Ақпараттың негізгі ұғымы, құрылымы, формасы, өлшемі

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ

Қазіргі басқарудың автоматизациялау құралдарын енгізудің масштабтары  мен темптері ерекше дәрежемен  комплексті зерттеулерді өткізу мәселесін қояды, бұл зерттеулер практикалық және теориялық сипаттамасы проблемаларды  жинақтау және жан-жақты зерттелуімен байланысты.

Соңғы жылдары біздің көз алдымызда  адамдардың жасаған әлеуметтік, мәдениеттік, ғылыми және өндірістік компьютерлік революцияның барлық сфералары болды. Бұл компьютерлік революция әлі  аяқталған жоқ және жақында интернетпен  байланысты келесі этапқа енді. Бұл жағдай не бәрі бес –жеті жылда бүкіл әлемде өзгертулерге жақындамаған адамдар қалмайды, өзгертулерді тигізбейді, бар болумен шақырылғандар мынаны бірыңғай дүниежүзілік ақпараттық даланың, сонша олар есептеуіш техниктер және арнайы компьютерлер алыс болмады. Бұл проблеманы шешу үшін көмекке компьютерлік технология келеді. Компьютерде мәтін, графикалық кескін жасауға, есептеу жүргізуге мүмкіндік беретін программалардан басқа, көлемі үлкен ақпаратты сақтауға, өндеуге және іздеуге  арналған арнайы программалар да бар. Сонымен қоғамды басқаруының біркелкі бөлінген жүйелерінің концепциясы пайда болады, оның ішінде ақпаратты жергілік өңдеу алдын ала қарастырылады. Біркелкі бөлінген басқарудың идеясын іске асыру үшін, басқарудың әр деңгейге және әр заттар саласына ЭЕМ-нің негізінде құрылған автоматтандырылған ақпараттық жүйелерді жасау керек. Мұндай программалар деректер базасын басқару жүйесі деп аталады.

Автоматтандырылған ақпарат жүйесін  мәнін талдай келе, мамандар оларды мамандардың жұмыс орнында орналасқан және олардың жұмысын автоматтандыруға арналған маманға бағытталған кіші есептеуіш жүйелері  болып анықталады.

Әрбір басқару объектісінің өзіне  тиесілі автоматтандырылған жұмыс  орындары қарастырылу, олардың функционалды бекітілуі керек. Бірақ автоматтандырылған ақпарат жүйелерін жасаудың принциптері ортақ болу керек: жүйелі, иілгіш, тұрақты, тиімді болу керек.   

Автоматтандырылған ақпарат жүйесінің  принциптері бойынша жүйелерді  қарастыру керек, олардың структурасы  функционалды бекітілу арқылы анықталады.

Иілгіш принципі жүйенің барлық қосалқы жүйелерінің модульдік  құрылымын және олардың элементтерін стандарттаудың қайта құру мүмкіндігіне  бейімделуін білдіреді.

Тұрақтану принципі автоматтандырылған ақпарат жүйесі негізгі функцияларды өзіне тиісті сыртқы және ішкі факторларға қарамастан орындауы керек.  Оның  әр бөлігінің кедергісі оңай жойылу керек, ал жүйенің жұмысқа қабілеттілігі артуы керектігін білдіреді.

ААЖ-ның функционалдауы тек қана адам және ақпаратты өңдеу машиналық  құрылымы арасында жүктеме және функцияларын дұрыс бөлген жағдайда ғана санаулы әсер беруі мүмкін. Сонда ғана ААЖ тек қана еңбектің өндірімділік  және басқарудың тиімділігін жоғарылатудың құрылымы болмай, сонымен қатар мамандардың әлеуметтік ыңғайлылығын жоғарылатады. 

Қазіргі таңда компьютерлермен көптеген мекемелер жабдықталған. Пайдаланушылар көбінісі кәсіби мамандар емес,  сондықтан білікті маманға да, енді бастаушыларға да түсінікті болатын мәліметтер базасын жасау керек болды. 

Басқару  үрдісіндегі негізгі  элемент болып саналатын ақпарат жүйесінің  және оған  қатысты жаңа технологиялардың даму қарқыны - оны жобалаудағы жаңаша ыңғайларды  қалыптастыруда. Ақпарат жүйесін күрделі динамикалық жүйе ретінде қарастырып, оны жүйелік ыңғаймен зерттеу қолға алынды. Жүйелер теориясын ақпарат  жүйелерін  зерттеуде қолдану - обьектілерді басқару мен реттеу барысын үлгілеуде аса қажетті өзара әсерлесетін еркін құрылымдағы агрегаттар жүйесі ретінде қарастыратын, күрделі жүйелерді үлгілеуді ұйымдастыру әдісін ұсынды.

