Түйіндеме жазғанда жадыңызда ұстаңыз
ЕҢБЕК ҚАТЫНАСТАРЫН ҚҰЖАТТАУДАҒЫ АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ БАСҚАРУ ҚҰЖАТТАРЫ
Түйіндеме (Резюме)
Резюме француз тілінен алынған термин. “Айтылған, я жазылған мәселенің қысқаша түйіні” деген мағына береді.
Түйіндеме – белгілі бір тұлғаның өмірбаяны, білімі, мамандығы, кәсіптік шеберлігі, біліктілігі, икемділігі жайлы нақты, қысқа мәлімет беретін іс қағазының бір түрі.
Жазылған түйіндеме сіз
туралы толық мәлімет беру үшін онда,
сіздің біліміңіз, біліктілігіңіз, жеткен
жетістігіңіз, жұмыс тәжірибеңіз, не
нәрсеге икемділігіңіз бар
Түйіндеменің ерекшелігі – үміткердің білімі және кәсіби шеберлігі туралы мәліметтердің кері хронологиялық тәртіпте берілуі.
Түйіндеменің мазмұндық-құрылымдық жүйесі:
- аты-жөні;
- туған жылы, күні, айы, туған жері;
- ұлты;
- жынысы;
- мекен-жайы, телефоны;
- отбасы жағдайы;
- азаматтығы;
- білімі;
- бітірген оқу орындары;
- кәсіби біліктілігі мен кәсіби тәжірибесі;
- тілдік дағдылары;
- компьютерлік сауаттылығы;
- жеке қасиеттері (жауапкершілігі, адамдармен қарым-қатынас орнатуға бейімділік, ұстамдылық, мақсаттылық, ұйымдастырушылық, басқарушылық қабілеттер, ұжыммен жұмыс істей білу, ұқыптылық, алға қойған міндеттерге шығармашылық көзқарас т.б.)
- қызығушылығы (саяхатқа шығу, би, домбырада ойнау, кітап оқу т.б.) туралы мәлімет, қосымша ақпараттар (мақтау грамоталары, сертификаттар, наградалар, патенттер т.б.)
Түйіндеме жазғанда жадыңызда ұстаңыз!
1. Түйіндемеде Сіздің маман ретіндегі бейнеңізді толықтыратын, аша түсетін өз мінезіңіздің кейбір жақсы қырларын да атап өтініз. Басшылық, жетекшілік, ғылыми жұмыстарға икемділігіңіз болса, ол да назардан тыс қалмасын.
Дайындаған құжаттар мен
жазбаларды қайталап бір оқып шығып,
керекті мәліметтерді ойша реттеп алып
резюменің колжазбасын
Егер ғылыми дәрежеңіз
болса оны қалыптасқан
Жазған еңбектеріңіз, шыққан кітаптарыңыз болса, маңыздыларын атап көрсетіңіз.
Қызмет бабымен, саяхатшы ретінде жасаған шетелдік сапарларыңыз да көрсетіледі. Шет тілін білу дәрежеңіз, компьютерді қаншалықты игергендігіңіз де көрсетіледі.
Жеңіл машина немесе көліктердің
басқа түрін жүргізе
Айтылатын негізгі мәселелер осы. Қысқасы, "не, қайда, қашан" екендігі жазылады.
2. Түйіндемені оқыған қезде сіздің алға қойған мақсатыңыз айқын көрініп түруы кереқ, яғни мекеме басшысы сіздің кім болып істегіңіз келетінін түйіндемені оқығанда бірден үғатындай болғаны дүрыс.
Жеке басыңыздың қасиеттерін атап көрсеткен кезде, оның сіздің таңдап отырған жұмысыңызға орналасуға септігі тиетіндігі басты назарда болуы қерек. Мысалы, сіз жарнама агенті болып орналасқалы келсеңіз, түйіндемеге адамдармен жақсы қарым-қатынас жасай алатындығыңыз, тапқырлығыңыз, интуицияңыз, адам психологиясын жақсы білетіндігіңіз сияқты қасиеттер жазылуы керек. Егер бастауыш сынып оқытушысы болғыңыз келсе, балаларды жақсы көретіндігіңіз, мейірімділігіңіз, шыдамдылығыңыз т.б. жазылуы кереқ. Жиналған мәліметтерді түйіндемеде берудің екі жолы бар: хронологиялық және фунқционалдық (күнтізбелік және қызметтік тәсілдер).
