Информатика пәнін оқытуда қайталау сабағының маңыздылығы

                                             Жоспар:

1. Кіріспе
2. Теориялық бөлім
1. Информатиканы оқыту әдістемесі пәні туралы түсінік
2. Сабақ түрлері және оның құрылымы
3. Қайталау сабағы
3. Тәжірибелік бөлім
1. Информатика пәнін оқытуда қайталау сабағының маңыздылығы
2. Қайталау сабақтарының жоспары
4. Қорытынды
5. Пайдаланылған әдебиеттер

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                               

                                 Кіріспе

                  

«Информатика» пәні қоршаған ортаны талдауға жүйелі-ақпараттық тәсілін қалыптастыратын; ақпараттық процестерді, сонымен қатар ақпаратты түрлендіру, тасымалдау, сақтау, қолдану әдістерін зерттейтін ақпараттық технологияларды қолданумен байланысты адамның практикалық іс-әрекетінің дамып және кеңейіп келе жатқан ғылыми білімнің іргелі салаларының бірі болып табылады.

Информатиканы оқытудағы негізгі мақсат – оқушылардың ақпаратты түрлендіру, тасымалдау, сақтау және қолдану процестері жайлы мағлұматты жан-жақты, әрі саналы түрде меңгеруін қамтамасыз ету және соның негізінде әлемдік бейнені қалыптастырудағы ақпараттық үрдістердің мәнін ашу, АКТ-ның қазіргі ақпараттық қоғам дамуындағы рөлін көрсету, АКТ құралдарын өздерінің оқу әрекетінде, кейінірек бағдарлы бағытта саналы, әрі тиімді түрде қолдану дағдыларын қалыптастыру болып табылады.

Информатиканы оқытуға қойылатын мақсаттар: білім беру, дамытушылық, тәрбиелік, практикалық.

Мектепте Информатиканы оқытудың білім беру мақсаты: әрбір оқушыға информатика ғылымының негіздері туралы алғашқы білім беру, сонымен бірге түрлендіру процестері туралы түсінік, ақпаратты тасымалдау мен пайдалану негізінде - оқушыларға дүниенің қазіргі ғылыми көрінісін құрастырудағы ақпараттық процестердің  мәнін, сонымен қатар ақпараттық технология мен есептеуіш техниканың қазіргі қоғам дамуындағы ролін ашу.

Мектепте информатиканы оқытудың дамытушылық мақсаты: оқушыларға білім бере отырып жеке тұлғалық қабілеттіліктерін ескеріп дамыту қажет. Бұл қабілеттіліктер психолгия саласымен байланысты болады.  Мектептегі Информатиканы оқытудың практикалық мақсаты: оқушылардың технологиялық және еңбекке дайындығына үлес қосу, олардың мектеп бітіргеннен кейін еңбек етуіне дайындығын қамтамасыз ететін білім, білік және дағдылармен қаруландыру.

Информатиканы  оқытудың практикалық  мақсаты сонымен  қатар оқушыларды компьютерлік техниканы сауатты пайдалануға және басқа да ақпараттық, коммуникациялық технологияларды тұрмыста, күнделікті өмірде пайдалануға дайындауды да қарастырады.

Мектептегі  Информатиканы оқытудың тәрбиелік  мақсаты: информатиканы жаңа сапалы деңгейде оқып-үйренуде ой еңбегінің мәдениеті және өзінің жұмысын жоспарлай алу, оны ұтымды орындау,  іс-әрекетінің алғашқы жоспарын оның орындалуымен салыстыра білу сияқты жалпы тұлғалық қасиеттерін қалыптастыруға негізделген.

«Информатика» оқу пәнінің міндеттері:

• әлемдік бейнені қалыптастыруда, қоғамдағы ақпарат пен ақпараттық процестердің мәнін айқындайтын информатиканың  білімдерін меңгерту;
• мектеп пәндерін оқытуда ақпараттық-коммуникациялық технология құралдарын қолдана отырып, ақпараттық модельдерді нақтылы обьектілермен процестерді түрлендіру, талдау және оны қолдана білу дағдыларын игерту;
• түрлі мектеп пәндерін оқытуда ақпараттық-коммуникациялық технология құралдары мен информатиканы оқыту әдістерін оқушының өзіндік танымдық іс-әрекетін және шығармашылық қабілетін дамыту.

