Тұрғын үй сапасы. Тұрғын үй аумағы экологиясы

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ

Л.Н.ГУМИЛЕВ АТЫНДАҒЫ ЕУРАЗИЯ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ

«Сәулет және құрылыс» факультеті

«Өнекәсіптік және азаматтық құрылыс» кафедрасы

 

 

 

   

РЕФЕРАТ

Тақырыбы:  «Тұрғын үй сапасы. Тұрғын үй аумағы экологиясы»

 

 

                                                              

                                            

                                                             

 

 

 

 

 

 

 

Орындаған: Әлібекұлы А. ТПГС-31 

                                               Тексерген: Жүнісов Т. Ө.

 

 

 

 

 

АСТАНА-2011

 

 

1. КІРІСПЕ

         Елдердiң көпшiлiгiнде, дамитын елдерде, тұрғын-үй шарттарының жақсартуы туралы сұрақ қосатын тұрғын-үй мәселесi әсiресе шұғыл шешiм талап етедi. Бұл мәселелер халық санды өсумен және қаладағы тұрғынының құйылуымен едәуiр дәрежеде шартталған. Санақ қала тұрғыны баспанаға 80% шақты өз уақыты өткiздiре алғанын көрсетедi. Сонымен бiрге, жағдай ол онының қандай ауасымен белдеулейдi дем алатыны содан оның денсаулығы және жұмысқа қабiлеттiлiкке тәуелдi болады.       

 Тұрғын-үйлердiң экологиясының мәселесi өте көкейкестi 21 ғасырда болып табылады, сәнге қуғындағы адам онда қашан уақыт зиян неткен өз үйi үшiн технология және материал аз зерттелген жаңа тiптi болмасаларын қолданады өз денсаулығына сезiктене нақ сол келтiредi. Қала тұрғын мен мәселелер, экологияға қатысты менiң тұрғын-үйлерiмi өте толқыттарды. Адам жiп-жиi және созылмалы және көп ауыр ауруларды көз оның тұрғын-үйi тап сезiктенбейдi. Мен тұрғын-үйдiң экологиясы мәселелерi едҐждигұн олардың шешiмдерiнiң жолдары туралы бiлуге толығырағуға үшiн рефераттың бұл тақырыбын таңдадым.

         Өкiнiшке орай, адам емес жақсы сапаның өз жеңiл ауалары арқылы 25 шамасында мың дем алулар және дем шығаруларды күнге iстей өткiзедi айта алуға дәл келедi. Денсаулық сақтаулар Бүкiләлемдiк ұйымның мәлiметiнiң, қалалықтарды миллиард көп адамдардың денсаулық және психикалық күйiне терiс ықпал ететiн ауаның әр түрлi ластағыштарының тұрақты әсерiне ұшыраған. Және бұл қайғылы санақтар көшенiң шарттарынағана емес, бөлмелерге де жатады.

         Демек, қалай ауасының тәжiрибе, табиғи құрамының көрсетедi онының адам қызметтiң нәтижесiнде пайда болатын жасанды ластануларын қанығуы артынан баспанаға бұзылған. Осылай, ауада бiздiң пәтерлерлер арнайы әдебиет келтiрiлген мәлiметтер бойынша улағыштықтың әр түрлi дәрежесiнiң органикалық және органикалық емес заттарының жүздiгiнiң жанымызда бiлдiрген. Ауа сонымен бiрге бөлмелердiң iшi болады әлденеше көшеге қарағанда күштiрек ластаған.

         Қанағаттанарлықсыз тұрғын-үй шарттары - бұл негiзгi санитарлық ыңғайлылықтардың тығыздық және жоқтығы ең алдымен. Түзететiн шаралардың өткiзуiн қажеттiлiк шектендiрмейдi, дегенмен болғанша арқасында экономикалық себептер бiр елде де уық орындардың бұл негiзгi кемiстiктерi құртуға болатын уық орындардың бұл негiзгi кемiстiктерi құртуға болатын туралы бiрдей мәселенiң шешiмi табылмаған. Жер шарындағы адамдардың миллиарды көп гигиеналық стандарт сәйкес келмейтiн тұрғын-үйлердегiнi дәурен сүредi, және келесi жылдарда ахуал тек қана алады нашарлатқанын ойлауға болады.

Қажеттiк тұрғын-үйдi жақсарамыз - адам табиғи қажеттiлiгі. Тұрғын-үй жақсы - мекендеудi қолайлы ортаны адам қамтамасыз ететiн заттық алғышарт оның денсаулығының сақтауы, өндiрiстiк және қоғамдық қызметтегi белсендi қатысуына мүмкiндiк туғызады.

         Тұрғын-үй неткен мен және өз рефератының жазуында шұғылдануға қарағанда барлық құрайтын бұл анықтаулар талқылану толығырағу керек тұрғын-үй жабдықталғандығын анықтауға қолайлы атауға боладуға жақсы түсiнiлсiн толығырағу керек үшiн.

