РНР бағдарламасын пайдаланып динамикалық элементтерді құру

Мазмұны

I.Кіріспе ................ ...... ............... ............... ..................................................3

II. Негізгі бөлім...........................................................................................5

       1 тарау.  PHP бағдарламалау тілі.

1.1  Интернет жайлы жалпы түсінік.........................................................   5

1.2. РНР ұғымы..........................................................

 1.3. РНР дің пайда болуы және даму тарихы.......................................

2 тарау. РНР  және АРАСНЕ локалді серверін  орнату

       2.1  Арасне Web-серверін орнату . ...........................................

2.2. РНР-ді орнату ..................................................................

3 тарау.  PHP - де бағдарламалауды үйрену

        3.1  PHP - де айнымалылар және экранға шығару........................

4  тарау РНР тілінде құрылған бағдарлама мысалдары  

4.1 Файлдарды құжаттарға салу

4.2  Формаларды өңдеу  және поштаны жіберу

4.3   Мерзімді сөз  арқылы шығару (дата)

III.Қорытынды.....................................................................................................

IV. Қолданылған  әдебиеттер тізімі   ...............................................................

Кіріспе

Соңғы жылдары компьютерлік техниканың  жедел дамуына байланысты сайт құруға арналған бірнеше программалар шықты. Атап айтар болсақ:

• HTML тілі (Hyper Text Markup Language)
• PHP1-PHP5
• Python
• Java

  Тақырыптың өзектілігі. HTML-тілі  құжаттардың құрылымын суреттеу үшін берілетін командалық қарапайым тегтерден тұрады. Жұмысы - құжат тақырыптарын белгілеу, гипермәтінге белгілер орнату. Ал PHP тілі сол HTML-тілі жасай алмайтын мүмкіндіктерді жасай алады, яғни сайт бетіне процедуралық бағдарламалау жолын ұсына алады. Алғашында  PHP тілі онша таныс болмағанымен қазір оның құдыреті кез келген сайт құру тілдерінен асып түседі. PHP тілі жылда дамып отыр оның алғашқы нұсқалары 1994 жылдары PHP  болса қазір оның PHP5 нұсқасы шығып үлгерді. 

    РНР  туралы ең соңғы ақпарат алу  үшін РНР функциясы бойынша Он-лайндық жетекшілік анықтама  болып табылады. Сіз де РНР қолданатын басқа да бағдарламашылармен өзіңіздің жетістігіңіз бен бөлісуіңізге болады. осылайша тіпті жетекшіліктің өзі де ашық кодтың бөлігі болып табылады.

    Егер де сіз РНР пайдаланушыларының қауымдастығымен қоян-қолтық араласқыңыз келсе, сілтемелер тізіміне жазылыңыз. Оның көмегімен сіз РНР өндірушілерінен өзіңізге туындаған сұрақтарға жауап ала аласыз. Қолдау парағынан сіз басқада пайдалы ресурстарының сілтемесі туралы бар ақпаратты алуыңызға болады.

РНР нің қандай мүмкіндіктері бар:

• Берілгендер қорымен жұмыс:
• РНР 3 ең күшті және маңызды мүмкіндігі берілгендер қорымен интеграция деңгейі.
• Қазіргі уақытта келесі берілгендер қоры қолдау табуда: Orancle, Adabas D, Sybase, FilePro, Msql, Velocis, MySQL, Intermix, Solid, dBase, ODBC, Unix dbm, PostgreSQL. Сөз жоқ бұл тізімдер өндірушілер арасыда ылғи да кеңейтілетін болады.
• НТТР –РНР құралдарымен аутификация.
• Жабық зонаға парольдық кіруге мүмкіндік береді.
• РНР да аутификация Apache модулін пайдаланғанда ғана мүмкін болады. арнайы функцияны пайдаланғанда, пароль мен логин ендіруге мүмкіндік беретін диалог терезесі шақырылады. Ары қарай ендірілген берілгендерді тексеру оңай болады.
• PHP көмегімен  GIF-файлдарын құру.
• РНР тек қана  HTMLқұрумен ғана шектелмеген. Ол сонымен қатар  GIF, JPEG және  PNG файлдарын құруда пайдаланылады.
• File upload: қолдауы.
• Бұл өте пайдалы нәрсе. Мысалы музыка, реферат, бағдарламалар алмасуда керек болады. Оның үстіне  РНР жүктелген файлға толық бақылау орнатады. Сіз ол арқылы жүктелген файлды басқара аласыз.
• Cookie HTTP қолдауы.