«Информатиканы» оқыту мазмұны оқушылардың информатика бойынша білімдерінің қажетті деңгейіне жетуіне және кәсіптік оқытуды жалғастыруға бағытталуы. Курстың негізін құрайтын ұғымдар «ақпараттық процесс» болса, ал оның іргелі ұғымы – «ақпарат» болып табылады. Құрылымға бірыңғай бапты қолдану курстың мазмұнын нормативті құжаттарда көрініс тапқаны үшін ғана оқытылатын жеке-жеке дидактикалық бірліктер ретінде емес, жалпы мәдени сипаттағы дамушы, іргелі біртұтас пән ретінде көрсетуге мүмкіндік береді.

Курс мазмұнына адамның жалпы мәдениетіне, сонымен қатар білімді жалғастыруына анағұрлым іргелі, әрі маңызды болып табылатын қоршаған шынайы өмірге деген қазіргі заманғы ғылыми түсініктерге сәйкес келетін фактілер, теориялар, қағидалар және тәсілдер енуі керек. Сонымен қатар бағдарламада ғаламдық ақпараттық қоғам жағдайында өмір сүретін кез келген адам сауатты болуы тиіс және пәнді оқытудың инвариантты бөлігін құрайтын ұғымдар мен дидактикалық бірліктер сипатталуы керек.

Информатика курсының ұғымдарын іріктеу негізіне келесі талаптар қойылған: жүйелілік, тұтастық, пәндік саланың толықтығы, логикалық түрде жүйеленуі, минималды жеткіліктілігі, сабақтастығы, әдістемелік сәйкестілігі, иерархиялығы, аксиоматикалығы, көз жетерлігі, айқындығы.

Информатика курсы  ұғымдарының қалыптасуының бірізділігін оқу материалының тұтас ұғымдық құрылымын теориялық жағынан байытып, реттей отырып, ұғымдарды біртіндеп дамытуы, курстың себеп-салдар байланысын ескеріп, түрлі табиғат жүйелеріндегі ақпараттық процестердің тұтастығына ерекше көңіл аударуы және оқу материалын теориялық жағынан дамытуды  негіздеуден бастауға мүмкіндік беруі керек.

Информатика ғылым ретінде ХХ ғасырдың ортасында пайда болды. «Информатика» термині 60-жылдардың ортасында деректерді өңдеу процесін автоматтандыру туралы ғылым ретінде «Информация» және «Автоматика» сөздерінен пайда болған. Сондықтан оны көздеген мақсатқа компьютердің көмегімен қол жету үшін қолданылады.

Кез келген пән  сияқты информатика да ақпараттарды оқып білудің жалпы пәні ретінде  біріктірілетін әртүрлі пәндер жиынтығын ұсынады. Оған жататындар:

• ақпараттар технологиясы;
• кибернетика;
• жасанды интеллект;
• программалау;
• ақпараттарды қолдау және т.б.

адамдар әрқашан  өз еңбектерін жетілдіруге тырысты. Ол үшін олар әртүрлі механизмдер  мен машиналар ойлап тапты. Бұл құраладар ой еңбегін емес дене еңбегін жеңілдетті. Қазіргі уақытта дене еңбегімен қатар ой еңбегімен айналасытындардың саны күрт артуда. Адам өзіне көмекші құрал ретінде ақпараттармен жұмыс істей алатын сақтау, өңдеу, жылдам іздеу жіне алмастыру жүргізілетін компьютерлерді ойлап тапты.

«Компьютер  – ақпаратты өңдеу құралы»  тақырыбының мазмұнын ашуда оқушылар информатиканың іргелі ұғымдары аумағы бойынша өз білімдерін тереңдетеді  және жүйелейді. Оқыту АКТ-мен толық  жабдықталған жағдайда, яғни компьютерлерден өзге әр түрлі перифериялық құрылғылары бар, соның ішінде процестерді визуализациялау, компьютерді басқаратын әр түрлі құрылғылары оқыту бар ортада жүзеге асатын болса, онда оқытудың тиімділігі артады. Бұл бөлімнің мазмұны инварианттықтың жоғары дәрежесіне ие. Есепті шығару негізінде, соның ішінде алгоритмдік тілдерді қолдану арқылы жүйелік және алгоритмдік ойлаудың дамуы жалғасады. Бұл іс-әрекеттің тікелей жалғасы практикалық жұмыс болып табылады.

