География ашык сабагы
Мазмұны
Алғы сөз 3
11 сыныптарға география
пәнінен ҰБТ-ға арналған
Сабақтың тақырыбы: Елдердің түрлері. Халықаралық ұйымдар 7
Сабақ тақырыбы: Құрлық сулары 13
Сабақтың тақырыбы: Алтай 16
Литосфералық тақталар туралы ұғым 18
Дүние жүзілік мұхит қатынасы 20
Географиялық ойындар 24
Қосымшалар 27
Алғы сөз
Қазіргі кезде еліміздің экономикалық және әлеуметтік-мәдени жағдайына сай қоғам өмірінің барлық салаларында өзін-өзі жетілдіріп, өзін жан-жақты дамытатын, білімді, барлық іс-әрекетінде шығармашылық бағыт ұстанатын жеке тұлғаны тәрбиелеу-қоғам дамуының қазіргі талабы. Сондықтан ұсынылып отырған әдістемелік жинақтан орта мектепте жаратылыстану ғылымын оқыту бағдарламасы негізінде оқушыларға география пәнінен олардың қоршаған әлем, орта, дүние жүзілік географияны, дүниетанымды меңгертудің сан алуан қыр сырын үйретудің тиімді әдіс-тәсілдері қарастырылады.
Жинақта
мұғалімнің көп жылғы іс-
География
пәні бойынша ҰБТ-ға дайындауды
Оқушыларға ғылыми ізденіс, реферат, баяндама, хабарлама жұмыстарын орындауға болатынын, ізденуге құлшынысын ояту мақсатындағы тақырыптарды да назарға енгізген.
Сондықтан
бұл жинақтың пән
11-сынып
11 сыныптарға
география пәнінен ҰБТ-ға
11 кластарға
«ҰБТ-ға дайындау жолдары»
Бұл бағдарламаның негізгі мінд
Бағдарлама мазмұны мен
Бағдарлама төмендегі алты
- Литосфера
- Атмосфера
- Гидросфера
- Биосфера
- Экономика
- Қорытынды
Бағдарламанң соңында оқушы
Бағдарламада тақырыптар
- Кіріспе – 1 сағат
- І блок. Литосфера (10 сағат)
Жердің құрлысы. Литосфера тақталары... жанар таулар, ыстық бұлақтар, гизерлер. Таулар. Жазықтар (ойпаттар, қыраттар, үстірттер) мұхит түбіндегі таулар мен жазықтар.
Қазақстанның жер бедерінің негізгі сипаты. Қазақстан жазықтары, аласа таулы өлкелер, биік таулар. Материктер географиясы.
- ІІ блок. Атмосфера (10 сағат)
Атмосфера құрамы мен құрлысы. Атмосфералық қысым. Температура, су буы, желдер, ауа-райы. Климат. Климат белдеулері. Материктер климаты. Қазақстанның клиамты туралы білім меңгеру. Д ж климаты.
ІІІ блок. Гидросфера (12 сағат)
Гидросфера
жайлы ұғым. Д ж су айналымы.
Д ж мұхит. Мұхит суының
Толқындар, цунами, ағыстар, мұхит бөліктері.
Өзендер, көлдер, жер асты сулары. Мұздықтар, материктер гидросферасы. Қазақстанның ішкі сулары. Д ж мұхит қатынасы.
ІV. Биосфера (12 сағат)
Биосфера туралы ұғым. Тірі организмдердің таралу ерекшеліктері.
Табиғат
компоненттері. Географиялық
V. блок. Экономика (12 сағат)
Қазақстан экономикалық географиясы бойынша жалпы танысу.
Экономикалық аудандар. Д ж экономика.
VI. блок. Қорытынды (7 сағат)
Сарамандық жұмыс. Нәтиже.
