Мұнай және газ кен орындарын игеру мен пайдалану

Вариант №

Қортынды бақылаудың түрі

Бақылау түрі

Балы

3

 Курстық жұмыс

Қурстық жұмыс

Аралық бақылау

Ағымдық бақылау

100

100

100

Апта

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

Бақылау түрі

П1

П1 ӨЖ

1

П2

П2

ӨЖ

2

П3

П3

ӨЖ3

П4

БЖ

АБ1

П4

ӨЖ

4

П5

П5

ӨЖ5

П6

П6 ӨЖ

3

П7

ӨЖ7

БЖ

АБ2

Балл

3

3

3

3

2

3

3

10

3

3

4

3

4

3

10

Бақылау түрі: П-практикалық сабақ; ӨЖ- өзіндік жұмыс; Кл- коллоквиум; АБ- Аралық бақылау, КЖ- курстық жұмыс; Р- рефераттар; БЖ-бақылау жұмысы

Баға

Әріпті эквивалент

Рейтингті балл (процентпен %)

Балмен

өте жақсы

А

95-100

4

 А-

90-94

3,67

жақсы

 В+

85-89

3,33

В

80-84

3,0

 В-

75-79

2,67

қанағат

  С+

70-74

2,33

С

65-69

2,0

 С-

60-64

1,67

  D+

55-59

1,33

D

50-54

1,0

қанағатсыз

F

0-49

0

№

Тақырыптың атауы

Академиялық сағаттардың саны

Дәрістер

Практикалық сабақтар

СОӨЖ

СӨЖ

1

Кіріспе. Мұнай өндіретін ұңғымалардың жіктемесі. Пайдалану кезіндегі қиындықтар туралы түсінік.

2

-

3

3

2

Ұңғыдағы құм тығындарының пайда  болуы. Ұңғыманы әр түрлі пайдалану  тәсілдерінде құм тығындарымен күресу әдістері.

2

1

3

6

3

Құм тығынын жою әдістері

2

1

6

3

4

Парафиндер мен асфальтендердің түзілуі.

2

3

-

5

Парафиндердің түзілумен күресу әдісі

2

2

-

3

6

Минералды тұздардың бөлінуі мен  олармен күресу әдістері

2

2

3

6

7

Ұңғыма қондырғыларының коррозиясы және олармен күрес

2

2

3

3

8

Ұңғымада судың білінуі.

2

3

-

9

Ұңғымада судың білінуімен күресу әдістері

2

-

3

10

Ұңғыманың сулануын азайтудың жаңа әдістері

2

-

-

11

Ұңғымада гидраттың қалыптасуы. Олардың қалыптасуын болдырмау  әдістері

2

2

6

6

12

Ұңғыманы пайдалану әдісін таңдау

2

3

3

13

Ұңғыманы пайдаланудың фонтанды тәсілінде кездесетін қиындықтар.

2

2

6

3

14

Ұңғыманы пайдаланудың газлифтілі тәсілінде кездесетін қиындықтар.

2

3

-

15

Ұңғыманы пайдаланудың механикаландырылған тәсілінде кездесетін қиындықтар.

2

2

3

6

Барлығы

30

15

45

45

Дәр-

іс №

Дәріс атауы

Дәрістің мазмұны

Сағ-

ат көле-мі

1

Кіріспе. Мұнай өндіретін ұңғымалардың жіктемесі. Пайдалану кезіндегі қиындықтар туралы түсінік.

Өндіру ұңғыларының категориялары. Қиындататын факторлардың түрлері. «Қиындық» сөзінің түсінігі

2

2

Ұңғыдағы құм ты-ғындарының пайда  болуы. Құмның ұңғымаға түсуін алдын алу әдістері.

Ұңғымаға құмның түсу себептері. Құм  тығындарымен күресу тәсілдері. Түптік және гравилі сүзгілерді қолдану.ҰТА тау жынысын бекіту. Құм тығындарын бекіту тәсілдері.

2

3

Құм тығынын жою әдістері.

Ұңғы сағасын желонка көмегімен  механикалық тазалау. Құбырсыз гидробурдың  жұмыс принціпі. Құм тығындарынан ұңғы сағасын жуу әдістері (тура, кері және аралас)

2

4

Парафиндер мен асфальтендердің түзілуі.