Информатиканы оқытуда ақпараттық-коммуникациялық  технологиялар және сандық білім беру ресурстары білім беру, дидактика және танымдық сипаттағы құралдар ретінде пайдаланылады. Оқу бағдарламасында оқушыларды ақпараттық орта құру бойынша ақпараттық саясатты жүргізу қажеттілігіне, сонымен қатар адамзаттың орнықты дамуын және «өмір бойы білім алу» мәселелерін шешу қажеттіліктеріне сендіретін оқытудың іс-әрекеттік және құзырлылық көзқарастары ерекше орын алады.

Аталған пәнді  оқып үйрену келесі біліктіліктердің одан әрі дамуына көмектеседі:

• ақпаратты жүйелі түрде талдау,
• әр түрлі дереккөздерден ақпарат іздеу,
• өз ойлары мен көзқарастарын жеткізе білу,
• модельдеу,
• болжау,
• өзіндік және ұжымдық іс-әрекеттерді ұйымдастыру.

Қазақстанның  ақпараттық қоғамының дамуымен мектеп информатикасы пәнінің мазмұнына  келесі ұғымдар мен терминдер енгізілді: ақпарат, ақпараттық процесстер, ақпараттық модельдеу, ақпараттық мәдениет, ақпараттық ресурстар, алгоритм, орындаушы, программа, операциялық жүйе, программалық жабдық, аппараттық жабдық, ақпараттық-коммуникациялық технология және т.б.

 

 

 

 

 

 

 

 

                 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                     

 

 

        

 

 

 

             Информатиканы оқыту әдістемесі пәні туралы түсінік         

 Информатиканы оқу пәні ретінде бұрынғы КСРО барлық типтегі орта мектептеріне 1985 жылдың 1 – қыркүйегінен бастап енгізілді. Жаңа оқу пәні «Информатика және есептеуіш техника негіздері» деп аталады. Жалпы білім беру мектебінде бұл пән екі жоғарғы сыныпта (ол уақытта IX және X сыныптар) оқытылады. Информатика саласынан жалпы білім беру мектептерінің оқу жоспарына біртіндеп енуі бұрынырақ басталып, бұл үрдіс оқушыларды бағдарламалау және кибернетика элементтеріне оқыту тәжірибелерінен бастама алған еді.

ЭЕМ және бағдарламалауды  орта мектепке енгізудің негізгі  кезеңдері:

-      XX ғасырдың 50 – жж. басындағы алғашқы ЭЕМ пайда болуы;

-      математиканы тереңдетіп оқитын мектептерді бағдарламалау бойынша мамандандыру;

-      оқушыларды кибернетика элементтеріне оқыту;

-      арнаулы факультативті курыстар енгізу;

-      оқу - өндірістік комбинаттар (ОӨК) базасында мамандандыру;

-      жалпы білім беру тұрғысын дамыту;

-      көпшіліктің қолданылуына арналған ЭЕМ пайда болуы.

Алғашқы электронды есептеуші машиналары (ЭЕМ) біздің елде XX ғасырдың 50 – жж. басында пайда  болды. Олармен қатар адам қызметінің жаңа саласы – ЭЕМ үшін бағдарламалау қарқынды дами бастады. Осылайша, алғашқы ЭЕМ ғылыми – зерттеу мекемелері мен ірі жоо – дың орталықтарында пайда болғаннан кейін, аса қызығушылық танытқан мамандар мен оқушылар ЭЕМ арналған бағдарламалаудың бастамаларын оқуға ниеттенген шәкірттер тобын құрды. Мысалы, алғашқы мектептік информатиканы енгізуді ұйымдастырушы, КСРО Ғылым Академиясының академигі А.П. Ершов (1931–1988) Академқалашыққа тиісті есептеуіш техникасының базасында Новосибирскінің бір қатар мектептерінде осындай топтарға жетекшілік етті.

Орта мектеп оқушыларға бағытталған бағдарламалау  курсы бойынша алғашқы ресми  оқу бағдарламаларын жасауға 1960 – жж. басындағы орта білім беру базасындағы есептеуіш – бағдарламалаушылардың  кәсіптік даярлығын қарастыратын математикалық мамандандырылған мектептердің ашылуы себепші болды. Мысалы: Мәскеудегі Первомай ауданының №425 мектебінің есептеуіш – бағдарламалаушы сыныптары, мұнда Кешендік автоматизациялаудың ғылыми – зерттеу орталық институты бірлесіп шеф – кәсіпорын ролін атқарады. Мамандандырылған мектеп желілердің дамуы бағдарламалау саласына игі әсерін тигізді – оқушыларға бағдарламалауды оқыту мәселелеріне арналған мақалалар мен әдістемелік әзірлемелері жарияланды. Бұл жылдары А.Л. Брудно, С.И. Шварцбурдтің математикалық мамандандырлған мектептерге арналған арнаулы оқулықтар, материалдар жоғарғы әдістемелік деңгейде жазылып, кеңінен таратылды.

