Желілік технологияның болашағы
Жоспар:
Кіріспе
- Желі. Оның типтері
- Желілік технологиялар
- Желілік техникалық құралдар
- Серверлер. Клиент сервер
- Қолдану технологиялары
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
КІРІСПЕ
Жергілікті желі соңғы
кезде компьютердің сәнді
Бірақ кейбір қолданушылар
көп таралған әдебиеттерде
Желілік технологияның болашағы
Желі — бұл мәліметтерді жіберу және өңдеу құрылғылармен құрылған объектілердің жиынтығы. Стандарттау бойынша халықаралық ұйым, есептеуіш желіні бірінен кейін бірі бит жүйесіне келетін тәуелсіз құрылғылармен өзара байланысқан ақпарат жіберуді анықтады.
Жоғарыда жазылғандарға байланысты, ОЖ–нi шығару әрбiр инженердiң қолынан келе бермейдi дегiм келедi. Осылай Дэвид Н. Катлердiң арқасынды ОЖ-ң жаңа технологиясы (NT) дүниеге келдi.
Негізі "компьютерлі желі" сөзі емес, "локальды желі" деген түсінік қолданылады. Бұл атау компьютерлік желілер, локальды типті болуына байланысты.
Компьютерлі желілер типі
Масштабы бойынша желілік
байланыстар бірнеше түрге
Байланыстың қарапайым түрі РАN (Personal Area Network) деп аталады. АN "Area Network" деген ұғым. Басқа да желілерде АN аббревиатрасы осы ұғымды білдіреді. Р "персоналды" дегенді білдіреді. Бұл тәсіл бір адамға тиесілі әр түрлі құрылғылар арасындағы мәліметтерді қосу және жіберу үшін қолданылады.
Жиі қолданылатын және кең таралған әдіс – LAN (Local Area Network). L – локальды. Локальды желі деген не? Бұндай желі бір бөлмедегі, офистағы, үйдегі бір немесе одан да көп компьютерлердің байланысы үшін қолданылады. Сонымен қатар бұған заводтағы және сол сияқты үлкен алаңдағы байланысты қамтамасыз ететін желілер де жатады.
САN (Campus Area Network) - кампусты желі. Бір-біріне жақын орналасқан ғимараттар, үйлер, кеңселер арасындағы ақпаратты айырбастау үшін қызмет етеді.
MAN (Metropolitan Area Network
WAN (Wide Area Network) - ең үлкен желі, яғни жаһандық желі. Жер шары емес, қандай да бір географиялық район немесе аумақ. Бұндай байланыстарды телекоммуникация қызметін ұсынатын ұйымдар қолданады. Сонымен бірге осы байданыстарды жаһандық желілердің каналдарына интернетті орнату үшін қолданады. Бұл желілер өте үлкен және көпшілік қолданушыға арналғандықтан, жалпыға бірдей қол жетімді және ашық болып келеді. MAN - желілер сияқты, WAN желілер де өзіне кішігірім байданыстарды қосады.
Желілік технологиялар FDDI
Желілік техникалық құралдар
Жергілікті немесе аймақты
тармақталған желілер архитектурасына
байланысты негізгі компоненттер мен
технологиялар мынадай
Ақпараттық құралдар:
-кабельдер;
-серверлер;
-желілік интерфейс тақшалар(NIC,Network Neterface
Card);
-концентраторлар;
-айиақтық тармақталңан желілер үшін бағдарлауыштар(
-аймақтық тармақталған желілер үшін қашықтықтан
қатынас құру серверлері;
-аймақтық тармақталған желілер үшін модемдер;
Серверлер. Клиент\ сервер желісіндегі сервер дегеніміз осы желіге қосылған басқа компьютерлер пайдалана алатын файлдар мен қолданбалы программаларды сақтауға арналған жоғары көлемді қатты дискісі бар дербес компьютерлер болып табылады. Бұған қоса серверлерде желілік операциялық жүйе (NOS,Network Operating System) орнатылып, ол шеткері құрылғылард(принтерлер тәрізді) да басқара алады.