РНР НТТР соокіе–ні қолдайды. Соокіе–алыс браузерде берілгендерді сақтауға арналған механизм. Сіз  setcookie () функциясын пайдалана отырып соокіе  файлын құра аласыз. Соокіе –РТТР тақырыбының бөлігі. Сізге клиенттен жіберілген кез –келген соокіе автоматты түрде РНР айнымалысына айналып кетеді.

   Дипломдық жұмыстың мақсаты: Бұл дипломдық жұмыста «ҚҰЛАГЕР» мекемесі туралы ресми мәліметтер, мысалы мекеме жайлы, мекеменің жаңалықтары жайлы, оның қызметкерлері жайлы, мекеменің құрылуы жайлы т.с.с мәліметтер қорын интернет бетіне байланыстырып шығару жолдары жасалған.

Дипломдық жұмыстың міндеті: «ҚҰЛАГЕР» мекемесі жайлы WEB сайт құру.

Дипломдық жұмыстың деректік негіздері: Бағдарлама негізінен PHP тілінде жазылған. Ал оған қосымша ретінде HTML, DHTML тегтері, бетін көркемдеу үшін CSS стилдері, Java Script, Macromedia Flash, Photo Shop бағдарламалары, және текстік редакторлар қолданылған.

Дипломдық жұмыс кіріспеден,  «PHP бағдарламалау тілі», «РНР және АРАСНЕ локалді серверін орнату», «PHP - де бағдарламалауды үйрену» және «РНР тілінде құрылған бағдарлама мысалдары» деген төрт бөлімнен, қорытындыдан, пайдаланылған әдебиеттер тізімінен,   беттен тұрады.

1  PHP БАҒДАРЛАМАЛАУ ТІЛІ

1. ИНТЕРНЕТ ЖАЙЛЫ ЖАЛПЫ ТҮСІНІК

    Интернет – үлкен және кіші компютерлік желілердің бірігуі ғана емес, сонымен қатар олардың бүкіл әлемдік ақпараттық кеңістіктегі қызметі болып табылады.  Бұл қызметтер ақпарат алмасудың әр түрлі хаттамаларына негізделген және сәйкесінше олармен жұмыс істеу үшін әр түрлі бағдарламалық жабдықтаулар пайдаланылады. Интернет сөзінің мағынасында оның ең танымал қызметтерінің біреуі World Wide Web пен түсіндіріледі. Интернет желісіндегі ақпарат осы қызметтің форматында орындалса, онда ол Web парақтар түрінде болады. Web парақтар кез келген түрдегі мәліметтер: мәтіндер, сілтемелер, графика, дыбыс, видео, анимациялар т.с.с тобынан тұратын комплекстік құжаттар болып табылады. Интернеттің өмірге келуі адамзат тарихында коммуникациялық технологияның дамуына негіз бола алады деп толық сеніммен айта аламыз. Өйткені қазір жаста кәрі де өзіне керекті затты сатып алу үшін немесе білім алу үшін, адамдармен араласу үшін, керекті құжат немесе затты іздеу үшін т.с.с көптеген қызметтерді пайдалану үшін интернетке барады. Осыдан бірнеше жыл алдын Тим Бренерс-Ли дің ой туындысының нәтижесінде интернет сөзі қолданысқа енді және әлемді қарапайым гиперсілтемелер арқылы біріктіре алды. Соның нәтижесінде бірнеше дамушы елдердің экономикасы қарқынды түрде дамыды. Сондықтан Тим Бренерс-Ли ді интернеттің атасы деп атауға да болады.

