саяси  тұрақты бола алмайды. Себебі, саясат оның мәдениетіне үнемі қарама-қарсы  болып алдынан шығады да тұрады. Мұндай қарама-қарсылық алдыдан шыға берсе, халық оны бір күні төңкеріп тастайды. Өз мәдениетін қолдайтын  өкілді билікке отырғызады.

Қазақстанға басқа да ұлт өкілдерінің  көшіп келуі оның ұлттық мәдениетіне  теріс болған жоқ, ол өзара араласудан байыды.

Қазақ ұлтшылдығынан құтылу мүмкін емес, себебі жергілікті халықтың 65 пайызын  құрайтын қазақ мәдениетін жою мүмкін емес. Халықтың шаһарлануы (урбанизация) оның мәдениетін бұрынғыдан да биік дәрежеге көтерді. Ауыл халқы театр мен  концерт залдарын салып жатқан жоқ. Ол бар болғаны осы мәдениетте өмір сүріп келеді. Ауылдан шыққандар  қалаға келіп өзін біртұтас қазақ  халқының жалпы мәдениетінің бір  бөлшегімін, өкілімін деп сезінеді. Әрбір жеке адам уағыздайтын мәдениет ол субмәдениет болып табылады, ондай  мәдениеттің елдің жалпы  мәдениетіне  қатысы жоқ. Ұлтшылдық мәдениетті біртұтас қылады, бірақ жеке субмәдениеттерді, жеке этностың мәдениетін қуғындамайды, себебі ол өз мәдениетін тек өз елінің шеңберінде жүргізед

Оппозиция – деп өздерінің бар  болмысын халыққа бір сөзбен мойындап тұрса да, яғни оның ішіне халыққа  пайдалы ақпарат емес, тіпті біреуге  көмек көрсету, жасампаздыққа ұмтылу емес, әлденені жоюға, яғни режимді  бұзуға арналғанын біле тұра ол газеттерді оқып, өліп өшіп жатады.

Оппозиция ол тіпті билік альтернативасы да емес. Альтернатива деген сөз  бөлек дегенді білдіреді. Ал оппозиция  міндетті түрде қарсы. Сырттан келген ірітушілер оппозиция ұғымына сұмдық бір құрбаншылдық, шындықты шырылдататын, халық үшін жанпида етіп көрсеткісі келеді. Өйткені қарны тоқ, көйлегі  көк, сүйікті кәсібімен айналысып  жатқан адамға “Сенің өмірің бейшара, сен ана американдық демократтарға  қарашы, қандай ғажап өмір!” –  деп миына оның осы уақытқа  дейін бақытсыз өмір сүргендігіне иландырады.

Оппозицияның елге ықпал ету  құралдары, өздері жамандап жүрген биліктің әдіс-айласынан қалыспайды.  Оппозиция  елдің досы емес, ешқашан болған да емес. Оппозицияның бар ойы— Біз  де халықтың құлағынан әдемілеп тебе аламыз, неге біз билік басында  отырмасқа? деген идея. Кез келген оппозицияның артында логикалық  тұрғыда, билікке қол жеткізуді, немесе ықпал етуді ниеттенген топ  не адам болады. Және ол адамның пиғылы жақсы болуы екіталай, алайда, кішкентайынан  шындық сүйіп өскен, және шындық міндетті түрде ащы болуы керек деп  ойлайтындар оппозицияның қармағына  тез түседі.

Қоғамдағы барлық жақсы өзгерістер ол адамның қабылдау фильтрінен өтпейді. Өйткені тым жақсы нәрсе шындық болуы мүмкін емес деп ойлайды.

Кейде орыс-қазақтар жиналған жиындарда, қазақ тілді оппозиционер-сымақ  адамдар елдегі ахуалды жалпылама, бұлыңғыр әрбір базардағы шайпау қатыны айта алатын деңгейде баяндайтынына  қынжыласың.  Бір жағынан біреудің мамасы ғой ашынып отырған деп  аяйсың, бір жағынан надандығына  жының келеді.