     

 

 

2. ТҰРҒЫН ҮЙ ТАЗАЛЫҒЫ

 

21. ТҰРҒЫН ҮЙЛЕРДІ ОРНАЛАСТЫРУ МӘСЕЛЕЛЕРІ

         Тұрғын-үй - табиғи және физикалық, химия және биологиялық табиғаттың әсерлерi бiр жерден шығатын жасанды жасалған ортаның күрделi жүйесi. Физикалық табиғаттың факторларына микроклимат, инсоляция және жарықтық, электромагниттi сәулелену, техногендi тектiң шу, дiрiлдеулерiн жатады.

         Химия факторлары синтетикалық жуғыш заттар және тұрмыстық химияның препараттарының тозаңы, темекi және асханалық түтiн атмосфералық ауаның экзогендi ластағыштары және токсиндер, тұрмыстық газдың жануының өнiмдерiн жататын iшкiтектiк тегiнiң ластағыштары полимерлiк ластағыштар қосады.

         Биологиялық факторларға бактериялық сияқты анықталады өлшеген бактериялық ластану жатады.

         Қазiргi қаладағы адамның мекендеуiн  аймақ ұғымға қызмет көрсетудi мәдениеттi-тұрмыстықпен тұрғын-үй, жұмысқа тұратын жерiненгi (дүкендер, дәрiхана, емхана, кинотеатрлар, тұрмыстық  қажетiн өтеудi кәсiпорын) тұрғын  үй, тұрақты тұрғынның барар жолдары 3-4 тоқсан және керi қосатын аймақтар кiредi. Әдеттегiдей, миграциялы жолдар бас жас шамасының балалар және тұлға шектелген жастарларда көлемдiрек.

         Бұл үшi элементтер өзара әрекеттесудiң нәтижесiнде қоршаған орта көп фактор өзара байланыс жасалады - тұрғын-үйдiң iшкi ортасы - адам.

         Мекендеудi аймақ әр түрлi сәулетшiлiк - орналастыру қабылдаулары, техникалық жабдықпен жететiн адамның тiршiлiк әрекетi үшiн қолайлы жағдай және тұрғын-үйдiң ұйымымен әлеуметтiк-тұрмыстық құруы керек.

          Тұру қазiргi шарттардағы құрылыс ошағының қабаттылық және тығыздықтары үлкеетiнде қала құрылыстары адамдар тұратын ғимараттар осы маңай объекттер жайласады қолайсыз ықпал ететiн шартқа, аз зерттелген материалдар, болатын әр түрлi химия қосымшаларын қолданылады, денсаулыққа тұрғын өзгертiлген тұрғын ортаның терiс ықпалының қауiп-қатерi айтарлықтай үлкеедi.

         Адамдар тұратын ғимараттарды  ортаның сапасы қоршаған ортаның  жеке факторлары үшiн құрылыс  мөлшерi мен ережесi және қасында  санитарлық-гигиеналық нормативтарды реттеледi.

         Бiрнеше түрлер үй бар болады: (коттедждер ) бiр пәтерлi бiр қабатты, бiр пәтерлi екi қабатты, көп пәтерлi аз қабатты, көп қабатты, биiк. Бiр жанұя өлшеулi бiр қабатты немесе екi қабатты үйлер гигиеналық көзқарастармен өте тартымды.

         Мұндай құрылыс ошағы жақсы  инсоляцияны және бақты пайдалануды  ауа алмасу, қолайлы микроклимат,  мүмкiндiктi қамтамасыз етедi - бақшамен, демалыспен далада, бiрақ жолдардың  құрылымға түбегейлi құралдары, су  құбыры, канализация, энергия және газбен жабдықтаудың желiлерiнiң төсемiн талап етедi.

         Шетел құрылысындағы кең таралған, бiрiншi қабаттағы кең холл және iшкi саты коттедждер бөлмелердi  таратып салып қоюға ұтымды  мүмкiндiк бередi. Бiрiншi қабатта асхана, қонақ үй, асхана орналастырған, екiншi - жататын бөлме және бала бөлмелерi. Коттедж құрылысы бұл артықшылықтарға арқасында Ресейде де еңбегiне лайық ықыласқа ие болады.

       

         Халықтың тығыздығы ептеген - 1 гаға 300-350 адам. Әрбiр басқыш алаңда дүниенiң бiр бөлiктерi бойынша пәтерлердiң екi жақты бағытын қамтамасыз ететiн және тесiп өткен желдетудi мүмкiндiк пәтердiң екi-екiденi орналастырады. Мұндай құрылыс ошағы дегенмен үнемдеп емес қолдану қалалық топырақтарға әкелiп соғады және ғимараттардың санитарлық - техникалық жабдықтауын бағасын көтерiп жiбередi.

