Қазақстандағы сақтандыру компанияларының инвестициялық қызметті жетілдіру механизмі

Қазақстандағы сақтандыру компанияларының инвестициялық  қызметті жетілдіру механизмі

ЖОСПАР 
КІРІСПЕ……3

І. Сақтандырудың  экономикалық мәні, құрылымы….5 
1.1 Қазақстан Республикасындағы сақтандырудың мәні мен түрлері……5 
1.2 Қазақстан Республикасының сақтандыру нарығының ағымдағы жағдайы…9 
1.3 Сақтандыру секторын дамыту жөніндегі шаралар………11

ІІ. Қазақстандағы  сақтандыру компаниялары………..13 
2.1 Сақтандыру компаниялары………….13 
2.2 «Сентрас Иншуранс» сақтандыру компаниясы туралы….16 
2.3 «Евразия» сақтандыру компаниясы туралы……17

ІІІ. Қазақстандағы  сақтандыру компанияларының инвестициялық  қызметті жетілдіру механизмі….20 
3.1 Қазақстандағы сақтандыру компанияларының инвестициялық қызметті жетілдіру механизмі……20 
3.2 Коммуникацияның деңгейлес жүйесімен сақтандыру компаниясындағы тәуекел-менеджменттің жүйесі……24 
3.3 Бәсекелестік жағдайындағы сақтандыру қызметін жетілдіру жолдары мен дамыту перспективасы……27

ҚОРЫТЫНДЫ……..30 
ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ……32

КІРІСПЕ    

 Жұмыстың жалпы сипаттамасы. Аталған курстық жұмыс бәсекелестік жағдайындағы сақтандыру қызметінің қалыптасу жағдайына талдау жасап, сонымен қатар экономиканың даму сатысына қарай инвестициялық қызметті жетілдіру жолдары мен даму бағыттарын айқындауға бағытталған.    

 Тақырыптың өзектілігі. Сақтандыру резервтерін және меншік капиталын инвестициялау – сақтандыру компанияларының қаржы-шаруашылық қызметінің маңызды бағыты, жинақтаушы сақтандырудан жиналған сақтандыру сыйақысының бөлігін инвестициялау – сақтандыру шарттарын орындаудың қажетті элементі және сақтандырудың тәуекел түрлері бойынша сақтандыру сыйақысының бөлігін инвестициялау, әсіресе мүліктік тәуекелдерді сақтандыру  табыстың қосымша және ауқымды көзі болып табылады.

Қазіргі сақтандырудың инвестициялық  рыногында қалыптасқан жағдай сақтандырудың  жаңа міндетті түрлерін енгізудің тиімділігіне және өмірді ұзақ мерзімді сақтандыру үдерісінің дамуына да кері әсерін тигізуі мүмкін. Халықты әлеуметтік қорғау тиімділігіне қол жеткізіледі, бірақ бұл жаңа сақтандыру қызметінің түрлерін енгізуден келетін экономикалық тиімділігін күткен нәтижеден әлде қайда төмен болуы мүмкін. Басты себеп – ішкі және сыртқы факторлардың жағымсыз әсерлерін төмендету механизмінің жоқтығымен сипатталатын сақтандыру компанияларының тиімсіз инвестициялық саясаты.

Сақтандырушылардың инвестициялық  қызметін жеделдету мүмкіндігінің  төмендігі сақтандыру маркетингінде  сұранымның дамуы және өмірді ұзақ мерзімге сақтандыруды қанағаттандырудағы негізгі кедергі болып табылады. Көпшілікке мәлім, өмірді ұзақ мерзімге сақтандыру үдерісіндегі келісімшарт жасау кезінде сақтандыру компаниясы төленетін сақтандыру сыйақысына анықталған пайыздық есептеуді өз міндетіне алады. Инвестиция рыногындағы тұрақсыз жағдай өз міндеттемелерін орындамауға, қаржылық тұрақтылықтың төмендеуіне, тіпті сақтандыру компанияларының өтімділігінің жоғалуына әкеп соғады.

Қазіргі таңда сақтандыру қоғамның әлеуметтік-экономикалық тұрақтылығын қамтамасыз ету мақсатында рыноктық әдістермен экономиканы басқарудың негізгі құралы болып табылады. Сақтандыру механизмдерінің ерекшелігі тек  қана кәсіпорындар мен  азаматтардың мүлкін сақтау ғана емес, сонымен қатар мемлекеттің макроэкономикалық мәселелерін шешу секілді қызметтерді атқару болып табылады. Сондықтан, рыноктық шаруашылығы дамыған мемлекеттерде сақтандыру  әлеуметтік-экономикалық мәселелерді шешудегі экономиканың стратегиялық секторы болып отыр.    

