Ақтөбе облысында 450Мвт МАЭС жобалау
Өзг Бет №құжат Қолы Күні
Орындаған Ерниязов
.
Тексерген Бижігітов
Н.бақылау Бақытжанов И.Б.
Бекіткен Кибарин А.А.
БЖ-5В071700-2011
Әдебиет Парақ Парақтар
Ә 8 76
Мазмұны
АЭжБУ
ЖЭҚ кафедрасы,
ТЭСк 07-1 тобы
Мазмұны
Кіріспе 1 бөлім. Жылулық бөлім
1.2 Утилизатор қазаны бар бугазды қондырғының жылулық сүлбесін есептеу 1.2.1 ГТЭ-160 газ шығырын жылулық есептеу 1.2.2 П-90 утилизатор қазанының жылулық құрамалық есептеу 1.2.3 К-150-7,7 бу шығырының жылулық сүлбесін есептеу 2 бөлім. Негізгі және көмекші жабдықтар 2.1 Негізгі және көмекші жабдықтар сипаттамасы 3 бөлім. Сумен қамтамасыздандыру 3.1 Техникалық сумен қамдау жүйесі 4 бөлім. МАЭС-тың отын шаруашылығы 4.1 Отын шарушылығы 5 бөлім. Станция жобасы 5.1 Станцияның бас жобасы және бас тұрқының үйлестірілуі 6 бөлім. Өмір тіршілігінің қауіпсіздігі бөлімі 6.1 МАЭС-тің қоршаған ортаға әсері 6.1.1 Ауадағы зиянды қалдықтардың таралуын есептеу және санитарлы-қорғау аумағының
класын таңдау 6.1.2 Цехты жасанды жарықтандыруды
жасау 7 бөлім. Экономикалық
бөлім Қорытынды Қолданылған әдебиеттер тізімі |
9 10 10
11 12 21 31 33 33 42 42 45 45 47 47 49 49
51 58 63 74 75 |
Өзг Бет №құжат Қолы Күні
Орындаған Ерниязов
.
Тексерген Бижігітов
Н.бақылау Бақытжанов И.Б.
Бекіткен Кибарин А.А.
БЖ-5В071700-2011
Әдебиет Парақ Парақтар
Ә 9
Кіріспе
АЭжБУ
ЖЭҚ кафедрасы,
ТЭСк 07-1 тобы
Кіріспе
Жақындағы он жылда қазіргі энергетикадағы техникалық прогресс бугазды технологиялармен байланысты болады. Қазіргі уақыттың өзінде олардың дүниежүзілік энергетикаға қосқан салыстырмалы үлесі жоғары, ал болашақта оның маңызы арта түспек.
Қазіргі замандағы озық бугазды қондырғыларды іске асыру үшін үнемділігі, сенімділігі және экологиялық сипаттамалары жағынан жоғарғы талаптарға сәйкес келетін газ шығырлы қондырғылар қажет.
Аз көлемде қолданылуына қарамастан БГҚ-сын игеру тәжірибесі сәтті болды. Оның үнемділігін жоғарылату, меншікті капиталды және материалдық шығындарды төмендету бойынша теориялық және жобалық мәліметтерге сәйкес келеді. Сонымен қоса жылдамдығы жағынан БГҚ-дағы бу шығырлары тура сондай бу шығырымен жабдықталған букүштік қондырғыдан жоғары болады.
Бұл жұмыста Ақтөбе облысында қуаты 450 МВт бугазды МАЭС жобаланады. Станцияның негізгі қондырғылары – П-90 утилизатор қазаны, К-150-7,7 бу шығыры және ГТЭ-160 газ шығыры. Негізгі отын – Жаңажол орнындағы табиғи газ.