Неге қазақ тілді баяндаушы  азаматтар сондай жиынның нақты  мақсатын біліп, нақты мақсаттар  мен мәселелерге, және оны шешу жолдары  мен ұсыныстарды сараптап дайындалып келмейді? деген сұрақ туындайды. Неге қазақтілді баяндаушылар, үнемі  көшеде келе жатып дөңгелек үстелге  кездейсоқ келе салғандай болады?

Надандық. Сараптамалық ойлау қабілетінің  дамымағандығы.

Бізге ондай еңбек ету үшін, жай  аузымызды қаттырақ ашып, “ойбай орман  жоқ, тал жоқ, мұнайды сатып құртып жатыр, пенсияны қырқып жатыр, өлдік  құрыдық, болашақ жоқ, барлығы пара алып жатыр, барлығы өтірікші, жемқорлық  жайлаған” деп бір де бір нақты  сан, немесе пара алушының жеке деректері, дәйектеме, мекен жай, уақыт, мөлшер сияқты статистикалық деректер мен  жасырын видеодерек алып келмей, тереңіне бойламай, ешбір зерттеу жүргізбей  нәтижесіз сөге беру оңай шығар. Ал ол дәлелсіз айқайдан ел ішінде не өзгереді?

Әрине, арқасы қозып, қара қылды қақ  жарып, шындықты сойып-сойып жатқан- сымақ болған тілші-сымақ пен  мұңайған баяндаушы “маладец, мықты  сөйледің! Жалынды сөз жаздың!”  деп арқасынан қақса, ол байғұстарға  одан артықтың қажеті де жоқ. Қазақстан  жағдайы төңкеріле берсін, мейлің ол трибунада халықтың бір сағат  уақытын босқа жіберсін, жаңа ешнәрсе  айтпасын, бірақ ол типі шындықты айтты, қорықпады. Сондықтан, оның арқасынан  қағу керек.

Әрине, достарыңмен пікірталаста, немесе асханадағы ұрыс-керісте компромат  айтып шабуылдағанда немесе жиын-тойда  жалынды тілек айтып жатқанда рационалдылықтың әдіре қалып, эмоцияға ерік берілуі заңды нәрсе.

Бірақ ондай әрекет журналисттің от ауызды, орақ тілділігін емес, өзінің не істеп, не қойып жүргенін білмейтін  бейпрофессионал жарымжандығын, аспандағы  торғайды осырықпен атып құлатуға ниетті жарымес клоун екендігін білдіреді.

Оппозиция бізге президенттің ұзақ отырып қалғаны жайлы айта береді. Ал елді дұрыс басқарған, дамыған  елдер қатарына қоспаса да, елдегі салыстырмалы тұрақтылықты сақтап, жұмыс  жасаймын деген жасампаз еңбекқор адамға жағдай жасап отырған адамды тек  срок бітті деп ауыстырудың мәні неде?

Ал Америкадағыдай еркіндік тек  кинода ғана. Әс жүзінде ол жерде  ақнәсілділер ең қалталылар. АҚШ-та бір  де бір ақ нәсілді таксист көрмейсіз. Түрмесінің басым бөлігінде қара нәсілдер, қара жұмыс, күзетшілік сияқты жұмыстарда қара нәсілділер.

Біз батысқа бет бұрсақ, олар бәрібір  бізді жұнін қырқып жөніне жіберетін  қой санайды.