 Курстық жұмыстың  мақсаты.  Курстық жұмыстың мақсаты – сақтандыру компанияларының инвестициялық портфелін талдау, сақтандыру компанияларының инвестициясын оңтайландыру әдістерін және осылардың негізінде сақтандыру компанияларының инвестициялық портфелін жетілдіру бойынша қорытындылар мен ұсыныстар жасау болып табылады.    

 Зерттеу пәні – сақтандыру компанияларының инвестициялық қызметінің үдерісінде туындайтын қатынастар.    

 Зерттеу объектісі – Қазақстанның сақтандыру компанияларының инвестициялық қызметі болып табылады.    

 Курстық жұмыстың  құрылымы мен көлемі. Курстық жұмыстың құрылымы зерттеудің мақсатымен және міндеттерімен анықталып, тақырыпты ашуға негізделген. Курстық жұмыс кіріспеден, үш тараудан, қорытындыдан, пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.

Қазақстандағы инвестициялық қызметтің даму жағдайын талдау

МАЗМҰНЫ 
 
 
Кіріспе..............................................................................3 
 
І Шетелдік инвестициялар нарығын басқару және  
реттеудің теориялық негіздері............................................... 
1.1 Инвестиция түсінігі және оның мазмұны............................ 
1.2 Шетелдік инвестицияларды басқару әдістемесі.............................. 
1.3 Шетел инвестицияларын басқарудың шетел тәжрибесі.............. 
 
ІІ Қазақстандағы инвестициялық қызметтің даму жағдайын талдау..... 
2.1 ҚР-дағы инвестициялық қызметінің бүгінгі тандағы жағдайы....... 
2.2. Қазақстан Республикасының инвестициялық саясатының 
Бағыттары.................................. 
 
ІІІ Шетелдік инвестицияларды басқару және реттеуді жетілдіру........ 
3.1 Шетелдік инвестициялардың пайдалану жолдары.............. 
3.2 Шетел инвестициялық тиімділігі халықаралық тәжрибеде............. 
 
Қорытынды.................................................................. Сілтемелер..................................................................... 
Пайдаланған әдебиеттер.......................... 
Ұсыныстар

Жоспар

Кіріспе  
I Тарау. Инвестициялық қызметтің экономикалық маңыздылығы. 
1.1 Инвестициялық қызметтің мәні мен принциптері. 
1.2 Қаржылық инвестициялық тиімділігі. 
1.3 Инвестициялық қызметтің тиімділігін талдау, бақылау. 
 
II Тарау. ҚР коммерциялық банктердң инвестициялық қызметі. 
2.1 Қазақстандағы инвестицияны басқару. 
2.2 Коммерциялық банктердің инвестициялық қызметінің көрсеткіштері. 
 
III Тарау. Коммерциялық банктердің ивестициялық қызметін дамыту. 
3.1 Инвестициялық қызметтің жетілдіру жолдары. 
Қорытынды. 
Қолданылған әдебиеттер.

Дисциплина: Банк ісі 
Тип работы: Курстық жұмыс

ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ҚЫЗМЕТТІ МЕМЛЕКЕТТІК ЖӘНЕ ЖЕРГІЛІКТІ ҚОЛДАУ

Автор: 

Мейрамбек Абильдаев (Қызылорда қаласы, Қазақстан)

Қазақстан Республикасындағы  инвестициялық қызметтің негізгі  бағыттарының бірі –жоғарғы техникалық және технологиялық деңгейді сақтай отырып, кәсіпорындар мен импорттар  ауысуына қолдау көрсету болып табылады.

Әлемдік тәжірибе талдауы –экономикадағы мемлекеттік  инвестициялық процестерге қолдау көрсету құрылымдық қайта құрулар  шарттарын шешуін қарастыратын, экономикалық өсуде тұрақты қарқынды ұстап  тұратын және нақты жетістіктер  әкелетінін анықтады.

Қазақстандағы инвестицияны ынталандырудың құқықтық және экономикалық негіздері Қазақстан  Республикасының «инвесторлар жөніндегі» (2003 жылдың 8 қаңтар) Заңында анықталған [1]. Заң инвесторлар құқығын қорғауды кепілдендіреді және инвестицияны мемлекеттік  қолдау шараларын анықтайды.

Инвестицияны  мемлекеттік қолдау экономиканың дамуы  үшін және іс -әрекет етуші кәсіпорындардың  жаңаруы,кеңеюі мен жаңа кәсіпорындар құру, соңғы жетілдірілген технологияларды  тартуды қолайлы инвестициялық  климат орнату мақсатында жүзеге асырылады. Инвестицияны мемлекеттік қолдау келесі шарттар түрінде орындалады:

-Инвестициялық  салықтық артықшылықтар;

-Кеден салықтарынан  босату;

-Мемлекеттік  кепілдіктер.