Хронологиялық тәсіл. Алдымен қазір істеп жүрген жүмысыңыз көрсетіледі де, ары қарай хронологиялық ретпен жазылады. Яғни, соңғы орында сіздің бірінші жұмыс орныңыз, я болмаса бірінші аяқталған оқу орны жазылады. Егер сіздің жұмыс өтіліңіз көп болса, алдымен кәсіптік жолыңызды көрсеткеніңіз дүрыс. Ал оқу орнын жаңа аяқтаған, қызметті жаңа бастағалы тұрған адам оқыған оқу орны, алған мамандығы жайлы мәселені негізгі назарда ұстайды.
Функционалдық тәсіл. Бүл тәсіл білімі мен біліктілігі, жүмыс тәжірибесі мол адамға лайықты. Мұнда жұмыс өтілі кері хронологиялық ретпен беріледі де, одан кейін білімі жайлы мәліметтер көрсетіледі. Егер бір мекемеде бірнеше жыл қатарынан істесеңіз, онда жүмысыңыздың жалпы сипаты өзгермегенде болса, бәрін тізіп жатпай-ақ, қысқаша жазуға болады. Мысалы, "1991-1999 жылдар аралығында Машина жасау заводында экономист, аға экономист, директордың орынбасары қызметтерін атқарды".
Соңғы жүмыс орнынан немесе жеке адамның атынан алынган кепілдеме болса, оның бар екендігі резюмеде бір сөзбен айтылу керек. Қажет деп тапқан жағдайда ол резюмемен бірге тапсырылады.
Аты-жөні: Исина Аяужан Рахымжанқызы
Туған жылы, күні, жері: 1993 ж. 13-тамызда Астана қаласында тудым.
Мекен-жайым: Астана қаласы, 8 наурыз көшесі, 28, а.
Үй телефоны: 435186
Мамандығым: есепші, аудитор.
Сала: АстанаЭнергоСбыт кассиры.
Білімі мен қызмет жолы туралы мәлімет:
Менеджмент және бизнес колледжі 2008-2012 жж.
Ілияс Жансугіров атындагы университеті экономика факулътетінің оқытушысы /2014-2016 жж.
Негізгі мәліметтер. Республика, қала, жоғары оқу орындары колемінде өткен конференцияларды баяндама жасадым. Жогары оқу орнында жұмыс істеген тәжірибем бар. Қоғамдық жумыстарға белсене араласамын.
Қосымша мәліметтер: Ана тілім — қазақ тілі. Ағылшын және орыс тілін жақсы білемін. Компьютермен қолданушы ретінде жұмыс істей аламын. Туристік сапармен Туркия, Қытай, Корея мемлекеттерінде болдым. Жеңіл машина жургізе аламын (2012 жылдан). Көпшілікпен жумыс істегенді ұнатамын. Ұйымдастырушылық қабілетім бар. Тапсырған іске жауапкершілікпен қараймын.
Әуестіктері Театрға, спорт жарыстарына барганды, кітап оқығанды ұнатамын.
12 наурыз 2017 жыл Рахымжанқызы.А.И.
ӨМІРБАЯН
Өмірбаян – жеке адамның өмір жолы хронологиялық тәртіпте қысқаша жасалған ресми құжат. Әдетте оқуға түсу, жаңа қызметке орналасу кезінде жазылады. Онда азаматтың аты-жөні, туған жылы, күні, айы және туған жері, ұлты, отбасы жағдайы, білімі, бітірген оқу орындары, қызметі мен жұмыс тәжірибесі туралы және т.б. қосымша мәліметтер көрсетіледі.
Тәжірибеде өмірбаян үш түрлі болып жазылады. Бірі-адамның өз өмірі мен қызметі туралы баяндауы. Бұл көбінесе қызметке орналасу кезіндегі жеке іс қағазына қоса тігілу үшін жазылады. Онда адам өзінің аты-жөнін, туған күнін, толық көрсетеді. Одан кейін жаңа жолдан нақты деректермен санамалап жазады. Өмірбаянның бұл түрі көбінесе ресми түрде жазылады да, көлемі жағынан шағын болады.