Тағы да айтарым бар…

АЯСЫНДА ЖАЛПЫ, ИНТЕРНЕТ, БЛОГОСФЕРА, ФОРУМ, МЕНТАЛИТЕТ TAGGED WITH ЖУРНАЛИСТИКА, ОППОЗИЦИЯ, ҚАЗАҚ ОППОЗИЦИЯСЫ, ҚАЗАҚ  ТІЛШІЛІГІ

Оппозиция және профессионализм жайлы  жауабы: 10

джыынды жазыпсыз. ал енді қазіргі  билік туралы постты күтеміз. сыншылығыңдысс

>> Ал Америкадағыдай еркіндік  тек кинода ғана. Әс жүзінде  ол жерде ақнәсілділер ең қалталылар. АҚШ-та бір де бір ақ нәсілді  таксист көрмейсіз. Түрмесінің  басым бөлігінде қара нәсілдер, қара жұмыс, күзетшілік сияқты  жұмыстарда қара нәсілділер.

Біз батысқа бет бұрсақ, олар бәрібір  бізді жұнін қырқып жөніне жіберетін  қой санайды.

Батыс дегенге Еуропада кіреді.

Серж, мен континенттік мағынада емес, нәсілдік мағынада айтып отырмын. Англо-саксондық  топ қазіргі бұрыңғыдан да күшті. Батысқа бұл тұрғыда Еуропа түгіл, Австралия да кіреді.

Суперски сказано братишка прямо  точку!

жақсы жазылыпты, түсінбегенім – сен  жалпы оппозиция ұғымын айтасың  ба, жоқ қазақ оппозиционерлерін  айтасың ба? ) егер алғашқысы болса, өзің оппозицияға оппозиция болып  отырсың ғой (терістеуді терістеу деген  бар ғой философияда, хыхы!), ал екіншісі болса, айтқаныңмен келісемін, біздің оппозициялық басылымдарға объективтілік  жетіспейді, бірақ оқыған сондай қызық, жатқан интрига және детектив пен  экшн жанрындағы мақалалар)))

Гастар оқып-оқып алып, арқаға пышақ  сұғатын адамсың ғой, қайтейін аман бол

Аршат екеуің мәңгі тақырыпты қозғайтын  журналистерді айтудың өзін мәңгі  тақырыпқа айналдырып алдыңдар. Оны  байқамайсыңдар. Адам алдымен өзіне  қараса екен.

Келісемін. Халық қазіргі оппозицияны  ғайыптан тайып билікке әкелсе, оппозицияның да оппозициясы болатынын біледі ме екен?

Бейбіт өмір,саяси тұрақтылық үшін орнында отыра беруге болады деп  кім айтты. Бізде қазір жасанды  патриотизм ғана бар.ТД-дан бір шенеунік “биыл патриотизм былтырғыға қарағанда 20 пайызға өсті” депті? Оны қалай  есептеген?

Айтсам “көтриоттық”дерсің. Тіл  мәселесі , ұлт мәселесі ушығып тұрғаны  жасырын емес. Қазақтар (таза қазақтар) мен орыстар арасында көрінбейтін  жеккөрушілік бар екенін жасыра аласың ба?

Әбіләкім, Патриотизм туа бітті  шартсыз рефлекс деп кім айтты  саған? Патриотизм жасанды болуы  заңды, өйткені патриотизмді тәрбиелейді. Сол БАҚ-арқылы, мектептер, оқулықтар, кино, мультфильм, өлең кештері, акциялар арқылы адам бойына патриотизм ұялатады.

Орыс пен таза қазақтар арасындағы азды-көпті жеккөрушілік бар оны  жасыруға тырыспаймын. Алайда, халықтар достастығы ол Құдай аспаннан жаудыра  салатын дүние емес, біз көбіміз  ұлтаралық ашық қанды-кескінді ұрыс-жанжалға куәгер боп өспегендіктен, ұлтаралық  достықты өзінен өзі пайда болатын  нәрсе деп түсініп үйренгенбіз.

Ең нәзік те қиын саясат бір ел ішіндегі нәсіл аралық, дінаралық, және ұлтаралық саясат. Және аздап бет  тыржитушылық болғанымен, масштабты  түрде орекеңдермен (Қазақстандық орыстар  Ресейліктермен салыстыруға келмейтін, мүлде бөлек адамдар) достастығымыз  өзінен өзі пайда болған жоқ. Кез  келген бейбітшілік дұрыс басқару  мен, жеткілікті ұлтаралық саясаттың  нәтижесі.