Желілік интерфейс тақшалары
(NIC, Nerwork Operatibg System)үстелге қойылатын
және портативті алып жүруге ыңғайлы
компьютерлерге орнатылады. Олар жергілікті
желідегі басқа құрылғылармен қатынас
жүру үшін қажет. Компьютер жұмыс
өнімділігіне бірсыпыра талаптар қоятын
әртүрлі дербес компьютерлерге арналған
желі тақшаларының көптеген түрлері
бар. Олар мәліметтерді тасымалдау жылдамдығының
өзгеруі мен желіге қосылу тәсілдеріне
байланысты әртүрлі болып келеді.
Модемдер жай телефон арналары арқылы
Интернетке қосылып, онымен мәлімет алмасу
мүмкіндігін береді. «Модем» деген сөз
осы құрылғының қызметіне байланысты
шыққан, ол «модулятор\демулятор» сөздерінің
шыққан түрі. Модем дербес компьютерден
шыққан цифрлық сигналдарды жалпы телефон
арналары арқылы тасымалданатын аналогтық
сигналдарға түрленеді. Ал екінші модем
қабылданған сигналдарды қайтадан цифрлық
формаға ауыстырады.
Файлдық сервер термині негізгі
функциясы мәліметтер файлын сақтау,басқару
және тасымалдау істерінен тұратын
арнайы компьютерге байланысты шыққан.Ол
өзінде сақталатын және тасымалданатын
файлдарды өңдемейді және өзгертпейді.Сервер
ол файлдардың мәтінінен,немесе графикалық
бейнелерден,немесе электрондық кестеден
тұратын білуге тиісті емес.Жалпы
файлдық серверде монитор мен
пернелік тақта болмаса да болады.Файлдық
мәліметтердегі барлық өзгертулер клиенттік
жұмыс станцияларында жүргізіледі.Сондықтан
клиенттер серверден файлдарды
көшіріп алады да,керекті
Баспа сервері желі адаптері
көмегімен мәлімет тасымалдау ортасына
қосылған баспа құрылғысы басқа
желі құрылығыларынан тәуелсіз,
Жергілікті желі ауқымды желімен өте көп
мәлімет алмасатын болған жағдайда,пошталық
серверлер пайдаланылады.Олар электрондық
пошта мәліметтерін өңдеу үшін қолданылады.Интернет
желісімен тиімді қатынас құру үшін Web-серверлер
пайдаланылуы мүмкін.
Желілік технологиялар
Ethernet– жергілікті желі
құрастыру мақсатында өте кең
тараған технология түрі.Ол
Соңғы кездерде 10Мбит/с Ethernet және 100Мбит/с
Fast Ethernet шешімдерін қатарластыра үйлестіреді
қамтамасыз ететін жаңа шешім табылады.«Қос
жылдамдықты» 10/100 Мбит/с Ethernet/Fast Ethernet технологиясы
- желілік тақша,концентратор,коммутатор
сияқты құрлғларға жоғарыдағы жылдамдықтардың
(қай құрылғыларға байланысқанына байланысты)
кез-келгенімен жұмыс істеуге мүмкіндік
береді.10/100 Мбит/с
Ethernet/Fast Ethernet желілік тақшасы бар дербес
компьютерді 10 Мбит/с жылдамдықты концентратор
портымен байланыстырғанда ол 10Мбит/с
жылдамдықпен жұмыс істейді.Егер де оны
10/100 Мбит/с жылдамдықты концентратор (3
Com SuperStack II Dual Speed Hub 500 сияқты) портымен
байланыстырсақ,ол автоматты түрде 100
Мбит/с жылдамдықпен жұмыс істей бастайды.Бұл
тәсіл біртіндеп жоғары жұмыс өнімділігіне
көшу ісін жүзеге асыра алады.Оған қоса,мұндай
тәсіл серверлер мен клиенттердің желілік
жабдықтарын қарапайым күйде сақтап,желілік
құрылғыларын мен тасымалдау арналарының
өткеру алабын өте кең пайдаланатын жаңа
программаларды пайдалануға мүмкіндік
береді.