1.2  РНР ҰҒЫМЫ

    РНР-бұл  Web –серверге жіберілетін скриптердің  көмегімен Web-беттерінің динамикалық  генерациясына қажетті бағдарламалау  тілі. Сіз бетті РНР және HTML-дің көмегімен ашасыз. Сайтты пайдаланушы бетті ашқанда, сервер html-код қосылған РНР операторларын орындайды және нәтижені  пайдаланушының браузеріне  жібереді. Бұл әрекет дәл осылай ASP және Cold Fusion-ның көмегімен жасалады. Дегенмен ASP және Cold Fusionға қарағанда, РНР ашық бастапқы кодты өнім болып табылады және платформалы тәуелсіз. РНР Windows NT және Unix-тің көптеген версияларында жұмыс жасайды. Ол Аpache –дегі модуль ретінде жіберіле береді. Егер жіберілу Apache модулі түрінде болса РНР оңай және жылдам жұмыс жасайды. Бұл кезде процессті жасауға байланысты туындайтын қосымша шығындар болмайды. Сондықтан нәтижесі тез шығады және сервердегі сақтаудағы шығынды азайтатын mod _perl-ді орнатудың қажеттілігі болмайды.

    Сіздің құжат  бетіңіздегі әртүрлі операциялардан басқа  сіз РНР көмегімен НТТР-тақырыптарды қалыптастырып HTTP орната аласыз. Сонымен қатар аутентификацияны басқарып пайдаланушыны басқа бетке бағыттай аласыз. РНР берілгендер қорына енуге үлкен мүмкіндіктер ашады. Бұл сізге PDF құжаттарды инерациялаудан, ХМL-дегі грамматикалық талдауды жасауға мүмкіндік береді.

РНР операторлары сіздің бетіңізге Web-беттерді қойып береді, сондықтан  арнайы ортада жүзеге асырудың қажеттілігі  туындамайды. Сіз РНР-кодының блогын     <?php тегінен бастап, оны ?> тегімен аяқтайсыз. Бұл тегтердің арасындағылардың барлығы РНР код ретінде интерпретацияланады.

    РНР тілінің  синтаксисі Си және Рerl синтаксисіне  ұқсас келеді сіз ауспалыларды  оларды пайдаланудан бұрын жарияламауыңыз  керек. Массивтермен Хэмтер оңай жүзеге асырылады.

     Дегенмен РНР  Apache құрылған жағдайда бәрінен  жылдам жұмыс жасайды. РНР Web – сайтында оны  Microsoft ІІS және Netscape  Enterprise Server орналастырудың реті  бар. Егер сізде РНР ді орнатуға  бағдарламалық қамтамасыз етудің  көшірмесі жоқ болса, оны сізге ресми Web –сайттан ала аласыз. Ол жерден сіз РНР дің барлық ерекшелігі мен қызмет бейнеленген түсіндірілген жетекшілікті таба аласыз.

1.3  РНР дің пайда  болуы жӘне даму тарихы.

    РНР  дің тарихы 1995 жылы Расмус Лердорф  (Rasmys Lerdorf) Perl тіліндегі қарапайым қосымшаны ойлап табуымен басталады. Ол қосымша вебсайтта пайдаланушылардың оның резюмесін сараптайды. Содан бұл қосымшамен бірнеше адам пайдаланғанда оны алғысы келетіндердің саны өсе түсті. Лердорф өзінің жаңалығын Personal Home Page Tools версия 1 деп аталады және оны еркін таратуға жібереді. Осы кезеңнен бастап РНР-дің танымалдылығы арта түсті.

    Ылғи  кездесетін жәйт сияқты оны  өңдеу мен толықтыру қажет  болды. Оны жүзеге асыру үшін  Расмус Си-ға жазылған пакеттің  жаңа версиясын жасап шығаруға осылайша құрал жұмыстың атауға ие болады РНР /Fl /Personal Home Рage /Forms Interpreter/ ары қарай ол РНР 2 деген атаумен де белгілі болады. Бұл версия қазіргі уақытта осы күнгі РНР-ге ұқсас. Оның синтаксисі және Perl тілі стилінде ауыспалы атау алуы, болатын формаларды автоматты интерпетациялауға берілгендермен интеграциясына, және РНР операторларын html код беттерге орналастыруға мүмкіндігі болатын. Сонымен қоса бұның барлығы қате жылдам жұмыс жасайтын болды. Өйткені  РНР Apаche серверіне компилирленген еді. 1997 жылы РНР 50,000 - дай доменде қолданылады.