Патша заманынан қалған орыстардың тірі қалғаны жоқ. Қазақстанда мекен  еткен өзге ұлттардың көбі Қазақстанның қиын-қыстау кезіне кінәсі жоқ, еліңе  қайт деп те айта алмаймыз. Өйткені  ол осы елдің азаматтары. Олардың  құқығы тап мына сен мен менің  құқығыммен бірдей, санаспауға болмайды. Біз баяғы жабайы заманда емеспіз.

Мен өз басым адамға құрмет көрсету  ұлтына, қазақпын деп төске ұрғанында, немесе қазақша киноларды үзбеу  көруіне, немесе тіліне қарап емес, бүкіл Қазақстан халқына сіңірген еңбегіне қарап көрсетілуі тиіс. Және бұл тұрғыда, қазіргі Қазақстан  басшысының саясаты жалғыз дұрыс  саясат деп ойлаймын.

Егер халық арасындағы достық пен  бірлікті үнемі насихаттамаса, күн  сайын бейбітшілікті қорғамаса, қырық-пышақ болып қырылу тек  орыс пен қазақ емес, басқа ұлттар, тіпті рулар арасында өршіп, Қазақстан  жұлым -жұлым болып, ел бірлігі түбегейлі  жойылады.

Оппозицияға керегі де сол.

Бәрі дұрыс қой, бірақ сол  кездерде немесе қазір Нұрекең басқармағанда  бізде де соғыс, қантөгіс болатын  еді дейтіндердің қатарынан емессің  бе? Орыстарда “незаменимых не бывает”  деген сөз тіркесі бар емес пе?Осы кісінің осы түзу саясатын дұрыс жалғап кететін бір адам жоқ дегенге мен сенбеймін.

Қазақстанда тұратын барлық ұлттың құқығы бірдей екенін мен де білемін. Бірақ соны қазақтар білгенмен қалған ұлттар сезе алмайды ау деп ойлап  қалдым.Патриотизмді тәрбиелегендей тілді  де солай енгізіп жіберуге қазір  не кедергі? Көрші өзбектер мемлекеттік  тіл туралы заңын 1989 жылы қабылдап үлгерген,қырғыздарда  бізден озды ол жағынан.аталған мемлекеттерде  “Мемлекеттік тіл туралы заң” болса , бізде “Тіл туралы заң”.

Мынаны оқып көрші :

” Хатта: «Қазақстандағы 3 миллион  орыстарды (бұл диаспораның жартысы  ғана дейдi. Д.М) қоныстандыруға, жұмыспен қамтамасыз етуге 150 млрд. АҚШ доллары  қажет, әрине бұл қаржы Ресейде  жоқ. Сондықтан бұдан 100 есе кем, яғни, 1,5 млрд. АҚШ долларын берсеңiз, бiз  Қазақстанда жүрiп Ресейдiң үстемдiгiн  көтерiп, билiгiн күшейтемiз» – дейдi. Сонда олар Қазақстаннан бiр айлық  алып, Қазақстан халықтарының Ассамблеясына  мүше бола тұрып, есiргенi ме?! Ары қарай, «әр 1,5 млрд. долларыңыздың рублiне дейiн  үгiт-насихат жүргiзуге дайынбыз»  – дейдi. Конституция бойынша  Қазақстандағы ұйымдар мен қозғалыстарға  шетелдiң ақшасына жұмыс iстеп, насихат  жүргiзуге тыйым салынған. Бұл тағы да Заңға қайшылық тудырады.”