Парафиннің түзілу себептері. Парафинды түзілістің құрамы. Асфальтен жәйлі түсінік. Қабат температурасының төмендеу себептері.

2

5

Парафиндердің түзілумен күресу әдісі

Парафин түзілуіне ингибиторларды өолдану. Оларды алдын алудың жылулық  және механикалық әдістері.

2

6

Минералды тұздардың түзілуі және олармен күресу әдістері.

Минералды тұздардың түзілу себептері. Тұздардың түзілуімен күресу әдістер. Химиялық реагенттердің түрлері. Ұңғыма түбіне термохимиялық әсер ету.

2

7

Ұңғыма саұасының коррозиясы және олармен күресу.

Коррозия мен эрозия жайлы түсінік. Пайдалану кезіндегі құбыр металлдарының  коррозиялық бұзылуы. Құбыр мен  қондырғыларды коррозиядан қорғау әдісі. Беттік активті заттарды және ингибиторларды қолдану. 

2

8

Ұңғымада судың пайда болуы.

Судың ұңғымаға келу себебі. Ұңғыма өнімінің уақытынан ерте сулану себептері.

2

9

Ұңғыманың сулануымен күресу әдісі.

Газ ұңғымаларының түбіндегі  сұйқтықты жою әдістері (механикалық және физико-химиялық). Пайдалану және айдау ұңғыларының жұмысының технологиялық режимын орнату.

2

10

Ұңғыманың сулануының  азайтудың  жаңа тәсілдері.

Жаңа технологиялар арқасында жөндеу - изоляциялау жұмыстардың өткiзілуi .

2

11

Ұңғымада гидраттардың пйда болуы. Олардың пайда болуына алдына алу.

Гидраттардың түзілу себептерімен жағдайлары. Гидраттардың түзілуін ескерту және олар газ ұңғыларында жою тәсілдері. Газды ағынға гидрат ингибиторларының енгiзуi.Газды жылыту және кептiруi.

2

12

Ұңғыманы пайдаланудың әдiсiн таңдау.

Мұнайды өндiру тәсiлiн есепке алуы. Ұңғының пайдалану әдісін таңдаған кезде негiзгi ережелер. Пайдаланудың технологиялық және экономикалық тиімділігін бағалау.

2

13

Ұңғыманы пайдаланудың фонтанды әдісіндегі қиындықтар.

Фонтанды ұңғыманы іске қосу және оның жұмыс режимін бақылау. Пайдаланудың фонтанды әдісі кезінжегі қиындықтар және оны қалпына келтәретін әдістер.

2

14

Ұңғыманы пайдаланудың газлифтілі әдісі кезіндегі қиындықтар.

Газлифтілі пайдалану кезіндегі  келеңсіздіктер. Көтергіш құбырларға құм, парафин және минералды тұздардың жиналуы. Эмульсияның түзілуімен күресу.

2

15

Ұңғыманы пайдаланудың механизацияланған  әдісіндегі қиындықтар.

Құм мен газдың зиянды әсерінен сораптарды қорғаудың негізгі  шаралары. Якор-зонд пен бір корнусты газды якорды қолдану.

2

Прак

саб.

№

Практикалық сабақтың атауы

Практикалық сабақтың мазмұны

сағат көле-мі

1

Құм тығындарын гидробұрғылаумен тазалаудың есептері

Тазалау гидробұрғылау БТ-100М ЛПТ-8 көтергішімен жүргізіледі. Берілген параметрлер бойынша қуатын және тазалау уақытын анықтау қажет.

2

2

Грвилдеу өткізгіші үшін құмды  таңдау есебі.

Құмның фракциялық құрамына сәйкес құмның диаметрін және шығарудың  критикалық жыл-дамдығын анықтау қажет.

2

3

Ұңғымаларды жылумен өңдеу есептері

СКҚ-ң екі қатарынан тұратын  ұңғыма құрылысы берілген. Құбыр қабырғасында тұрып қалған парафиндерді алу үшін керекті мұнай көлемін анықтау  қажет.

3

4

Құбыр тізбектің катодты қорғау есептері.

Жерде меншікті грунт кедер-гісімен орнатылған битумды изоляцияға қан-ағат-тан-дырылатын құбыр-желісінің катодты қорғалуын есептеу.

2

5

Қалыпты және қалыпсыз температурада  кристалды гидраттардың қалыптасу есептері. Гидрат ты-ғындарының қалып-тасуын болдырмау шарттары.