         Ресей қалаларының көпшiлiгiнде  4-5 қабатты үйлердi қайырады, бiрақ  1962-1963 жылда iрi қалаларда үлкен  панелдi конструкциялар және Зауыт  жасауының дайын элементтерiнiң  үй үлкен (9-16 қабаттар) қабаттылығының жаппай құрылысы басталды. Бұл экономикалық пiкiрлермен шартталған: аумақтың инженерлiк әзiрлеуi, жер астындағы коммуникациялардың төсемiне шығын, барлық осы маңай үлкен қалалар аз болып қалыптасатын жердi тиiмдi қолданудың төмендету. үлкен қабаттылықтар үйлердегi жолаушылар және жүк таситын лифттар және қоқыс өткiзгiштер қажеттi.

         Үй үлкен қабаттылығының ғимараты сонымен бiрге мектеп, емдiк-алдын алу мекемелер тағайындауды мәдениеттi-тұрмыстықты кәсiпорындағы жүктемесiн үлкейтетiн 5-қабатты үйлердiң құрылыс ошағынан тығыздықпен салыстырғанда құрылыс ошағының тығыздығының үлкеюi 20-30%ке бала мекемелерi әкелiп соғады, квартал аралық аумақтардың көгалдандыруын нашарлатады.

         Тарату барлық көбiрек 24-30 қабаттардағы  биiк үйлерi алады, соның iшiнде пәтерлерi бар үй - екi деңгейлер, лоджиялармен және балкондарда кең холлдары бар люкс, үлкен бөлмелермен. Бұл үйлердiң экономикалық пiкiрлерi бойынша көп пәтерлi секциялармен, әрбiр баспалдақтың алаңдарына салады 4 пәтерлерге шығады және көп. Кескiндерге байланысты үй қатардағы, домалақ және бұрыштық секцияларды шыққан тегiн белгiлейдi. Көп қабатты және биiк үйлер күрделi сәулетшiлiк - орналастыру және маңызда қолайлы химия және әуе ортасының бактериологиялық құрамы, микроклимат, ыстық сумен жабдықтауды жүйе, алып тастаудың санитарлық - құрылыс есептерi құрар едi.

 

2.2. ЛИФТ

         Секция түрi үйлерiндегi шапшаң лифттар (поршень эффектi) тiк әуа ағындарын құрады. Қыздыруды бiрiншi қабаттардан шарағана дейiн суық ауаны микроорганизмдармен, шаңмен, ылғалмен және газ сияқты токсиндермен ауқаттана төбесiнде көтерiледi, қабатқа қабаттан. Төменгiге қарағанда жоғарғы қабаттардың ауасы көп әуе инфекцияларының таратуына мүмкiндiк туғызатын қысқы және ауыспалы маусымға әсiресе айғыз. Бұл биiк үйлердегi тиiмдi желдетудi ұйымы талап етедi. Демек, басқалалардағы соңғы жыл iшiнде мұнаралы және мейманханалық түрдiң үйдiң фасад панелiнiң барлық кеңiстiк алып жатқан кең терезелердiң лента сияқты шынылауы бар бетон iстелiнген үйлерi пайда болды. Мұндай үйлер 5-6 пәтерлер, дискомфорт микроклиматы және жеткiлiксiз желдетудi құратын жиi бiржақты орналастыруда секция алады. Мейманханалық түр үйлерiндегi 6-8 пәтерлерге тұрғын секциялары бар коридор құрылыс ошағында болады. Мұндай үйлер жалғыз және кiшi отбасылық азаматтар үшiн арналған. Төменгi қабаттарда орналасу үйi.

 

2.3. ТҰРҒЫН СЕКЦИЯЛАРЫ ЖӘНЕ БАСҚЫШ ТОРЛАР

         Тұрғын секция бiр басқыш Клеткедегi пәтерлерiнiң тобын бiрлестiредi. Бiр үлгiдегi секциясындағы пәтерлерiнiң дұрыс орналастырылуы тесiп өткен немесе бөлмелердiң бұрыштық желдетуi қамтамасыз етуi керек.

         Үйдiң бөлмелерiнiң инсоляциясының жақсы шарттарының қамтамасыз етулерi үшiн ендiк және меридиан бағытының есепке алуымен салады. Фасадтардың бiрлерiнiң ендiк бағытының жанында инсоляция үшiн көкжиектiң қолайсыз тарабына шығады, көп бөлмелi пәтердегi меридиональ бөлмелердiң бiр бөлiгiнiң жанында қолайлы бағыты болады. Бiр бөлмелi пәтерлер ендiк үйде немесе оңтүстiк тараптарға жобаланбай, немесе бағдарлайды.

         Баспалдақтың торшасы қабаттардың байланысының элементiменғана емес, тұрғын секция үшiн ауаның резервуарымен, сондықтан ол жылытуды жүйе және желдету алуы керек болып табылады. Көп қабатты үйлердегi сатылары ересек адамның кәдiмгi адым ұзындығын сақтауда жайпақталуы керек. Марштарда кемiнде 5 ұнайды және 17 баспалдақтан аспайтын, 27-31 смдердi баспалдақтың енi.