11 кластарға
география пәнінен ҰБТ-ға
№ |
Сабақтың тақырыбы |
Сағат саны |
Уақыты |
1 |
Кіріспе |
1 |
|
І литосфера |
|||
2 |
Литосфера-жердің тас қабаты |
1 |
|
3 |
Жанар таулар, ыстық бұлақтар, гейзерлер |
1 |
Қараша |
4 |
Таулар, жазықтар |
1 |
|
5 |
Қазақстанның жер бедерінің сипаты |
1 |
|
6 |
Қазақ жазықтары, каспий маңы ойпаты |
1 |
|
7 |
Шығыс Еуропа жазықтары |
1 |
|
8 |
Аласа таулы өлкелер |
1 |
|
9 |
Биік таулар |
1 |
|
10 |
Материктер географиясы. Жер бедері. |
1 |
желтоқсан |
11 |
Тест |
1 |
|
ІІ Атмосфера |
|||
12 |
Атмосфера құрамы мен құрлысы |
1 |
Желтоқсан |
13 |
Атмосфералық қысым |
1 |
|
14 |
Температура , су буы, желдер |
1 |
|
15 |
Ауа-райы |
1 |
|
16 |
Климат. Климат белдеулері |
1 |
|
17 |
Қазақстанның климаты |
1 |
|
18 |
Материктер климаты |
1 |
Қаңтар |
19 |
Тест |
1 |
|
ІІІ Гидросфера |
|||
20 |
Гидросфера жайлы ұғым |
1 |
Ақпан |
21 |
Д ж мұхит |
1 |
|
22 |
Мұхит суының қозғалысы |
1 |
|
23 |
Толқындар, цунами, ағыстар |
1 |
|
24 |
Мұхит бөліктері |
1 |
|
25 |
Өзендер |
1 |
|
26 |
Көлдер |
1 |
|
27 |
Жер асты сулары, мұздықтар |
1 |
|
28 |
Материктер |
1 |
|
29 |
Қазақстанның ішкі сулары |
1 |
Ақпан |
30 |
Д ж мұхит қатынасы |
1 |
|
31 |
Тест |
1 |
|
IV Биосфера |
|||
32 |
Биосфера туралы ұғым |
1 |
Наурыз |
33 |
Организмдердің таралу ерекшеліктері |
1 |
|
34 |
Табиғат компоненттері |
1 |
|
35 |
Географиялық қабық туралы ұғым |
1 |
|
36 |
Географиялық белдеулер, зоналар. Қазақстанның табиғи зоналары |
2 |
Наурыз |
37 |
Қызыл кітапқа енгізілген өсімдіктер мен жануарлар |
2 |
|
38 |
Қорықтар, қорықшалар, ұлттық парктер, табиғи ескерткіштер. |
1 |
|
39 |
Материктер географиясынан табиғи зоналар |
1 |
|
40 |
Тест |
1 |
|
V. Экономика |
|||
41 |
Қазақстанның жалпы экономика жағдайы |
2 |
|
42 |
Өнеркәсіп |
3 |
Сәуір |
43 |
Ауылшаруашылығы |
2 |
|
44 |
Д ж экономикасы, сыртқы және ішкі байланыстары |
3 |
|
45 |
Тесттер |
2 |
|
VI . қорытынды |
|||
46 |
Тест |
2 |
|
47 |
Тест |
2 |
Мамыр |
48 |
Тест |
3 |
|
49 |
Сарамандық жұмыстар |
3 |
|
50 |
Нәтиже |
1 |
Сынып: 10
Сабақтың тақырыбы: Елдердің түрлері. Халықаралық ұйымдар.
Сабақтың мақсаты:
1. Оқушыларға елдердің түрлері мен халықаралық ұйымдар туралы жалпы мағлұмат беру.
2. Оқушыларды оқулық, атласты пайдаланып, дағды іскерлігін қалыптастырып, өз бетімен ізденуге, пәнге деген қызығушылығын арттыра отырып шығармашылыққа баулу.
