География сабағында туристік өлкетану материалдарын пайдалану
Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігі
«Болашақ» университеті
Тақырыбы:География сабағында туристік өлкетану материалдарын пайдалану.
Қабылдаған: Баширова Жадыра
Орындаған: Жанахметова Гүлзат
Қызылорда 2008
Жоспары :
І. Кіріспе.
ІІ. Негізгі бөлім.
ІІ. 1. Туризм және өлкетану курсының күнтізбелік жоспары.
ІІ. 2. Өлкетану және туризм негізін қалау жолдары.
ІІ. 3. Туризм индустриясының рөлі мен маңызы.
ІІ. 4. Өлкетанудағы зеріттеушілік іс - әрекеті.
ІІ.5. Өлкетану ұстанымының өрісі кең.
ІІІ. Қорытынды.
І. Мектеп өлкетануы дегенде өзінің белгілі бір территориясын оқу – тәрбие мақсатымен оқушылардың әр түрлі деректерден, ең бастысы, мұғалімнің басшылығымен тікелей байқаулар арқылы жан –жақты оқып үйренуін түсіну керек. Мектеп өлкетанудың басқа өлке танудың формаларынан (мемлекеттік, қоғамдық, басқа айырмашылығы, мұнда өлкетанушылар, мұнда өлке танушылар өздерінің мұғалімдерімен мектеп оқушылары. Жұмыстың барлық түрлерін ұйымдастырып басқарушы да мұғалім болып саналады.Мектеп өлкетануда оның оқу процестеріндегі құндылығын есте сақтау керек. Өлкетану жұмысын жүргізу барысында оқушылар білімдік материалды жақсы біліп, одан әрі білімдерін кеңейтуге, практикалық жұмыстар мен байланысты дағдыларды да игереді. Өлке тану географияны оқытудағы негізгі құралдардың бірі – тәрбиелеу оқыту.
Оқушылар
үшін өз өлкесі, сол сияқты
оны оқып үйренумен байланысты
жүргізілетін жұмыстары
Өлке тануға сол туған жерге оқып зеріттеу, оған сипаттама беру,
материал жинау деп қана қарауға болмайды, ол сонымен қатар
географияны оқытумен өмірмен байланыстырудың бір жағдайы.
«Географияны оқыту әдістемесі» 21бет
Географияның кез – келген курсын оқытуды оқушылардың өз өлкесін зерттеуден алған білім және дағдыларымен жүйелі түрде байланыстырып отыру – оқытудың өлке тану принципін жүзеге асырудың мәні болып табылады.
ІІ.1 Туризм және өлкетану курсы халқаралық қатынастардың жақсарып, елдер арасындағы достықты күшейтуге ұмтылыс күшейген кезде, туризімді дамытудың қазіргікезеңі мен болашақтағы даму бағытымен ұштастыра жүргізіледі.
«Географияны оқыту әдістемесі» 22 бет
Туризм әлемнің көптеген елдерінің өте көңіл қоярлық шаруашылық салаларының бірі болып отыр. Мамандардың болжауы бойынша, ХХІ ғасыр туризм ғасыры болмақ.
Туризм
және өлкетану курсының
Бұл
бағдарлама – Елбасы
Қазақстан
Республикасының 2015 жылға дейінгі
Жалпы білім беретін
«География және табиғат» журналы 30-31 беттер5/2007ж
ала отырып, еліміздің табиғатын, байлығын, әсем жерлерін санасына сіңіре білген бала болашақтағы елінің тұтқасы бола алатындай азамат болып қалыптасады.
Туризм
дамуының жаңа старатегиясы
Туризм және өлкетану курсының мазмұны – туризм тарихының және халқаралық туризмнің дамуындағы жаға тенденциялар мен халқаралық туризм салалары туралы кең мағлұмат алу. Туризм кең ауқымдылығымен халқаралық және әлеуметтік сипатымен қоғам өмірінің әлеуметтік және экономикалық жағдайларына әсер етеді. Ол ғалымдардың да назарын аударып, маңызды қоғамдық – экономикалық құбылысқа айналып, тереңдеп бара жатыр.
Туризм
және өлкетану курсы туризмді
біртұтас жүйе ретінде
Бұл курс негізінен, төрт бөлім
- Бөімде. Дүниежүзілік туризмнің даму тарихы мен туризмнің классификациясын жалпы сипаттама беру.
- Дүниежүзілік туризм дамыған аймақтармен таныс болу.
- Қазіргі кездегі Қазақстандағы туризмнің дамуының алғышарттары.