Мектептік информатиканың негіздерінің келешегі зор мазмұнды - әдістемелік саласы оқушыларды кибернетика  элементтеріне оқыту бойынша  тәжірбиелер жүргізуге байланысты 1960 – жж. басынан бастап дамыды. Бұл зерттеу бағытын 1961 жылы В.С. Леднев көтерді. Кейін кибернетика негіздерін орта мектеп курсына енгізу бойынша жаңа ғылыми - әдістемелік зерттеулер бағытына В.С. Леднев шәкірті А.А. Кузнецов та белсенді араласып, орта білім берудегі кибернетика негіздерінің политехникалық маңызы туралы жүйелі аргументтер келтірілді.

1966 жылдан бастап  оқушылардың жан–жақты қызығушылықтары  мен қабілеттерін дамыту және  білімдерін тереңдету мақсатында  оқу жұмысының жаңа формасы ретінде «Бағдарламалау», «Есептеуіштік математика» және «Векторлық кеңістіктер және сызықты бағдарламалау» факультативтік курстары бір қатар орта білім беру мектептеріне енгізілді. Мұндай арнаулы факультативтік курстар аясында ЭЕМ және кибернетика үшін бағдарламалау элементтерін оқытудың мазмұны мен әдістерін әзірлеумен байланысты негізгі әдістемелік мәселелер И.Н. Антипов, В.М. Моназов, В.С. Леднев, А.А. Кузнецов, В.Н. Касаткимн және М.П. Лапчиктің еңбектерінен өз шешімін тапты.

1970 – жж. басында мектеп және оқу - өндірістік комбинат аралық жүйелерінің дамуы аясында мектептің жоғарғы сынып оқушыларын есептеуіштік техниканы қолдану саласындағы кәсіптік даярлық курстарында оқыту қолға алынып, аз уақыт ішінде бүкіл елде қалалық, аудандық мектеп және оқу - өндірістік комбинат аралық жүйелердегі есептеуіштік техниканы қолдану саласындағы кәсіптік даярлық курстары ашыла бастады.        

1960 – 1970жж. микропроцессорларды  өндіру игерілгенен кейін ЭЕМ  парк құрлымын түпкілікті өзгерісіне  әкелді. Отандық есептеуіш техника дамуының жаңа кезеңі мектепке ЭЕМ және бағдарламалау негіздерін енгізу мәселесі бойынша көптеген зерттеулердің жүргізілуіне себепкер болды.

Әдіс (гректің metodos - қандай да бір нәрсеге жол сөзінен шыққан) мақсатқа жету тәсілі дегенді білдіреді.

         Оқу пәнінің әдістемесі - белгілі бір оқу пәні бойынша оқыту теориясы болып табылады.

1985 жылы орта  мектепке жалпы бiлiм беретiн «Информатика және есептеуіш техника негіздерін» жеке пән ретiнде енгізілуіне байланысты -   информатиканы оқыту  әдістемесі деп аталатын педагогика ғылымының жаңа саласы пайда болды. ИОӘ орта мектеп  (лицей, гимназия) оқушыларына информатиканы оқыту мазмұны, әдістері, құралдары және оқыту түрлері мәселелерімен айналысады.  ИОӘ - информатиканы оқыту процесiнiң заңдылықтарын қарастыратын педагогиканың бөлiмi. Әдістеме жалпы және жекеше болып бөлінеді. «Информатиканы оқыту әдістемесі» пәнін оқытудың мақсаты:

• студенттерді жалпы білім беретін орта мектептердегі информатиканы үздіксіз оқытудың көп сатылы тұжырымдамасымен таныстыру;
• мектеп «Информатика» курсын әр түрлі жағдайларда техникалық және программалық-әдістемелік жабдықтаулардың көмегімен шығармашылықпен оқыту үшін болашақ информатика мұғалімдерін білім, біліктілік және дағдымен қаруландыру;
• болашақ информатика мұғалімдерін информатика саласы бойынша әр түрлі сыныптан тыс жұмыстардың түрлері ұйымдастыру мен өткізуге дайындау;
• студенттерді өз бетінше сабақ және тақырып жоспарын, әдістемесін, сабақ конспектісін жасауға үйрету.