    Дәл  осы жылы 1997 де РНР жобасына  Зив Сураски мен Энди Гутманс  (Andi Gytmans)  қосылды. Олар Израил  университеттерінің бірінде студент  болып жүріп, РНР ді коммерциялық  университеттік жобаға пайдалануға тырысты. Осы жерде олар көптеген қиындықтармен, бұл технологияның шектеулі екеніне кездесуге тура келді. Яғни Энди мен Зив РНР 2-нің алғашқы кодын үйрене отырып оған өңдеудің, әсіресе тілдің синтаксисіне қайта өңдеу қажет деген тұжырымға келді. Бірнеше ай көлемінде олар бұл тапсырманы кереметтей орындай білді. Оның үстіне бұл жұмыс оларға университеттің оқу жүктемесі ретінде сыналды.

    Жұмысты  бітірген Зив пен Энди Расмуспен  байланысты. Ол РНР дегі барлық  өзгерістерді қуана қабылдады. Осы кезеңнен бастап РНР технологиясын дамытумен айналысатын РНР Group топтары пайда болады. Бірлескен әрекет нәтижесінде алынған өнім 1998 жылы РНР 3 деген атаумен жарық көрді.

    Бұл жердегі  РНР 3-тің басты ерекшелігі  ядролық кеңеюіне мүмкіндік туды. Бұл арнайыландырылған модульді тудыратын РНР - дің әржақты өңдеуіне әкелді. Олардың үлесі РНР үлкен көлемдегі берілгендер қоры мен хаттамалармен жұмыс жасауға мүмкіндік тудырды. 1998 жылы РНР ді қолданушылардың саны 10000 жетті. Ал РНР интернет серверінің 10 пайыздай шамасына орнатылды. Баспаларда 20–дан астам мақала мен 2 кітап РНР жайында жарияланды.

    РНР  3-тің жарық көргеннен соң Энди  Тутамано  және Зив Сурски РНР  -тің ядросын өңдеуге кірісті.  Ең бірінші кезектегі мәселе  өндірісті жоғарылатуды шешу керек еді. Zend Engine деп аталатын жақ қозғалыс бұл тапсырманы нәтижелі орындады және 1999 жылы пайда болды.

    РНР 4 бұл қозғалыста жұмыс жасаушы ретінде 2000 жылы жарыққа шықты. Өндірісті жоғарылатуда қосымша ретінде РНР 4 тің мүмкіндіктері зор еді. РНР 4-тің шығуымен ол интернет доменінің 20 пайыздан көбінде қолданыла бастады.

2000-2004 жылдар  арасында 4 версияны жұмсарту үшін  белсенді жұмыстар жалғасты. Шамамен  сол кезден бастап ақ РНР  Group жаңа  версияның мүмкіндігін  ойластыруға кірісті. Бірінші кезекте тілдің объектілік мүмкіндіктерін күшейту шешілді. Бұл оның жүзеге асыру үшін ірі жобаларды пайдалануға мүмкіндік берді. 5-ші версияны жарыққа шығару үшін қосымша уақыт бөлінді. Оған көптеген мамандар қатысты олардың ішінен Стерлинг Хьюза және Маркус Бергерді атап өткен жөн болар.

   Ақыры  2004 жылдың шілдесінде РНР 5 ресми  түрде жарыққа шығады. Бірінші  кезекте жоспарланғандай өңдеуде  объектілермен жұмысты барлық  механизм жұмылдырылды. Егер алдыңғы  версияларда РНР –дегі объектілік-жобалаушылық бағдарламалау минимальды деңгейде мүмкін болатын болса, ал РНР 5 объектілік бағдарламалауды жүзеге асыруда көптеген потенциалдарға ие. Онымен қоса РНР ХМL мен жұмыс жасауда бағалы кеңейтулермен, берілгендердің әртүрлі қайнар көзіне байыды.

РНР 4-дегі ХМL мен жұмыс жасауға арналған барлық негізгі кітапқаналар күрделі өңдеуге ұшырады. Мынадай танымал кеңйтілер SAX, DOM, және XSLT  қазір libxml2-нің құрал-сайманын пайдаланады. Сонымен қатар тағы да жаңа екі кеңейтулер қосылды-SimpleXML және  SOAP.

    Somple XML XML- берілгендермен жұмысты айтарлықтай оңайлатады. Бұдан алдын РНР-да  ХМL мен жұмыс бұншалықты қарапайым болмаған еді.