Өмірбаянның екінші түрі - мемуарлар,
яғни ақын, жазушылардың, өнер, қоғам
қайраткерлерінің өз өмірін қоғам өмірімен
байланыстыра баяндауы. Мұндай өмірбаяндар
көркем шығармаға жақын, әдеби тілмен,
шебер жазылғандығымен
Өмірбаянның үшінші түрінде
қоғамға белгілі
М. Әуезов «Абай жолы». Өмірбаянның мұндай түрі көркем шығарманың әр түрлі жанрлары ыңғайында очерктен бастап роман-эпопеяға дейін жазыла береді.
Күнделікті өмірде ең жиі қолданылатын құжаттың біріншісі - өмірбаян. Өмірбаян әркімнің өз қолымен, таза, жүйелі түрде, сиямен жазылады. Арнайы қағазға жазылуы да мүмкін.
Өмірбаянның мазмұндық-құрылымдық жүйесі:
1. Құжаттың аты (өмірбаян)
2. Аты-жөні (толық жазылады), туған жылы, айы, күні, туған жері
3. Ұлты
4. Білімі, оқыған оқу орындары
5. Қоғамдық-саяси қызметі
6. Ата-анасы, жұбайы, балалары туралы мәлімет
7. Қазіргі жұмысы, мекен-жайы
Өмірбаянның мазмұны автордың өмір жолын, іскерлік қасиеттерін жан-жақты баяндап беруге тиіс.
Өмірбаян
Мен, Исина Аяужан Рахымжанқызы, 1993 жылы 13 тамызда Карағанды облысы, Нұра ауданы, Сарыөзен ауылында тудым.
Ұлтым – қазақ, 1993-2000 жылға дейін ата-анамынның қолында тәрбиелендім. 2000 жылдан 2008 жылға дейін Астана қаласындағы №26 орта мектебінде оқыдым. 2008-2009 жылы Астана қаласындағы №61 орта мектебіне ауыстым. 2009 жылы Астана қаласындағы Менеджмент және бизнес колледжінде экономика факультетіне есеп және аудит мамандығында оқуға түстім.Қазіргі кезде сол колледжде 2 курсында оқып жүрмін.
Ата-анам бар: әкем – Рахымжан Белгібаевич –жүргізуші; анам – Альфия Агзамовна – есепші.
Қосымша мәліметтер: қазақ, орыс және ағылшын тілдерін жетік білімін, ЭЕМ (ЭВМ) бағдарламаларын толық меңгергенмін. Интернетте жұмыс істей аламын.
Мекен-жайым: Астана қаласы, 8 наурыз көшесі, 28а үйі.
16 желтоқсан 2010жыл
Мұхтар Омарханұлы Әуезов
Мұхтар Омарханұлы Әуезов
– қазақ әдебиетінің классигі,
белгілі қоғам қайраткері, Қазақстан
Республикасының Ғылым
Мұхтар Омарханұлы Әуезов 1897 жылы туған. Туған жері – бұрынғы Семей облысы.
М.О.Әуезов – қазақ әдебиетінің дамуына елеулі үлес қосқан көптеген шығармалардың авторы. Оның 1917 жылы жазылған алғашқы туындысы «Еңлік-Кебек» трагедиясы қазақ театр өнерінің қалыптасуына негіз салды. Ұлттық опера және балет театры автордың «Айман-Шолпан» деп аталатын пьесасымен ашылды. М. Әуезов сондай-ақ «Абай», «Қарагөз» деген драмалық шығармалар жазды.
М. Әуезов – «Абай жолы» роман-эпопеясының авторы. Роман-эпопея әлем халықтарының 30 тіліне аударылған. М.Әуезов – сондай-ақ У. Шекспирдің, Л. Толстойдың, И. Тургеневтің, Н. Гогольдің шығармаларын қазақ тіліне аударды. Жазушының, сондай-ақ «Өскен өркен», «Қилы заман» деген шығармалары, абайтануға, манастануға қатысты, ауыз әдебиеті мен жазба әдебиеті жөнінде жазылған ғылыми еңбектері бар. М. Әуезов 1961 жылы қайтыс болды.