- Туған өлкенің туристік мүмкіндіктері (Қазақстан Р –сы өңірінің туризмді дамытудағы қолайлы аймақтары) туралы оқушыларға өз бетінше ізденіп, дайындалуға арналған ғылыми конференцияларын ұымдастыру.
ІІ.2. Туризм – бәсекеге қабілетті, қаржыны көп талап ететін сала. Туризм, негізінен, 3 –ке бөлінеді.
Оның өзін
- өзі ақтауы үшін ең іуелі
насихат жұмысын пәрменді
«География және табиғат» журналы 58-59 беттер6/2007ж
арқылы ауданның, мектептің туризм салаларындағы имиджін қалыптастыруға қол жеткізуге мүмкіндігі бар. Осы негізде мен ұсынғалы отырған туризм бағыттары мынадай:
Мәдени – танымдық бағыттары туризмді әуелі мектеп базасында да ұйымдастыруға болады. Оқушылар серуенге шығып, тау бөктерімен, қырқа жоталарымен бірнеше шақырым жол жүріп қайтаса ауада кеуделерін кере демалып, мезгіліне қарай түрлі жемістердің пісіп –жетілуіне, толысқан кенде дәл келсе, саңырауқұлақ, тас жуа, тау сарымсағы, т.б. жинап, мыңтамыр, шайқурай, алтынтамыр сияқты таулы өңірде қсетін, т.б. дәрілік өсімдіктердің неше түрін көріп, қасиеттеріне қанығады.
Бүгінгі оқушылар пальма, бамбук,
папоротник сияқты өзге
Тау жолдарымен
жорыққа шыққандар аз уақыт
болса да ерте тұру, от жағу,
қазан асып, ас әзірлеу, шатыр
тігу, жолға қамдану, жол қиындықтары
Табиғаты әсем, қолат – қолат сайлары аң – құсқа бай тарихи жерлер «Табиғат – олардың тағдыры», «Алтыннан да қымбат - атамекен», т.б. тақырыптарда танымдық телефильмдерге, бейнероликтерге сұранып тұрғаны аян. Табыс әкелер туризм саласын дамытуға шетелдіктер қызығатындай бай табиғатымыз да, бағалы аң –құстарымыз да, өткеннен сыр шертер тарихи орындарымыз да қызмет істейді.
Болашақта туризмге арнап қонақүйлер, балалар үшін демалыс лагері мен сауықтыру нысандары, сонымен қатар түрлі қызмет көрсету мекемелері қажет. Мұны елімізде 2007 – 2011 жылдарға арналған туризді дамыту бағдарламасы аясында осы ауданнан шыққан іскер азаматтардың демеушілігімен жүзеге асыру жоспары керек. Ал оқушылар үшін мәдени – танымдық кешендер, ұлттық салт – дәстүр тарихына арналған мұражай, ауданның өсімдіктер мен жануарлар дүниесінен хабар беретін қызықты орындар болса туристерді өзіне тартатыны сөзсіз.
Ал
экологиялық туризмнің
Туриз- тиімді әрі түсімді кәсіпкерлік. Бүкіл әлемдік туризм индустриясы өркендеп келеді. Біз де туристік бизнесті дамытудан пайда алуға тиіспіз. Өзімізде туризмді дамытудың бағдарламаыс жасалынды.
Туризмді дамытуға әлеумет бар. Әрқилы географиялық ландшафт, Жалаңаш, Алғабас, Торыайғыр өңірлеріндегі өте бай флора, фауна, ұлттық төлтума мәдениет осы индустрияны дамытудың алғышарттары болмақ.
2.3. Қазақстан Республикасының туризм жүйесінің дамуы қарастырылып, еліміздің халық шаруашылығы рөлі мен маңызы анықталған. Еліміздің экономикалық өсуіне бір бағыт болып саналатын туризм индустриясының дамуының тежелу себеп –салдары баяндалған.
Туризм тарихы ертеден басталады. Ол ХІХ ғасырдың аяғында пайда болып, осы қалпында қалыптасты. Қоғамдық қарым – қатынас пен техника мен технологиялық қарқынды даму кезеңінде – ХХ ғасырдың екінші жартысында туризм гүлдене дами түсті. Бүгінде туризм ірі капиталдарды және еңбек ресурстарының ауқымды бөлігін іске қосқан, әлемдік вальдық өнімнің 11 пайызына дейін орын алып отырған ірі әлемдік сала. Бұл жаһандану деңгейдегі салмақты саясат, үлкен ақша және ірі бизнес болып саналады. Туризм үш ең ірі экспорттық салалардың құрамына автомабиль жасау және мұнай өндіру өнеркәсібінен кейін енеді.Туризм өз кезегінде әлемдік шаруашылықтың ең қарқынды және өз шығынын өзі өтей алатын түрі болып саналады. Франция, Испания, Грекия, Түркия, Венгрия және Египет елдерінде туризм мемлекет бюджетіне өте үлкен кіріс кіргізетін негізгі экономиканың саласы болып табылады.