MICROSOFT ACCESS жүйесiнiң мәлiметтер базасымен жобалауға да және оны пайдалануға да ыңғайлы жақсы мүмкiндiктерi бар. ACCESS-тi қолданбалы программалар iшiндегi қолдануға арналған ең қуатты құрал ретiнде көрсететiн оның бiрнеше негiзгi ерекшелiктерiн атап өтейiк:

• Windows  интерфейсi  - тұтынушының жұмысына ыңғайлы жағдай жасайтын әр түрлi менюлер, терезелер,  батырмалар тәрiздi стандартты графикалық интерфейс элементтерiн пайдалану;
• түс және графика – экран  көрнектiлiгiн қамтамасыз ете алатын әр түрлi қарiптердi, түстердi, белгiшелердi (пиктограммаларды) және одан да басқа графикалық элементтердi пайдалана отырып, экранға көптеген мәлiметтер шығару;
• программа шеберлерi (Wizards) – тұтынушымен қарапайым, әрi логикалық айқын түрде диалог ұйымдастыра отырып, қолданбалы программалардың кез-келген элементтерiн тез құру;
• оқиғаларды программалау – программалар экранда көрiнiп тұрған элементтерiн тiкелей болса алады және солардан кейiнгi менюден команда таңдау, кез-келген бiр батырманы шерту сияқты әрекеттердi тез жүзеге асыру;
• SQL – мәлiметтерге тез қол жеткiзу тәсiлi ретiнде программада, микросхемаларда және өрнектерде SQL операторын пайдалану.

Мәлiметтер базасы келесi талаптарға сәйкес болуы керек:

• мәлiметтер базасының бiрiншi қатарында қайталанбайтын өрiс атаулары орналасуы керек;
• мәлiметтер базасының қалған қатарында жазулар орналасуы керек;
• өрiс бойымен орналасқан мәлiметтер бiртектес болады, олар тек сандардан немесе тек мәтiндерден тұруы керек.

Дипломдық жұмыстың өзектілігі: Қазіргі кезде мәліметтер базасын басқару жүйесінің қолдану технологиялары білім және ғылым, өнеркәсіп процестерінде маңызды орын алатындықтан, қай мамандық иесі болса да, оның айналысатын мамандығы туралы ақпараттар жинақтауы  және онымен  жұмыс жасай білуі үшін дербес компьютерлерде арналған MS ACCESS реляциялық мәліметтер базасының маңызы.

Дипломдық жұмыстың мақсаты мен міндеті: SQL тілі – негізгі деректер қорын басқару стандартты мен қолданылатыны мен диалекті болып табылады. Common Language Interface кеңітілген версияны SQL жаңа стандарт жобасының бір бөлігі б.т. Microsoft корпорациясы CLI програмасын қосымшаларды программалау интерфейсі түрінде ұйымдастырылған және оның көмегімен әртүрлі өндірушілердің программалық өнімдерінің SQL Access Graup негізінде өзара байланысу мүмкіндігін алып Microsoft Access ДББЖ стандартты негізі диалектісінің көмегімен байланыса реляциялық мәліметтер базасының жасау. Қажетті ақпаратты жинау, сақтау, жаңарту, өңдеу және шығару мақсатында ДББЖ жобалау.

 Дипломдық жұмыстың ғылыми жаңалығы: Қазіргі қоғамдағы ақпараттану жағдайында пайдаланушының жеке тұлғасын қалыптастырып, ақпараттық қоғамда өмір сүруіне, сонымен қатар, оның ақпарат ағымында дұрыс бағдар жасап, тиімді шешім табуына қажет жаңа ақпараттық технологияларды таңдап алу және оларды  қолдану қабілеттілігін қалыптастырудың  маңызы. MS ACCESS ортасында автоматтандырылуы тиісті мәселелерді шешуге мүмкіндік беретін мәліметтер қорының біртұтас логикалық моделін жасағаннан кейін, қолданушыға ыңғайлы ақпараттық  жүйе кұру қажет. Ақпараттық жүйенің атқаратын мақсатын анықтаған соң, деректер базасының құрылымына байланысты қолданушыға ыңғайлы интерфейс үлгілерін дайындауға кірісуге болады. Дұрысырақ айтқанда, деректер қорының кестелер жиынтығы және олардың құрылымы мен өзара байланысы қолданушыға арнап жазылған қолданбалы бағдарламаның логикасына байланысты анықталады.