SOAP -тың кеңеюі  РНР да ХМL –хабарламаның көмегімен  басқа қосымшалармен ақпарат  ауысатын сценарий құрға мүмкіндік  береді. Мысалы НТТР. РНР қосымшалы қазіргі таңдағы танымал веб-сервистермен интеграциялауға мүмкіндік туындайды.

РНР 5 My SQL (My SQL Improved)  жаңа кеңeйтулер Му SQL – сервер версиясымен 4.1.2 және жоғарылармен жұмыс жасауға арналған. Му SQL - ға тек қана процедуралық емес сонымен қатар объекті жобалаушылық интерфейс жүзеге асады. Бұл модульдің қосымша мүмкіндіктері SSL-ді, транзакцияны бақылауды қосады.

    SQLite–тің  кеңеюі мәліметтерді кәдімгі  файлдарда сатайтын қоcымшаны  құрастыруға мүмкіндік береді. Ол  SQL интерфейсін пайдалануға  мүмкінік тудырады. SQLite – нің маңызды ыңғайлылығы – пайдаланылу қарапайымдылығы. SQLite процедуралықпен қатар мәлiметтермен жұмыс жаcау үшін мықты объектілік - жобалаушылық мүмкіндіктері бар. SQLite-нің басқа ерекшеліктері –жоғары жылдамдық, басқарудағы күрделі механизмдердің жоқ болуы және оңай тізгіштік. Көптеген эксперттер РНР -нің бұл кеңейюінің үлкен танымалдылыққа ие болатындығын жоспарлап отыр.

РНР 5-тің басқа  кеңейтілуі өзіне төмендегілерді қосады.

• Tidy –HTML-құжаттарды сараптау және түзету үшін.
• Perl - Perl сценарийлерді пайдалану.
• SPL – кластармен интерфейстердің стандарты жиынтығын анықтайтын ZE2 –нің кеңеюі.
• -РDО -PHP-нің мәліметтеріне әмбебап интерфейс ұсынады.
• -PІMP-GD модульінің орнына келген, графикамен жұмыс жасауға арналған жаңа кітапхана.
• Бұдан басқа РНР 5-те есте сақтаудың әлдеқайда  жылдам диспетчері пайдаланылады.
• -РНР 5 REAR  құрылымын нақты жүзеге асыруға керекті қасиеттермен толықтырылған.

    Бүгінгі  таңда технологияның қарқынды  дамуына байланысты компьютерлердің графикалық мүмкіндіктері күннен-күнге үлкеюде. Қазіргі компьютерлердің мүмкіндігіне байланысты программалар да аз жасалып жатқан жоқ. Соның ішінде, қазіргі кезде анимация жасауда көп қолданысқа ие FLASH программасы. Бұл программаны көбінесе Web-сайттарды құруда да көп қолданады. Сондай-ақ мультфильм жасаушылар үшін бұл программаның орны ерекше. Соңғы кезде электронды оқыту өнімдері нарығында, Macromedia технологиясы негізінде жасалған және тәжірибесі жоқ компьютер қолданушысына программалық өнімдер жасау мүмкіндігін беретін оқу құралдары мен мультимедиялық оқулықтар саны көбейіп барады. Қазір Flash-технологиясы ең жаңа және кең қолданылып жатқан технология болып табылады. Flash технологиясы арнимация жасаушылар үшін өте қолайлы программа, өйткені ол  төмендегі сапаларға ие:

1. Жинақтылық (компьютерде тез жүктеледі) – векторлық графиканы пайдалану есебінде;
2. Интерактивтілік – пайдаланушы Flash-фильмдегі іс әрекеттерді тікелей басқара алады;
3. Мультимедиялық – фильм және Internet-ке информацияны визуалдаудың стандартты құралдары үшін қол жетпес видео, аудио эффектілер;
4. Көпсалалығы – Flash-те қарапайым үй парақтары сияқты арнаулы серверлер де (пошталық, виртуальді дүкендер) орындалуы мүмкін;