3. Оқушыларды әдептілікке,
Сабақтың әдісі: сұрақ- жауап, түсіндіру, әңгімелеу, топқа бөлу арқылы
деңгейлеп оқыту, сыни тұрғысынан дамыту әдістері.
Сабақтың көрнекілігі: дүние жүзінің саяси картасы, кесте-
сызбалар,оқулық, атлас,бағалау парағы, интерактивті тақта, компютер.
Сабақтың түрі: аралас сабақ.
Сабақтың тегі: іздену сабағы.
Пәнаралық байланыс: тарих, әдебиет.
Сабақтың барысы: 1. Ұйымдастыру.
3. Жаңа сабақты меңгерту.
2. Үй тапсырмасын сұрау сұрақ- жауап арқылы.
1. Саяси карта дегеніміз не ?
2. Саяси картадағы өзгерістер туралы не білесің ?
3. Саяси картаның қалыптасуы
4. Саяси картадағы жаңа, ең жаңа кезең туралы не айтасың ?
5. Бүгінгі сабағымыздың
3. Жаңа сабақ. 1. Оқушыларға тақырыпты айтып, сабақтың мақсатымен,
өту барысымен таныстыру, топқа бөлу.
2. Кестемен жұмыс. Кесте- сызба нұсқа бойынша дүние жүзі елдері
туралы түсінік беру (интерактивті тақтада көрсетіледі).
Дүние жүзінің саяси | |||||||||
Тәуелсіз мемлекеттер |
Тәуелді аумақтар | ||||||||
|
монархиялар |
Республикалар |
отарлар |
протектораттар |
Мандаттық аумақтар |
Шалғайдағы департаменттер мен аймақтар |
Ассоциалық мемлекеттер | |||
|
абсалюттік
|
теократты |
конституциялы |
президенттік |
парламенттік | |||||
|
Мемлекеттік құрылым түрлері | |||||||||
федерациялы унитарлы | |||||||||
3. Топтастыру тәсілімен (сыни тұрғысынан дамыту әісі) оқулықты
қолдана отырып оқушылар өздері «Халықаралық ұйымдарды»
интерактивті тақтада ашу.
4. Кітаппен жұмыс.
1- топ. Тәуелсіз мемелекеттер туралы.
2- топ. Тәуелді аумақтар туралы.
3- топ. Халықаралық ұйымдар
Істелінетін жұмыс
|
1- топқа |
2- топқа |
3- топқа |
|
1- тапсырма ВЕНН диограмасы
|
Монархия мен Республиканың ұқсастығы мен айырмашылығы |
Отарлар мен Протектораттардың ұқсастығы мен айырмашылығы |
ЮНЕСКО мен ФАО- ның ұқсастығы мен айырмашылығы |
2- тапсырма
ауызша
|
Абсалютті теократты конституциялы монархиялар мен Президенттік Республикалар туралы түсініктерін ортаға салу |
Мандаттық аумақтар мен Ассосациялық мемлекеттер туралы түсініктерін ортаға салу |
БҰҰ қашан құрылды. Штаб пәтері, мақсаты мен міндеттері туралы сұрау |
3- тапсырма
Картамен жұмыс
|
Федерациялы, унитарлы туралы түсініктерін сұрау. Екі унитарлы.екі федеративті мемлекетті картадан көрсету |
Шалғайдағы департаменттер мен аймақтар туралы ойын айтып, ол елдерді картадан көрсету |
ОПЕК. Мұнай ұйымының құрылу уақыты, штаб пәтері, міндеті, оған мүше елдерді картадан көрсету |
5. Деңгейлік тапсырма. Картамен жұмыс.
1- деңгей
1.Дүниежүзі елдерін
географиялық орнының
2.Картаны және оқулықты пайдалана отырып, алып жатқан аумағы бойынша ең үлкен елдерді картадан тауып көрсету.
« Егер мен президент болсам » ой – толғау.