Егеменді
Қазақстан да туризмнің
«География және табиғат» журналы 22-26 беттер3/2005ж
Қазақстанның тур өнімдерінің қозғалысына әсер ететін туризм индустриясының дамуына және бұл мәселелерді қалыптастыру жөніндегі зерттеулер, сонымен қатар 1992 жылдан бері көптеген заңдар енгізілді. Қазақстанның қазіргі экономикасында туризм рөлі үздіксіз өсуде. Тек соңғы 2003 жылы елімізге келген туристер саны 229 014 адамды құрайды. Өкінішке орай, Қазақстанда туризм саласының әлі де тиімсіздеу екенін айта кетуге тиіспіз. Шығу туризмі бойынша қызмет көрсетілген туристердің жалпы саны – 44990. Бұны пайыз тұрғысынан қарасақ, шығу туризмі – 48% тең, ал келу туризмі тек 19% ғана көтерілген. Шығу және келу туризмінің арасында үлкен айырмашылық бар екенін сандар көрсетіп отыр, бұл Қазақстанда келу туризмін дамытудың қажеттілігін білдіреді.
Осы таңда Қазақстан Республикасында туризм индустриясын өркендету жөніндегі үлкен проблема туып отыр. Туризм саласы және жүйесі әлі қалыптаспаған кезде бүтін индустрия туралы не айтуға болады? Қоғам бұл мәселені айтып, жоғарғы денгейге дейін сұрақ көтеруге тиіс.
Осы заманғы
туризм индустриялды формасы
бар,ұлттық экономиканың
Қазақстан аумағында туризмнің барлық түрін дамытуға мүмкіндіктер бар. Бастауын б.д.д. үшінші мың жылдықтан алатын Ұлы Жібек жолының пайда болуы мен дамуы тарихи негіз болып табылады. Табиғи климаттық жағдайларына байланысты, Қазақстан рекреациялық ресурстарға, ерекше әсем табиғи ескерткіштерге бай және қазақ даласында ата – бабамыздан келе жатқан баға жетпес құнды мәдени мұралары да шексіз. Айтарлықтай туристік – ресурстық потенциялы, түрлі табиғи ортасы және жануарлар әлемі бай елдің экологиялық туризмдідамытуға үлкен мүмкіндік бар. Экотуризмнің дамуы республикадағы барлық табиғи- шаруашылық кешенінің дамуына, сонымен қатар, елдің әлеуметтік – экономикалық басты мақсаты тұрғындарды салауатты өмір сүру үшін қоршаған ортаның жақсы жағдайда болуын қамтамассыз етеді. Дәл осы уақытта шетелдерде туризмнің экстермалды және экзотикалық бір түрі болып есепте,летін ғарыштық туризм қарқындап дамып келеді. Қазақстан аумағында атақты «Байқоңыр» космодромы болғандықтан шетелдің ғарыштық мүмкіндіктерінен еш кем түспейді. Аталған туризм түріне дұрыс қарап, дамуына жағдай жасаса, Қазақстан өз байлығын көбейтіп, түскен пайданы экологиялық проблеммаларды шешуге және табиғатты қорғау шараларына жұмсар еді.
Қазақстан
тәуелсіздік алғанға дейін,
Нақ осы сәтте, Қазақстан Республикасында 713 туристік фирмалар мен агенттіктер жұмыс істейді. 2004 жылдың басынан 107,2 мың туристер мен экскурсанттарға қызмет көрсетілген. Бұл қызметтен кірген кіріс 1 млрд. 156,8 млн. теңгені құрай отырып, өткен жылмен салыстырғанда 1,6 есеге көбейген.1-сыбада Қазақстанға шетел туристерінің келуі және Қазақстан азаматтарының шетелге шығу динамикасы көрсетілген.