Информатиканы оқыту үрдісінде әдістерді қолдану сабақтың  типологиясына байланысты болады.

Оқыту әдістері - мұғалімнің оқушыға жаңа білім, білік пен дағдыларды меңгертуге, сонымен қатар олардың дүниетанымын қалыптастыруға және танымдық күштерін дамытуға қол жеткізуге мүмкіндік беретін жұмыстың әдіс-тәсілі.

          Оқыту әдістері әр алуан және  жыл сайын кемелденіп жетіліп  тұрады, себебі оқыту процесі  ұдайы дамып,оқытудың жаңа құралдары  қолданылады, қоғамымыздың дамуына  сәйкес оқушылардың да өркендеу  деңгейі жоғарылайды. Сондықтан  әдістерін ұдайы жүйелеу және сараптау қажеттігі туады.

         Әдістерді сараптау салыстырмалы  сипатта болады, өйткені іс жүзінде  әдістер өзара бірлікте, комплексті  түрде қолданылады.

        Практикалық мақсаттарға сараптау қолайлы, бірақ оқушылардың

танымдық қасиеттерінің сипатын толық қамти алмайды. Оқушылардың танымдық қызметтерінің дербестік дәрежесіне қарай, оқыту әдістерін сараптай отырып, М.Н. Скаткин мен И.Я. Лернер оларды: 1) түсіндірме-иллюстрациялық немесе информациялық-нұсқау; 2) қайта жаңғырту; 3) проблемалап баяндау; 4) эвристикалық немесе ішінара іздену; 5) зерттеу әдістерін айырып көрсетеді.

 

 

 

                 Бастауыш сыныпта информатика пәнін оқыту

Мектеп информатикасының бастауыш курсы ақпараттың алғашқы  ұғымынан адамның табиғатпен өзара  қатысы туралы білімдерін біріктіретін оқытушылардың ақпараттық мәдениетін қалыптастыратын курсқа айналады.

«Қазақстан  Республикасының білім беру жүйесін 2015 жылға дейін дамыту» тұжырымдамасының негізгі бағыттарының бірі – 12 жылдық білім беруге көшу. Ал 12 жылдық білім беру жүйесіне көшудің негізгі міндеттерінің бірі 2-сыныптан бастап информатика пәнін енгізу. Сондықтан аталған нормативтік құжаттарды іске асыру барысында 12 жылдық білім беру жүйесіне көшудің нормативтік құжаттары дайындалу үстінде. Оның ішінде негізгі құжаттар қатарына информатика пәнін 2-12 сыныптарда оқытудың мемлекеттік білім стандарты мен оған сәйкес құжаттары әзірленуде.

Білім беру мазмұнында информатика негіздері мен шет  тілін ерте жастан бастап оқыту мен  тәрбиелеудің негізгі бағыттары көрсетіліп белгіленген. Сондықтан, заман талабына сай информатиканы бастауыш мектептерден бастап алғашқы дайындық курсы ретінде ендірудің қажеттілігі бүгінгі күнгі педагогика саласындағы іргелі тың мәселелердің бірі болып отыр. Соңғы уақытта информатика пәнін қай сыныптан оқыту дұрыс – деген сұрақтарға пікірталас да аз емес. Міне осының негізінде информатика пәнін бастауыш сыныптан бастап оқыту практика жүзінде тиімділігін дәлелдеді. Балаларды ақпараттық қоғамда өмір сүруге дайындау үшін оларды ойша ойлауға, талдау жасай білуге, коммуникативтік дағдыларын дамытуға, ақпараттық сауаттылық пен ақпараттық мәдениеттілікке тәрбиелеу қажет. Баланың психологиялық және физиологиялық жас ерекшеліктері бойынша да есте есте сақтау қабілеті, қызығушылығы, ой-өрісінің дамуы, машықтылығы, танып білуге деген талпынысы, оқуға деген құлшынысы да дәл осы кезде(5-11 жаста) өте жоғары болады.