Жоба электр энергетикасының 2030 жылға дейін даму бағдарламасына негізделген. Мақсаты – Ақтөбе облысының экономикасын және тұрғындарын электр энергиясымен қамтамасыз ету, нәтижесінде энергетикалық тәуелсіздікке қол жеткізу. Ақтөбе облысында электр энергиясы шектеулі екені белгілі, сондықтан қажетті электр энергиясының бір бөлігі Ресейден тасымалданады.Әрине, батыс аймақтарда көмірсутек отындардың қоры мол бола тұра, көршілес мемлекеттерден электр энегиясын импорттау осы аймақтарда газ тәрізді және сұйық отынмен бу-газды айналыммен жұмыс істейтін электр стансаларын салудан әлдеқайда қымбатқа түседі.
Өзг Бет №құжат Қолы Күні
Орындаған Ерниязов
Тексерген Бижігітов
Н.бақылау Бақытжанов И.Б.
Бекіткен Кибарин А.А.
БЖ-5В071700-2011
Әдебиет Парақ Парақтар
Ә 10
- бөлім. Жылулық бөлім
АЭжБУ
ЖЭҚ кафедрасы,
ТЭСк 07-1 тобы
1 бөлім. Жылулық бөлім
- Газтурбиналы қондырғылар жайлы
қысқаша мәлімет
Қазіргі уақытта шығарылатын қуатты газтурбиналы қондырғылар қалаларды, аудандарды, өндірістік кәсіпорындарды және т.с.с. жылу және электр энергиясымен қамтамасыз ету үшін арналған. Электр станцияның жабдықтарының құрылымы және құрамы басқа да электр көздерімен параллельді және автономды жұмысын жасай алады, сондай-ақ базалық, жартылай шыңдық және шыңдық режимдерде энергожүйемен параллельді жұмыс жасай алады.
Жоғары зауыттық дайындықты жеке модульдер түрінде жасалған ГТҚ-лардың монтажын тұтынушы немесе газ көзіне өте жақын шектелген аумақта жасауға болады.
Газтурбиналы қондырғылардың келесіндей артықшылықтары бар:
- жоғары сенімділік, капиталды және өндеуге дейінгі жұмыс көрсеткіші 25-35 мың сағатты құрайды, негізгі түйін ресурсы – 100 -150 мың сағатқа дейін;
- п.ә.к. 88%
шамасы тек қондырғының
- қондырғьның
экономдығы, аз мерзімді құрылыс
жағдайында өтеудің қысқа
- техникалық дайындық коэффициенті 0,99 құрайды;
- автоматты басқару жүйесі және техникалық жағдайының кең диагностикасы, басқару қарапайымдылығы, қызмет көрсетуші персонал
Өзг Бет №құжат Қолы Күні
БЖ-5В071700-2011
Парақ
11
санының минималдылығы;
- жоғары экологиялық көрсеткіштер: NОх-тің меншікті қалдығы 50-150 мг/м3; шу деңгейі 80 дБ аспайды.
Сонымен қатар негізгі кемшіліктері: аз бірлік қуат, жоғары қуатты барлық қондырғылармен салыстырғандағы төмен п.ә.к.; қатты отын пайдалану мүмкін еместігі (бірақ сондай қондырғылар қазір жасалуда) .
Қуат бойынша шектеу, біріншіден, материалдардың жылуға төзімділігінің жеткіліксіз болуынан пайда болады.
ГТҚ-ның пайдалы қуаты компрессордың экономдығына тікелей тәуелді, себебі энергияның көп бөлігі оның жұмысына жұмсалады.
1.2 Утилизатор қазаны бар бугазды қондырғының жылулық сүлбесін есептеу
ГТЭ-160 газ шығыры, К-150-7,7 бу шығыры, П-90 утилизатор қазаны бар қуаты 450 МВт бугазды қондырғы қарастырылады.