         Тұрғын-үйге гигиеналық талаптар:

• Қолайлы кеңiстiктiң параметрлерiнiң (бөлме, қосалқы бөлменi 1 адам, биiктiк, пәтердегi ашық бөлмелерге кiсi тұратын ауданның өлшемi) пәтерлерi;

• Жылдың маусымдарының есепке алуы бар Ұтымды микроклиматы және микроклиматтық аудандардың елдерi;

• Жеткiлiктi табиғи және жасанды жарықтандыру, бөлмелердiң инсоляциясын қоса;

• (ауада токсин және улы заттар, микроорганизмдардың 1 адам, мазмұнға әуе текшесiнiң шамасы, шаң көтер) сандық және сапалы параметрлер бойынша әуе ортасының Қолайлы күйi баспанаға;

• Ой еңбегiнiң жұмыстары үшiн қолайлы жағдайлар, қалалық көлiк, көшедегi және пәтер шуынанғы аласа даңғырлатып ойнайтын фоны шарттарындағы демалыс және адамдардың СНОлары үшiн;

• Жанұя және балалардың тәрбиесiнiң шаруашылық - тұрмыстық функцияларының орындаулары үшiн Жайлы шарттар;

• Тұрғын-үйдiң инте6рьерасының эстетикалық шешiмi үшiн шарттар.

 

2.4. ПӘТЕР ТАЗАЛЫҒЫ

         Тұрғын-үйлер негiзгi элемент тұрғын ұяшық, немесе (жеке бiр пәтерлi үй) автономды бiрлiк қаралатын немесе, немесе тұрғын үйдiң элементi, және бiр жанұя үшiн арнайтын пәтер болып табылады.

         Пәтердiң құрамына үш тағайындауларды  бөлмелер кiредi: (жататын бөлмелер, ортақ бөлме, кабинет) тұрғын, (iлгергi - холл, асхана, ванна бөлмесi - душқа түсетiн үй, дәретхана, қамба) көмекшi, (лоджия, балкондар, дәлiз) ашық.

         Бөлмелердiң орындалуы дұрыс гигиеналық мазмұнды қамтамасыз ететiн бөлуi олардың функционалдық тағайындауымен байланған.

        Ең үлкен функционалдық мәннiң қосалқы бөлмелерiнен солтүстiк румбаларына оның бағыты болуы мүмкiн асхананы алады болуы мүмкiн. Тұрғын бөлмелерден асхананың изоляциясы маңызды, газдалған пәтерлерде әсiресе. Оның өлшемдерi қажеттi ең төменгi асханалық жабдықпен және жиhазбен және тақтамен және асханалық жабдықты қолдану үшiн қажеттi еркiн кеңiстiкпен анықталады. Оның өлшемi асхананың қолдануының жағдайында м 7 шақты шаршы газды тақтасы бар асхананың ең кiшкене размерi асхана ретiнде м 12 шаршыға дейiн үлкеюi керек құрауы керек.       

Осы жағдайда әуе текшесiн 2, 5 2, 7 моларды төбенiң биiктiгiнiң  жанында қанағатты ауа алмасумен  қамтамасыз етiп және Газа жану өнiмi және асханалық иiстердiң ауасының ластануы азайтуға мүмкiндiк бередi.

         Iлгергiсi суық басқыш алаңмен және жылы пәтердiң аралығында өзiндiк әуе буферi болып табылады. Алдыңғы тыс киiм және аяқ киiм, оларда сақталады кiрiстiрiлген шкафтар және антресольлер жайласады, сондықтан кең iлгергi маусымды киiмнiң сақтауы және аяқ киiмненгi тұрғын бөлмелерiн босатады. Өлшемдер соңғы топтамалардың үйлерiндегi м алдыңғы 4тен кемдер, 5-6 шаршы өлшем алдыңғы молар 12-15 шаршыға дейiн оның гигиеналық ақтаған холлына айналдыра үлкейтетiн болуы керек.

         Ванна бөлмесi сөзсiз қазiргi пәтердiң тиiстiлiгi болып табылады. Жабдықтың құрамына ванна, қол жуғыш, сулық кептiргiш, жақсартылған орналастыру пәтерлерiндегi кiредi төсек-орын үшiн кептiргiшпен биде және жуу машиналарында болады. Бөлменiң ваннасымен ауданмен өлшеммен және жабдықтың жиынымен анықталады. Бөлменiң ваннасының ауданның енiң 0, 3-0, 6 шаршының молары 1 шаршы немесе отыруға арналған ванна кеспелтек алылатын ауданның кәдiмгi түрiнiң ваннасы түрден тәуелдi болады су жылыту, ол ыстық сумен жабдықтауда бола алады, сондықтан бөлменiң ваннасымен аудан м 2, 5 12 шаршыға құрайды.