Шетел
туристерінің Қазақстанға келуі
және Қазақстан азаматтарының
Саны 2692590 2374021
229378 2274702
Жылы
Берілген сызбаға сәйкес, 2001 жылы Қазақстанға келген шетел туристерінің саны 2 692 590 адамды құрайды. Туристердің келуінің ең жоғарғы көрсеткіші 2002 жылы байқалды. Соңғы 2003 жылы шетел туристерінің біздің елге сапарының күрт төмендеп кеткенін байқаймыз. Осылайша, 2001 жылмен салыстырғанда 2002 жылы келген туристер саны 1 млн. адамға көбейген, ал өз кезегінде 2003 жылы 2002 жылмен салыстырғанда адам саны жарты миллионға кеміген. Мұндай көрсеткіштер 2001 жылы жалпы әлем практикасында туризм үшін қиын болғанын көрсетеді. АҚШ – тағы 11 – қыркүйекте болған лаңкестік әрекеттің салдары барлық әлемге, Азия аумағына, мұсылман елдеріне кіретін Қазақстанға да әсерін тигізеді. 2002 жылы, керісінше Қазақстанның туризм саласына жақсы болды, өйткені біздің елімізге келген туристердің ең көлемі 2005 жылы байқалды.Бұл әлеуметтік – экономикалық деңгейдің көтерілуімен және саяси жағдайдың бір қалыптылығымен байланысты.Қазақстанға туристердің келу санының көбеуі шетелдермен іскерлік қарым – қатынастың жоғарылауымен байланысты.Қазақстанның көрікті жерлерін, туристік обьектілерін шетелге кең түрде насихаттайтын жарнамалар да елімізде жоқ. Қазақстанның туризмі әлемнің көптеген елдерінде туристік өкілдіктер мен тур орталықтарға және әлемдік нарыққа қазақстандық тур өнімдерін енгізуге кең ауқымды жұмыстарға зәру.Амал не, бүкіл мұсылман жұртының екінші Меккесі аталған Қожа Ахмет Яссауи кесенесін, Маңғыстау, Атырау, Алтай, Жетісу мен Сыр өңіріндегі мыңдаған қорымдар мен тарихи ескерткіштерді әлемге таныта алмай отырғанымызға күйзелеміз.
Қазақстанда шетелге шыққысы келетіндердің саны жыл сайын арта түсуде. 2001 жылы 47% құрады. 2003 жылы бұл сан 48% көтерілді, яғни, кетушілер саны 2 374 021 адамды құрады. Мұндай динамика біздің азаматтардың жағдайының жақсарғанын көрсетеді. Олар өз елінің табиғи обьектілеріне емес, шетелдің тур өніміне қызығушылық танытады. Бұл өз кезегінде Қазақстанның инфрақұрлымының төмендігін, ал шетел қызмет көрсету деңгейінің жоғары дәрежеде екенін көрсетеді.
Қазақстандықтардың көп баратын шет мемлекеттері Қытай – 30 105 адам, Түркия – 21 682 адам, Германия – 11 736 адам, БАӘ - 5 465 адам, Литва – 2 879 адам, Тайланд – 1 759 адам, Франция – 1 420 адам, Египет 1 046 адам елдері болып табылады.
Нақ
осы сәтте Қазақстанның туризм
дамуының айтарлықтай
Осы мәселеде, біз, туризм жүйесін дамытуға арналған келесі критерийлер мен қызметтерді ұсынамыз.
- Мемлекет және үкімет тарапынан туризмнің дамуына көмек және демеу көрсетуді қамтамассыз ету.
- Осы мақстаттарға жету үшін заңда көрсетілген нормативті құқықтық базаны нығайту және тапсырманың орындалуын қатаң қадағалау.
- Аталған саланы ең жоғары дәрежеде қаржыландыру және материалдық –техникалық базаны көтеру.
- Туризмге инвеститция ағымынкөбейту үшін қаржы – несиелік жүйені күшейту.
- Туристік инфрақұрылымдарды халқаралық стандарттар дәрежесіне көтеру.
- Шетелдерде өкілеттіктер мен елшілер көмегімен еліміз туралы толық ақпараттармен қамтылған тур отталықтар ашу. Қазақстанның мәдени – тарихи, этнографиялық мұраларын, табиғат әсемдігін танытатын БАҚ – та, INTERNET – те кеңінен жарнамалар беріп, кеңінен насихаттау.
- Болашақта Қазақстан туризмінің сәтті дамуына кепіл болатын жоғары, білікті, кәсіби шебе маман даярлау.
- Осы заманғы – бәсекеге қабілетті туризм индустриясын қалыптастыру үшін ұйымдастырушылық және инноватциялық негіздерді дамыту.
- Экономиканың негізгі секторы ретінде елдің туристік имиджін қалыптастыру.
Осы таңда
Қазақстан туризм индустриясы
қалыптасу кезеңінде
Қазақстан
туризмінің дамуы, оның жеке
индустрия болып қалыптасуы
Сонымен, мемлекеттік сауатты саясаты, туризм дамуының жаңа стартегиясы еліміздің экономикалық өсуі мен өркендеуінің кепілі болып табылады.