Осылар Сіз бен Біз секілді  ойлайды дегенге сенесіз бе? Қарағандыдағы  Ленин ескерткішінің орнын ауыстырғанда да қойдай шулаған орыс коммунисттер.”Тарт  қолыңды Лениннен!”деген плакаттарды  ұстап шыққан да осы орыстар.Кешегі күнін аңсамайды деп айта аласың ба осыларды?!

/Патша заманынан қалған орыстардың  тірі қалғаны жоқ./

Иә,тірі қалғаны жоқ. Бірақ СҚО  мен Қарағанды облысы аймағындағы  орыстар нағыз сол шовинист орыстардың тікелей ұрпағы. Құлдан құл туатыны  қандай анық болса бұл да сондай анық мәселе.

мен озимше бир сандырактап корейнши мына таны кургырдын атпай койган сатинде…

алдымен Гаста дурыс айтасын  патриоттык сезим туа биткен (бузаудын емшекке жугиретининдей) рефлекс  емес.Алайда туа биткен болмаса да журе биткен рефлекске айналдыруга  ешким тырысып жаткан жоккой.Тырысып  жаткандардын да оздеринше есептери озиндик жоспарлары бар.

айтарым бул емес еди.Мен мысалга 9-сыныптан кейн туркияда билим алып бастадым.иа туркия дамыган немесе сапалы бир мемлекет емес.алемдеги ен тураксыз елдин алдынга катарында  типтен.булардын 1920 жылдардагы Кемал  Ататуркти жаксы коретини,дин  душманы дейтиндери де бар.Бирак  туркшилдикке,ултшылдыкка келгенде сол болингендердин ози бари бир  жудырык болып касая карсы  тура алады.Айтайын дегеним идиялогиясы  мыкты басшы келетин болса  патриоттык козкарасты 5 жылда да жаксартуга болады.Ал казиргидей жалгасатын болса 50 жылдан кейнде тукте озгермес…

Оппозиция – демократиялық қоғамның ең маңызды нышандарының бірі. Оппозиция  ұғымының негізгі мағынасы қарсы  тұру болса да, елдегі билік пен  саяси режимге балама күш болып  қалыптасуы шарт. Сонда ғана мемлекеттегі азаматтық қоғам институттарының  дамуы мен плюрализмді қалыптастыру үрдісі жеделдейді. Оппозициядағы партия, қоғамдық ұйым болсын өздерінің қабылдаған бағ­дар­ламасы арқылы жұмыс істейді. Мыса­лы, саяси мәдениеті көпке үлгі болған АҚШ-тағы президент, конгресс сайлау­ла­рында демократтар мен республи­кашы­л­дар алма-кезек жеңіске жетіп, бір-біріне оппозиция болудың классикалық үлгісін қалыптастырды. Тасада тұрып тас атпайды. Жеңілісінің төркінін өз бағдарламалары мен атқарылған жұмыстарынан іздеуге ты­рысады. Сайлау кезінде өзін көрсете алмаған партиялар келесі науқанға дейін жұмысын тоқтатпай, көзқарастарының дұрыс екенін дәлелдеу жолында еңбек­тене­ді. Еліміздегі оппозиция маңызды сайлаулардан еш қалыс қалып көрген емес. Дегенмен де біздегі оппозиция қо­ғам­да өз орнын тауып, лайықты беделге ие бола алмай келеді. Оларға абырой әпермей отырған жайттар – біріншіден, идея­лары мен пікірлері ортақ іргелі пар­тия­лардың бір тудың астына біріге алмауы. Оның себебі саяси партия жетекшілерінің жекелеген амбицияларын жеңе алмауы­нан сияқты. Сенбі күні бірікпек болған оппозиция күбір әңгімеден әрі аса алмай тағы тарқасты. Екіншіден, билік тарапына бірауыздан сын айтқанмен, бағдарлама­лары әркелкі. Бұл жерде жоба-жоспар­ларының жүйесіздігі мен билікке балама құжаттарының жоқтығын айтып отырмыз.