Өңдеуші кәсіпорындардың  дамуы үшін инвестицияға сұранысы бар,тауарлар экспорттайтын салаларға бағытталуы керек,оларға бюджеттік қаржыландыру түрінде көмек көрсету, салықтық қысымды азайту;мемлекеттік тапсырысты ұлғайту, протекционистік саясат түрінде  көмек көрсету керек.Халықтың өмірлік  игіліктері деңгейін қалпына келтіру  бойынша және олардың отандық  өнімдерге деген төлем қабілеті бар сұранысын қалпына келтіру  бойынша іс –шараларды жедел қабылдау қажет.Бұл кәсіпорындарға мультипликативті әсер беріп, жаңа инвестициялар іздеуге  жол ашады. Халық игілігін көтеру және экономикалық өсу үшін кәсіпорындардың  өздерінің қаржыларының және халықтардың өздерінің қорларын инвестициялық қорлар және басқа да институтционалды инвесторлар отандық капитал рыногының дамуына өз әсерлерін тигізіп отыруы қажет. Басқада ТМД елдерімен салыстырғанда ҚР инвестициясы тартымдылығы бойынша жоғары несиелік рейтингті иеленеді. Батыс сарапшыларының пікірінше, Қазақстан Республикасының инвестициялық тартымдылығы саяси дамуының тұрақтылығының ерекшелігіне байланысты деп көрсетеді. Салықтық тәртіптің тұрақтылығы, қоғамның демократиялануы, рыногтік реформаларының жалғасуы қолайлы инвестициялық климатты қалыптастыруға мүмкіндік береді.

Ел экономикасы  үшін маңызды және тиімді жобаларға, сонымен бірге жеке кәсіпкерліктің негізі болатын инфрақұрылымдық  обектілерді құруға мемлекеттің  тікелей қатысуы қажет. Сонымен  бірге инвестицияны мемлекеттік  қолдауды жетілдіру үшін мынадай  шараларды жүзеге асыру қажет, олар инвестициялық қызметті заңдық қамсыздандыру, жеңілдіктер мен префенциялар жүйесін  құру, елді инвесторлар алдында көрсететін бірегей мемлекеттік органның болуы  және т.б.

Республикада  қолайлы инвестициялық ахуал  жасау және инвестицияларды тарту  саясатын жалғастыру үшін, мемлекет қазіргі  заманғы технологияларды қолдана  отырып, жаңа өндірістер құруға, жұмыс  істеп тұрғандарын кеңейту мен  жаңартуға инвестицияларды жүзеге асыратын инвесторларды ынталандыру  шараларын қолдануда [2].Қазақстан  және дүние жүзінің басқа елдеріндегі  салаларды дамыту беталысын талдау негізінде, бәсекеге қабілетті салалар  мен кластерлерді құру мақсатындағы инвестициялаудың басымды бағыттары  анықталды.

Инвестицияларды мемлекеттік қолдау шараларына Қазақстан  Республикасы Индустрия және сауда  министрлігі Инвестиция комитетімен  келісім –шарт жасасу арқылы инвестициялық  жобаларды іске асыру кезінде  инвесторларға берілетін инвестициялық  преференциялар жатады.

Заңға сәйкес комитетпен келісім –шарт жасау  жолымен мынандай инвестициялық  преференциялар берілді;

1.Инвестициялық  салық преференциялары;

2.Кеден бажын  салудан босату;

3.Мемлекеттік  заттық гранттар.

Инвестициялық салық преференциялары тіркелген  активтерге инвестициялардың көлеміне байланысты мерзімге беріледі.

Инвестициялық салық преференциялары Қазақстан  Республикасы Үкіметінің 2003жылғы 8 мамырдағы  № 436 қаулысына сәйкес тіркелген  активтерге инвестициялардың көлеміне байланысты анықталаын мерзімге беріледі. Инвестициялық салық преференцияларын қолдана бастаудың күні Қазақстан  Республикасының салық кодексіне  сәйкес контрактіде белгіленеді.Преференциялардың  қолданыс мерзімі өткеннен кейін  инвесторлар салықты Қазақстан  Республикасының заңдылығында белгіленген  тәртіпте төлейді [1].