Жаңа ақпараттық технологияның  жылдан-жылға кең құлаш жайып  дамуы адам қызметінің барлық салаларына енуіне орай, жас ұрпақты компьютерлік техниканы пайдалану үшін даярлауда, олардың компьютерге деген оң көзқарасын қалыптастырумен қатар, оқушылардың сыныпта және сыныптан тыс оқу қызметін компьютер арқылы ұйымдастыру қазіргі уақыттың көкейкесті мәселесіне айналды. Бастауыш білім беру жүйесінде басты мақсат – әрбір оқушыны информатика ғылымының алғашқы фундаментальды білім негіздерімен таныстыру, өз бетімен жұмысын арттыру мен шығармашылық қабілеттерін дамытуда жаңа ақпараттық технологияны пайдалану және оның тиімді әдістемесін ұсыну. Сонымен қатар, оларды информатика пәнін мектепте оқытатын басқа пәндермен үйлестіре отырып түпкілікті және саналы түрде меңгеруге қажетті дағдылармен қамтамасыз ету болып табылады.  

Информатика пәні 1-сыныптан бастап оқытылғанымен, оны әр түрлі әдістермен оқытып, осы пәнге деген қызығушылығын арттыратын түрлі оқыту бағдарламалары, әсіресе қазақ мектептері үшін өте тапшы. Сондықтан бастауыш сынып оқушыларына информатика сабағын жүргізудің тиімді жолдарын қарастырып, оны нақты материалдармен теориялық және практикалық жағынан байыта түсу бүгінгі күннің өзекті мәселесі. Теориялық зерттеулер мен практикалық эксперимент нәтижелері бүгінгі таңда мектептегі информатика пәнінің бірнеше кезеңге бөліп оқытылғаны жөн екені дәлелденіп отыр.

Бірінші кезең – пропедевтикалық. Бұл кезеңде, төменгі сынып оқушыларын компьютермен алғаш таныстыру өтеді, қарапайым компьютерлік ойындар мен жаттығулар программаларын қолдану арқылы оқушыларда ақпараттық мәдениеттің алғашқы элементтері қалыптасады.

Екінші кезең  – базалық курс, информатика пәні бойынша оқушылар дайындығының жалпы білім деңгейімен қамтамасыз етеді. Бұл кезеңде оқушылар ақпараттық-технология құралдары мен әдістерін меңгеріп, компьютерді қолдана білу біліктілігі қалыптасады.

Үшінші кезең  – информатика саласы бойынша  көлемі мен мазмұны жағынан сараланған бағдарлы оқу бағдарламалары бойынша, қызығушылықтары мен бағыттарына қараай кәсіптік даярлыққа дейін білімдерін жалғастырады.

Информатика пәнін  бастауыш сыныптан бастап енгізудің  негізгі мақсаты: оқушылардың логикалық  ойлау қабілеттерін ерте бастан бастап қалыптастыру, ғылым мен техниканы толық меңгерген жеке тұлға тәрбиелеу. Информатика пәнінің пропедевтикалық курсын бастауыш сыныптан бастап оқытуға болатындығы және оның тиімділігі дүниежүзілік тәрбие негізінде дәлелденіп отыр. Ғалымдардың, практик- мұғалімдердің пікірінше, бұл курсты бастауыш сыныптарда оқытуға негіз болатын факторлар мыналар:

• бастауыш мектеп оқушысын ақпараттық қоғамға бейімдеу, ақпараттық ойлау қабілетін дамыту;
• бастауыш мектеп оқушыларын әлемдік ақпараттық білім кеңістігіне даярлау;

Ресей ғалымдарының соңғы зерттеулеріне сүйенсек, бастауыш сыныптағы информатиканың пропедевтикалық  курсының негізгі бағыттары:

1.Қолданушылық. Бұл бағытта оқушылар компьютермен алғаш танысып, оқу, ойындық және бастауыштағы пәндер мазмұнына құралған жаттықтырушы бағдарламалар негізінде компьютерлік сауаттылықтар қалыптасады. Осы бағытта қолданушылардың пікірінше, баланың компьютерлік сауаттылықты меңгеруі – бұл сабақта және сабақтан тыс кезде компьютерді өз қажетіне қарай еркін пайдалана білуі, сондай-ақ техникаға сауатты, ұқыпты қарауы. Қолданушылық бағыттағы пропедевтикалық информатиканы меңгеру нәтижесінде оқушыларға төмендегідей білім мен іскерліктер қалыптасуы тиіс:

- оқу, ойын программаларымен жұмыс істей білу;