ЕҢБЕК КІТАПШАСЫ
Еңбек кітапшасы
– қызметкерлер мен
ЖЕКЕ ІС ПАРАҒЫ
Кадрлар жөніндегі жеке іс
парағы – жұмысқа қабылдану, сайланбалы
органдарға сайлану кезінде, сондай-ақ
ұйымдар, мекемелер мен ведомстволар
талап еткен басқа жағдайларда
толтырылатын арнаулы бланк түріндегі
ресми құжат. Жеке іс парағында көрсетілетін
мәліметтер еңбек кітапшасында, өмірбаянда
берілетін мәліметтермен дәлме-
Кадрлар жөніндегі жеке іс парағы
- Тегі Исина
Аты Аяужан Әкесінің аты Рахымжанқызы
- Жынысы әйел 3. Туған жылы, айы, күні 13 тамыз 1993ж.
4. Туған жері Карағанды обл. Нұра ауданы., Сарыөзен ауылы.
5. Ұлты Қазақ Азаматтығы Қазақстан Республикасы.
6. Әлеуметтік тегі студент
7. Білімі арнайы орта білім.
Есепші аудитор.
8. Қандай тілдерді білесіз
қазақ; орыс; ағылшын.
қандай дәрежеде: орташа меңгергенмін, түсінемін, оқи аламын, сөздікпен аудара аламын, жаза аламын.
9. Отбасы жағдайы (отбасы мүшелерінің аты-жөні,
туған жылы көрсетіледі) тұрмысқа шықпағанмын.
10. Мекенжайы: 8 наурыз көшесі, 28а үйі.
16.12.2010ж
Хабарлама (уведомления) – қандай да бір оқиғаның басталғандығы туралы екінші тарапты ескертетін ақпараттық құжат,
Қазақстан Республикасының
заңдарына сәйкес Қазақстан Республикасының
азаматтары мемлекеттік ұйымдар
мен лауазымды адамдардың аттарына
хабарламалар жібереді. Хабарламалар
ауызша және жазбаша болуы мүмкін.
Хабарламада аты-жөні көрсетілген
лауазымды адам немесе мемлекеттік
өкімет пен басқару органының
басшысы хабарламаны дер
Хабарламаның үш түрі: - өтініш, арыз және ұсыныс. Олар мазмұны жағынан әртүрлі болып келеді: мысалы, өтініште азаматтардың заңмен бекітілген жеке құқықтары мен мүдделерінің жүзеге асырылуы мазмұндалатын хабарлама жасалады. Жеке адам өзіне берілген құқтарды пайдалану үшін өтініш жазады, сонымен қатар өзі жұмыс істейтін ұжымдарда, мекемелерде, өзі тұратын тұрғын үйлерде, мемлекеттік органдар қызметінде байқалған байқалған кемшіліктерді атап жазады.
Арызда – азаматтардың заң арқылы қорғалатын жеке құқықтары мен мүдделерінің бұзылу фактісі туралы хабарлама жасалып, оны қалпына келтіру туралы талап-тілек айтылады, хабарлама жасаушының ойынша іс-қимылы дұрыс жүргізілмейтіндіктен өзінің құқықтары мен мүдделерін бұзып отырған мемлекеттік органдардың, мекемелердің, ұйымдардың, лауазымды адамдардың атына сын айтылады.
Ұсыныс – белгілі бір мемлекеттік органның, ұйымның, мекеменің жұмысын жақсартуға, жетілдіруге назар аудартатын, осыған байланысты қойылған міндеттердің шешудің жолдары ұсынылатын хабарлама түрі.
Хабарламаның барлық түрі мемлекеттік органдардың, ұйымдардың кеңесінде тіркеуден өтеді. Арнайы тіркеу карточкасы, аннотациялық парақ толтырылады.
ӨТІНІШ
Өтініш – азаматтардың заңмен бекітілген жеке құқықтары мен мүдделерінің жүзеге асырылуы мазмұндалатын, жазбаша, ресми түрде баяндалған, өтіну, өтініш білдіру, сұрау туралы ресми құжат.
Өтініш жазылатын негізгі жағдайлар төмендегідей:
- жұмысқа қабылдау
- жұмыстан босату
- басқа жұмысқа ауыстыру
- кезекті демалыс сұрау
- кезектен тыс демалыс сұрау
- материалдық көмек (пәтер бөлу), балабақшадан орын бөлу және т.б. туралы сұрау
- жалақыны көтеру туралы өтініш айту және т.б.
есепші А. Исинадан
Өтініш
Сізден отбасы жағдайыма байланысты, қыркүйек айының 30-нан бастап кезектен тыс 10 күндік демалыс беруіңізді сұраймын.