Кристаллогидраттарды анықтау  үшін температураның теріс және оң температурадағы тепе-теңдігін анықтау  керек және салыстыру қажет.

Егер де t_у >tр

2

6

Сорапты құбырлардан сұйықтың ағуын  анықтау

Сорапты құбырлардан сұйы-қтың ағуын  анықтау үшін тереңдіксорапты жабдық арқылы анықтайды.

2

7

Газды және газқұмды якорьлерді таңдау мен есептеу

Газды және газқұмды якорьлерді таңдау үшін сеперациялық ауданын, диаметрін, корпус санын және якорь сепара-циясының коэффициентін анықтау қажет.

2

№

Тақырыбы

Мазмұны

Көлемі сағатпен

1

Газ бөлетін ұңғылар және олардың  ерекшеліктері.

Газ бөлетін ұңғылар негізгі  ерекшеліктерімен шарттарын анықтау.

3

2

Пайдалану ұңғысындағы құмның бөлінуі.

Ұңғыда құм бөлінетін кен орындарын атап айту.

3

3

Ұңғыманы құм тығындарынан тура жуудың есебі.

Негізгі технологиялық параметрлерді  анықтау-насостың қабылдауындағы қысым, ұңғы түбіндегі қысым, қозғалтқыш қуаты.

3

4

Ұңғыманы құм тығындарынан кері жуудың есебі.

Негізгі технологиялық параметрлерді анықтау-насостың қабылдауындағы қысым, ұңғы түбіндегі қысым, қозғалтқыш қуаты.

3

5

Көтеру құбырларындағы қысым динамикасы және оның парафин түзілуіне ықпалы.

Р_заб >Р_нас , Р_заб <Р_нас шарты кезіндегі ұңғыдағы парафинді түзілістің заңдылықтарды қарастыру.

3

6

Минералды тұздардың түзілуі 

Ұңғылармен құбырларда минералды  тұздардың пайда болуының себептерін анықьау. Тұз түзілудің ингибиторларын анықтау.

3

7

Жер асты және жер үсті қондырғылардың коррозиясының жылдамдығына әсер ететін факторлар.

Коррозия жылдамдығына әсер ететін техникалық, технологиялық, ішкі және сыртқы факторларды талдау.

3

8

Ұңғымада судың пайда болуының классификациясы.

Ұңғымада судың пайда болуының классификациясының негізгі факторларын  талқылау.

3

9

Кристаллгидратпен гидраттардың түзілуін алдын алу шаралары.

Фонтанды арматурада және әртүрлі бөліктерде гидраттардың түзілуін оқу.

3

10

Гидраттарды жою әдістері.

Ұңғы түбіндегі, құбырлардағы және т.б кристалл түзілуді жоюды оқу  және талдау.

3

11

Ұңғыманы пайдаланудың барлық әдісіндегі технологиялық және экономикалық бағалау.

Осы насостардың характеристикасымен жұмыс шарттарын қарастыру. Жұмысты реттеу мен игерудің шарттары.

3

12

 Фонтанды пайдаланудағы қиындықтар.

Фонтанды ұңғылардағы жұмыс  режимімен ұңғымада ашық фонтандауды алдыналудың құралдарын оқу.

3

13

Ашық фонтандау және фонтанды ұңғыларда  грифонның пайда болуы.

Ашық фонтандаудың себептерімен грифонның  пайдаболуын игеру, сонымен қатар  оларды жою шараларын қарастыру.

3

14

Газлифті ұңғыларда металл сальниктарымен эмульсияның түзілуі.

Металл сальниктарымен эмульсияның түзілу себептерін анықтау және талдау.

3

15

Ұңғыманы пайдаланудың механизацияланған  әдісіндегі қиындықтар.

Ұңғының қалыпты жұмысына газбен құмның ықпалын игеру.