2- деңгей
1. АҚШ, ГФР, Франция,
Ұлыбритания, Жапония
2.Төмендегі аталған
елдердің қайсысы
3 –деңгей
1. Төмендегі аталған елдердің қайсысы Федерациялық әкімшілік,
территориялық құрлысы бар елдер ? Ұлыбритания,Куба, АҚШ,
Франция, Үндістан, Бразилия.
6. Бкеіту: 1- топ. Тесті орындайды.
1. Дүние жүзінің қазіргі
саяси картасының қатарына
а. 300 б. 415 в. 267 г. 191
2. Дүние жүзінің тәуелсіз мемелекеттерін мемелекеттік құрылымы бойынша монархиядан басқа неге бөледі ?
а. федерациялы б.республика в.унитарлы г. теократты монархия
3.2000- жылғы санақ бойынша қанша тәуелсіз мем-р бар ?
а. 215 б. 361 в. 191 г. 217
4.Монархиялық мемлекеттерде
жоғарғы өкімет билігі кімнің
қолында ?
а. президент б.кароль в. парламент г. хан
5.Қай монархиялық мемлекетте мемлекет басшысы дін қызметін атқарады ?
а. теократтық . в. унитарлы б. абсалюттік г. федерациялы
6.Мына елдердің қайсысы тәуелді аумақтарға жатады ?
а. Малайзия в. Бруней б. Нигерия г. Мартиника
7.1919 жылы құрылған Ұлттар Лигиясы қай жылы өз жұмысын
Тоқтатты ?
а. 1945 в. 1939 б. 1925 г. 2004
8.БҰҰ- ға 2000 ж. қанша мемлекет мүше болды ?
а. 188 в. 190 б. 119 г. 215
9.Аргентина қандай мемлекет ?
а. монархиялық в. федерациялы б. унитарлы г.тәуелсіз
10.БҰҰ- ның бас хатшысы Бас Ассамблея қанша мерзімге
тағайындалады ?
а. 4 жыл в. 6 жыл б. 5 жыл г. 7жыл
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
10 |
в |
б |
В |
б |
а |
г |
в |
а |
в |
Б |
2- топ. Суретті сөзжұмбақты орындайды.
(Суретті сөзжұмбақты шешкенде «Тәуелді мемлекет» деген сөзшығады.)
3- топ. Сөзжұмбақты орындайды.
1.Әкімшілік- аумақтық құрылыстың түрінің бірі.
2.1994 жылы аралық қандай республика пайда болды ?
3.1948 жылы 38 с. е. қандай республика пайда болды ?
4.БҰҰ- ның білім беру, ғылым және мәдениет жөніндегі арнайы ұйымның атын ата.
1.Дүние жүзінде жер көлемі жағынан 9- орынды алатын мемлекет.
2.Бангладештің астанасы.
3.БҰҰ- ның штаб пәтері.
4.Біз қандай мемлекетпіз ?
Бағалау парағы
Тапсырма
Топ |
1 |
2 |
3 |
Қорытынды баға |
|
||||
2- топ
|
||||
|
3- топ |
Бағалау. 1. Үй тапсырмасын жеке- жеке бағалау.
2.Жаңа сабақты « бағалау
бағалайды.
Үйге тапсырма: 1. Елдердің түрлері. Халықаралық ұйымдар.
2. Абсалютті монархиялы елдерді кескін картаға түсіру.
3. БҰҰ мен Қазақстан арасындағы байланыстар туралы
хабарлама дайындау.
Сынып: 10
Сабақ тақырыбы: Құрлық сулары.
Сабақ мақсаты: Оқушыларға құрлық сулары - өзендер, көлдер, жер асты сулары, мұздықтар, өзендердің бастауы, су жинау алабы, құяр сағасы, салалары, ағынды көлдер, ағынсыз көлдер, жер асты сулары түрлері туралы мағлұмат беру.