- программамен жұмыс істеу кезінде бағдарламалық құжаттарды пайдалану;

- программамен жұмыс істеуге машықтану, программаны енгізу, керектісін табу, өз бетімен еркін жұмыс жасау;

2.Ақпаратты-логикалық. Бұл бағыт бойынша оқыту біріншіден, оқушылардың қоршаған ортаның элементтерін танып, оларды ажырата білу қабілеттерін дамытса, екіншіден ойлау, есте сақтау қабілеттерімен қатар бақағыштығын, зейінін, берілген тапсырманы орындаудың оңтайлы, тиімді жолын таба білу қабілетінің дамуына әсері мол. Баланың алгоритмдік ойлау қабілетін ерте жастан қалыптастыру қажеттілігі өзінен-өзі туындайды.

3.Шығармашылық. Бұл бағыт бойынша оқытудың жаңаша әдіс-тәсілдерін қолдану арқылы баланың кішкентай кезінен дүниеге өзіндік көзқарасының қалыптасуы мен дамуына жол ашу, үздіксіз білім алуға дайындаудың тиімді жолдарын іздестіру. Басты мақсаты – оқушы зерттеуші есебінде ұжымдық жобаны жасақтауға және оны іске асыруға қатысады.

4.Дәстүрлі  курсқа информатика элементтерін  қосу. Бастауыш мектепте компьютерді пайдаланған уақытта санитарлық-гигеналық талаптарға зор мән беріп, компьютерлік сынып ережелерін естен шығармауымыз керек. Қорыта айтқанда, бастауыш сыныпқа «Информатика» пәнін оқыту бүгінгі күннің ғана талабы емес, ол сол пәнге деген қажеттілік, сол себепті бұл пәнді бастауыш сынып бағдарламасына енгізуді болашақ еншісіне қалдырмай осы сәттен бастап қарқынды түрде қолға алуымыз қажет. Компьютер және ақпараттық технологиялар арқылы жасалып жатқан оқыту процесі оқушының жаңаша ойлау қабілетін қалыптастырып, оларды жүйелік байланыстар мен заңдылықтарды табуға итеріп, нәтижесінде оқу-тәрбие үрдісінің жаңаша қалыптасуына жол ашу керек.

                 

 

 

                   Сабақ түрлері және оның құрылымы

Сабақ – бұл жастары шамалас, құрамы тұрақты оқушы топтарымен оқытуды ұйымдастыру формасы, тұрақты кесте және бәріне ортақ оқыту бағдарламасымен сабақ өткізу. Бұл формада оқу – тәрбие процесінің барлық компоненттері – мақсат, мазмұн, құралдары, әдістері, ұйымдастыру және басқару қызметі және оның барлық дидактикалық элементтері қарастырылады. Біртұтас дидактикалық жүйе ретіндегі оқыту процесіндегі сабақтың мәні мен мақсаты мұғалім мен оқушының ұжымдық – жекелей өзара қарым – қатынасына алып келеді, соның нәтижесінде оқушылар білім, білік және дағдыны иемденеді, олардың қабілеттері, қызмет тәжірибесі, араласуы мен көзқарастары дамиды, сонымен қатар, бір жағынан, тұтастай алғанда оқытуды қозғаушы форма түрінде, екінші жағынан, оқытудың заңдылықтары мен принциптерінен туындайтын, мұғалімнің сабақты өткізуді ұйымдастыруына қойылатын негізгі талаптарымен анықталатын оқытуды ұйымдастыру формасы түрінде анықталады. Мұғалім оларды басшылыққа ала отырып, сабақты оқыту процесінде оқушылардың тұрақты құрамымен мектептің күнделікті нақты жағдайында шешілуге тиісті дидактикалық міндеттердің (білім беру,тәрбие,даму)жүйесі ретінде дайындайды.

Мектепте сабақ  сынып – сабақ жүйесі бойынша  жүргізіледі. Бұл жүйе чех педагогы  Я.А. Коменскийдің (1592-1670) еңбектерінен бастау алады. Оның белгілеріне:

1) оқу топтарының  тұрақты құрылымы;

2) әр сыныптың  оқу мазмұны; 

3) оқу сабақтарының бекітілген кестесі;

4) жеке немесе  ұжымдық оқыту; 

5) мұғалімнің  жетекшілік және ұйымдастырушылық  ролі;

6) оқушы білімін  жүйелі тексеру және бағалау  жатады.