         Дәретханалар унитазбен, олардағы жақсартылған орналастыру үйлерiндегi жабдықтаған қол жуғыш және биде орналастырған. Дәретхананың ең төменгi ауданы м 1, 5 шаршыны аспайды.

         Маусымды  болжағыш және үй тұрмысының заттарының сақтаулары үшiн қамба (шоландар ) жеке бөлмелер, кiрiстiрiлген шкафтар және антресольлердiң түрлерiнде берiледi. Олар уақытша керек емес болжағыш және киiмдерденгi тұрғын бөлмелерiн босатады. Мұндай бөлмелердiң ауданы м 1, 5 6 шаршыға былқ-сылға алады.

         Маңызды  эстетикалық және сауықтыру мәнi  ашық бөлмелердi алады - балкондар,  лоджия, дәлiз.        

Балкон және лоджиялар ортақ  бөлмелердiң периметрi, әсiресе оңтүстiк  бағыт бойынша жақсы ұнасын, олар өйткенi қызып кетуденгi тұрғын бөлмелерiн қорғайды. Оңтүстiк бағыттың жанында лоджияларының шынылауы микроклиматты нашарлатады, жылы жайда өскен эффекттi бередi. Солтүстiк кеңдiктерiндегi лоджиялары пәтерлердiң табиғи жарықтықтарын нашарлатады, әсiресе шынылауда.

         Сонымен бiрге көмiртектiң екi тотығының пәтерi шоғырландыруды ауада төмендететiн тесiп өткен желдету қамтамасыз етiледi токсин микроорганизмдар 3-5 есе де шаң көтер. Ауаның қунақылығы 0, 05-0, 1 м/с бiржақты орналастыру.        

         60-шi жылдармен (хрущевте) үш бөлмелi пәтерлер үшiн молар бiр бөлме және 40 шаршы үшiн молар 18 шаршы кiсi тұратын ауданмен үй шағын метражды пәтерлермен қарқынды тұрғын-үй құрылысы басталды. Мұндай үйлер бiр үлгiдегi темiрбетон элементтерден 5, 7, 9 қабатқа индустриалды әдiстермен салды.

         Шағын метражды  пәтерлер жалғыз адамдар, жанұялар  үшiн балаларсыз арналған немесе  бiр бөпемен.

3. ТҰРҒЫН ҮЙЛЕРДЕГІ АУА ОРТАСЫНЫҢ КҮЙІ

         Зәрлi қалалық шаңды үлкен қаланың өнеркәсiптiк кәсiпорындардың лақтырулары және машиналардың газ шығару кiр басқан ауасы, көлiктiң шулары және қалған патогендiк факторлармен, адамның денсаулығының сақтауына бәлкiм мүмкiндiк туғызады. Осы ғалымдармен, Ресей арналған ауаның газдылығының деңгейi бойынша АҚШты қуып жеттi, пәтерлер ауа бұдан басқа, мәлiметпен бойынша сол баспанаға 8-10 есе улағыштығырақ атмосфералық.

         Тұрғын үйлер ауада адамның физиологиялық айырбастау процесстерi, азықтың даярлауы, тұрмыстық газдың жануы, өшiр, полимерлiк өңдеу материалдардың деструкциясы әсерi болып табылатын бактериялық және химия табиғатының ластағыштары бола алады. Тұрғын үйлердiң ауасының ақыр соңында газды құрамына құйылатын атмосфералық ауаның газды құрамы және бөлмелердiң iшi сараман заттармен анықталады. Жиынтық химия жүктемесiне атмосфералық ауаның үлесiн 20-36% құрайды.        

Ауада орташа статистикалық  пәтер химия Қосуларының әр түрлi сынып жататын 100iрек ұшпа химия  заттарына бiр уақытта қатысады, және де бұл заттардың көпшiлiгi биiк  улағыштықтармен ие болады. Ең үлкен  экологиялық - гигиеналық мәннiң ұшпа химия заттарының арасында формальдегид, фенол, бензол, стирол, толуол, ксилол, ацетон, азоттың тотықтары, көмiртектiң тотықтарын алады. Адамның денсаулығы үшiн қауiп-қатер ең үлкен азотты бензол, формальдегид және диоксидтердi ұсынады.       

 Жабулы бөлмелердiң ауасының тазалықтары көрсеткiшпен көмiрқышқыл газ болып есептеледi, оның мазмұны өйткенi химия құрамы және әуе ортасының физикалық қасиетiн қамтып көрсетедi. Бөлме көмiрқышқыл газдың ұтымды мазмұны ауада 0, 1%.0 Көмiрқышқыл газдың аз шоғырландырулары сонымен бiрге ауаның тазалығы туралы әрдайым куәландырады. Олар аласа шаңмен, бактериялармен және синтетикалық өңдеу материал сараман зиянды химия заттарын түбегейлi ауаның ластануында қала алады. Бөлмелер ауаның ластануының кешендi бағасы үшiн көмiрқышқыл газдың мазмұнынан басқа, ауаның органикалық байланыстарына арналған интегралды көрсеткiштердi қолданады - ауаның тотыққыштығы, сонымен бiрге әр түрлi тектiң химия заттарының ршшы.