Қолайлылық – Flash технологиясының негізі, компьютермен жұмыс істеудің минимальді дағдысы бар кез-келген адамға түсінікті. Сондай-ақ компьютер жадында өте аз орын алуы мен тез жүктелетіндігі Flash пайдаланушылары үшін үлкен мүмкіндіктер туғызады. Қазіргі уақытта жас балалар шетелдік мультфильмдер мен киноларды көруге өте құмар.Өйткені шетелдік фильмдерде түрлі анимациялық және дыбыстық эффекттер қөп қолданылады. Бірақ, ондай фильмдердің көпшілігі тәрбиелік мағынадан тыс қалып қойған. Flash- техналогиясында жасалған бірнеше мысалдарды көрсетейік.Flash технологиясы Shoсkwave Flash (SWF) форматты векторлық графикасынқолдануға негізделген. Алайда бұл векторлық формат ең алғашқысы болмағанымен, SWF-ны жасаушылар графикалық бейнелеу мүмкіндіктері, онымен жұмыс істеуге арналған аспаптық құралдары және нәтижені Web-бетке қосу механизмі  арасында жақсы үйлесімділік таба білді. Қосымша SWF-ның жарамдылығы жағынан артықшылығы бар, яғни бұл формат кезкелген аппараттық-программалық платформада қолданыла береді (көбінесе MacOS операциялық жүйесінің бақарумен жұмыс істейтін Macintosh компьютерлерінде, және Windows операциялық жүйесіндегі IBM компьютерлерінде). Және тағы бір ерекшелігі: оның негізінде жаслған бейнелер тек анимациаланып қана қоймайды, сонымен қатар энтерактивті элементтер мен дыбыспен жүргізумен жетілдірілген.

Жарамдылығы және интерактивті мультимедиялық программалар жасау мүмкіндігі Web-дизайнерлер ортасында SWF форматының танымалдығының тез өсуіне көмектесті. Кім біледі, егер Macromedia фирмасы қарапайым әрі ыңғайлы инструменттер қосып ойлап шығармағанда SWF форматы осыншама паклонниктерді жаулап ала алар ма еді. Мұндай аспаптардың бір бөлігі мультимедиялық  призентациялар (Macromedia Director Shokwafe Studio) құруға бағытталған, басқалары графикалық бейнелер (Macromedia FreeHand және Macromedia Fireworks) дайындауға арналған, ал үшінші бір бөлігі интерактивті оқыту курсын (Macromedia uthorware және Macromedia CourseBuilder) жасауды қамтамасыз етеді. Алайда Web-публикация өңдеушілері арасында басым қолданысқа Macromedia Flash ие. Ол сайттардың танымалдығына өте үлкен септігін тигізеді.

  HTML негiздерi

    HTML қабықшасы–  беттiң тақырыбы (HEAD) және негiзгi дескрипторлардан тұратын денесi (BODY) орналасқан қарапайым дескриптор. Тақырыбы және денесi бар HTML дескриптордың жазылу үлгiсi:

<HTML>

<HEAD>

<TITLE>     </TITLE>

</HEAD>

<BODY>

</BODY>

</HTML>

мұндағы,  <TITLE> </TITLE> жолы құжат тақырыбын бередi. Құжат  тақырыбы келесi мәлiметтердi қамтиды:

    Беттiң аталуы: <TITLE> және </TITLE> дескриторлары  беттiң аталуын анықтайды. Ол HTML құжаттың денесiнiң құрамына кiрмейдi.

Стиль: HTML құжатты басқарудың элементтерi мен стилдерiн тақырыпқа  енгiзу қажет болған жағдайда қолданылады. 

    Метаинформация: МЕТА дескрипторы құжат авторы, кiлттiк сөздер, арнайы әрекеттер  қажет болған жағдайда қолданылады.

Кез келген құжатты құрғанда оның басқару элементтерi мен стильдерi, авторы, кiлттiк сөздер жайлы мәлiметтер онша қажет бола бермейтiндiктен аталған дескрипторлардың барлығы бiрдей жиi қолданыста емес. Дегенмен әрбiр құжаттың атауы болуы тиiс, сондықтан <TITLE> дескрипторы жиi қолданылады.

Құжат денесiнiң құрылымы HTML құжаттың денесi орналасатын негiзгi бөлiгi <BODY> және </BODY> дескрипторлары арқылы iске асырылады. Құжат денесiне енгiзiлетiн информация келесiдей болуы мүмкiн:

    Мәтiн - құжат құрамында кездесетiн мәтiндер. Олар оқылуы жеңiл әрi түсiнiктi болу үшiн форматталуы да мүмкiн.