Бойына осы екі кемшілігі  қатып-семген оп­позицияның билікке  қарсы әрекетін фут­бол ойынымен өрнектесек. Себебі оп­позиция 2007 жылғы  сайлаудың алдын­да­ғы науқан кезінде  кәнігі футболшылар сияқты түскен суретін  таратып, «Парла­мент­­тің кубогы бізде» деген жарнамамен та­ласқа түскен еді. Стратегиялық және так­тикалық қателіктерден  көз ашпаған оп­по­зиция командасы  жеңілістерінің себебін өзінен емес, өзгеден іздеп әлек. Енді осы уа­қытқа дейін өткен «матчтардың» есеп­те­рі турасында...

Есеп ашылған сәт

Кез келген нәрсе өзінің берік бекіген  іргетасына байланысты екенін есте ұстасақ, бүгінгі оппозицияның бұралаңқы  жүрісінің түпкі себебін 2001 жылдан іздеу керек. Сырт көзге сыр бергісі  келмегенмен, «Қа­зақ­стан демократиялық  таңдауы» қозға­лысының ішкі бірлігінде ақаудың болғаны рас. Өйткені  тура 4 айдан кейін атышулы қозғалыстан  бөлінген бір топ саясаткерлер «ҚДТ-ны»  құрбандыққа шалып, «Ақ жол» партиясын  құруды құп көрді. Ал одан кейін де жолы оңғарыла қоймаған «Ақ ­жол»  саяси партиясының ойын алаңына  шығуы «жас түріктердің» қараша оқиға­сын  халық санасынан ұмыттырып жіберді. Есеп: билік – оппозиция – 1:0.

Бір командаға – бес капитан

«Ақ жол» партиясы әу баста өзінің көп төрағасымен ерекшеленді. Саяси  орта­да өзінің белсенділігімен  көзге түскен пар­тияның көпшіліктің  қолдауына ие болғаны жасырын  емес. Тең төраға қызметі жемісті  болғаннан кейін бұл партияға кейіннен бес бірдей басшы сайланды. Әлемнің еш­бір елінде бұған дейін  бақандай бес же­тек­шісі бар  саяси партия болған емес. Ақы­ры бесеудің басы «бір қазанға» сый­ма­ды. 2004 жылғы  Парламент сайлауында ұлт, тіл мәселесін  ұмыт қалдырған партия жеңілісті  басқа жақтан іздеп, әуреге түсті. Ал бұл кезеңде ұлттық мәселелер  «гол» соғып ұпай жинайтын тамаша мүмкіндік еді. Мәжілістегі бір  орынға қырын қараған жетекшілер арасындағы кикілжің халық сенім  артқан құрылымды құрдымға кетіріп  тынды. Билік – оппозиция – 2:0.

Биліктің хет-тригі

2005 жылғы Президент сайлауына  солшылдар «Әділетті Қазақстан  үшін» қоз­ғалысының аясында  ортақ күш ретінде қатысты.  Бірақ бұл жолы да биліктің  же­ңісіне өзінің сүбелі үлесін  қосқан оппо­зиция кінәні биліктен  іздеуге асықты. Өйткені олар  халық алдында көзбояушы­лықпен  «ӘҚҮ» аясында уақытша біріккен  еді. Шыны керек, олардың Президенттік  сайлауға әзірлеген бағдарламасы  Мәжіліс депутаттығына түсетін  кандидаттың жос­па­рының деңгейінде  ғана болды. Стра­тегиялық қателіктерге  бой алдырған оппо­зиция дауыстың  бөлініп кеткенін аңғар­мады. Сайлау  қорытындысы бойынша, «Ақ жол»  партиясының жетекшісі үшінші  орынға жайғасқан болатын. Ал  бұл –2004 жылы оппозиция «қақпасына»  соғылған «голдың» нәтижесі. Жоғарыда  айтып өткен уақытша бірігу  өз жемісін сайлау өткеннен  кейін-ақ бере бастады. Қозғалыс  төрағасы Жармахан Тұяқбай өз  партиясын құрып, өзгелерден бөлек  отау тікті. Радикалды «ақжолдықтар»  2006 жылдың көктемінде «Нағыз Ақ  жол» партиясы болып, Әділет  министрлігінен қайта тіркеуден  өтті. Оппо­зицияның бас-басына би  болып, партия құруға деген  құлшыныстары халықтың оларға  деген сенімін әлсірете түсті.  Соны­мен, билік – оппозиция –  3:0.