Инвестициялық преференциялар берудің негізгі  шарты –қызметтің басым түрлеріне  инвестицияларды жүзеге асыру болып  табылады. Қызметтің басым түрлерінің тізбесі Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2003 жылы бекітілген және оған ауыл шаруашылығы,ұқсату өнеркәсібі (тағам  өндіру өндірісі, тоқыма өнеркәсібі, ағаш өңдеу, целлюлоза –қағаз өнеркәсібі, химия өнеркәсібі, пластмасса және резина бұйымдарының өндрісі,металл емес минералдық өнімдер өндірісі, дайын  металл бұйымдарының өндірісі,машиналар  мен жабдықтар өндірісі, электр жабдықтар  өндірісі),көлік,электро –энергиялық  газ бен судың өндірісі және оны  тарату,туризм, жылжымайтын мүлікпен операциялар (жалға беретін тұрғын үй)сияқты салалардағы 246 қызмет түрі енеді.

Инвестициялық қорларды тиімді пайдалану үшін төмендегі  талаптарды сақтаған орынды:

-Республикадан  заңсыз жолмен валютаны сыртқа  шығаруға жол бермей валюталық  бақылау жүйесін жетілдіру;

-Шетел капиталын  елімізге тартуға мемлекеттік  кепілдеме беруді шектеу;

-Экономикалық  өсу тұрақты болуы үшін оны  отандық инвестициямен жарақтандырып,халықтың  төлем төлеу қабілетін жоғарлату.

Осыған байланысты еліміздің алдында тұрған басты  міндеттер [3].

-инвестициялық  белсенділікті көтеру ішкі рыноктың  тұрақты дамуын қамтамасыз ету;

-экспорттық  потенциалды көтеріп, шетелден  тасмалданатын тауарды елімізде  өндіру.Ал, оның басты бағыттарына  төмендегі мақсаттар жатады:

-инвестицияны  өндірістік салаларға молырақ  бөлу;

-ауыл шаруашылығында  жерді тиімді пайдалана білу.Оны  жеке меншікке біржолата сатып  жібермей, жалға беру, түсетін жалдау  төлемінің есебінен бюджетті  толықтырып отыру;

-шетелдіктерге  жерді пайдалануға шек қою;

-өнеркәсіп  пен ауыл шаруашылық тауарларына  баға қоюдағы арақатынасты реттеп, олардың арасындағы алшақтықты  болдырмау;

-отандық  тауарлар есебінен ішкі рыноктың  дамуына жағдай жасау.

-шетелдік  инвесторларға мемлекеттік кепілдіктер  беру үшін инвестициялық жобаларды  іріктеу.

Инвестицияның жоғарға қарқынмен дамуының, жақсы  экономикалық көрсеткіштердің халықтың әл –ауқатына тікелей әсері мол. Бұған дәлелді инвестициямен  жан –жақты қамтылған батыс аймақтардан  көптеп келтіруге болады.

Сонымен қатар  мұнай –газ, металургия және басқа  да шикізат көздері инвесторларға  былай да тартымды екенін ескере отырып, әлеуметтік саланы,инфрақұрылымды дамытуға бағытталған инвестицияларды тартуды  қолға алу керек.Бұл мәселеде, яғни экономиканың әлеуметтік бағыттылығын күшейтуде мемлекеттің рөлі ерекше.

Әлеуметтік  жобалар тез қайтарымды және де табысты  жобаларға жатпайды.Сондықтанда  бұл саладағы жобаларды мемлекеттік  кепілдік беру арқылы,бюджеттен қаржы  бөлу арқылы жүзеге асыру қажет.

Әлеуметтік  жобаларды қаржыландырудың бір  түрі –ол мемлекеттік несиелендіру. Қазақстан Республикасының заңдарына  сәйкес жергілікті атқару органдары  тек қана аймақтық инвестициялық  жоспарлар бойынша тікелей қарыз  алуға мүмкіншіліктері бар. Осы  жоспарларға жергілікті атқарушы органдарының қарыз алу негізінде қаржыландыруды көздейтін жобалар қамтылады. Бұл  қарыздарға жеогілікті бюджет кепілдік береді.

Сонымен қатар  шетел инвестициясын әлеуметтік салаға тартудың тағы да бір тиімді әрі озық әдістеріне муниципалдық құнды  қағаздар шығару жатады. Инвесторлар  үшін көптеген корпаративтік құнды  қағаздардың тиімсіздігін ескере отырып, мемлекеттік құнды қағаздардың  Қазақстан құнды қағаздар нарығында  инвестициялық белсенділікті арттыратын негізгі тетік екенін атап өткен  жөн.