Gigabit Ethernet желілері Ethernet және
Fast Ethernet желілерінің ифрақұрылымымен
үйлеседі,оның үстіне олар Fast Ethernet
желілеріне қарағанда 10 есе артық,яғни
1000Мбит/с жылдамдықпен жұмыс
АТМ (Asynchronous Transfer Mode) немесе асинхронды тасымалдау режимі – бұл мәлімет алмасу үшін тұрақты ұзындықты ұялар қолданылатын коммутация технологиясы .Үлкен жылдамдықпен жұмыс істей алатын АТМ желілері біріктірілген мәлімет жиындарын – сөзді,қозғалыстағы бейнелер мен жай мәліметтерді бір арнамен тасымалдау ісін жүзеге асыра отырып,жергілікті және аймақтық тармақталған желі рөлдерін атқара алады.Бұлардың жұмысы Интернет қызметі түрлерінен айрықша құрылып, арнайы инфрақұрылымның болуын талап ететіндіктен,олар желі сегменттерін бір-бірімен біріктіріп байланыстыратын магистральдық желі ретінде қолданылады.
Сақиналық архитектура технологиясы болып саналатын және технологиялары маркерлік қатынас құруға негізделген кумалы желі жасауды пайдаланылады.Олар сақина бойымен бір бағытта маркер деп аталатын арнайы биттер тізбегінен тұратын мәліметтердің айналып жүруі арқылы жасалған үздіксіз тұйық желі түрін құрайды.Маркер сақина бойымен желідегі әрбір жұмыс станциясын айналып өтіп үздіксіз қозғалыста болады.Желідегі мәлімет жөнелтетін жұмыс станциясы маркерге бір кадр қосып қояды, ал қалған станциялар тек маркерді ары қарай жылжытып отырады. Token Ring желілері мәліметтерді 4 немесе 16 Мбит\с жылдамдықтармен тасымалдап, көбінесе IBM компьютерлер3 ортасында қызмет етеді.
Желідегі компьютерлердің
саны мен көлемінен бөлек, желілер
басқа да белгілері бойынша жіктеледі.
Байланыстың әр түрі қолданылады, телефон
желісінен бастап, серіктерге дейін.
Сонымен қатар желілер
Мұндағы байланыс белгілі бір байланыс каналдары арқылы емес, интернет берілетін каналдар негізінде іске асады. Бұл қолданушылар файл немесе басқа да мәліметтерді алмастыру үшін бірігетін виртуалды желі. Желіге кіру немесе оны қолдану үшін арнайы бағдарламалар қолданылады.
FDDI техрологиясы да сақиналы негізде жасалып,
оптоталшықты кабельдермен жұмыс істеу
үшін магистральды желілерде пайдаланылады.
Бұл да Token Ring желілері тәрізді маркерді
бір станциядан екінші станцияға жіберіп
отырады. Token Ring технологиясынан айырмасы
мұнда маркерлері қарама-қарсы бағытта
қозғалыста болатын екі сақина болады.Бұл
тәсіл бір сақинада үзіліс болып қалған
жағдайда желінің ақаусыз қызметін ұйымдастыру
мақсатынд(көбінесе оптоталшықты кабельде)
жасалады. FDDI желілері мәліметтерді 100Мбит\с
жылдамдықпен өте үлкен қашықтарға тасымалдау
үшін қызмет етеді. Мұндағы желі сақинасы
ең көп дегенде ұзындығы 100 км-ге дейінгі
тұйық қашықтықты қамтиды да , жұмыс станцияларының
арасы 2 км шамасында болады.
Осы көрсетілген сақина түріндегі екі
технология жаңа желілерді ұйымдастыруда
АТМ және Ethernetтехнологияларының баламасы
ретінде қолданылып келеді.