Access-ті пайдаланып ДББЖ құру кезінде SQL тілін қолдануы мүмкін.SQL тілі кестелермен (құру, жою құрылымның өзгеруі) және берілген кестелермен (таңдау, өзгеру, қосу және жою) сонымен қатар кейбір операциялармен операцияларды орындау үшін тағайындалған. SQL процедуралық емес тіл болып табылады және де мекеменің бағыныңқы программасы, енгізу-шығару және т.б. басқару операторларын құрамайды. SQL-мен байланысқан кезде дербес қолданылмайды. Әдетте ол ММБЖ программалау тілдерімен құрылған ортада жүктелінген. Әдетте SQL-ді қолдану базада мәліметтерді өңдеу тиімділігін жоғарылатады.

Дипломдық жұмыстың құрылымы: Кіріспеден, үш негізгі бөлімнен, қорытындыдан, қосымша беттерден және пайдаланылған әдебиеттерден тұрады. Бірінші бөлімінде ақпараттың негізгі ұғымы, құрылымы, формасы, өлшемі және информацияны жіктеу, информация түрлері және мәліметтер туралы айтылды. Екінші тарауында «Билайн» ұялы байланыс орталығының автоматтандырылған ақпараттық жүйесі деген атты тақырыбы қарастырылды, ал үшінші тарауында Ms Ассеss ортасында реляциялық мәліметтер базасын басқаруды жүйелеу туралы сипаттама берілді.

• АҚПАРАТ – ҚОРШАҒАН ӨМІР ШЫНДЫҒЫ

1.1 Ақпараттың негізгі ұғымы, құрылымы, формасы, өлшемі

Ақпарат – латынша informatio, яғни түсіндіру, білу, баяндау деген сөзден шыққан. Ақпарат (материалистік философия бойынша) – нақты бейне дүниесінің мәліметтер, хабар арқылы айтылуы. Хабарлар – ақпараттың тіл, мәтін, цифрлық мәліметтер, график, кесте түрінде бейнелену түрі. Ақпарат – жалпы ғылыми түсінік, ол адамдар арасындағы мәлімет алмасу, құрылғылар, өлі және тірі табиғат аралығындағы сигналдар беру ұғымын береді.

XX ғасырдың ортасында «информация» термині адамдар арасындағы, адам мен автомат (электрондық есептеу машинасы – ЭЕМ), автомат пен автомат арасындағы ақпарат алмасуды, хайуанаттар мен өсімдіктер әлеміндегі сигнал алмасуларды, клеткадан клеткаға, организмнен организге белгі беруді қамтитын жалпы ғылыми ұғымға айналды.

Ақпарат алуан түрлілігінің ең маңыздысы  болып табылатындардың біріне экономикалық информация жатады. Оның басты айырмашылығы – адамдар еңбек ететін ұжымдар, ұйымдарды басқару процесінің байланысында. Экономикалық информация материалдық игіліктер мен қызметтерді өндіру, бөлу, айырбастау және тұтыну процестерін беріп отырады. Оның көп бөлігі қоғамдық өндіріспен байланысқан, сол себепті де оны өндірістік информация деп атауға да болады [2].

Экономикалық ақпарат – мемелекеттің экономикасы мен оның жекелеген буындарын басқарудағы экономикалық тұрғыдан ұйымдастыру жұмысын жүзеге асыруда пайдаланылатын деректер жиынтығы.

Ақпарат терминлогиясымен «деректер» және «білім» бір қатарда тұрады.

Нақты формада берілетін әрі  оның өңдеудің ықтимал (болжалды) процесіне  баламалы ақапарат әдетте деректер ұғылады.

Сипатталған мәселе, пән, проблема және т.б. туралы хабардар болудың бірқатар деңгейіне сәйкесетін тұтас сипатты (толық суретін деп ұғынуға болады – ауд.) қалыптастырушы деректердің жиынтығы ретінде анықтауға болады.