Инвестицияны  әлеуметтік салаға тартудың жоғарыда көрсетілген бағыттарынан басқада  тетіктеріне кепілдік қоры, ипотекалық несиелендіру және де инвестицияның  тұрақты, уақыт талабына сай заңдық негіздерін құру жатады. Сонымен, инвестициялық  процесті пайда тауып, жоғары әлеуметтік тиімділікке жеткізетін процес ретінде  қарастыру керек.Инвестициялық іс -әрекетті талдауды оның тиімділігіне экономикалық факторлардан кем әсер етпейтін әлеуметтік факторларды есептемей  жасау мүмкін емес.

Шетел инвесторларының  басқосуының негізгі міндеттерінің  қатарына –ҚР Үкіметі мен біздің елімізде жұмыс жасайтын шетел инвесторлары арасында тікелей байланысты қамтамасыз ету, инвестициялық қызметтерге  байланысты мәселелерді шапшаң түрде  шешу, инвестициялық ахуалды жақсарту, еліміздің экономикасының әлемдік  экономикалық үдерістерге одан әрі  ықпалдасуы туралы істері енеді. [4].

Бұл кеңестің құрамына Қазақстан жағынан Премьер  –Министр,Ұлттық банк төрағасы,Президент  Әкімшілігі Басшысының орынбасары, Президенттіңкөмекшісі, Премьер –Министрдің орынбасары,Сыртқы істер, Индустрия және сауда,Экономика  және бюджеттік жоспарлау министрлері,қос  министрліктің инвестициялар жөніндегі  комитеттерінің төрағалары кіріп отыр.Ал,кеңес  құрамына кіретін шетелдіктерді 21 компания мен ұйым құрайды. Бұлардың қатарына Лукойл, Бриджи групп, Эни, Тоталь, Шеврон, Тексако, Арселор Миталл, Еуропа қайта  құру және даму банкі, Дойче банк, АБМ  Амро банк, НВ сияқты тарнсұлттық және халықаралық қаржы институттары кіреді. Демек, мемлекеттік қолдау жасаудың маңыздылығы сонда –шетел инвесторларын  тиімді салаға тартуда шетел компанияларымен  келісім шарт –шарт жасасу.

Ал, жергілікті жерлердегі қолдауға келетін болсақ,Қызылорда  облысы бойынша Араб әмірлігінің  Кувейттік даму қорынан қарыз  есебінен жүргізіліп жатқан (КФАЭР) «Арал  қаласын сумен жабдықтау»жобасы бойынша су құбырларының магистральді және тарту желілерінің,сервистік  линияларының, су есептегіштерін орнатумен  қоса үйлерді қосу линияларының құрылысы жүргізілуде. Германия гранты есебінен жүргізіліп жатқан«Қазалы қаласын  сумен жабдықтау»жобасы бойынша  бас мердігер болып Gelsenwasser/poshs&parthers/Dywidag консорциумы айқындалды.

Дүниежүзілік  банк есебінен жүргізіліп жатқан«Сырдария  өзенінің арнасын реттеу және Арал теңізінің солтүстік бөлігін  сақтау» жобасы бойынша және «Арал  теңізінің солтүстік Плотинасы  және Ақлақ су кешені», «Қызылорда су кешендерін қайта жаңғырту» компаненттері  бойынша жұмыстар жалғасып, қолдау көрсетілуде.

Қолданылған әдебиеттер:

1. ҚР «Инвестициялар туралы » [Заңы,2003.-8 қаңтар,№373-11]
2. Н.Н.Кадерова, А.А.Макенова, Ж.М.Әбуова. «Инвестицияларды қаржыландыру және несиелеу».[ Алматы, 2011]
3. Аньшин В.М. Инвестиционный анализ.[ М.6 Дело, 2000.]
4. Бирман Г., Шмидт Экономический анализ инвестиционных проектов. М.: Банки и биржи,[ ЮНИТИ, 2010.]
5. Бланк Н.А. Инвестиционный менеджмент. [Киев, 2009].
6. Блохина В.Г. Инвестиционный анализ. [Ростов: Феникс, 2004, 320 с]