Желілік принтерлер
Кез келген қызмет бабында
мәтіндік құжаттарды қағазға жиі
басуға тура келеді. «Қағазсыз» технологияның
күнбе-күн іске асып жатқанына қарамастан,
қағазға басылып жатқан мәліметтер
көбеймесе, әзірге азайған жоқ. Егер
мекемеңіздің абыройын биік ұстағыңыз
келсе, сыртқа шығатын құжаттар сапалы
лазерлік принтерде басылуы шарт.
Тек ішкі қарапайым құжаттар үшін
ғана бірнеше жүз доллар тұратын
арзан принтерді пайдалануға
болады. Ал кей кезде түрлі түсті принтер
де қажет болып қалады. Егер де баспагерлік
қызметпен айналыспақ болсаңыз, онда қуатты,
әрі қымбат лазерлік принтер алу керек,оның
құны мың долларға жетіп артылады.
Әрине, ірбір компьютерге қосылған қымбат
лазерлік принтерлер ала беру қажет те
емес шығар. Мұндай мүмкіндік кез келген
фирмада бола бермейді де, сондықтан бір
мекемеде әдетте бір, әрі кеткенде екі
принтер ғана болады.Ал, бір принтерді
бірнеше компьютерге бірден қалай жасауға
болады екен?
Мұның бірнеше тәсілі бар. Біріншіден,
көп мүмкіндікті ауыстырып қосқыш тетік
сатып алуға болады, ол бір жағынан принтерге
, екінші жағынан бірнеше компьютерге
бірдей жалғанады. (28.3-сурет). Ал, егер компьютерлер
бірнеше бөлмелнрде немесе бір мекеменің
бірнеше қабаттарында орналасса, қымбат
тұратын бір принтердіортақтаса пайдалануда
компьютерлік желінің артықшылығы артпаса
да түсініктішығар.Бірнеше принтер сатып
алудың орнына бір-ақ принтер алып, оны
желі арқылы жалғап, жұмыс өнімділігін
төмендетпей пайдалану ыңғайлырақ емес
пе?! Лазерлік принтердің санын азайтудағы
қаржының үнемделуін әркім өзі-ақ есептеп
алады.
Мәліметтер базасы
Көбінесе қарапайым мәліметтер
базасы бір компьютердің дискісінің бір
Сол компьютерлерді бір компьютерлік
желіге біріктіріп мәліметтер базасын
серверге(негізгі ЭЕМ) орналасу керек.
Желінің жұмыс станциялары зерделі терминал
рөлін атқарып , қажетті мәліметтерді
керек кезінде мәліметтер базасының басқару
жүйесі орналасқан серверден сұрап, оның
дискісінен алып отырады. Мәліметтер базасының
басқару жүйесі орналасқан серверге сұраныс
түскен соң, керекті мәліметтер жұмыс
станциясына жіберіліп отырады. Мұндай
база орналасқан сервер құрамында дисплей
мен пернелік тақта болғанымен, олар әдеттегідей
жұмыс тәртібінде пайдаланылмайды. Серверлік
компьютер әр жерде орналасқан ЭЕМ-дермен(яғни
мәліметті пайдаланатын адаммен) тек желілік
байланыс арқылы ғана мәліметтер алмаса
алады.
Егер көпшілікке керекті мәліметтер
файл-сервер дискісіне жазылса, онда желідегі
барлық жұмыс станциялары(немесе администратор
рұқсатына байланысты олардың белгілі
бір побына ғана ) сол мәліметтермен жұмыс
атқара алады. Осындай тәсілмен файл-сервер
дискісін пайдалану әрбір адамға қосымша
тағы бір-екі диск сатып алған сияқты болады,
мұндайда мәліметтердің сыртқы ЭЕМ-нен
алынғанын адам байқамайды да.
Файл –сервердің сыртқы жады ретінде
компакт-дискіні оқитын құрылғыны немесе
мәліметтерді қайта жаза алатын магниттік-оптикалық
дискілерді пайдалануға да болады. Компакт
–дискіден мәліметтерді оқу құрылғысы
арзан тұрады, сол себепті қазіргі кезде
ол әрбір жұмыс станциясында бар. Бірақ
мұны да теку файл –серверге ғана орналастырып,
әрбір станция біраз қаржы үнемдей алады.