Білім үлгілеріне мыналар жатады: жақсы мәнердің ережесін білу, басқа шет тілдерін білу, төрт арифметикалық операциялардың орындалу ережесін білу, былайша: «су қалыпты қысымда Цельсия бойынша 100 градуста қайнайды» немесе «тікбұрышты үшбұрыштың катет квадратының қосындысы гипотенуза квадратына тең» деп айта білу және т.б.

Ақпараттың маңызды сипаттамасына  оның құрылымы мен формасы жатады. Ақпарат құрылымы – бұл оның құрамдық элементтерінің арасындағы өзара байланысты анықтап беруші. Ақпараттың басқа  жағынан – оны көрсетудің формасы  жатады. Негізгі формалардың арасынан мыналарды атауға болады:

♦ мәтіндік (текст) – символ (әріп, сан, белгі және т.б.жиынтығымен берілетін  ақпарат);

♦  графикалық (кескіндемелік және т.б.);

♦  дыбыстық.

«Ақпарат» терминін анықтайтын ғылыми тәсілдеменің іс-тәжірибедегі мәні ақпаратты өлшеу проблемаларын шешумен байланысты. Ақпараттың жалпы теориясының ережесіне сәйкес оған (ол үшін) шаралар эталоны ретінде екі жағдайдың біреуінен табылатын біршама абстрактілі объект (мысалы, қосылды (оталдыру) немесе ажыратылды (сөндірілді), иә/жоқ, 0/1 және т.б.), басқаша айтқанда, бинарлық объект таңдап алынады. Мұндай объект 1 биттегі ақпаратты қамтиды. Бір бит ақпаратты адам мыналарды білгенде ғана ала алады: өзіне қажетті пойыз кешігіп келді ме, жоқ па, түнде аяз болды ма, жоқ, болған жоқ па және т.б.

Ақпаратты әлде қайда ірі бірлігі – байт, ол 8 битке тең болады.

Ақпараттың өзгешелігі

Ақпараттың бірталай әр түрлі өзгешеліктерін келтіруге болады. Әрбір ғылыми пән өзіне ең маңызды болып табылатын өзгешеліктерін қарастырады.

Экономикалық информатика тұрғысынан алғанда оған мына өзгешеліктің маңызы зор: ақпараттың оперативтілігі, шындыққа жанасымдылығы (шынайылығы), нақтылығы (дәлдігі), түзетушілігі (корректность), құндылығы, өзектілігі (көкейтестіліг), жеткіліктілігі.

Ақпаратты түзету оны тұтынушылардың бір мәнде қабылдауын қамтамасыз етеді. Ақпараттың құндылығы (пайдасы), егер ол тұтынушылардың алдында тұрған мақсаттарға қол жеткізетін болса ғана ақпарат (пайдалы), деп есептеледі. Ақпараттың құндылы болуы салыстырмалы өзгешелік: бір ғана ақпараттың әр қилы тұтынушылар үшін әртүрлі құны бар, яғни, түсінікті тілмен таратып айтқанда, ол (ақпарат) тұтынушылардың ең алдымен мақсаттарына, содан кейін талғамдары мен танымына және т.б. қарай құнды болмақ. Уақыт өткен сайын ақпараттың құндылығы деген ұғым өз мәнінен айырылып барады. Алайда ақпарат уақыт ағымына қарай ескіріп отырған жоқ, ол қолдағы бар ақпаратты толықтай немесе оның бір бөлігін жоққа шығарумен, яғни ескіріп, жарамсыз болып қалғанын анықтап, оның орнына жаңа ақпараттар үсті-үстіне пайда болады. Жаңа ақпарат қосымша тиімділікке қол жеткізуіне бағытталған мынадай әрекеттер тудырады: ол (ақпарат) нақтылай түседі, толықтырады және деректерді басқаша ұштастырады. [3]

Ал, оперативтілік қажетті есептер үшін және өзгерген жағдайда шешім қабылдау үшін ақпараттың өзектілігі (көкейтестілігін) білдіреді.

Нақтылық (дәлме-дәлдігі) жүйенің тиімді жұмыс істеуіне әліде жарайтын бастапқы ақпараттың да, нәтижелі ақпараттың да ұйғаруға келетін бұрмалану деңгейін анықтайды.