Инвестициялық қызметтің экономикалық мәні мен  мазмұны

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан  алынған мәлімет

Мында өту: шарлау, іздеу

Ивестицияның пайда болуы және даму тарихы

Инвестиция туралы ұғым банк ісі ғылымының арнайы бөлігі болып табылады. Бұл инвестициялық  қызметтің неғұрлым белсенді және ірі  ресурстар бар мүшелер. Сондай –  ақ оларды ұйыммен және тұрғындармен жинақтарды тарту олардың инвестициялық  ресурстар трансформациялануы өндірісті  дамыту үшін оларды бөлу және пайдалану  бойынша туындайтын экономикалық қатынастар табылады. Қазіргі уақытта инвестициялық  процессті қаржыландыру нарықтық тетікті  бір қалыпқа келтіру Қазақстан  Республикасы экономиканың дамуының басты  проблемаларының бірі болып табылады. Тиімді инвестициялық тетікті қалыптастыру арқылы өнеркәсіптік өндірісті қалпына  келтіру және сапаны қайта құру үшін әр түрлі көз-қарастар мен тәсілдер ұсынылуда. Осыған байланысты экономикалық жақсы дамыған сигмент ретінде  банктік жүйеге келтіріледі. Болашақ  мамандар инвестициялық процесті ұйымдастыру  және жүзеге асыру саласына, кәсіби білім алуына мақсатты теориялар  және тәжірибелік түрде бағытталған  шетелдерде қалыптасқан инвестициялық  инфрақұрлымның, қызмет ету мөлшері  және оларға банктердің қатысу тәжірибесін  қарастырады. Шаруашылық іс-әрекеттер  процесінде оған қатынасушылар күрделі  қаржыны жүзеге асырады, реконструкцияға  әрекет етуші ұйымдарды кеңейту  және техникалық қайта жарақтандыру, тұрғын үй, коммуналдық және мәдени тұрмыстық құрылыстарға жұмсалатын шығындар күрделі салымдарды жүзеге асырады.

Қазақстандағы болашақ  басты міндеттердің бірі – XXI ғасырдың ортасына таман экономиканың алдыңғы  қатарлы салаларын бет бұрыс  жасау. Мұны іске асырудағы алғашқы  орындардың бірі шетел инвестицияларын  кеңінен тартуға бөлінеді.

"Инвестиция" деген сөз латынның "инвест" (салу) дегенінен шыққан. Енді кім  инвестор, ол не салады, не мақсатпен  және қайда салады деген сұрақтарға  жауап туады. Капиталды салады, оның көптеген түрі болады:

Сөйтіп, нені салуға болады? ірі банктердің қаржылық ресурстары, өнеркәсіптік фирмалардың миллиардтаған  пайдалары, жай адамдардың жинаған  ақшалары, кәсіпқойлық дағды мен  қабылеттілік "ноу-хау", әрбір  бизнесменнің денсаулығы мен уақыты. Мұнда инвестиция жөнінде кеңінен  қандай да болмасын қаржыны ірі және ақша ғана болуы емес салудан кейіннен табыс, пайда алу көзделеді.

Бұл - акцияны сатып  алу, олармен биржадағы ойынға қатысу, бартерге жұмсау, тауарлы-материалдық  запастармен сауда жасау және басқадай толып жатқан ойындар да болуы мүмкін. Инвестиция дегеніміз  – табыс алу мақсатында кәсіпкерлік  және басқа да қызмет түрлері, объектілері, ақша қаражаттар технологиялар, машиналар, жабдықтар, тауарлық белгілер, несиелер, басқа да мүліктік құқықтық интелектуалдық құндылықттар.

Инвестициялық қызмет бұл – инвестицияларды салып  және инвестицияларды жүзеге асыру  бойынша тәжірибелік әрекеттер  жиынтығы.

Инвестициялаудың  тар кәсіпқойлық анықтамасы бұдан  да қатты, мұнда қаржы салымы ең алдымен  бизнестің материалдық бөлігіне жұмсалады: жабдықтарды сатып алу  және орнату, техникаға, шикізатқа, ғимарат  құрлысына. Қандай болмасын кәсіпорнының материалдық бөлігі негізгі және айналым қаржыларын енгізеді. Теоретиктер "мұның бәрін "нағыз капитал" терминіне қосып атайды. Енді қаржыны  кімдер салады ? Негізгі салымшылар кәсіпорындар, фирмалар, мемлекет және халық.

Инвеетицияны жүзеге асырушы заңды және жеке тұлғалар, бұлар коммерциялық тәуекелділікке қарай инвесторларға, кәсіпкерлерге, саудагерлерге және ойыншыларға  бөлінеді. Инвестор - бұл капиталды  салған кезде, көбіне басқа біреудің ең алдымен ойлайтыны тәуекелділіктің  аз болуы; инвестор – бұл күрделі  қаржыны қаржыландырудағы делдал. Кәсіпкер - бұл белгілі бір тәуекедділікпен  өз капиталың салушы адам.

Саудагер - бұл белгілі, алдын-ала есептелінген тәуекелділікке баруға дайын адам.

Ойыншы - қандай да болмасын тәуекелдікке баруға дайын  адам.