    Графикалық  кескiн - қүжатта жылжуға немесе  информацияны көрнекi түрде беру  үшiн енгiзiлетiн графикалық информация.

    Сiлтеме - Web түйiннiң iшiнде оңай жылжуға  және желiнiң басқа да тұстарына жылдам өтуге арналған сiлтемелер.

Мультимедиа және арнайы программалар - Видеороликтер, Java аплеттерiмен, Flash, Shockwave программаларымен жұмысты  басқаратын дескрипторлар құжат  денесiнде орналасуы тиiс.

    Түсiнiктемелер - құжатта қолданылып жатқан дескрипторлар мен әрекеттерге берiлетiн түсiнiктеменi құжат денесiнiң кез келген тұсына енгiзуге болады. Түсiнiктеме үлкен HTML-беттер құрғанда өте тиiмдi. Түсiнiктеме <!--  --> дескрипторы арқылы жазылады.

   Мәтiндi форматтау  – HTML тiлiнiң ең қарапайым және ең қуатты құралы. Себебi Web-бет форматталған мәтiннен тұрғанда ғана түсiнiктi әрi әсем болып көрiнедi. Мәтiндi форматтауда келесi дескрипторлар қолданылады:

• <H1>..<H1>-<H6>..<H1>. Дескрипторлар диапазоны тақырыптар мен тақырып мазмұнына қолданылады;
• <BR>. Каретканы қайтару дескрипторы;
• <P>..</P>. Абзацты ашу/жабу дескрипторлары;
• <B>..</B>. Мәтiндi жартылай қалың ету;
• <I>..</I>. Мәтiндi көлбеу ету;
• <U>..</U>. Мәтiн астын сызу.

    Абзац - мәтiнiнiң  бетте орналасуы дескрипторлардың align атрибутына меншiктелетiн мәндерге байланысты болады. Align атрибуты төрт түрлi мәннiң бiрiне ие болуы мүмкiн: left (сол жақ шетi бойынша), right (оң жақ шетi бойынша), center (бет ортасына), justify (мәтiн енi бойынша). Мысалы, жоғарыда келтiрiлген “Негiзгi HTML-бет” құжатындағы мәтiндi беттiң ортасына орналастыру үшiн HTML кодтың абзац дескрипторының align атрибутына center мәнiн меншiктеу керек. Абзацтармен жұмыс iстеудiң тағы бiр ерекшелiгi мәтiн жолдарының интервалын беруге болады. Мәтiн жолдарының арасындағы интервалдар style атрибуты арқылы анықталады. Жазылу үлгiсi: <P style= “line-height:27pt”>, мұндағы pt – интервал өлшем бiрлiгi – пункт.

    Шрифттермен  жұмыс - Web-беттiң дизайн тиiмдiлiгi  оның қаншалықты деңгейде дайындалғанын  анықтайды. Дизайн тиiмдiлiгi деген не? Бұл Web-беттiң сыртқы түрiнiң түсiнiктi әрi әдемi безендiрiлуi. Шрифттермен жұмыс iстей бiлу осы дизайн тиiмдiлiгiне қол жеткiзудiң негiзгi шарттарының бiрi. Сондықтан әрбiр web-бет құрушы шрифттермен жұмыс iстеу тәсiлдерiн толық меңгеруi тиiс.

Қазiргi кезде шрифттер өте көп болғандықтан оларды, белгiлi бiр топтастырып алған жөн. Негiзiнен мұндай үш түрлi топ бар:

• Категория – шрифттердiң негiзгi класы. Оны шрифттiң “ұлты” деп те атайды.
• Гарнитура – белгiлi бiр қасиеттерiне байланысты топтастырылған шрифттер класы. Мүны шрифттiң “фамилиясы” деп түсiнуге болады.
• Кескiн – әрбiр шрифттiң қайталанбайтын өзiндiк ерекшелiгi.