Шынайылық (шындыққа жанасымдылығы) аса қажетті дәлдікпен объектіні нақты бейнелейтін ақпараттың өзгешелігімен анықталады. Оның (ақпараттың) шынайылығы былайша өлшенеді: ақпарат бейнеленген параметрдің мәні қажетті дәлдік шегінде осы параметрлердің шынайы мәнінен айырмашылығы болмайды.

Ақпараттың тұрақтылығы оның (ақпараттың) қажетті дәлдікті бұзбай-ақ бастапқы деректердің өзгерісіне қарай жауап қататын қабілетін бейнелейді. Ақпараттың тұрақтылығы оны (ақпаратты) іріктеумен қалыптастырудың таңдап алынған әдістемесімен анықталады.

Ақпараттың жеткіліктілігі (толықтылығы) ақпараттың дұрыс шешім қабылдауға қажетті деректердің ең аз шамадағы көлемін білдіреді. Толық емес ақпаратты пайдаланушылар қабылдаған шешімінің тиімділігін кемітеді. Ал, ақпараттың мөлшерден көп болуы, керісінше, оперативтілікті кемітіп, шешім қабылдауды қиындатады, есесіне ақпаратты әлде қайда тұрақты етеді.

Ақпараттың іргелі, үлкен өзгешелігіне жүйелігі жатады. Белгілі болғандай, оған кіретін элементтердің әрбіреуі жеке алғанда мұндай өзгешелікке ие бола алмайтын өзгешеліктердің жиынтығы жүйе деп аталады. Әрбір бір жолға ақпараттық сигналдардан өзара бірігуі әлде қайда жоғары құндылықты қамтитын сапалы жүйені тудыратыны туралы көп мысалдарды еш қиындықсыз келтіруге болады.

1.2  Осы заманғы ақпараттық технология

Информатиканың негізгі бөлімдерінің бірі болып табылатын ақпараттық технология  (АТ) – адам қызметінің барлық саласындағы (әлеуметтік, мәдени, құқық, ғылыми, өндіріс, басқару, қаржы, комерция, қорғаныс және т.б.) ақпаратты әзірлеу бойынша әртүрлі операцияларды орындайтын жұмыс тәсілдері мен нақты техникалық және программалық құралдардың жиынтығы.

Ақпараттық технология – қоғамдағы ақпараттық ресурстарды пайдалану процесінің ең маңызды құрастырушысы. Бүгінгі таңда ол бірнеше эволюциялық кезеңнен өтіп, оның орнын ғылыми техникалық жетістіктер мен ақпаратты қайта өңдейтін жаңа техникалық құралдар басты. Осы заманғы қоғамда ақпаратты қайта өңдейтін технология құралының негізгі техникасы – дербес (персональный) компьютер болып табылады. Бұл арада жеткілікті дәрежеде аса ауқымды әр қилы ЭЕМ паркінің арасынан әлемдік нарықта IBM фирмаларының компьютерлері мен басқа фирмалардың ЭЕМ – мен конструкциялық үйлесім тапқан компьютерлері басым жағдайға ие.

Ақпараттық салаға дербес компьютерді енгізу әрі байланыстың телекоммуникациялық құралдарын қолдану ақпараттық технологияның жаңа даму кезеңін анықтап берді және осыған орай синонимдердің  бірін біріктіру есебінен оның атауы өзгерді: «жаңа», «компьютерлік» немесе «осы заманғы».

«Жаңа» сын есімі технологияның  эволюциялық сипатын емес, оның жаңашылдығын білдіреді. Оның өмірімізге дендеп енуі мына тұрғыдағы жаңашылдықты білдірмек: ол ұйымдардағы әр түрлі қызмет мазмұндарын көп өзгеріске түсіреді. Жаңа ақпараттық технология ұғымы әртүрлі құралдармен, атап айтқанда, телефон, телеграф, телекоммуникация, факс және т.б. ақпаратты беруді қамтамасыз ететін коммуникациялық технологияны да қамтитын болады. Осы заманғы ақпараттық технология ішінара мыналарды ұйғарады:

• Машина тасушыдағы бастапқы ақпаратты тіркеуден бастап, ақпаратты қағазбен тасудан іс жүзінде толықтай бас тарту;
• Әлемнің кез келген түкпірінде кез келген уақытта кез келген ақпаратқа қол жеткізуге болады (тек заңмен шектелген ақпараттан басқасы)