Сабақ міндеті:
1.Білімдік: Оқушыларға құрлық сулары - өзендер, көлдер, жер асты сулары, мұздықтар, өзендердің бастауы, су жинау алабы, құяр сағасы, салалары, ағынды көлдер, ағынсыз көлдер, жер асты сулары түрлері туралы мағлұмат беру.
2.Тәрбиелік: Оқушыларды Отансүйгіштікке, табиғатты аялауға, сақтауға үйрету. Өзендердің суын қорғауға, сақтауға өз үлестерін қосуға дағдылау, бағыттау.
3.Дамытушылық: Балалардың өзіндік ойлана білуіне, сабаққа деген қызығушылықтарын арттыруға, өздерінше іздене білулеріне, т.б. үйрету.
Сабақ түрі: аралас
Сабақ әдісі: сұрақ-жауап, картамен жұмыс, кітаппен жұмыс, жеке жұмыс, карточкамен жұмыс;
Құрал-жабдықтар: ҚР физ картасы, ҚР әкімшілік картасы, ДЖ физикалық картасы, мектеп атласы, кескін карта, карточкалар;
Кездесетін терминдер:
Барысы: : І. Ұйымдастырушылық кезең
1.Сәлемдесу
2.Балаларды түгендеу.
3.Балалардың назарын сабаққа аудару
ІІ.Алдыңғы сабақтарда өткенді қайталау.
Сұрақтар мен тапсырмалар:
- Дүние жүзілік мұхит деген не?
- Мұхиттың түрлері.
- Оларды көрсет.
- Мұхиттық ағыстар деген не?
- Олардың түрлері қандай?
- Негізгі мұхиттық ағыстарды картадан көрсет.
- Мұхиттық тіршілік дүниесі деген не?
- Олардың қандай түрлері бар?
- Нектон, Бентос, Планктон деген не?
ІІІ. Жаңа тақырыпты түсіндіру.
Жаңа сабақты түсіндіру
Мұхиттық ағыстар түрлері айтылады және ағыстар картадан көрсетіледі.
ІҮ. Бекіту.
Сұрақтар мен тапсырмалар:
1. Оқулықпен өздік жұмыс. «География, 10 - сынып. Ә. Бейсенова. Тақырып соңындағы сұрақтарға жауап жазу. 64 беттер.
2.Жұмыс дәптерімен жұмыс
Л.Н.Популях. «География , І бөлім. 10-сынып. Оқушылармен өздігінен жұмыс істеуге арналған дәптер» бойынша тақырып тапсырмаларын орындау. 19 - 20 беттер.
3.Кескін картамен жұмыс
Кескін картаға «Жер шарындағы өзендер мен көлдердерді» түсіру.
Географиядан тапсырмаларды нұсқалардан қараңыз (1.1-қосымша)
Тапсырма-1. Мына кестені толтырыңдар:
№ |
Өзен атауы |
Географиялық орны |
бастауы |
Құяр сағасы |
ұзындығы |
Құяр алабы |
салалары |
Құлау еңістігі |
Ертіс |
||||||||
Янцзы |
||||||||
Миссисипи |
Көлдердің шығу тегіне байланысты бөлуінуі |
анықтамасы |
Мысал келтіру |
тектоникалық |
||
қалдық |
||
Мұздық-тектоникалық |
||
Карсты |
||
жанартаулық |
Көлдер |
Келіп құятын өзендер |
Ағып шығатын өзендер |
Каспий |
||
Байкал |
||
Чад |
||
Арал |
Тапсырма-2. Мына кестені толтырыңдар:
№ |
Өзен атауы |
Географиялық орны |
бастауы |
Құяр сағасы |
ұзындығы |
Құяр алабы |
салалары |
Құлау еңістігі |
Амазонка |
||||||||
Енисей |
||||||||
Дунай |
Ү.Қорытындылау. Рефлексия.