3

№

Тапсырма

Әдістемелік ұсыныстар

Ұсынылатын әдебит

1

Құрамы және өнім қасиеті бойынша  бөлінетін ұңғымалар категориялары

Қалыпты ұңғыманың газ бөлетін, құм бөлетін, тұз түзуші, парафин түзуші және коррозиялық ұңғымалардан айыр-машылықтарын бекіту

Нег.4[Dos\es

01002.htm]

Қос.9[186-188]

2

Газқұмды якорьлерді қолдану

Газқұмды якорьлердің жұмыс  істеу принципін және құрылысын  зерттеу

Нег.1[338-346]

Қос.9 [190-191]

3

Құмның ұңғымаға түсуін бөгейтін әдістер

ПЗС жұмысын әртүрлі цементті-құмды ерітінділерімен бекітуді қарастыру

Нег.1[468-470]

Қос.10 [208-213]

4

Құм тығындарын жою

Ұңғымадағы құм тығындарын тазарту-жуу  технологиясын қарастыру

Нег.1[457-463]

Қос.10 [213-215]

5

Гидробұрғылауды қолдану

құбырсыз гидро-бұрғылаудың жұмыс принципін зерттеу

Нег.1[463-465]

6

Парафин түзілу ингибиторлары

«Парафин кристал-дарының қалыптасуын алдын-алу әдістері» тақырыбына реферат жазу

Нег.4[Dos\es

01004.htm],

Қос.10 [216-217]

7

Құбырлардың сыртқы беттік қабаттарының түрлері

Әйнектелген бет-терінде парафиннің шекті түзілуінің себеп-терін атап көрсету

Нег.4[Dos\es

01004.htm],

Қос.10 [216-217]

8

Тұз түзілуімен үресудің жаңа әдістері

«Газды сұйықтың ағынына магнит өрісімен ультра-дыбыстың әсері» тақырыбына реферат жазу

Қос.10 [216-217], 7 [197-204]

9

Құбыртізбектерін коррозиядан  катодты және электродты қорғау

Катодты және элек-тродты қорғаудың арасындағы айыр-машылықтарын анықтау

Нег.: 4 [Dos\es

01005.htm],

Қос.8[134-138]

10

Ұңғыма өнімінің уақытынан бұрын  сулануы

Ұңғымаға су ағын-дарының ағу және олардың уақытынан бұрын сулану се-бептерін атап көрсету

Нег.4[Dos\es

01005.htm],

Қос.8 [134-138]

11

Газ ұңғымаларының сулануымен күресу әдістері

«Сиффонды құбырлар арқылы ұңғымада үрлеу процесін жүргізу» тақырыбына реферат жазу

Нег.4[Dos\es

01005.htm],

Қос.8 [134-138]

12

Гидраттар

Газды гидраттарға электрлік өрістің  әсер ету әдісі

Нег.6 [411-428], 4[Dos\es

01005.htm],

Қос.9 [205-211]

13

Қырғыштарды қолдану

Қырғыш құрылысын зерттеу

Нег.1 [432-439]

14

Динамографтарды қолдану

Динамограф түрлері мен олардың  жұмыс істеу принциптерін зерттеу

Нег.3 [643-652]

15

Сорап жұмысына газдың әсері

Сорап цилиндіріне газдың түсуін алдын-алу  шаралары

Нег.3 [660-669]

№

Мерзімі

Уақыты

Тақырыптардың атауы

                                                          Дәрістер

1

Кіріспе. Мұнай өндіру ұңғымаларының жіктемесі. Пайдалану кезіндегі қиындықтар туралы түсінік

2

Ұңғымада құмның бөлінуі. Пайдаланудың әртүрлі әдістерінде құмның бөлінуімен күресу тәсілдері

3

Парафин мен асфальтендердің  түзілуі.Олармен

 күресу тәсілдері

4

Минералды тұздардың  шөгуі және ұңғыма жабдығының коррозиясы.Олармен  үресу тәсілдері.

5

Ұңғымада судың білінуі.Оларды газды ұңғымалардан жою.

6

Ұңғымаларда гидрат қалыптасуы.Олардың  қалыптасуын алдын-алу.

7

Ұңғыманы пайдаланудың фонтанды,газлифтілі,механикалық әдісіндегі қиындықтар

                                                  Практикалық сабақтар

1

Құмтығындарын гидробұрғылаумен тазалау есептері

2

Құмды-цемент ерітіндісімен  ПЗС-ті бекіту есептері

3

Ұңғыманы жылумен өңдеу есебі

4

Құбыр тізбектерін катодты  қорғау есебі

5

Жоғары төмен температурада  кристалды гидраттардың қалыптасу  есебі

6

Сорапты құбырлардан  сұйықтықтың ағу есебі

7

Газды және газ-құмды  якорьлерді таңдау және есебі