Бастапқы мәліметтер:
Газ сатысы:
1) сыртқы ауа температурасы – t1=+15 0С;
2) нысанның
биіктігі теңіз деңгейімен
3) ауаның
салыстырмалы ылғалдығы – φ=0,
4) сығымдағыштағы
қысым көтеру дәрежесі – πк=11,
5) сығымдағыштан өтетін ауа шығысы – Gв=509 кг/с;
6) сығымдағыштың адиабаталық ПӘК-і – ηак=0,85;
7) турбина алдындағы газ температурасы – t3=1060 0C;
8) газ турбинасының ішкі ПӘК-і – ηвт=0,87;
9) отын табиғи газ – Жаңажол газ орны;
Қалыпты жағдайдағы жану жылулығы Qнр=9013 ккал/м3;
Қалыпты жағдайдағы отын тығыздығы ρг.тл=0,802 кг/м3;
Өзг Бет №құжат Қолы Күні
БЖ-5В071700-2011
Парақ
12
1.2.1 кесте – Отын құрамы
Атауы |
Мөлшері, % |
Азот (N2) |
2,1715 |
Көміртектік екі тотығы (СО2) |
0,0039 |
Метан (СН4) |
85,6239 |
Этан (С2Н6) |
7,4477 |
Пропан (С3Н8) |
3,2482 |
Изобутан (С4Н10) |
0,4962 |
Н-бутан (С4Н10) |
0,7268 |
Изопентан (С5Н12) |
0,1289 |
Н-пентан (С5Н12) |
0,1092 |
Гександар қосындысы (С6Н12) |
0,0437 |
Бу сатысы:
1) утилизатор қазанының бу өндірулігі:
- жоғары қысымды бу D1=242 т/сағ;
- төмен қысымды бу D2=56 т/сағ.
2) жаңа бу көрсеткіштері:
- жоғары қысымды бу P1=7,7 МПа, t1=519 0C;
- төмен қысымды бу P2=0,7 МПа, t2=273 0C.
3) шықтағыштағы қысым – Рк=6 кПа.
1.2.1 ГТЭ-160 газ шығырын жылулық есептеу
Есептеу реті:
1) Сыртқы ауа температурасы t1=+15 0C;
2) Сығымдағыштан
кейінгі ауа температурасы t2=
Өзг Бет №құжат Қолы Күні
БЖ-5В071700-2011
Парақ
13
3) Ауаның орташа температурасы 0С;
4) tсрв=180 0C кездегі ауаның жылусыйымдылығы:
5) tсрв=180 0C кездегі су буларының жылусыйымдылығы:
6) Ауаның адиабаталық шамасы: ;
7) Су буларының адиабаталық шамасы: ;
8) Сыртқы ауа қысымы: ;
9) tсрв=15 0C кездегі қаныққан бу қысымы:
10) Сыртқы ауаның ылғал мөлшері:
11) Қоспаның адиабаталық шамасы:
12) Сығымдағыштың адиабаталық ПӘК-і: ηак=0,85;
13) Ауаның қысым көтеру дәрежесі: πк=11,3;
14) Сығымдағыштан кейінгі ауа температурасы: 0С;
15) Сығымдағыштан
кейінгі қабылданған және
16) Сығымдағыштан кейінгі ауа температурасы: ;
Өзг Бет №құжат Қолы Күні
БЖ-5В071700-2011
Парақ
14
17) Сығымдағыш алдындағы ауа қысымы:
мұндағы Δрвх – сығымдағыштың сорма кіріс жолының аэродинамикалық кедергісі, кгс/см2;
18) Сығымдағыштан кейінгі ауа қысымы: ;
19) Газ турбинасының алдындағы ауа қысымы:
мұндағы Δрв.д.г – жоғары қысымды газауалық жолдың аэродинамикалық кедергісі, кгс/см2;
20) Газ турбинасынан кейінгі газдар қысымы:
Мұндағы Δрв.д.г – төмен қысымды газауалық жолдың аэродинамикалық кедергісі, кгс/см2;
21) Газ турбинасы
алдындағы газдар
22) Газ турбинасынан кейінгі газдар температурасы t'4=560 0C (қабылданады);
23) газдардың орташа температурасы: ;
24) Ауа тығыздығы ;
25) Теориялық қажетті ауа мөлшері:
26) Теориялық қажетті ауа мөлшері:
Өзг Бет №құжат Қолы Күні
БЖ-5В071700-2011
Парақ
15
;
27) Азоттың теориялық көлемі:
28) Үшатомды газдар көлемі:
29) Су буларының теориялық көлемі:
30) Су буларының теориялық мөлшері:
31) Азоттың тыығыздығы: (қабылданады);
32) Үшатомды газдардың тығыздығы: (қабылданады);
33) Су буларының тыығыздығы: (қабылданады);
34) Жану өнімдерінің теориялық мөлшері:
;
35) t3=1060 0С кездегі азоттың изобаралық жылусыйымдылығы:
Өзг Бет №құжат Қолы Күні
БЖ-5В071700-2011
Парақ
16
36) t3=1060 0С кездегі үшатомды газдардың изобаралық жылусыйымдылығы:
37) t3=1060 0С кездегі су буларының изобаралық жылусыйымдылығы:
;
38) t3=1060 0С кездегі су буларының изобаралық жылусыйымдылығы:
39) t2=345 0С кездегі ауаның изобаралық жылусыйымдылығы:
40) Жану камерасының ПӘК-і ηкс=0,985;
41) Ауаның артықтық еселеуіші:
;
42) t2=345 0С кездегі ауаның энтальпиясы: ;
43) t3=1060 0С кездегі ауаның энтальпиясы: ;
44) t3=1060 0С кездегі жану өнімдерінің энтальпиясы:
;
45) Жану камерасындағы ауаның артықтық еселеуіші:
46) Сығымдағыштан өтетін ауа шығысы: Gк=509 кг/с;
47) Салқындатуға ауаның салыстырмалы шығысы: gохл=0,135;
Өзг Бет №құжат Қолы Күні
БЖ-5В071700-2011
Парақ
17
48) Саңылауға ауаның салыстырмалы шығысы: gут=0,0075;
49) Жану камерасына ауаның шығысы:
;
50) Жану камерасына отын шығысы:
;
51) Газ турбинасынан өтетін газдардың шығысы:
52) Газ турбинасынан кейінгі газдардың шығысы:
;
53) tср=810 0С кездегі азоттың изобаралық жылусыйымдылығы:
54) tср=810 0С кездегі су буларының изобаралық жылусыйымдылығы:
;
55) t3=810 0С кездегі үшатомды газдардың изобаралық жылусыйымдылығы:
;
56) tср=810 0С кездегі азоттың адиабаталық шамасы:
;
57) tср=810 0С кездегі үш атомды газдардың адиабаталық шамасы:
;
58) tср=810 0С кездегі су буларының адиабаталық шамасы:
;
59) tср=810 0С кездегі жану өнімдерінің адиабаталық шамасы:
Өзг Бет №құжат Қолы Күні
БЖ-5В071700-2011
Парақ
18
60) tср=810 0С кездегі ауаның изобаралық жылусыйымдылығы:
;
61) tср=810 0С кездегі ауаның адиабаталық шамасы:
;
62) tср=810 0С кездегі газдардың адиабаталық шамасы:
63) Газ турбинасында газдардың кеңею дәрежесі:
;
64) Газ турбинасының адиабаталық ПӘК-і: ηк=0,89;
65) Газ турбинасынан
кейінгі газдардың
66) Газ турбинасынан
кейінгі және есептелген
67) Газ турбинасынан кейінгі газдардың температурасы t4=554 0C;
68) Сығымдағыштың ішкі қуаты:
69) tср=810 0С кездегі жану өнімдерінің изобаралық жылусыйымдылығы:
70) tср=810 0С кездегі газдардың изобаралық жылусыйымдылығы:
Өзг Бет №құжат Қолы Күні
БЖ-5В071700-2011
Парақ
19
71) Газ турбинасының ішкі қуаты:
72) Сығымдағыштың механикалық ПӘК-і: ηкмех=0,89 (қабылданады);
73) Газ турбинасының
механикалық ПӘК-і ηг.т.мех=0,
74) Электр генераторының ПӘК-і ηэг=0,985 (қабылданады);
75) Газ турбиналы қондырғының электрлік қуаты:
;
76) Шығар
газдардағы ауаның артықтық
;
77) Газ турбинасынан
кейінгі шығар газдардың
78) Газ турбинасынан
кейінгі шығар газдардың
79) Газ турбинасынан
кейінгі шығар газдардағы
80) Электр энергиясын өндірудің ПӘК-і (брутто):
.