- құрлық сулары
- өзендер,
- көлдер,
- жер асты сулары,
- мұздықтар,
- өзендердің бастауы,
- су жинау алабы,
- құяр сағасы,
- салалары,
- ағынды көлдер,
- ағынсыз көлдер,
- жер асты сулары түрлері
- салалар
- өзен аңғары
- арна
- жайылма
- Көлдердің шығу тегіне байланысты бөлуінуі: тектоникалық, қалдық , Мұздық-тектоникалық, Карсты , жанартаулық
- Ағынды, ағынсыз көлдер
- Мұздықтар-фирн, глетчер, жамылғы, тау мұздықтары, нунатак, мұзтаулар, трог
- Жер асты сулары- грунт (еспе), артезиан (қабатаралық) жер асты сулары, минералды сулар
ҮІ. Бағалау.
ҮІІ. Үйге тапсырма: Құрлық сулары. (оқу, мазмұндау, онспектілеу)
8-сынып
Сабақтың тақырыбы: Алтай
Сабақтың мақсаты:
Білімділік: Кең байтақ Қазақ жерінің шығысын бойлай орналасқан Алтай-Саян тау жүйесінің жер бедері, шектесетін шекаралары, маңызы мен ерекшелігі туралы оқушылардың білімін қалыптастыру.
Дамытушылық:
Алдыңғы сабақтарды еске түсіріп, қайталай отыра, жаңа «Алтай» физ-географиялық аудан туралы оқушылардың білімдерін дамыту.
Тәрбиелік:
«Алтай» физ-географиялық аудан туралы білімдерін қалыптастырып осы ауданның және Қазақстан жерінің табиғатын қорғауға, оны әрі қарай дамтуға, ол жерлердегі инфроструктураны дамытып, экологиялық талаптарды сақтай отырып, рекреациялық мақсатта пайдалануға тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: Аралас сабақ
Сабақтың әдісі: ауызшы баяндау, сұрақ-жауап, т.б. бақылау әдісі
Сабақтың жүрісі:
Ұйымдастыру:
А) Оқушылардың сабаққа қатысымын тексеру.
Б) Оқушылардың пәнге деген дайындығын тексеру.
Жаңа сабақты меңгерту:
Оқушыларға «Алтай» физ-географиялық ауданы бойынша, Алтай-Саян тау жүйесінің географиялық орны мен шектесетін аймақтары, жер бердері мен геологиялық құрылысы және «Алтай» физ-географиялық ауданын құрайтын аймақтар, атап айтқанда физ-географиялық ауданның пайдалы қазбалары, климаты, өзен, көлдері, мұздақтары, табиғат зоналары және өсімдігі мен жануарлар дүниесі туралы баяндалады. Алтай тауының және ШҚО-ның туристері қабылдау және рекреациялық мүмкіндіктері туралы атап айтылады.
Жаңа сабақты бекіту:
Жаңа сабақты бекіту сұрақ қою арқылы және төмендегі кестені толықтыру арқылы бекітіледі.
Физ-географиялық аудан |
Жер бедері |
Пайдалы қазбалары |
Климаты |
Ішкі сулары |
Табиғат зонасы |
Үй тапсырмасын сұрау:
Үйге берілген тапсырма бойынша тест тапсырмалары арқылы бақылау жұмысы жүргізіледі.
Үйге тапсырма:

- География Бразилии
- География внешних экономических связей России
- География воздушного транспорта
- География Воздушного транспорта
- География Восточно-Сибирского района России
- География Всемирной сети Интернет
- География железнодорожного транспорта России
- Географическое направление и специализация деятельности иностранных ТНК в России
- Географическое положение Австралии
- Географическое положение Волгоградской области
- Географическое положение России. Промышленность, ее структура и формы территориальной организации
- Географическое расположение и экономическое развитие Республики Дагестан
- География
- География автомобильного транспорта Республики Беларусь