Бүгінгі күні сабақ  – білім беру мен оқушы іс - әрекетін ұйымдастырудың негізгі формасы  ретінде бірнеше қасиеттерімен ерекшеленеді. Олардың бірі – сабақтың құндылығы. Сабақтың құндылығы оқушыларға білім берудің, тәрбиелеудің және дамытудың ұйымдастырушылық формасы болуымен қатар, мұғалім мен оқушы іс - әрекетін біріктіруге мүмкіндік береді. 

Кез – келген сабақ оқытудың дидактикалық міндеттерін шешуіне, оқыту әдістеріне, оқу материалының мазмұнына, оқушылардың іс - әрекетін басқару түрлеріне қарай ұйымдастырылады. Мысалы, бастауыш сыныптарда оқушылардың іс - әрекетін түрлендірііп, ауыстырып отырған тиімді болса, жоғары сыныптарда керісінше, іс - әрекеттің жүйелілігі, олардың қайталау мақсатында ұйымдастырылғаны дұрыс. Бұл оқу сапасына әсер етеді.

Оқу сапасы оқытудың түрлі әдістерін байланыстырып, оларды сабақта тиімді қолдануда көрінеді. Сабақта тиімді әдістерді дұрыс қолдану оқушылардың ақыл – ойының дамуына, шығармашылық ойлауына бағыт береді. 

Оқыту әдістерін  қолдануда, а) оқу материалының мазмұны; ә) оқытудың дидактикалық мақсаты; б) оқушылардың  білім деңгейі; в) мұғалімнің шеберлігі  сияқты психологиялық-педагогикалық факторлар ескеріледі. Аталған факторлар оқыту әдістерін тиімділігіне таңдап алу мен оны іс жүзінде қолданудың ғылыми – теориялық негізін қалайды. 
Осы орайда Л.Н. Толстойдың «... мұғалімнің өзі неғұрлым көп оқитын болса, әр сабақта жан – жақты ойластырса және оны оқушының шама – шарқымен салыстыратын болса, оқушының ой - өрісін көбірек қадағалайтын болса, жауаптар мен сұрақтар беруге көбірек шақыратын болса, онда оқушыға оқу соғұрлым жеңіл соғады» - деген пікірі әлі де мәнін жоймағаны байқалы. 
Сабақ түріне қай дәстүрлі және дәстүрлі емес сабақ болып бөлінеді. Дәстүрлі сабақ қалыпты жағдайда өтілетін сабақ болып табылады.  Дәстүрлі оқыту меңгерудің 4 деңгейінің (репродуктивтік, алгоритмдік, эвристикалық, шығармашылық) тек алғашқы екеуін ғана қамтиды, нәтижесінде материалдар жеткілікті дәреже меңгерілмейді, білімнің жүйелілігі, беріктілігі қалыптаспайды. Компьютердің көмегімен тақырыпты оқу, зерттеу негізінде меңгеруді эвристикалық және шығармашылық деңгейге жатқызуға болады. Дәстүрлі емес сабақта оқуды меңгерудің төрт деңгейі де қамтылады. Дәстүрлі емес сабақтың өзі бірнеше түрге бөлініп топталады. Дәстүрлі емес  сабақ шығармашылық сабақ болып табылады.

Дәстүрлі сабақ мына кезеңдерге бөлінеді:  
- ұйымдастырушылық (3-5 мин.) - сәлемдесу, орын-жайдың сабаққа әзірлігі, оқушылардың сабаққа даярлығын тексеру, келмегендерді белгілеу, белсенді іс-әрекетке тарту;  
- үй тапсырмасын тексеру (5-7 мин.) - үй тапсырмаларының орындалуын сынып бойынша талқылау, күрделі тұстардың орындалмау себептерін анықтап, айқындау, қателерді түзету;  
- оқушыларды жаңа тақырыпты қабылдауға даярлау (3–5 мин.) –оқушылармен бірге өтілетін жаңа материалдың мақсаты мен міндеттерін белгілеу;  
- жаңа материалды ұсыну немесе жаңа білімді игеру, тақырып мазмұнына әдепкі ену, оқулықпен, графикалық кестемен немесе тақырып жоспарымен жұмыс жүргізу (15-20 мин.);  
- жаңа білімді бекіту, шәкірттердің оқу материалын тереңдей зерделеуін ұйымдастыру (10–15 мин.).