Ал, магниттік оптикалық дискінемесе жоғары
көлемді(бірнеше Гб) қатты дискілер біршама
қымбат тұрады,сондықтан оларды да кезқ
келген компьютерге қоймай , файл –серверге
орналастырған ыңғайлы екені белгілі
шығар. Сонымен көлемді мәліметтер көпшілікке
керек болғанда, оны ортақтаса пакйдаланудың
ең тиімді түрі – компьютерлерді жергілікті
желімен байланыстыру болып табылады.
Компьютерлерді желіге олардың
ресурстарын бірлесіп пайдалану үшін
және ақпаратпен алмасу үшін біріктіріледі.
Компьютердің ресурстары ақпараттық және
техникалыққа бөлінеді. Ақпараттық ресурстарға
программалар және деректер, ал техникалықтарға
– принтер, модем, сканерлер, график сызғыштар
кіреді. Ақпарат сақтау құралдары СD-ROM,
ZIP, DVD сияқтылар ақпараттық ресурстарға
кіреді. Олар программалар және деректері
бар қапшықтар ретінде қаралады. Оларға
қосылу логикалық дискіге жасалғандай
жүзеге асырылады. Орналасқан компьюткрінен
ғана қол жеткізуге болатын ресурстар
жергілікті деп аталады. Желінің басқа
компбютерлеріне де ашық компьютер ресурстары
ортақ немесе желілік деп аталады. Жергілікті
және ортақ ресурстар түсініктері шартты.
Бұл – жергілікті ресурсты ортақ етуге
болады және, керісінше ортақ ресурсқа
жергілікті мәртебесін беруге болады.
Ортақ ресурстар орналасқан компьютер
сервер деп аталады. Сервердегі ақпаратқа
жол ашатын және осы ресурстар пайдаланатын
негізгі жетістігі мынада: компьютерлер
мен концентраторлар арасындағы жекелеген
жалғағыштар істен шыққанмен, бүкіл желі
жұмыс істей береді.
«Жұлдызша» топологиясының кемшілігі
оның негізгі жетістігінен туындайды:
егер концентратор бұзылса, онда ол бүкіл
желіні түгел істен шығарады.
«Сақина» топологиясына тән бір нәрсе
– жалғағыштардың соңғы нүктесі болмайтыны;
деректер берілетін біртұтас сақина құраған
желі тұйықталған. Мұндай сақинада бір
нүктеден қозғау алған деректер ақыр аяғында
желінің басына барады. Осындай ерекшеліктен
деректер сақинада барлық уақытта бір
бағытта қозғалады.
«Сақинаның» «Жұлдызшадан» бір ерекшелігі
– оған барлық желілік компьютер арасында
үзіліссіз жол қажет, өйткені желінің
бір жері істен шықса, бүкіл желі тоқтап
қалады. «Сақинаның» тағы бір осал жері
компьютердің екі кабелі бар, біреуі бойынша
ол деректерді жібереді, басқасы бойынша
қабылдайды. Tokin Ring- тің ІВМ желісіндегі
деректер маршруты көрсетілген.
Осылайша, Tokin Ring желісі сақина секілді
дерлік, бірақ жұлдызша сияқты безендірілген.
Жергілікті желіде ақпарт жеткізу жылдамдығы
5-тен 100 Мбит/с-қа дейін жетеді.
Желілік техникалық құралдар
Жергілікті немесе аймақты
тармақталған желілер архитектурасына
байланыста негізгі компоненттер мен
технологиялар мынадай
• кабельдер;
• серверлер;
• жергілікті интерфейс тақталары;
• концераторлар;
• коммутаторлар;
• аймақтық тармақталған желілер үшін
бағдарлауыштар;
• аймақтық тармақталған желілер үшін
қашықтықтан қатынас құру серверлері;
• аймақтық тармақталған желілер үшін
модемдер.