2010 жылғы 16 желтоқсан
Арыз
Қазақстан Республикасының
заңдарына сәйкес Қазақстан Республикасының
азаматтары мемлекеттік ұйымдар
мен лауазымды адамдардың аттарына
хабарламалар (обращение) жібереді. Хабарламалар
ауызша және жазбаша болуы мүмкін.
Хабарламада аты-жөні көрсетілген
лауазымды адам немесе мемлекеттік
өкімет пен басқару органының
басшысы хабарламаны дер
Хабарламаның үш түрі бар: арыз, өтініш және ұсыныс. Олар мазмүны жағынан әртүрлі болъш келеді: мысалы, өтініште азаматтардың заңмен бекітілген жеқе қүқықтары мен мүдделерінің жүзеге асырылуы мазмұндалатын хабарлама жасалады. Жеке адам өзіне берілген қүқықтарды пайдалану үшін өтініш жазады, сонымен қатар өзі жүмыс істейтін үжымдарда, мекемелерде, өзі түратын түрғын үйлерде, мемлекеттік органдар қызметінде байқалған кемшіліктерді атап жазады.
Арызда - азаматтардың заң
арқылы қорғалатын жеке қүқықтары мен
мүдделерінің бүзылу фактісі туралы
хабарлама жасалып, оны қалпына
келтіру туралы талап-тілек айтылады,
хабарламаижасаушының ойынша іс-қимылы
дүрыс жүргізілмейтіндіктен өзінің
қүқықтары мен мүдделерін бүзып
отырған мемлекеттік
Ұсыныс - белгілі бір мемлекеттік органның, ұйымның, мекеменің жүмысын жақсартуға жетілдіруге назар аударатын, осыған байланысты қойылған міндеттердің шешудің жолдары үсынылатын хабарлама түрі.
Хабарламаның барлық түрі мемлекеттік органдардың, ұйымдардың кеңсесінде тіркеуден өтеді. Арнайы тіркеу карточкасы, аннотациялык парақ толтырылады.
1.1. Арыз (өтініш, кейде шағым).
Арыз - ұйым басшысының, лауазымы жағынан жоғары тұрған адамның атына белгілі бір ақпаратты, отінішті, мәліметті жеткізу мақсатында жазылатын іс қағазының бір түрі. Арыз көлемі жағынан шағын болады 1-3 бет немесе 500-5000 белгі аралығында.
Арыз көбінесе жеке адам
атынан жазылады. Іс жүзінде қойылған
мәселе бірден бірнеше адамның немесе,
үлкен үжымның мүддесш
Арыздың бірнеше түрі бар. Олар: өтініш түрінде жазылатын арыз, шағым турінде жазылатын арыз, түсініктеме түрінде жазылатын арыз, констатация түрінде жазылатын арыз. Бұлардың әрқайсысы ондаған мотивте жазылады. Арыз жазу ережесі барынша қарапайым десе де болады. Арыздың алты реквизиті бар: кімге жолданғаны, кім жазганы, қүжат аты, мазмүны, қолы, датасы.
Арыз сиялы қаламмен, таза түзетулерсіз жазылуы керек. Жазу машинкасын немесе оргтехниканы қолдануға болады. А4 форматты кейде А5 форматты қағазға жазылады.
Арыздың құрылымы:
1) құжат адресациясы (кімнің атына жазылғаны);
2) құжат аты;
3) негізгі мәтін;
4) қосымша болса оған сілтеме;
5) жазылу мерзімі;
6) қолы;
7) арыз мазмүнымен келісушілер қолы,
Адресацияга лауазым иесінің, мекеме, ұйым басшысының ресми қызметінің толық аты, қажет жағдайда фамилиясы, аты-жөні кіреді. Адресация парақтың оң жағын ала жазылады. Егер арыз бірнеше лауазым иесіне бірден жазылып отырған болса олардың барлығының ресми қызметі (қажет жағдайда фамилиясы, аты-жөні) адресацияда қөрсетілуі қерек. Мысалы, Петропавл қаласы сут заводының директоры Т.С.Пірімбетовке Көшірмесі: Петропавл қаласы СЭСмеңгерушісі Р.С.Садуовқа
Тақырыбы парақ ортасына адресациядан төмен жазылады. Мысалы, ШАҒЫМ, АРЫЗ
ТҮСІНІКТЕМЕ
Негізгі мәтін кіріспе сөзден басталады. Мысалы, "Менін Сізге арыз беру себебім,". Ары қарай қүжаттың мәнін ашатын, арыз жазуға себеп болып отырған негізгі мәселе соз болады. Мәтін соңында қүнделіқті қызмет этикасын сақтау сөздерін қолдана отырып адресаттан қандай шешім күтетіндігі жазылады. Мысалы, "Айтылғандарды ескере отырып шара қолдануыңызды сүраймын", "Нүсқау беруіңізді сүраймын" т.б. Мәтін парақтың бар кеңдігіне, тақырыптан төмен жазылады.