Өзг Бет №құжат Қолы Күні
БЖ-5В071700-2011
Парақ
20
1.2.1.1кесте – ГТҚ-ның жылулық есептеуінің энергетикалық көрсеткіштері (отын – табиғи газ, Qiг=9013 ккал/м3, номиналды жүктеме)
Көрсеткіштер |
Белгіленуі |
Өлшем бірлігі |
Есептік мәндері | |
1 |
Газдардың бастапқы температурасы |
t1 |
0С |
1060 |
2 |
Сығымдағыш алдындағы ауа |
Gв |
кг/с |
509 |
3 |
Сығымдағыштағы қысым көтеру дәрежесі |
πк |
- |
11,3 |
4 |
Сығымдағыштан кейінгі ауа қысымы |
Р2 |
кгс/см2 |
11,55 |
5 |
Сығымдағыштан кейінгі ауа температурасы |
t2 |
0С |
347 |
6 |
Сығымдағыштың ішкі қуаты |
Niк |
кВт |
151700 |
7 |
Отын шығысы |
В |
кг/с |
8,929 |
8 |
Жану камерасындағы ауаның артықтық еселеуіші |
αкс |
- |
2,846 |
9 |
ГТ-ның алдындағы газдар қысымы |
Р3 |
кгс/см2 |
11,0329 |
10 |
ГТ-ның шығысындағы газдар қысымы |
Р4 |
кгс/см2 |
1,0823 |
11 |
Газ турбинасының ішкі ПӘК-і |
ηвт |
- |
0,87 |
12 |
Газ турбинасының ішкі қуаты |
Niг.т. |
кВт |
356200 |
13 |
Газ турбинасынан кейінгі газдар шығысы |
Gг |
кг/с |
572 |
14 |
Газ турбинасынан кейінгі газдар температурасы |
t4 |
0С |
554 |
15 |
ГТ-нан шығар газдардағы ауаның артықтық еселеуіші |
αухг.т. |
- |
3,294 |
16 |
ГТҚ-ның электрлік қуаты |
Nгэл |
кВт |
157 000 |
17 |
ГТҚ-ның электр энергиясын өндіруінің ПӘК-і (брутто) |
ηгэ.бр |
- |
0,374 |
Өзг Бет №құжат Қолы Күні
БЖ-5В071700-2011
Парақ
21
1.2.2 П-90 утилизатор қазанын жылулық есептеу
1.2.2.1 кесте – Жылулық теңестікті есептеу
Көрсеткіш атауы |
Бел. |
Өл-і |
Кейіп-теме |
ЖҚ БАҚ |
ЖҚ Б |
ЖҚ ҮН 2 |
ЖҚ ҮН 1 | |
1. Ортаның шығысы |
Di |
кг/с |
Қазан мәліме-тінен |
67,22 |
67,22 |
67,22 |
67,22 | |
2. Қатынас |
Hi |
- |
Di/Be |
7,528 |
7,528 |
7,528 |
7,528 | |
3. Газдардың кірісіндегі температура |
υi' |
0C |
ГТҚ есеп-теуінен |
554 |
451 |
369 |
248 | |
4.
Газдардың кірісіндегі |
Ii' |
кДж/кг |
4-кесте-ден |
35203 |
30161 |
22830 |
15227 | |
5. Ортаның кірісіндегі қысым |
Pi' |
МПа |
Қабыл-данған |
7,9 |
8,5 |
8,8 |
9,1 | |
6.
Ортаның кірісіндегі |
ti' |
0C |
Қабыл-данған |
298 |
295 |
170 |
125 | |
7. Ортаның кірісіндегі энтальпия |
ii' |
кДж/кг |
[5] қараңыз |
2778,6 |
1317,9 |
723,5 |
531,1 | |
8.
Газдардың шығысындағы |
υi'' |
0C |
4-кестеден |
451 |
369 |
321 |
225 | |
Өзг Бет №құжат Қолы Күні
БЖ-5В071700-2011
Парақ
22
1.2.2.1 кестенің жалғасы
9.