Инвестициялау мақсаты - табыс, пайда, кіріс. Кірісті қаржыны  бизнестің материалдық бөлігіне салмай-ақ алуға болады. Бірақ белгілі  жағдай, ұзақ мерзімді кәсіпорнының әрекеттерінде, олардың тек қана қаржылық - саудагерлік  іс - әрекеттермен ғана шұғылданып, негізгі  қорларын жаңартуды ұмытып кететіндері  де болады. Ондайлар бәсекелестерінен қалып қояды, ал мұның өзі нарықтық даму жағдайында өте қауіпті болады.

Сыртқы экономикалық қызметтің маңызды аспектісі - шетел  инвесторларының қатысуы және республика экономикасын тұрақтандыру үшін шетел  кредиттерін тарту. Бұл қаражаттар ұлттық шаруашылықтың құрылымын  жетілдірудің басым міндеттерін  шешу, рынокты тұтыну тауарларымен молайту және экспорттық әлуетті  кеңейту үшін нысаналы әрі тиімді пайдаланылуы тиіс. Сыртқы кредиттерді қамтамасыз ету үшін алтын-валюта резервтері жасалған, олар сонымен бірге ұлттық валютаны да қамтамасыз етеді. Кредиттерді қамтамсыз етудің басқа нысаны экспорттық тауарлардың қорлары болып табылады.

Шетелдік инвестицияларды  тарту үшін қажетті жағдайлар  жасалуы тиіс:

1)шетелдік инвесторлардың  қызметімен байланысты әкімшілік  рәсімдерді ықшамдау: жұмыс істеу  құқығына, ел ішінде жүріп-тұруға, кедендік және шекаралық бақылаудан  өтуге рұқсаттар беру, рұқсатнама  беру болып табылады.

2)елдің ұлттық  мүдделері үшін қызмет түрлеріндегі  басымды салық жеңілдіктерін  және басқа жеңілдіктерді беру  жеңілдетілген мөлшерлемелер, инвестицияларға  немесе кредиттерге салықтық  шегерімдер, жеңілдетілген баждар, жеделдетілген амортизация.

3)жерді, жылжымайтын  дүние-мүлікті пайдалану құқығын  қамтасасыз ету, қызметкерлерді  оқытуға субсидиялар беру;

4)пайда әкетіліміне  үкімет кепілдіктерін немесе  оны қайта капиталдандырудың  жеңілдетілген шарттарын беру^[1].

Жаңа қоғам өзінің соны өзгерістерін бірге ала келетіні белгілі. Сол сияқты нарықтық экономика  да біздің қоғамға инвестиция ұғымын ала келді. Бұл өркениетті әлемде әлдеқашан қарым-қатынастың қалыпты  заңдылығына айналып кеткен ұғым болып табылады. Елімізге келген шетелдік инвесторлар мұнай мен газ  саласына көбірек қаржы құйғаны  мәлім. Қазіргі уақытта да инвестицияның  басым бөлігі кең-қазба байлықтарын  құрайды. Өз кезегінде Қазақстанның сыртқы саясат саласындағы атқарып  жатқан іргелі істері елімізге шетелдік инвестицияның көптеп келуіне жол  ашып отыр. Оның сыртында елдің ішкі саяси тұрақтылығы, экономикадағы  реформаның бірізділікпен жүзеге асырыла  бастауы сырттан келетін қаржының тұрақтылығына мүмкіндік береді. 1993 жылдан 2003 жылға дейінгі кезеңде  Қазақстан экономикасына 25,8 миллиардтан  астам АҚШ доллары көлемінде  тура шетел инвестициясы тартылды. Сараптамалық бағалау бойынша Орталық  Азияға келген тура инвестициялардың 80 пайыздан астамын Қазақстан экономикасы  алып отыр. Дүниежүзілік банк біздің елімізді инвестициялар әкелуге өте қолайлы 20 елдің қатарына қосты. Халықаралық "Мооdy′s Investors Service" рейтинг агенттігі  Қазақстанға қаржыландыру мен инвестициялаудың жаңа, өте жоғары рейтингін берді. Бұл Қаржы министірлігіне төмен  пайызбен, біріншіден, кредиттер алуына мүмкіндік береді. Екіншіден, екінші деңгейдің барлық банктерінің тиісті рейтингтері жоғарылайды. Енді бұған  Қазақстанның нарықтық экономика мемлекеті  ретіндегі танылғанын қоссақ, бүкіл  дүние жүзі біздің еліміздегі тұрақтылықты, саяси тұрлаулылықты, экономиканың артуы мен реформалардың біз  қалаған бағытта дамып келе жатқанын танып отырғаны тұлғаланып шығады.