Жазылу мерзімі. Арыздың жазылған күні, айы (жазбаша) және жылы көрсетіледі. Жазылу мерзімі негізгі мәтіннен төмен, парактың сол жақ бөлігінде орналасады. Мысалы,
24 наурыз 2000 жыл.
Қолы. Арыз жазушының атқаратын қызметінің толық ресми аты жазылады, кол қойылады. Парақтың оң жағына фамилиясы, аты-жөні жазылады. Мысалы,
Қазақ техникалық университеті
саясаттану кафедрасының оқытушысы ________Бекенова А.К.
Егер арызға кол қоюшылар бірнешеу болса онда олар иерархиялық тортіппен я болмаса алфавит төртібімен жазылады. Қол қоюшылар өте көп болатын болса онда арызға қол қою парағы тіркелді.
Арыз мазмүнымен келісуші қолы қойылғанда келісім туралы қысқаша ақпарат та жазылады. Мысалы, "Келісемін", "Қарсы емеспін". Бұл жерде де датасы жазылып, атқаратын қызметі көрсетіледі.
Ескертулер:
1. Егер арыз бірнеше
адамның атына қатар жазылса,
олардың барлығының ресми
2. Егер арыз бірнеше
адамның атынан жазылса, олар
иерархиялық тәртіппен я
3. Арыз қолмен де, компьютермен де қатесіз жазылуы тиіс.
Арыз
Сізге арыз беру себебім, зауыттағы санитарлық жағдайдың нашарлығы. Соның нәтижесінде шығарылған өнім сапасының төмендігі. Айтылғандарды ескеріп, шара қолдануыңызды сұраймын.
16.12.10 ж.
Қарағанды сүт
зауытының еспешісі: Р.А.Исинадан
Талап-өтініш (арыз) шағымданған сомаларды мәжбүрлі түрде өтеп алу туралы өтінішпен төрелік сотқа беріледі.
Жалақыны өндіріп алу тралы
ТАЛАП АРЫЗ
Мен
Исина Аяужан Рахымжанқызы, есепші
Мына
20 08 жылғы «01» шілдесінен бастап қызмет істеймін.
Жалақы штат кестесіне сәйкес
төленбегеніне байланысты
(қандай себептермен төлемдер жасалмағаны, оның мөлшері
______________________________
себептері, әкімшілік іс-әрекеттің заңсыздығы)
Қазақстан Республикасы Конституциясының 13-бабының 2-тармағына, 24-бабының 2-тармағын, 76-бабының 2-бабын, «Қазақстан Республикасындағы еңбек туралы» ҚР Заңының 76-бабын, ҚР АІК-нің 8, 24, 27, 150-баптарына басшылыққа ала отырып,
ӨТІНЕМІН:
Менің пайдама
ЖШС «Исмагулов»
(Ұйымның атауы)
200000( Екі жүз мың) теңге жалақы.

- Түйіскісіз басқару аппараттары
- Түйсік, ес және қабылдау
- Түйсіктердің дамуы мен қалыптасуы
- Түйсік туралы материалисттер мен идеалисттер пікірі
- Түйсінудің физиологиялық негіздері
- Түрдің популяциялық құрылымы
- Түрік дәуірінің кезеңделуі
- Түгендеу жүргізу тәртібі және мерзімдері
- Түгендеу түсінігі дәне түгендеу принципі
- Түгендеу түсінігі және түгендеу принципі
- Түзеткіштер туралы түсінік
- Түйе ет өнімдерін өндіретін кәсіпорында қолданылатын дезинфекциялық препараттар
- Түйе жоңышқа
- Түйенің шығу тарихы мен лама түйе тұқымдастарына сипаттама