Газдардың шығысындағы |
Ii'' |
кДж/кг |
Ii'-QT/φ |
30161 |
22830 |
19244 |
13778 | |
10. Ортаның шығысындағы қысым |
Pi'' |
МПа |
Қабыл-данған |
7,7 |
7,9 |
8,6 |
8,8 | |
11.
Ортаның шығысындағы |
ti'' |
0C |
Қазан мәлі-метінен |
519 |
298 |
273 |
170 | |
12. Ортаның шығысындағы энтальпия |
ii'' |
кДж/кг |
[5] қараңыз |
3448,4 |
2778,6 |
1199,8 |
723,58 | |
13. Газдардың берген жылулығы |
QT |
кДж/кг |
Hi·Δi |
5042,2 |
10996 |
3585,4 |
1448,8 | |
14. Ортаның қабылдаған жылулығы |
Δi |
кДж/кг |
ii'' - ii' |
669,78 |
1460,69 |
476,26 |
192,46 | |
15. Ортаның шығысы |
Di |
кг/с |
Қазан мәліметінен |
15,55 |
15,55 |
15,55 |
82,77 | |
16. Қатынас |
Hi |
- |
Di/Be |
1,741 |
1,741 |
1,741 |
9,270 | |
17. Газдардың кірісіндегі температура |
υi' |
0C |
4-кестеден |
321 |
304 |
248 |
225 | |
18. Газдардың кірісіндегі энтальпиясы |
Ii' |
кДж/кг |
4-кестеден |
19244 |
18837 |
15227 |
13760 | |
Өзг Бет №құжат Қолы Күні
БЖ-5В071700-2011
Парақ
23
1.2.2.1 кестенің жалғасы
19. Ортаның кірісіндегі қысым |
Pi' |
МПа |
Қабылданған |
0,7 |
0,81 |
0,84 |
0,82 |
20. Ортаның кірісіндегі температура |
ti' |
0C |
Қабылданған |
168 |
170 |
125 |
36 |
21. Ортаның кірісіндегі энтальпия |
ii' |
кДж/кг |
[5] қараңыз |
2770,03 |
719,12 |
440,7 |
151,46 |
22. Газдардың шығысындағы температура |
υi'' |
0C |
4-кестеден |
304 |
248 |
225 |
167 |
23. Газдардың шығысындағы энтальпия |
Ii'' |
кДж/кг |
Ii'-QT/φ |
18837 |
15265 |
13760 |
10780 |
24. Ортаның шығысындағы қысым |
Pi'' |
МПа |
Қабылданған |
0,65 |
0,7 |
0,81 |
0,8 |
25. Ортаның шығысындағы температура |
ti'' |
0C |
Қазан мәліметінен |
273 |
168 |
170 |
105 |
26. Ортаның шығысындағы энтальпия |
ii'' |
кДж/кг |
[5] қараңыз |
3003,8 |
2770,03 |
719,1 |
440,6 |
27. Газдардың берген жылулығы |
QT |
кДж/кг |
Hi·Δi |
407,2 |
3571,6 |
484,8 |
2681,2 |
Өзг Бет №құжат Қолы Күні
БЖ-5В071700-2011
Парақ
24
1.2.2.1 кестенің соңы

- Ақша айналымын мемлекеттік реттеу жолдары
- Ақша айналысы
- Ақша есебінің ұйымдастырылуын зерттеу
- Ақша қаражаттары
- Ақша қаражаттарының жалпы сипаттамасы
- Ақша қаражаты, құнды қағаздар, ақшалы құжаттар мен қатаң түрі
- Ақша қар есебі мен аудиті
- Акционерные общества на рынке ценных бумаг
- Ақдала кен орны
- Ақмола облысының халқының қоныстану жүйесі өзгерісінің экономикалық географиялық мәселелері
- Ақпарат компьютердің ішкі және сыртқы жадында сақталады
- Ақпараттар жүйесiн математикалық жабдықтау және басқару
- Ақпараттық желілерді оқу үрдесіне пайдалану
- Ақпараттың негізгі ұғымы, құрылымы, формасы, өлшемі