Сен соқпасаң, саған соғады

Футболда шабуылдаумен қатар, қор­ғану да маңызды болып табылады. Ал оппо­зиция қорғанысты ұмытып, бірден ша­буылдауға көшкенді ұнатады. 2007 жылғы Парламент  Мәжілісіне өткен сай­лау қарсаңында оппозиция белсенділері қайта күш  біріктірді. Болат Әбілов бастаған либералдар Жармахан Тұяқбай жетекшілік еткен социал-демократтармен тізе қосса, Серікболсын Әбділдиннің Коммунистік  партиясы сайлауға бойкот жариялап, оп­по­­зиция жанкүйерлерінің қатарын то­лық­тырды. Алайда олар билікті «қалпақпен ұрып»  алатын бағдарлама жасай алмады. ЖСДП-ның  ұлттық сайлауға ұсынған «Жа­ңа Қазақстан  үшін» бағдарламасының «бісс­імілләсі»  биліктегі азаматтардың әре­кет­терін  қаралаудан басталып, құжат­тың со­ңына  дейін кемшіліктерді тізбелеп өт­кен. Қара пиардан ұтылмаса, жеңіске жет­пей­тінін  түсінетін уақыт жетсе де, оп­по­зи­ция әлі күнге дейін осындай қара­дүр­сін әрекеттерден аса алмай отырғаны – шын­дық. Билік – оппозиция  – 4:0.

«Капитанның» қателігі

Еліміздегі оппозиция өкілдері өткен сенбіде бас біріктірмек  ниетпен алқа-қотан жиын өткізді. Нәтиже жоқ. Сарап­шы­лардың пікірінше, біздің оппозиция бір партияның  айналасына шоғырлана ал­ған емес және алдағы уақытта да бі­рікпейді. «Алдымен жүйені жеңейік, тиісті жағдайды орнатып  алайық, сосын барып қана коммунистер, социалистер, либерал­дар болып  бөліне беруге жол ашық»,– деген  Тұяқбай мырзаның сөзі оппозиция  «қақ­па­сының торын» тағы бір мәрте  бүлк еткізді. «Осы мәселелерді шеше алмаса, неменесіне жиналған деп бізге  барлығы күлетін болады» деген  оппозиция белсен­ділері сенбідегі  жиында тағы да бір жа­ғадан бас  шығара алмады. Есесіне, сая­си таблодағы  көрсеткіш ұлғая түсті

Ой-түйін

Футболда «автогол» деген ұғым бар, яғни ойыншының өз қақпасына  абайсызда гол соғып алуы. Біз  айтып өткен «голдардың» барлығы  дерлік осы ұғымға жақын. Оппо­зиция билікке балама күш ретінде төменнен құрылуы тиіс. Ал билікке өкпелеп, оп­по­зицияға өткен экс-шенеуніктер  өз ортасынан осы уақытқа дейін  лайықты көшбасшы шығара алмай пұшайман болып, қарсыластар пай­да­сы үшін «автогол» соғып алып жүр. Оппозициялық партиялар мүшелері­мен кеңеспей, қосылып-ажырай бер­се, команда ретінде «жанкүйер­ле­рінен»  де айырылып қалуы ғажап емес. Себебі бұл ойын 90 ми­нут­пен шектелмейді. Белгілі спорт коммента­торы  Амангелді Сейітханның сөзімен  айтқанда, «жеңісті күндерде жол­ық­қанша».