Серверлер. Клиент
сервер желісіндегі сервер дегеніміз
– осы желіге қосылған басқа компьютерлер
пайдалана алатын файлдар мен қолданбалы
программаларды сақтауға арналған жоғарғы
көлемді қатты дискісі бар дербес компьютер
болып табылады. Бұған қоса серверге жергілік
операциялық жүйе басқара алады.
Жергілікті интерфейс тақшалары. Үстелге
қойылатын және портативті алып жүруге
ыңғайлы компьютерлерге орнатылады. Олар
жергілікті желіге басқа құрылғылармен
орнатылыды. Олар мәліметтерді тасымалдау
жылдамдығының өзгеруімен желіге қосылу
тәсілдеріне байланысты әртүрлі болып
келеді.
Модемдер. Жай телефон арналары арқылы
интернетке қосылып онымен мәлімет алмысу
мүмкіндігін береді. «Модем» - деген сөз
осы құрылғының қызметіне байланысты
шыққан, ол «модулятор / демудулятор» сөздерінің
қысқаша түрі. Модем дербес компьютерден
шыққан цифрлық сигналдарды жалпы телефон
арналары арқылы тасымалданатын аналогтық
сингалдарға түрлендіреді. Ал екінші модем
қабылданған сигналдарды қайтадан цифрлық
формаға ауыстырады.
Клиент – сервер технологиясы
Жергілікті желілердегі
компьютердің бір – бірімен қатынас
жасау сипатын олардың
Клиент – сервер
технологиясы – жергілікті желідегі
компьютерлерді бір – бірімен байланыстырудың
ерекше тәсілі, мұнда бір компьютер өз
құрылғыларын басқаларға клиентерге пайдалануға
бере алады. Осыған орай жергілікті желілер
бір деңгейдегі желілер және серверлік
болып екіге бөлінеді.
Бір деңгейлі желілер айрықша бөлінген
сервер болмайды, мұнда әрбір жұмыс станциясы
әрі сервер, әрі клиент болып қызмет атқара
береді. Мұның ерекшелігі әрбір жұмыс
станциясы өз ресурстарының белгілі бір
бөлігінің барлық жұмыс станцияларының
ортақ пайдалануы үшін бөліп береді.
Егер компьютерлер саны аз болып олардың
негізгі функциясы бір – бірімен мәлімет
алмасу болған жағдайда ең тиімді шешім
оларды бір деңгейлі желілерге біріктіру
болып табылады.
Серверлік желілерге компьютердің функциялары
алдын – ала айқындалған оның кейбіреулері
сервер болып қызмет атқарса, қалғандары
тұрақты түрде клиент болып табылады.
Компьютерлер атқаратын қызметтерінің
көп түрлілігіне байланысты серверлердің
бірнеше типтері бар. Олар желілік сервер,
файлдық сервер, баспа сервер, пошталық
сервер және т.б.
Желілік сервер
– желі жалпы басқару функциясын және
есептеу жұмыстарының нагізгі бөлігін
атқаратын арнайы компьютерлер болып
табылады. Мұнда желіге жұмыс станциясының
функциясына мәліметтерді енгізу және
шығару сервер мен ақпарат алмасу жатады.
Файлдық серверлер
– термині негізгі функциясы мәліметтер
файлын сақтау, басқару және тасымалдау
істерінен тұратын арнайы компьютерге
байланысты шыққан. Жалпы файлдық серверде
монитор мен пернелік тақта болмаса да
болады. Файлдық мәліметтер барлық өзгертулер
жұмыс станцияларында жүргізіледі.
Баспа серверлер, желі адаптерлері көмегімен
мәлімет тасымалдау ортасына қосылған
баспа құрылғысы болып табылады. Мұндай
желілік баспа құрылғысы басқа желі құрылғыларына
тәуелсіз күйге өзі жеке жұмыс жасайды.