Тұрғын-үйлер  санитарлық сәулеттендiрудi өте маңызды  элемент әуе текшесi болып табылады, яғни 1 адамға ауаның көлемi.        

Бұл шаманың есептеуiнiң  негiзiне бөлмелер көмiр қышқылының ршшы ауада қабылданған, тең 0, 1%.0 Адам, көмiр қышқылының мүмкiн деңгейiнiң  сүйемелдеуi үшiн гигиеналық пiкiрлермен  ерiксiз көндiретiн ауаның 37, 7 текше моларын 1 адамға сағатқа ауада сағатқа орнатыла ала 22, 6 л көмiр қышқылын ерекшелейдi әперуге керек. Бөлмелердiң улы ауаның ластануының көз болатын полимерлiк материалдардың қазiргi тұрғын-үйлерiнiң үлкен толықтығы 50 текше м/чке дейiн 1 адамға сыртқы ауаның көлемi үлкейткiзе алады, 200 текше м/чке дейiн кейде. Әуе текшесiнiң шамасымен ауқыммен және бөлменiң биiктiгiмен анықталады. Ауданның үлкеюiн бөлменiң биiктiгiнiң төмендетуi орнын толтыруға болмайды. Бұл жағдайлар (1, 7 молар) үйреншiктi адам, жуандық үшiн бөлменiң ең төменгi биiктiгiнiң есептеулерiмен кiлегейленi төбемен (0, 75 молар) бөлме алып тасталатын сарсылатын бұзық қыздырылған ауа қабаттай расталады. Адам және необхтың бұзық ауасының жiгiмен бастың аралығында аэрацияның шарттарының жақсартулары үшiн баспанаға.        

Бөлмелердiң биiктiгiнiң  нормативтары дәл қазiр әр түрлi және тұрғын-үйдiң түрi, климаттық шарттармен анықталады және 1957 жылдан 2, 6 3, 5 мге  толқиды бөлменiң биiктiгiнiң уақытша  нормативы бар болады - шағын метражды түр үйлерiндегi 2, 5 молары. 3, 5 мге дейiн молар және бөлмелердiң биiктiгiнiң 17, 5 шаршыға дейiн кiсi тұратын ауданның нормативтарының жоғарылатуын ендiгәрi ұсынылады.

         Тұрғын-үйдiң микроклиматы температуралық тәртiп бойынша бағаланады, яғни ауаның температура айырымдарына көлденең және биiктiк және 2 градус C. 1 моларының қарама-қарсы қабырғаға терезесiнен 2 градус C. асуы керек болатын бөлменiң тiгi. Бөлме ауасы және iшкi қабырғаның температурасының температура айырымдары адамның радиациялық сууын құтылуға 2-3 градус C. асуы керек. Бөлмесiнiң ауасының температурасының нормативтары климаттық шарттарымен анықталады ыстық ауа райы үшiн шамалы және 23-25 градустың суық, 20-22 градус C. үшiн 20-23 градус C. құрайды. Ауаның шартты ылғалдылықты 40-60% құрайды, оның үлкеюi 80%ке дейiн жаман нашар ги туралы айтады.

        Бұл кемшiлiктердiң жылытуын орталық жүйелердi алмайды. Тұрғын үйлердегi аласа қысымның сумен жылытуларын қолданылады, оны әдеттегiдей конвекциялық жолымен 70нен жоғары емес градустарының радиаторларының температурасының жанында ауасының бiр қалыпты қыздыруын қамтамасыз етедi, радиаторлар бөлменiң көлем жақсы жылжымалы ауалардың конвекциялық ағындарының күшейтуiне мүмкiндiк туғызатын терезелiк аймақта бекiтiледi.

         Өте қолайлы физиологиялық реакциялар және тепло сезiну адамдарда 40-45 градус C. қабырғаның панелдерiнiң температурасы, 28-30 градус C. төбе, 25-27 градус C. етектiң жанында байқалады, ауа бұл температурада Стың 17, 5 градустарына дейiн баспанаға азайта алады.        

 

 

3.1. АУАНЫ ЛАСТАЙТЫН КОМПОНЕНТТЕР

         Экология бойынша мамандар бiрнеше негiзгi топтарда ауа кiрлеп қалатын компоненттердi ерекшелейдi:

  1. Ауада ол кiрлеп қалатын айналатын химия және биологиялық заттар.
  2. Демек, интерьердiң құралым элементтерi құрылыс және өңдеу материалдардың құрам кiретiн физикалық және химия компоненттерiнiң қиратуды деструкциясының өнiмдерi былайша. Мұндай материалдарға Таскендiр, пластиктен жасалған жамылғылары, лак бояу жамылғыларын (дсп ) ағаш-жоңқалы тақталар, жеке түрлер, ацетонның түрiнiң әр түрлi ерiткiштерi жата алады, өркениеттiң ұқсас игiлiктерi тағы басқалар. Мысалы, формальдегид және фенолдай өткiзiлген зерттеулер мұндай зиянды заттарды оның жасауының бұзушылыққа қатысты технологиялары ерекшелей аладуға дсп таралған жиhаз және құрылыс материалы бiр қатар жағдайда көрсеттi.  Дсптан бұйымдардың сатып алуының жанында мамандар сондықтан егер сапа сертификатқа емес ықылас көрсетуге кеңес бередi, онда иiстенгендiгiмен. Егер, оның күштi, химия тегi, сатып алудан жақсы iркiлiп қалсын.
  3. Антропотоксиндер. Термин қайы, нақтылы шоғырландырудың адам тiршiлiк әрекетiнiң процесс құрастыратын зәрлi өнiмдерiн белгi қояды адамдар үшiн қауiп-қатер организмнан адырая ұсына алады, тұйықталған кеңiстiкте боламын. Токсиннiң мысалы, тән жабулы, желдетiлетiн бөлмелердiң кiлегейленi, көмiрқышқыл газ сияқты көмiртектiң диоксидi, белгiлi тұрмыста қызмет көрсете алады. Бұл химия Қосуы шоғырландырулар үлкеюде ауада Уштардағы бас ауыруы, шу атап өткенi белгiлi жұмысқа қабiлеттiлiктiң үдетiл жүрек соғуы, төмендетуi.
  4. Ластануларды тағы бiр топ шаруашылық - тұрмыстық қызметпен және тұрмыстық газдың жануымен байланған. Бұл тұрмыстық химияның тағы басқа құралдарының тозаңдары, мол косметика және темекi түтiн ұнтақталған қолданулары азық даярлаудың нәтижесiнде жуу құрастыратын ұшпа заттар бола алады. Сонымен қатар ауа тазартуға және ауаның желдетуi бойынша жабдықтың қоюын кеңес беру мүмкiн алдыңғы жағдайда кеңес беру мүмкiн.

5. Қай адамды дем тартатынын, неткен болғанын әр түрлi ластанулардан басқа, оның организмына тiптi парықсыз емес, компоненттер ауада болатын оң немесе терiс зарядтары алып жүредi. Орманда оңай дем алатынын есiңiзге түсiрiңiз. Ауа тойдырған терiс иондар шаршауларды организмның қорғайтын күштерiнiң активизацияларының мүмкiндiк туғызады шешедi және жұмысқа қабiлеттiлiктер төмендетедi. Өткiзiлген зерттеулер 5000 иондардың текше сантиметрiнде мұндай орындардағы терiс оқтаулы бөлшектерiнiң шоғырландыруын 1000 шамасында құрайтынын көрсеттi. Салыстырулар үшiн: тұрғын және терiс оқтаулы бөлшектердiң шоғырландыруы қызметтiк баспанада жинағы 50 бiрлiктердiң текше сантиметрiнде құрай алады. Айтылатын, артық болатын түсiнiктер.

6. Терiс иондардың бөлмелердiң әуе ортасының жарлылануына аз емес үлес әр түрлi электронды аспаптарды кiргiзедi, соның iшiнде дербес компьюлер, видео және оргтехника. Өкiнiшке орай, тiптi зиянды қабiлеттiлiктiң бұл техникалық үдерiстiң өкiлдерi Ож иондарын қалыптастыруға ие болады.

 

3.2 АУАНЫ ТАЗАРТУ ӘДІСТЕРІ

          Бөлмелердiң әуе ортасының тазартуының әдiстерiнiң жиындары бар болады. Ең алдымен, заттар және ауа баспанаға кiрлеп қалатын процесстер болатын ескертетiн шаралардың бұл өткiзулерi жеке алғанда барынша кiшiрейту немесе материалдардың толық жоюы болуы мүмкiн.

           Ауаның құрамының жақсартулары өте бос тұрумен және түсiнiктi әдiс бөлмелердiң желдетуi терезе, желдеткiш, фрамугадан кейiн болып табылады. Басқа мағнада көшедегi ауа дегенмен соншама болады артық рет ойлағысы келетiн қазiргi мегаполистың тағы басқа игiлiктерiмен тағы басқа қалдықтармен көшедегi контейнерлердегi жанып тұрған қоқысынан, автокөлiктердiң газ шығаратын тотық газдары, өнеркәсiптiк лақтырулармен түтiнмен терезе ашудан бұрын ластаған. Тазартуға және баспанаға түсетiн ауаның сапалы құрамының қалпына келтiруiндегi шығу. Статистикалық мәлiметтермен сәйкес, тазарту бойынша арнайы шаралардың қолдануларысыз, кеңселер және пәтерлер ауа баспанаға 4-6 есе айғызырақ сыртқы және 8-10 есе улағыштығырақ. Содаға бөлмелерiнiң ауасы.