ІІ.4. Мектеп географиясының құрылымы мен мазмұнын оқытуда жеке тұлғаның қабілеттерін дамытуға көңіл бөледі. Ол оқыту кезінде тұлғаның ғылыми және қолданбалы білімді қабылдау, түсіну қабілеттерін есепке алып талап етеді. Географияны оқыту оқушыға белгілі бір білім қорын берумен қатар оқулықтармен оқытудың жаңа формаларының көмегімен оның ізденушілік, зеріттеушілік, өз бетінше жұмыс жасау дағдыларында қалыптастыруды көздейді. Қазіргі таңда білім беру нәтижесі болып тек оның мөлшері ғана емес, сонымен қатар алған білімді тәжірибе жүзінде пайдалану, жеке басының қабілеттерін дамыту мақсатында қолдана білу мүмкіндігі де есептеледі.
География және табиғат» журналы 46-47 беттер2/2006ж
Мектеп
географиясын дамыту
Қазіргі таңда сағат санының қысқаруына байланысты оқытудың әдісі, тәсілі жән формалары тиімділік, қорытынды нәтиже алу бағытында жүргізілуі қажет. Бұл жағдайда тәжірибеге педогогикалық технологияның жеке тұлғаға бағытталуын енгізу уақыт талабына айналып отыр.
Көптеген ғылымдардың зеріттеулері жеке тұлғаны дамытудағы маңызды бағыт, ол тұлғаның жеке ерекшеліктеріне көңіл бөлу. Бірақ, қазіргі мектептерде бұл жұмыс оқушылардың сыныптағы санының көп болуымен қиындап отыр. Сондықтан, бұл бағыттағы жұмыстардың басым көпшілігі, оқушылардың жас және жеке бас ерекшеліктерінен ескере отырып сыныптан тыс жұмыстарда жүзеге асырылады.
Өлкетану
жке тұлғаны тәрдиелеуде
1. Өлкетанудың білім беру және тәрбиелеу маңызын анықтау.
2.Өлкетанудың
дәстүрлі аспектілерін жаңарту,
3. Туристік - өлкетану
жұмыстарындағы зеріттеушілік
ІІ.5. Қазақстан Республикасы дамыған бәсекеге қабілетті 50 ел қатарына ену туралы алдына мақсат қойған тарихи кезеңде «Қазақстан Республикасының географиялық» курсын өткенде, қазіргі уақытта өзгеріп жатқан Қазақстанның әлеуметтік – экономикалық мәселелері бойынша оқу материалы толықтырылып, әлемдік білім қорына Қазақстан географиясына не қосылды, қандай жаңас технологиялық жаңалық ашылды, ғалымдарымыздың мақтан тұтатын еңбектері қайсы, міне, осы мәселелердің төңірегінде әдістемелік ізденістер жасалып, нәтижесі оқу үрдісінде көрініс тапқаны дұрыс. Ұлт жанды ел азаматтарын тәрбиелеуде өлкетену ұстанымы – географияны оқытуды өмірімен жақындастыруға қолдау көрсететін маңызды ұстанымдардың бірі.
Жалпы
орта білім беретін
Курстың
осында құрлымдық негізінде
Оқытудағы
өлкетану ұстанымы оқушыларғас
географиялық білімдерін өз
Мұндай
курс құрылысы оқушылардың
Мұндай курс құрлысы оқшылардың пәнге қызығушылығын дамытады.
Өлкетану ұстанымын жүзеге асыру – төл оқулықтың маңызды қызметі, міндеті.
Соңғы 10-15 жылда өз облысының (туған өлке) географиясы зеріттеу «Қазақстан Республикасы географиясы» курсының жүйесіне мықтап енді. Бұл бөлік курстың құрамдас бөлігіне айналады және педогогтық қауым арасында кеңінен танылуда.Курс бойынша және ОЭК жаңа тұжырымдамасында өлкетану мәселесі мектеп географиясы территориясындағы белгілі жетістік ретінде қарстырылады.

- География Сингапура
- География табакокурения
- География тайланда
- География Тверской области
- География тепловой электроэнергетики России
- География транспортного машиностроения России
- География трудовых ресурсов
- География пляжного туризма Египта
- География промышленности и транспорта
- География размещения отраслей химической промышленности России: современное состояние развития
- География растениеводства Российской Федерации
- География рекреации и туризма Дальневосточного Федерального Округа
- География рекреационных условий и ресурсов Северного Кавказа
- География рынка труда в Украине