Ақпараттық технологияға программалық құрал қажет. Ақпараттық технологияның «шикі затына» тиісті өңдеуге жататын ақпарат кіреді. Ақпараттық технологияның түпкілікті өнімдеріне мыналар жатады: мәтіндік және графикалық құжаттар, бір табиғи тілден екінші тілге аудармалар, шешімін табатын математикалық тапсырмалар, электрлі-техникалық және машина жасаушы сызбалар, қолайлы анықтамалар мен энцоклопедиялар, электрондық кеңесшілердің кеңестері, қызметкерлер туралы толық мағлұмат, қаржылық есептер, презентация және т.б. [4]

1.3   Ақпараттық қоғамның даму келешегі

Әлемде орасан зор ақпараттық әлеует (потенциал) жинақталған, бірақ, адамдар оны өздерінің шамасы жеткен жерге шейін толық пайдалана алмай отыр. Ақпараттық дағдарыс қоғам алдына қалыптасқан жағдайдан шығудың жолдарын іздеу қажеттілігін көлденең тартты. Әр түрлі қызмет саласында ақпаратты өңдеп беретін осы заманғы құралдардың, ЭЕМ-нің тұрмысымызға енуі индустриялық даму кезеңіндегі адамзат қоғамының өркендеуіне информатизациялау, деп аталатын жаңа эволюциялық процестің басталғанын білдірді.

Қоғамды информатикалау – информациялық ресурстарды  қалаптастырып, пайдаланудың негізінде  қоғамдық бірлестіктердің, ұйымдардың, жергілікті өзін-өзі басқару оргондарының, мемлекеттік үкімет оргондарының, азаматтар мен азаматшалардың құқықтарын жүзеге асыру, қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін қолайлы жағдай тудырудың ұймдасқан әлеуметтік-экономикалық және ғылыми-техникалық процесі болып табылады.

Бүгінгі таңда әлемнің барлық елдері белгілі бір деңгейлерде информатикалау процесін жүзеге асыруда. Информатикалау сртатегиясын дұрыс таңдап алмаса немесе оның динамикасы (серпінділігі) мен жұмылдырылуы (мобильност) жеткіліксіз болатын болса, оның салдары ел өміріндегі барлық салаға күйзеліс әкелуі ықтимал. Білетініміздей, информатикалауды ең алғашқы боп бастаған ел АҚШ болатын. Өнеркәсібі дамыған басқа елдерде де бұл бағыттың келешегі зор болатынын, онсыз ендігі жерде алға басудың мүмкін еместігін түсініп, тез бағдарланып, компьютерлер мен телекоммуникация құралдарын енгізу қарқынын үдете түсті. Қазіргі уақытта АҚШ-тың барлық іскерлік және саяси прессасы (ақпарат құралдары) басқа дамыған елдердің (Жапония, Германия және т.б.) АҚШ-ты компьютерлік, телекоммуникациялық және макроэлектрондық салаларында ғыстыру арқылы, осы өнімді өткізу нарығын олардың басып алғаны туралы пікір таластыруға толы.

Жапония мен Батыс елдері қоғамды  информатикалау мәселесімен айналысқандарына екі он жылдықтың жүзі болды. Соңғы  жылдары ол жақта мемелекеттің орасан зор демеу қаржысымен (субсидия) жалпы ұлттық бағдарламалар қолға алынып отыр. Информатикалау болашаққа ұмтылысты танытан процесс. Бұл бағытта барлық дамыған елдер информатикалауға басымдықтар беріп, осы мақсатқа негізгі ресурстарын жұмсап, күш-жігерін жұмылдыруда. Информатикалау теориялық талдау оъектісінен қандай да бір елдің саяси және экономикалық артықшылықтарын танытатын өмір сүре білу факторы мен қуаттылығын бағалау өлшеміне айналып, мемлекеттің ішкі және сыртқы стратегияларын жасауда маңызды бағдар ретінде болып отыр.

Ішкі нарықта америкалық тауарларға тұтынушылар сұранысы азаюының тұрақты  сипат алуы АҚШ экономикасында көптеген мәселелер тудырады. Қалыптасқан  жағдайдан шығу үшін америкалық қоғамдағы  қызметтердің барлық жақтарын информатикалауды қарқындату, яғни үдету (интенсификация) бойынша шаралар қабылдады. Атап айтқанда:

▪ жаңа зерттеулер жүргізуде инвестициялауды  арттыру;

▪ білім сапасын жақсарту;

▪ өнім шығару сатысында халықаралық  серіктестікті дамыту;

▪ жұмысшы күшінің сапасын көтеру және басқа да шаралар.