         Ауа алмасудың қолайлы жағдайларының жасауындағы маңызды рөл тұрғын үйлердiң желдетуi ойнайды. Дұрыс ұйымдастырылған желдету бөлмелердiң ылғалмен күресiнiң маңызды элементi болып табылады, қолайлы әуе ортасының жасауына мүмкiндiк туғызады, жеңiл-тамшы инфекциялардың қоздырушыларының таратуына кедергi келтiредi. Табиғи желдету бөлме ауаның температурасы iшiнде және тыс айырмашылық есебiнен iске асады және деп аталатын желдiң күшi арқасында, яғни сыртқы ғимараттың қабырғаларына желдiң қысымы. Ауаның инфильтрациясы арқылы болады құрылыс материалы және ғимараттың тығыздығы мезгiл. Ауа алмасу бұл еселiлiкте тесiп өткен желдету сағатқа 1-1, 5 құрайды қарқынды ауа алмасудан астам қамтамасыз етедi. Пәтерлермен салыстырғанда барлық бөлмелер үйдiң тарабына бiр-бiрденi орналастырған бұл тұрғыда қолайлы пәтерден астам екi жақты орналастыру.

         Ауаның каталитиялық тазартуының технологияның игерiлген ресейлiк ғалымдарымен тұрмыстық және өндiрiстiк бөлмелердегi ауа тиiмдi тазартатын құралдар сонымен бiрге адамдардың жаппай жиналып қалуының жабулы орындарындағы қатарын жасауға мүмкiндiк бердi. Ауаның тазартуын қағида Фотокаталитический таза ауаның зиянсыз компоненттерiне дейiн молекулалардың жiктеуi реакциялары күрделiге физикалық-химия негiзделген. Жiктеудi реакция сәулеге түсiруде (320-400 нм) биологиялық қауiпсiз диапазондағы ультракөгiлдiр шығаруды оның көзiмен арнайы каталитиялық жiкте болады. Қабаттай шығын шығармайды және бұл материалда каталитиялық, демек оның алмастыруына шығын талап етпейдi. Мысалы, бұл қағида ауаны тазартуға мүмкiндiк бередi шаң көтер және қазiргi әдiстер және затрдың құралдарымен тазарту ұқсас Қосулар тағы басқалар фенол, формальдегид, құрамында оттегi бар көмiртектер, метанның Қосуы, мұсатыр, күкiрт сутек ыс, сонымен бiрге әр түрлi улағыштық ластанулардан көмiртектiң тотыққан мұндай азоттың тотықтары.

         Бөлме өсiмдiктерi - тұрғын-үйлердiң ауасының тазалағыштары.

         Өсiмдiктер ортаның күйiнiң азғантай өзгерiстерi әрдайым сергек ұстайды, өйткенi оған табиғи тiрi қалу үшiн күресудi қозғайды. Бөлме өсiмдiктерi әсiресе бiздiң үйде алдақашан өмiршең синтетикалық материалдар, темiрбетон қабырғалардың әсерiне, тұрмыстық техника және электроникалар бейiмделiп, орайланады. Өсiмдiктер өздерiн өзгертедi және өздiң орталарына көрсететiн ахуалды әсемдей өзгерте және бейiмделедi, хал-қадерiнше бойынша. Олар туралы ойлайтын олармен оларды ортаға және адамдарға, көршi-қолаңдар ебдейленуге көмектеседi.

         Оттектiң терiс оқтаулы иондарының тапшылық толықтырысатын өсiмдiктер бiздiң көңiл күйлердi жақсартады: қылқан жапырақ, цереустер, кротондар. Бөлме фонтаншылары сонымен бiрге ауаларды иондайды. Барлық өсiмдiктер ауаның орталық жылытуы бар үй пайда болатын құрғақтықтарын азайтады.        

 

4. ТҰРҒЫН ҮЙЛЕРДІҢ БИОЛОГИЯЛЫҚ ЛАСТАНУЫ

 

4.1. ҮЙ ШАҢЫ

        үй шаңы құм және топырақтың кiшкентай бөлiктерiнен тысқары құрамына тоқыма тал жiптер кiретiн тек қана жасанды субстрат болады өсiмдiктер, синантропты организмдарының метаболитi және (2-шi қосымша) тағы басқалар үй жануары, сонымен бiрге гүлдiң аталығын адам Шаштар және қабық жүнде.

         Адам денсаулыққа құрам және  ықпал кәдiмгi тұрмыстық барлық  шаң көтер халықаралық симпозиумдарға ғылыми зерттеулер және талқылаулары жиiрек зат болып қалыптасады. Биологиялық ғылымдардың журналында 1993 жылда әлi денсаулық сақтауды Бүкiләлемдiк ұйымның болжамы жариялаған - XXI ғасырының басына өзi аллергиялық аурулар болуға таралған. Ендi бiз дәл солай көремiз.

Тұрғын үй сапасы. Тұрғын үй аумағы экологиясы