Қазақстанда нарықтық реформаларды табысты жүзеге асыру  үшін Бүкіл дүниежүзілік банк, Халықаралық  валюта қоры, Еуропалық қайта құру және даму банкі, Ислам даму банкі, Азия даму банкі секілді беделді халықаралық  қаржы институттарымен, басқа да халықаралық қаржы мекемелерімен  іс-әрекетті үйлестірудің үлкен мәні бар. Сонымен бірге Қазақстан  Республикасы бүгінде дүние жүзіндегі  үлкенді-кішілі 55 халықаралық ұйымға мүше болып табылады, олардың 61-іне  қаржылық міндеттемелер төлеу көзделген. Осыған сәйкес республика халықаралық  қаржы-кредит және басқа ұйымдарға  қатысудан туындайтын мүшелік жарналарды, борыштық операциялар мен мәмілелер  бойынша қажетті төлемдерді жүзеге асырады. Айта кету керек, 1992 жылдан бергі  уақыт ішінде Қазақстанның халықаралық ұйымдарға берешегі 21 миллион АҚШ доллары көлеміне жеткен.

Инвестицияның қызметі мен операциялары

Инвестициялық қызмет бұл – инвестицияларды салып  және инвестицияларды жүзеге асыру  бойынша тәжірибелік әрекеттер  жиынтығы.

Қазіргі кезде Қазақстанда  жүзеге асырылып жатқан инвестициялық  процесс әлеуметтік – экономикалық дамуымыздың негізгі алғы шартына  айналып, еліміздегі реформаларды табысты  іске асырудың басты себебі болып  отыр. Инвестициялар кез – келген ұлттық экономиканың маңызды да қажетті  қоры болып саналады. Инвестициялық  жобаларды іске асыру өндірісті  жетілдіріп, сатылатын тауарлардың  сапасын арттыру онымен қоса жұмыс  орындарының көбейіп, тұрғындарды  еңбекпен толығымен қамтамасыз етуге, сөйтіп халқымыздың өмір деңгейінің өсуіне мүмкіндік береді. Сонымен, елімізде жүргізіліп жатқан инвестициялық процесті экономикалық пайда кіргізіп, әлеуметтік саланың өркендеуіне жағдай жасайтын қызмет деп қарастыруымыз керек. Осыған орай, инвестициялық іс - әрекетті талдауда оның тиімділігіне экономикалық шаралармен бірдей әсер ететін әлеуметтік шараларды ерекшелеудің маңызы зор. Бұл тұрғыдан инвестициялық іс - әрекетті екі құрамдас бөлікке жіктеуге болады. Экономикалық құрылым мынадай  элементтерден және инвестициялық  іс-әрекеттің нәтижесінен тұрады:

1. Пайда табу. Түскен  пайданың өзі екі аспектіні  қамтиды: экономикалық, яғни инвесторлар  пайда тауып оны қайта өндіріске  жұмсайды – реинвестирование  және әлеуметтік, тапқан пайданының  белгілі бір бөлігі инвестордың  әлеуметтік қажеттілігіне жұмсалады.

2. Жоғарыда көрсетілген  пайданың негізінде жұмыскерлер  де табыс тауып, соның негізінде  өздерінің, жанұяларының әлеуметтік  қажеттілігін өтейді.

3. Пайдадан түскен  салық пен өтелімдер мынадай  мақсаттарға жұмсалады:

• Міндетті медициналық  қамсыздандыру қорына;

• Мемлекеттік  зейнетақы қорына;

• Аймақтық бюджетке;

• Республикалық  бюджетке;

4. Өнеркәсіптік  әлеуметтік даму қорын құру.

Егер фирма салымдары  бойынша ең жоғары тиімділікке жетуге тырысса, онда олардың басшылары  инвестициялаудың базалық принциптерін есептеуі керек.

1. Инвестициялаудың  шектеулі тиімділігі.

2. "Замазкалау" принципі.

Сылап, бітеу жұмысына келетіндей инвестиция жүргіз. Шешімді  қабылдап алғаннан кейін, инвестицияны іске асыру барысында ол еркіндікті енді оған бармау алмастырады, Мәселен, қандай станокты сатып алуға, не жалға  алуға немесе өзің өндіргің келеді де, бұл операцияны жүргізу үшін қанша кредит аласың, оны қандай мерзімге және қанша проценттік мөлшерде алуға шешім жасауға еріктісіз. Ал, бұл операциялардың бәрін жасап  болғаннан кейін, қайтадан қайту  оңайға түспейді, өте қыйын болады. Бұл станокты көп жыл бойына пайдалану  керек болады, алған кредит үшін проценттерді төлеу керек болады. Сөйтіп, сылап-бітеу процесінен шыға алмай, байланасың да қаласың, өйткені  иңвестициялық жоба күшіне еніп алғаннан кейін еркін қимыл-әрекеттерге  баруың шектеулі болып қалады.