Баспа сервері желідегі барлық серсерлерден
және жұмыс станцияларынан тапсырма ала
отырып, жергілікті желі ауқымды желіден
өте көп мәлімет алмасатын болған жағдайда,
пошталық сервер пайдаланылады.
Компьютерлік тораптардың аппа
Коммуникациялық құралдардың қазіргі
компьютерлік тораптардағы ролі. Коммуникациялық
құралдардың негізгі түрлерінің функциональды
аттары, байланыс желілері, тораптық адаптерлер,
қайталағыштар мен конденсаторлар, көпірлер
мен конденсаторлар, маршрутизаторлар,
шлюздар. Коммуникациялық кұралдардың
OSI модель деңгейіне функционалды сай
келуі.
Локальды тораптарды
құру және қолдану технологиялары
Локальды тораптарды құру мақсатында
активті және пассивті құралдарды тандау.
Серверге, жұмыс станциясына және торапқа
жалпы қойылаты талаптар. Ethernet технологиясы.
СSМА/CD қатынас құру әдісі. Ethernet кадр форматтарының
сипаттамасы. 10BASE-5,-2,-Т,-Ғ стандарттары.
Fast стандарттары. Ethernet стандарттары. Gigabit
Ethernet стандарттары. Локальды тораптардың
басқа технологиялары. Tolken Ring стандарты.
FDDI және СDDІ стандарттары. 10VG-АnуLAN стандарты.
ARChet және ТСNS стандарттары. Tolken Bus және
Local Talk стандарттары.
Глобальды тораптарды
құру және қолдану технологиялары
Глобальды тораптарды кұру функциялары
мен құралдарының жалпы сипаттамлары.
Глобальды тораптардың құрылымы. Глобальды
тораптардың түрлері: бөлініп алынған
каналдар, каналдары коммутацияланған
глобальды тораптар, пакеттері коммутацияланған
глобальды тораптар.
Телефондық тораптар және оларды тасымалдау
үшін қолдану. Аналогтық коммутацияланған
және бөлініп алынған желілер. Бөлініп
алынған цифрлық желілер SONET/SDH технологиялары.
ІР- телефония. XDSL технологиялары. ISDN тораптары.
Х.25 тораптары. Frame Relay тораптары. ТDМ технологиялары.
АТМ тораптары. Internet тораптарын ұйымдастыру. Тораптық
технологиялардың даму тенденциялары
мен перспективалары.
Тораптық программалық қамтама
Біррангтық компьютерлік тораптардың
операциялық жүйелері. Бөлініп алынған
сервердің тораптык операциялық жүйелері.
Тораптарды басқару және талдау құралдар
кешені.
Пайдаланған әдебиеттер
тізімі:
1. Компьютерные сети. Принципы, технологии,
протоколы /В.Г. Олифер, Н.А.Олифер. -
СПб: Издательство «Питер», 2000.-672с: ил.
2. М. Гук Аппаратные средства локальных
сетей. Энциклопедия - СПб: Издательство
«Питер», 2000.-576 с: ил. Microsoft Corporation. Компьютерные
сети. Учебный курс:
Официальное пособие Microsoft для самостоятельной
подготовки: Пер. с англ. - 2-е
изд., испр. и доп.- М.: Издательско-торговый
дом «Русская редакция», 1999.-576 с: ил.
3. Бэрри Нанс. Компьютерные сети: Пер. с
англ.- М.: Бином, 1996. - 400 с: ил.
4. Компьютерлік желілер. В. Яворский, Ә.
Смағұлова, А. Әміров –«Фолиант» баспасы
- 2012 ж.
- Желі операциялық жүйесін орнату
- Желі технологиясының негізін де білгісі келетіні таң қалатын жағдай
- Желі топологиясы
- Желтая акация в производстве
- Желтая геморрагическая лихорадка
- Желтая лихорадка
- Жёлтобрюхий полоз
- Желілік қондырғылар өндіретін компаниялар
- Желілік құрылғы
- Желілік құрылғылар
- Желілік модель
- Желілік технология
- Желілік технологияға кіріспе
- Желілік технологиялар