Бұл тәжірибені еліміздің мемлекеттік  информатикалау саясатын құру барысында  ескеру қажет, өйткені информациялық  технологияны өндіру арқылы жоғары технологиялар  мен экономиканы дамытудың барлық артықшылықтарына ие бола аламыз. Қазіргі уақытта АҚШ-тың ақпараттандыруға (жасау, өңдіру, монтаж, ЭЕМ-ді, ақпараттық желілер мен әр деңгейдегі жүйелерді, деректер базасын пайдалану және т.б.) жұмсайтын шығынының жапы көлемі жылына бірнеше жүздеген миллиард долларға жетті. Компьютерлік қорғаныс бағдарламасының америкалық жүйесі (КҚБ) және әсіресе стратегиялық қорғаныс бағдарламалары (СҚБ) өз кезінде басқаруды, ғылымды, жобалауды, барлық жүйелерді жасауды, шешімдерді қабылдау мен қолдану информатикаландыруды ұйғаратын ақпараттық технологияларға негізделеді.

• ақпараттық сектордың артықшылығын мойындау. Ұлттық экономиканы көтеруге қабілетті жаңа инфрақұрылымды және секторын құру экономиканы дамытады;
• әлемдік ғылым мен техника жетістіктерін кеңінен пайдалану;
• мемлекеттік мекемелерді де, жеке меншіктегілерді де информатикалауға қаржы қаражатын көп мөлшерде жұмсау;
• информатикаландырудың басты мақсаты ақпаратты өңдеу мен коммуниация шарттарын жеңілдету есебінен елдің және оның азаматтарының әл-қуатын өсіруді жариялау.[5]

1.4  Ақпаратты жіктеу және мәліметтер

Ақпарат – қоршаған ортаның объектілері мен құбылыстары, олардың параметрлері, қасиеттері және қалып-күйлері жөніндегі мәліметтер жиыны. Олар біздерді қоршаған объектілер туралы толық хабардар етіп, солар туралы мәлімсіздік, белгісіздік деңгейін азайтады.

Информатика ақпаратты бір-бірімен байланысқан мәліметтер, ұғымдар, түсініктер ретінде қарастырады да, ол арқылы біздің қоршаған ортаның объектілері мен құбылыстары туралы білімімізді кеңейтеді. Информатикада ақпаратпен қатар берілген мәліметтер немесе жай мәліметтер деген түсінік жиі қолданады.

Жай мәліметтер объектілердің белгілері немесе олардың жазып алынған қалып параметрлері болуы мүмкін, олар тек сақталады да, пайдаланылмайды. Егер сол оъект жөніндегі белгілі мәліметтерді кеңейте отырып оларды пайдалануға кіріссе, олар жай мәліметтен ақпаратқа айналады. Осыдан іс жүзінде қолданылатын мәліметтің ақпарат болып саналатыны шығады.

Мысалы, қағазға 1978, 1980, 1982, т.с.с. оншақты  құрбыларыңыздың туған жылдарына  сәйкес сандар жазылса, олар тек мәліметтер ғана, өйткені бұл цифрлар бізге ешбір түсінік беріп тұрған жоқ. Ал енді солардың сол жақ тұсына достарыңыздың аттарын жазып қойсаңыз, онда олардан достарыңыздың туған жылдарына сәйкес жастары белгілі болып, мәліметтер ақпаратқа айналады. Жалпы, аздап болса да, өңделген мәлімет ақпарат болып саналады.

Кез келген құрылғыда өңделген немесе адам реттеген мәліметті информация деп айта аламыз. Информацияның ең бір маңызды тобына жататыны экономикалық ақпарат болып саналады. Олардың ерекшелігі – ұйымдарды, адамдар ұжымдарын, жалпы практикалық өмірді басқару ісімен байланыстылығы. Экономикалық ақпарат өндіріс жүргізу, тауарларды топтау, бөлу, қызмет көрсету тәрізді процестермен байланысты болғандықтан, оны тағы да өндірістік, қоғамдық ақпарат деп топтарға жіктей аламыз.

Экономикалық ақпарат - өндірістік және өндірістік емес аймақтарда адамдар ұйымдарымен солардың арасындағы әлеуметік-экономикалық процестерді басқаруға арналған мәліметтер жиыны.