         1-кесте. Негiзгi шрифт категориялары, гарнитуралары

          2-кесте. Гарнитуралар және кескiндер

Flash мүмкіндігін  пайдаланып анимациялар құру  технологиясы

    Бүгінгі  таңда технологияның қарқынды  дамуына байланысты компьютерлердің графикалық мүмкіндіктері күннен-күнге үлкеюде. Қазіргі компьютерлердің мүмкіндігіне байланысты программалар да аз жасалып жатқан жоқ. Соның ішінде, қазіргі кезде анимация жасауда көп қолданысқа ие FLASH программасы. Бұл программаны көбінесе Web-сайттарды құруда да көп қолданады. Сондай-ақ мультфильм жасаушылар үшін бұл программаның орны ерекше. Соңғы кезде электронды оқыту өнімдері нарығында, Macromedia технологиясы негізінде жасалған және тәжірибесі жоқ компьютер қолданушысына программалық өнімдер жасау мүмкіндігін беретін оқу құралдары мен мультимедиялық оқулықтар саны көбейіп барады. Қазір Flash-технологиясы ең жаңа және кең қолданылып жатқан технология болып табылады. Flash технологиясы арнимация жасаушылар үшін өте қолайлы программа, өйткені ол  төмендегі сапаларға ие:

5. Жинақтылық (компьютерде тез жүктеледі) – векторлық графиканы пайдалану есебінде;
6. Интерактивтілік – пайдаланушы Flash-фильмдегі іс әрекеттерді тікелей басқара алады;
7. Мультимедиялық – фильм және Internet-ке информацияны визуалдаудың стандартты құралдары үшін қол жетпес видео, аудио эффектілер;
8. Көпсалалығы – Flash-те қарапайым үй парақтары сияқты арнаулы серверлер де (пошталық, виртуальді дүкендер) орындалуы мүмкін;

Қолайлылық – Flash технологиясының негізі, компьютермен жұмыс істеудің минимальді дағдысы бар кез-келген адамға түсінікті. Сондай-ақ компьютер жадында өте аз орын алуы мен тез жүктелетіндігі Flash пайдаланушылары үшін үлкен мүмкіндіктер туғызады. Қазіргі уақытта жас балалар шетелдік мультфильмдер мен киноларды көруге өте құмар.Өйткені шетелдік фильмдерде түрлі анимациялық және дыбыстық эффекттер қөп қолданылады. Бірақ, ондай фильмдердің көпшілігі тәрбиелік мағынадан тыс қалып қойған. Flash- техналогиясында жасалған бірнеше мысалдарды көрсетейік.Flash технологиясы Shoсkwave Flash (SWF) форматты векторлық графикасынқолдануға негізделген. Алайда бұл векторлық формат ең алғашқысы болмағанымен, SWF-ны жасаушылар графикалық бейнелеу мүмкіндіктері, онымен жұмыс істеуге арналған аспаптық құралдары және нәтижені Web-бетке қосу механизмі  арасында жақсы үйлесімділік таба білді. Қосымша SWF-ның жарамдылығы жағынан артықшылығы бар, яғни бұл формат кезкелген аппараттық-программалық платформада қолданыла береді (көбінесе MacOS операциялық жүйесінің бақарумен жұмыс істейтін Macintosh компьютерлерінде, және Windows операциялық жүйесіндегі IBM компьютерлерінде). Және тағы бір ерекшелігі: оның негізінде жаслған бейнелер тек анимациаланып қана қоймайды, сонымен қатар энтерактивті элементтер мен дыбыспен жүргізумен жетілдірілген.

Жарамдылығы және интерактивті мультимедиялық программалар жасау мүмкіндігі Web-дизайнерлер ортасында SWF форматының танымалдығының тез өсуіне көмектесті. Кім біледі, егер Macromedia фирмасы қарапайым әрі ыңғайлы инструменттер қосып ойлап шығармағанда SWF форматы осыншама паклонниктерді жаулап ала алар ма еді. Мұндай аспаптардың бір бөлігі мультимедиялық  призентациялар (Macromedia Director Shokwafe Studio) құруға бағытталған, басқалары графикалық бейнелер (Macromedia FreeHand және Macromedia Fireworks) дайындауға арналған, ал үшінші бір бөлігі интерактивті оқыту курсын (Macromedia uthorware және Macromedia CourseBuilder) жасауды қамтамасыз етеді. Алайда Web-публикация өңдеушілері арасында басым қолданысқа Macromedia Flash ие. Ол сайттардың танымалдығына өте үлкен септігін тигізеді. Сонымен Flash-технологиясының құрайтындар: