Кәсіпорынның өндірістік және ұйымдастырушылық құрылымы
Ұйым - белгілі бір ниеттер мен мақсаттарды орындау үшін кұрылған және ережелердің ресми құрылымымен, биліктік қатынастармен, еңбек бөлінісімен, шектеулі қабылдаумен сипатталатын ұжым түрі. Термин қазіргі қоғамның әлеуметтік өмірінің барлық аспектілеріне енетін ірі көлемді немесе «күрделі» ұйымдарға қатысты қолданылады.өзара байланысты ерекше максаттарға жетуге және жоғары формалданған құрылымдардың қалыптастырылуына бағытталған әлеуметтік топ. Бұл - іскерлік кәсіпорындар, мектептер, ауруханалар, шіркеулер, түрмелер, армия, саяси партиялар, кәсіподактар, т.б.
ҰЙЫМНЫҢ ҚАРЖЫ ҚЫЗМЕТІ — ұйымның меншікті қаражатын, оның кірісін қалыптастыру, экономикалық қызметті қаржыландырудың қарыз көздерін тарту, осы қызмет барысында құралатын табысты бөлу, оны ұйымды дамыту мақсатына пайдалану. Экономикалық қызметті дамыту оның тиісінше қаржымен қамтамасыз етілуін, яғни бастапқы капиталды талап етеді, бұл капитал ұйым құрылтайшыларының салымынан құралады және жарғылық капитал нысанын қабылдайды. Бұл кез келген ұйым мүлкінің құралуының аса маңызды көзі болып табылады. Жарғылық капиталдың құралуының нақты тәсілдері ұйымдық-құқықтық нысанның таңдалуына байланысты. Ұйымды құру кезінде жарғылық капитал негізгі қорларды сатып алуға айналым қаражатын қалыпты өндірістік-шаруашылық қызметті жүргізу үшін қажетті мөлшерде құралады, лицензиялар, патенттер, ноу-хау сатып алуға салынады, оларды пайдалану табыс құраудың маңызды факторы болып табылады. Нарық жағдайында істейтін Ұйымның қаржы қызметінің негізгі шарттары: бастапқы капитал өндіріске салынады, осы өндіріс барысында өткізілген өнімнің бағасымен тұлғаланатын құн жасалады. Өнім өткізілгеннен кейін ол ақшалай нысанға — өндірілген тауарларды өткізуден ұйымның есептесу шотына түсетін ақшалай түсім нысанына ие болады. Ақшалай түсім — әлі табыс емес, бірақ өнімді өндіруге жұмсалған қаражаттың орнын толтыру және ұйымның ақша қорлары мен сақтық қаржы қорларын жасақтау көзі. Негізгі өндірістік қорлар мен бейматериалдық активтердің тозуы ақшалай нысанды қабылдағаннан кейін тозымпұлдық аударым түрінде құралатын қордың жасақталуымен байланысты. Жасалатын тауардың материалдық негізін шикізат, материалдар, сатып алынатын жиынтықталмалы бұйымдар, дүмбілзаттар құрайтындықтан, олардың құны басқа материалдық шығындармен, негізгі өндірістік қорлардың тозуымен, жұмыскерлерге төленетін жалақымен қоса, өзіндік құн нысанын қабылдайтын ұйымның өнімді өндіруге жұмсайтын шығындарын құрайды. Ақшалай түсім түскенге дейін бұл шығын ұйымның ақшалай қаражаты есебінен қаржыландырылады және өндіріске алғы төлем] (аванс) ретінде салынады. Тауарларды өткізуден ақша түскеннен кейін айналым қаражаты қалпына келеді, ал ұйымның өнімді өндіруге жұмсаған шығынының орны толтырылады. Шығынның өзіндік құн ретінде оқшаулануы өнімді өткізуден алынған ақшалай түсім мен жұмсалған шығынды салыстыруға мүмкіндік береді. Қаражатты өнім өндіруге салу таза табыс алуды көздейді, егер ақшалай түсім өзіндік құннан асып түсетін болса, онда ұйым оны пайда түрінде алады. Пайда мен тозымпұлдық аударым өндіріске салынған ауыспалы айналым қаражатының нәтижесі болып табылады және ұйымның меншікті қаржы ресурстарына жатады, бұл ресурстарға ұйым дербес билік жүргізеді. Тозымпұлдық аударым мен пайданы нысаналы мақсатқа тиімді пайдалану өнімнің кеңейтілген негіздегі өндірісін жаңалауға мүмкіндік береді. Тозымпұлдық аударымның мақсаты — негізгі құрал-жабдықтар мен бейматериалдық активтердің ұдайы өндірісін қамтамасыз ету. Тозымпұлдық аударымнан өзгеше түрдегі пайда ұйымның билігінде түгелдей қалмайды, оның едәуір бөлігі салық түрінде бюджетке түседі, мұның өзі алынған таза пайданы бөлуге байланысты ұйым мен мемлекет арасында туындайтын қаржы қатынастарының тағы бір аясын айқындайды. Ұйымның билігінде қалатын пайда — оның қажеттерін қаржыландырудың көп мақсатты көзі, дырудың көп мақсатты көзі, бірақ оның пайдаланылуының негізгі бағыттарын қорлану мен тұтыну ретінде айқындауға болады. Пайданы қорлану мен тұтынуға үйлесімді бөлу ұйым дамуының келешегін айқындайды. Тозымпұлдық аударым мен қорлануға жұмсалатын пайда ұйымның ақша ресурстарын құрайды, бұл ресурстар өндірістік және ғылыми-технологияны дамуға, қаржы активтерін құрауға — бағалы қағаздар сатып алуға басқа ұйымдардың жарғылық капиталына салуға пайдаланылады. Пайданың бір бөлігі тұтынуға жұмсалады, соның нәтижесінде ұйым мен осы ұйымда жұмыс істейтін және жұмыс істемейтін адамдармен де арадағы қаржы қатынастары туындайды. Ұйымның қаржы қызметі қатынас ретінде экон. қызметтің бір бөлігі болып табылатындықтан ол бейкоммерц. ұйымдар үшін қаржы ресурстарын ұтымды пайдалану, коммерц. ұйымдар үшін өзін-өзі қаржыландыру, қаржы-шаруашылық қызметінің қорытындыларына мүдделілік, оның нәтижелері үшін жауапкершілік Ұйымның қаржы қызметін бақылау қағидатына негізделеді.
1 тарау. Кәсіпорынның өндірістік және ұйымдастырушылық құрылымдарының теориялық
1.1 Кәсіпорындағы өндіріс және өндірістік құрылым мәні,
мазмұны.......................
1.2 Кәсіпорынның ұйымдастырушылық құрылымы – тиімді басқарудың негізі........................
1.3 Кәсіпорынның өндірістік және ұйымдастырушылық құрылымдарының шетелдік тәжірибесі....................
2 тарау. «Қазақалтын» тау-кен металлургиялық концерні» акционерлік қоғамының
2.1 «Қазақалтын» ТМК» АҚ жалпы сипаттамасы және қаржылық-шаруашылық
2.2 «Қазақалтын» ТМК» АҚ өндірістік құрылымын талдау................
2.3 «Қазақалтын» ТМК» АҚ ұйымдастырушылық құрылымын
талдау........................
3 тарау. Өндірістік және ұйымдастырушылық құрылымдарды жетілдіру жолдары
3.1 «Қазақалтын» ТМК» АҚ өндірісін және өндірістік құрылымын
3.2 «Қазақалтын» ТМК» АҚ ұйымдастырушылық құрылымын жетілдіру жолдары.......................
Қорытынды.....................
Пайдаланған әдебиет.......................
Қосымшалар....................
КІРІСПЕ
Жалпы, өндіріс, өнімді шығару кез-келген экономиканың негізін құрайды.
Казіргі таңда Қазақтан Республикасының нарықтық экономикаға көшудің өтпелі
Меншік фирмалары өзгеріп оларға сәйкес кәсіпорындардың құрылымдары
Нарықтық экономика уақытында кез-келген кәсіпорын, ұйымның басты мақсаты
Кез-келген кәсіпорын тиімді әрекет жасауы үшін оның дұрыс
Курстық жұмыстың практикалық тарауында мен «Қазақалтын» тау-кен металлургиялық
«Қазақалтын» тау-кен металлургиялық концерні» - республиканың алтын өндіру
Мен «Қазақалтын Тау-кен металлургиялық Концерні» АҚ қаржылық жағдайын,
Курстық зерттеудің міндеттері болып келесілер табылады:
кәсіпорынның өндірістік және ұйымдастырушылық құрылымындарынның теориялық аспектілерін зерттеп
«Қазақалтын тау-кен металлургиялық концерні» АҚ сипаттама беру,
«Қазақалтын тау-кен металлургиялық концерні» АҚ – ң құрылымын
«Қазақалтын тау-кен металлургиялық концерні» АҚ – ң құрылымын
кәсіпорының дамуы үшін жаңа жобаны ойлап табып,
1.КӘСІПОРЫНДАҒЫ ӨНДІРІСТІК ЖӘНЕ ҰЙЫМДАСТЫРУШЫЛЫҚ ҚҰРЫЛЫМДАРДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ
1.1 Кәсіпорындағы өндіріс және өндірістік құрылым мәні, мазмұны
Кәсіпорын дегеніміз негізі арнайы ұйымдастырылған еңбек коллективі болып
Ұйым өндірістік-техникалық бірлікке, ұйымдастырушылық-әкімшілік және шаруашылық дербестікке ие.
Схема 1
Өндірістік кәсіпорын
Ішкі орта
Адамдар
(қызметкерлер)
ӨНДІРІС
Іс-әрекет нәтижесі
ӨНІМ
Схемада көрсетілген ұйымның ішкі ортасы дегеніміз- бұл адамдар,
Ал ұйымның сыртқы ортасы- бұл өнім тұтынушылары, өндірістік
Өндірістік ұйымдар
Өндірістік ұйым– экономиканың негізгі буыны
Яғни, кәсіпорындар, олардың ұжымдары салық және территориалдық комплекстерді
Шаруашылық басқару жүйесінің барлық деңгейлердегі мақсаты бір -
Жалпы, кәсіпорын құрылымында екі өзара байланысты және бір-бірін
лқтыратын құрылымды бөліп көрсетеді: өндірістік және ұйымдастырушы-
лық. Бұл құрылымдар келесі бөлімде толық зерттеліп көрсетіледі.
Кәсіпорындағы өндіріс – бұл кез- келген ресурстарды өнімге
Әрбір өндірісті үш бөліктен: ресурстар, өнім және өндірістік
өнім” жүйесі болып табылады.
Схема 5
“Ресурстар - өнім” процесінің моделі
Жұмысшылар
Энергия
Материалдар
Ресурстар
Өндірістік құрылыстар, Құрал-жабдықтар
Өндірістік
процесс
Бұйымдар және қызметтер
Өнім
Ресурстар- негізінен айнымалы шығындарды көрсететін өндіріс ресурс-
тары, элементтері ретінде анықталады. Айнымалы шығындар- өндіріс көле-
міне пропоционалды өзгеретін шығындар. Бұл шығындарға негізінен матери-
алдар, еңбек күші мен энергиядан құралатын ресурстар жатқызылады.Осы
дың көлемімен жүзеге асырылады.
Өнім кәсіпорынның іс-әрекетінің бағыттарын көрсетеді. Өндірістік қаре-
кеттің бастапқы мезеті болып өнімнің керек түрі мен
лып табылады.
Нарықтық жағдайының және фирманың қаржылық жағдайының өзгеруі қарекеттің
Процесс- бұл:
- материалды өңдеудің әрбір қадамының аяқталуының алдындағы әрекет-
тер мен операциялар жүйесі;
- қажетті нәтижелерге жету үшін керек уақыт
немессе бірнеше тәсілдермен әсер етіп өңдеу;
Өндірістік процесс қарапайым және кең номеклатурадағы өнімді өндіру
Өндірістік процесс фирма операцияларының деңгейіне байланыссыз өз-
гермейтін тұрақты шығындарға қатысты элементтерден тұрады.
Тұрақты шығындар- бұл өндіріс көлеміне тәуелді емес шығындар.
лы: салықтар, сақтандыру төлемдері, әкімшілік ұжымның еңбекақысы, энер-
гияға кеткен шығындар, амортизациялық аудармалар, өндірістік құрылыстар мен
ры өндірістік процесті қамтамасыз етеді /2, 94-96 б/.
Үстеме шығындар- бұл нақты бұйымды жасауға кеткен шығындарға
Өндірістік жүйені реттеу екі жолмен іске асырылады:
- іске қосу қарқыны, құны, сапасына қатысты ресурстарды
нәтижесінде айнымалы шығындар ретке келеді.
- оның элементтерін ауыстыру нәтижесінде процесті өзгерту. Бұған
жалпы жүйеге қатысты тұрақты шығындарды реттеу жолымен келеді.
Өндіріс мазмұнын келесі үш шартты қажет ететін еңбек
тайды:
- Мақсатқа лайықты жұмыс немесе еңбек;
- Еңбек заты, яғни адам рационалды қарекеттің
- Еңбек құралдары ( машиналар, құрал-жабдықтар, құралдар, олардың
Материалдың өндірістің өнімі- бұл еңбек пен табиғат заттың
нан тұратын материалдық игілік.
Қазіргі өндіріс ғылыми-техникалық революция жағдайында дамуда. Оның негізгі
Әр өнеркәсіп фирмасы өз өндіріс жүйесіне ие. Өндіріс
дың нәтижесінде тауар мен қызметтер шығаратын әрекеттерді
Фирманың өндірістік қарекетің толық жүйесі операциялық жүйе деп
лады.
Өндірістік жүйені басқару бұл- барлық өндіріс процесін саналы
- кәсіпорын іс-әрекетінің бағыттарын және жалпы стратегиясын
және іске асыру;
- өндіріс процесін жасау, өндірісті қуаттылықтар орналасуы
шешімдер қабылдау, кәсіпорынды жобалау, өнімді жобалау, жұмыс
жасау стандарттары мен нормаларын кіргізуді қосатын өндірістік жүйе-
ні жасау және кіргізу;
- жүйенің ағымның қызмет етуін жоспарлау және
реттелген және тиімді жоспарлауды, тапсырыстардың маршруттарын
бекіту, күнтізбелік мерзімдерін анықтау, диспетчерлеу және материал-
дар, бұйымдар және өнімдер ағынын басқару;
Өндірістік жүйе өндірістік бірліктерден тұрады. Ал олар
лімшелерден тұрады.
Өндірістік бірлік- жалпы ұйымдағы белгілі бір міндеттердің атқарылуы
Бөлімше, цех, телім, бөлім- белгілі бір технологиялық немесе
тырушылық функцияларды немесе белгілі бір әрекет түрін іске
не іске асырылуы үшін жауап беретін өндірістік бірлік.
Өндірістік бөлімше, цех, телім- тікелей өнім өндіруді іске
сіпорын бөлігі.
Көмекші бөлімше- өндірістік бөлімшелер үшін жөндеу жұмыстары, мате-
риалды тасымалдау, сақтау сияқты қызметтерді атқарады /4, 85-87б/.
Әр кәсіпорын өндірістік бөлімшелерден тұрады: цехтар, телімдер, қызмет
Өндірістік бөлімшелер мен ұйымдар комплексі, олардың саны, олар
сындағы өзара қарым-қатынас, жұмыскерлер саны кәсіпорынның жалпы құ-
рылымын құрайды.
Өндірістік бөлімшелердің құрамы мен қуаттылығын, олардың өзара қа-тынасы
Схема 6
Кәсіпорынның өндірістік құрылымы
Телім
Басшысы
Телім
Басшысы
Телім
Басшысы
Жұмысшы
Жұмысшы
Жұмысшы
Рационалды өндірістік құрылымды жасау келесі тәртіппен жүзеге асырылады:
- кәсіпорын цехтарының құрамы, олардың
шығару үшін қажетті қуаттылық деңгейі анықталады;
әр цех пен қойма көлемдері талады; есептелінеді, кәсіпорынның
кәсіпорын ішіндегі барлық транспорт қатынастары, олардың сыртқы жолдармен
өндірістік процесс жүруімен қатар еңбек заттарының цехтар арасында
Өндірістік бөлімшелерге негізгі өнім, құрастырушы бөлшектер, материалдар мен
Жұмыскерлерге қызмет көрсететін бөлімшелерге тұрғын-коммуникал-
дық бөлімдер, олардың қызметтері, ас үйлер, асханалар, бала-бақшалар,
наторилер, пансионаттар, демалыс үйлері, медициналық бөлімдер, спорт қо-
ғамдары, жұмысшылар, қызметкерлердің өндірістік квалификациясын жо-
ғарлатумен айналысатын оқу орындары жатады.
Кәсіпорынның өндірістік құрылымы цехтар мен қызмет бөлімшелерінің құрамын
Концерннің өндірістік құрылымы концернге кіретін фирмалар немесе кәсіпорындар
рілген өнім ерекшеліктеріне байланысты /6, 31-36/
Кәсіпорын өндірістік құрылымның басты элементтері болып жұмыс орындары,
Кеңістіктегі ұйымдастырудың алғашқы буыны болып жұмыс орны та-
былады.
Жұмыс орны деп қажетті құрал-жабдықпен және ұйымдастырушылық-техникалық құралдарммен
Жұмыс орын қарапайым және комплекстік болуы мүмкін. Қарапайым
Жұмыс орын стационарлы және қозғалмалы болуы мүмкін. Стационарлы
Жасалынып отырған жұмыстың ерекшелігіне қарай жұмыс орындары арнайы
Жұмыс орындарының мамандану деңгейіне, санына олардың жұмыс уақытының
Жұмыс орының деңгейінде өнімділікті жоғарлатудың негізгі факторла
ры қолданылады.
Телім- бірқатар ерекшеліктер бойынша топталған жұмыс орындар қатарын
Өндірістік телімде жұмысшылармен қатар басшы-телім мастері бола-
ды.
Өзара технологиялық қатынастармен байланысқан телімдер цехтар болып қосылады.
Өндірістік телімдер негізгі және көмекші болып бөлінеді.
Негізгі өндірістік учаскелер технологиялық және принциптер бойынша жасалады.
Технологиялық принцип бойынша ұйымдастырылған телімдерде тек бірқатар операциялар
Пәндік принцип бойынша ұйымдастырылған телімдерде операция-
лардың бір ғана түрі емес, жалпы технологиялық процесс
Қосымша өндірістік телімдер негізгі өндірістік учасклердің прин-
циптерімен құрастырылады. Қосымша телімдерге металл өңдеу және энергетикалық
Кәсіпорынның негізгі құрылымдық өндірістік бірлігі болып цех табылады.
Цехті басшы басқарады, ол өндірістік процесті ұйымдастырып, оның
лары, мастерлер, цехтік бюролардың басшылары көмектеседі. Цехтер мен
Машина құрылысында цехтар негізгі төрт топқа жіктеледі:
Негізгі цехтар. Мұнда сатуға арналған өнімді дайындау операциялары
Көмекші цехтар. Бұлар- құрал-жабдық моделін, ремонт жасау, энергетикалық
Қосымша цехтар- металл қалдықтарын қайта өңдеу және утилизациялау
Өнімді тараға салу, тұтынушыға дайын өнімді жіберу цехтары.
Кәсіпорынның өндірстік құрылымының түрі кәсіпорының өндірістік қарекетіне және
Технологиялық құрылымда өндірістің бөлек түрлері технологиялық жағынан бөлек
Пәндік құрылымда кәсіпорын цехтарының әрқайсысы өзіне бекітілген бұйымды
Пәндік құрылым конвейерлік өндірісті ұйымдастыруға, технологиялық процесс кезінде
Технологиялық-пәндік немесе аралас құрылым бір кәсіпорында пәндік және
Өндірістік құрылымның түрі дегеніміз өндірістің технологиялық деңгейі мен
Өндірістік құрылымның түріне өндірістің мамандану деңгейі, өндірістің масштабтығы
Өндірістік құрылымның түрлері:
Бірлік өндіріс;
Сериалық өндіріс;
Массалық өндіріс;
Тоқталмайтын процесі бар өндіріс;
Бірлік өндіріс бұйымдарды бір-бірлеп өндіруге бағытталған. Мұндағы өнімнің
ғару, ерекше құрал-жабдықтарды, атомдық реакторларды және тағы басқа
Сериялық өндіріс конструктивтік бірдей өнімді белгілі бір мерзім
Массалық өндіріс ұзақ мерзімді уақыт кезеңінде стандартты өнімнің
Тоқталмайтын процесі бар өндіріс өңделетін ресурстардың тоқтаусыз келуімен,
Өндірістік құрылымның әрбір түрінің шегінде осы түрге сәйкес
Кәсіпорынның өндірістік құрылымында конструкторлық-технологиялық бөлімдер және ғылыми зерттеу
Мұнда зерттеу, тәжірибелік-конструкторлық жұмыстар жүргізіледі, технологиялық процестер, тәжірибелік
2.2 Кәсіпорынның ұйымдастырушылық құрылымы – тиімді басқарудың негізі
Ұйымдастыру. Стратегияны іске асыру кәсіпорынның барлық бөлімшелері алдында
Бұл сұраққа келер алдында «менеджмент» түсінігін анықтайық. Бұл
Басты менеджмент. Басты менеджмент ретінде барлық бас менеджерлер
неджмент функцияларының сипаты компания көлеміне, атқаратын қызметтің күрделілік
Бас менеджменттің ұйымдастырушылық функцияларына мыналар кіреді:
- ұйымдастырушылық функциясының өзі, яғни компания іс-әрекетінің
стратегиясына сәйкес ең тиімді ұйымдастырушылық құрылымды жасау.
Бұл жерде компанияның әр қызметкері оған қойылып отырған
тік талаптарға сай болуы тиіс;
- басқару;
- бақылау;
- координациялау;
Бөлім деңгейіндегі менеджмент. Оның құрамына мыналар кіреді:
- корпорациялық ортақ мақсаттары мен міндеттеріне сай бөлім
де мақсаттар міндеттер қою;
- бөлім жұмысын ұйымдастыру;
- жоспардың жасалуы бойынша өндірістік іс-әрекетті басқару;
- өндірістік процесті бөлім шегінде координациялау /9, 104-110
Менежджмент процесі. Бас менеджмент пен бөлім деңгейіндегі менедж-
мент арасындағы жалғыз айырмашылық-олардың масштабы мен жауапкер-
шілік шегі.
Менеджмент процессі жоғарыда аталған функциялардың барлығын қамтиды және
Ұйымдастыру-бұлқұрылымды жасаудың келесідей сұрақтарын шешуге бағытталған менеджменттің құрамдас
- басқарушылар, қызметкерлер арасында кәсіпорын алдында тұрған
селелерді бөлуді жүргізетін жауапкершілік;
- жауапкершілікті бөлу мәселесі жөнінде кәсіпорын қызметкерлері
сында туындайтын заңды ішкі қарым-қатынастар;
Ұйымдастыру- белгілі бір жұмысты атқару үшін қажетті әрекеттер
меттерді топ, сектор, бөлім шегінде біріктіу.
Ұйымдастырушылық қарым-қатынас. Егер менеджмент жалпы құрылым шегінде менеджменттің
Кез-келген ұйымдастырудың үш негізгі этабы бар:
- атқарылатын жұмыстың сипатын анықтау;
- менеджменттің позициялары аасында жұмысты бөлу;
- менеджмент позицияларын класификациялау, бұл негізде басқарудың
логикалық топтарын құру;
Атқарылатын жұмыстың сипатын анықтау. Ұйымдастыруды құрудың бұл стадиясын
Кәсіпкерлік мәселелері бойынша танымал кітаптардың авторы профессор Друкер
- іс-әрекетті талдау, жасалуы керек жұмысты және
- шешімдерді талдау, қандай шешімдер қабылданады
бұл шешімдерді қабылдағанда қандай рөл атқарады;
- қатынастарды талдау, яғни менеджердің, басқа жұмыскерлердің
іске салымдарын анықтау, менеджерге басқа тұлғалардың ықпал етуін
анықтау;
Менеджменттің позициялары арасында жұмысты бөлу. Бұл этапқа норма-
лады,стандарттарды бекіту ( мысалы кез-келген деңгейдің басшысы үшін
уазымның міндеттерінің қажетті көлемін есептеу); басқарудың ғылыми әдіс-
терінің шектерінде техникалық тәсілдер ( мысалы еңбек
сайтын барлық тұлғалардың толық қатынасын белгілеу.
Менеджмент позицияларын классификациялау, логикалық топтарды құру. Бұл жағдайды
Өндірістік міндеттердің бөлінуі және логикалық топтардың құрылуы ар-
нйы жұмысты атқаратын адамдар топтарының немесе бөлімдердің құрылу-
ына әкелді.
Кәсіпорының ұйымдастырушылық құрылымы өндірісті ұйымдастырудағы әртүрлі деңгейлердің құрамы
Өндірісті басқарудың ұйымдастырушылық құрылымдары келесі міндеттерді атқаруға бағытталған.
өндіріс пен жоғары сапалы өнім мен қызметтерді жасау
өнімнің жаңа түрлерін дайындау, жасау және нарыққа әкелуді
Өндіріс масштабтарының өсуі және күрделенуі, информацияны жинау мен
Жалпы, басқарудың ұйымдастырушылық құрылымының пайда болудың негізгі факторы
Құрылымдағы бөлімшелер саны оның деңгейлерін анықтайды. Құрылымдар бір
Әр түрлі бөлімшелер арасындағы қатынастарға байланысты өндірісті басқарудың
1. сызықтық;
2. функционалдық;
3. сызықтық – функционалдық;
4. матрицалық.
1. Сызықтық ұйымдастырушылық құрылым. Мұнда қызметкерлер тек бір
Бұл құрылым бір қатар оперативті және эффективті басқаруға
Бірақ, бұл құрылым кішігірім кәсіпорындарға тән. Ал өндіріс
2. Функционалдық құрылымда белгілі бір сұрақтар бойынша функцияларды
Сызықтық және функционалды құрылымның кемшіліктері сызықтық – функционалдық
3. Сызықтық – функционалдық құрылымда сызықтық басшыға жауапкершілік
4. Матрицалық құрылым. Мұнда екі құрылым қосылады: сызықтық
Ұйымдастырушылық құрылымдардың түрлері. Өндірістік басқару құрылымдары өндірістік бөлімдердің
1) Цехсіз құрылымда тек екі басқару деңгейі бар,
2) Цехтік құрылымдар функционалсыз және функционалды бола алады.
3) Ірі объектілі құрылым. Өндірісті басқару аппаратында өндіріс
1.3. Кәсіпорынның өндірістік және ұйымдастырушылық құрылымдарының шетелдік тәжірибесі.
Соңғы жылдары жапон экономикасының бәсеке қабілеттілігі жоғары қарқынмен
Әрине, жапон менеджменті да өз оң әсерін тигізді.
Жапон менеджментін сипаттайтын ерекшеліктерді бөліп көрсетейік.
Біріншіден, технологиялық және техникалық жаңалықтарға максималды бағытталу.
Екіншіден, жапон менеджментінің ерекшелігі болып ол өз елінің
Екінші ерекшеліктің бірқатар ерекшеліктерін бөліп көрсетеді. Ең бірінші
Менеджменттегі әр теденцияның немесе ерекшеліктің есепке алынуы өндірістің
Мысалы, «қызмет орын қызмет орны бойынша емес» жағдайы,
Сонымен қатар, жапон фирмаларындағы жоспарлауға деген көзқарасы өте
Жоспарлау сипаты фирма құрылымымен анықталады. Өндіретін өнімнің шағын
Бұндай компанияларда жоспарлау орталықтан және «жоғарыдан төменге қарай»
Өнімнің кең ассортименті бар компанияларда жоспарлау міндеті болып
Өндірісті жетілдіруді басқарудың ерекшеліктері туралы айтып өтсек, жапон
Жапон менеджменті өндірістік жұмысшылардың білімдерін, тәжірибсін жаңашылдықты енгізумен
Фирманың инжинерлік-техникалық персоналы көп жағдайларда баяғы білікті жұмысшылардан
Американдық фирмалардағы басқару жүйесі өте қатаң ұйымдастырылған
Басқарудың ұйымдастырушылық құрамына мұнда әр түрлі факторлар әсер
Американдық фирмалардың басым бөлігі олардың дамуының ерте кезеңдерінде
Батысеуропалық компаниялар басқаруды деорталықтандырудың принциптерін пайдалануда американдық фирмалармен
Айналымдар бойынша
Соңғы онжылдықтарда батысеуропалық фирмалар американдық тәжірибені пайдаланып басқарудың
Ерте американдық фирмаларға трестік ұйымдастыру тән болған. Сондықтан,
Батысеуропа елдерінің компанияларындағы өндірістік бөлімдер үлкен рол атқарады.
Жеке компаниялар арасында өндірістік қатынастар орнатылады, бұл жағдайда
Герман концерндерінің көпшілігінің құрамында көптеген құқықтық дербес еншілес
Әр американдық және батысеуропалық компания ұйымдастырушылық құрылымындағы өз
80 жылдары американдық менеджмент құрылымдың қайта құруға және
Басқарудың американдық стилі де өз ерекшеліктеріне ие. Мұнда
2. «ҚАЗАҚАЛТЫН» ТМК» АҚ ӨНДІРІСТІК ЖӘНЕ ҰЙЫМДАСТЫРУШЫЛЫҚ ҚҰРЫЛЫМЫ
2.1 «Қазақалтын» ТМК» АҚ жалпы сипаттама беру және
«Қазақалтын» тау-кен металлургиялық концерні» акционерлік қоғамы Қазақстан Республикасының
Қоғамның атауы:
- орыс тілінде – Акционерное
общество «Горно-
- қазақ тілінде – «Қазақалтын»тау кен –
- ағылшын тілінде – «Kazakhaltyn» Mining
Қоғамның атқарушы органның мекен-жайы.
Степногорск қаласы, 5 микрорайон, 6 үй.
Телефон: (316 45) 5-95-26.
Факс: (316 45) 5-94-66.
E-mail: Kazakhaltyn @ nursat.kz
Қоғам тарихы 1932 жылдан, Қазақстаның солтүстігінде алтынқұрамдас кендер
КСРО ыдырағаннан кейін кәсіпорын заңды тұлға құқығында «Алтыналмас»
«Голд Пул» компаниясының «Қазақалтын» - ның басқарушы фирмасы
1999 жылы 28 мамырда Қазақстандағы алтынды өндіру
Қоғам құрамына 4 кен өндіру орны және
1999 жылы «Қазақалтын» алтын өндірісінің қайта жандандырудың бағдарламасын
Қажетті кен көлемі жиналғаннан кейін тұрақты жұмысты қамтамасыз
«Қазақалтын» Қазақстандағы алтын өндіру саласында ең ірі кәсіпорындарының
Қоғамды жасаудың және әрекет етуінің мақсаты қазіргі кәсіпорын
Кәсіпорын іс-әрекеті Қазақстанның сыртқы және ішкі нарықтарына
Алтын өндіру өнеркәсібінің бірінші ерекшелігі – дайын өнімді
Қазақстан республикасында алтын өндіру саласында өндірудің негізгі көлемін
Сонымен қатар, алтын өндіру секторында ірі кәсіпорындар болып
Соңғы жылдың қорытындысы бойынша «Қазақалтын» Қазақстан Республикасындағы ұқсас

- Кәсіпорынның өндірістік құрылымы
- Кәсіпорынның өндірістік құрылымы және оны жетілдіру жолдары
- Кәсіпорынның өндірістік қызметінің мақсаты мен міндеттері
- Кәсіпорынның өндірістік-саудалық құрамы
- Кәсіпорынның салық ауыртпалығын есептеу тәртібі (әдістері)
- Кәсіпорынның сапа көрсеткіштері және оның мәні
- Кәсіпорынның ұйымдық құқықтық нысаны
- Кәсіпорынның құрылымы мен қызметі
- Кәсіпорынның маркетингтік қызметін талдау
- Кәсіпорынның негізгі көрсеткіштерін талдау
- Кәсіпорынның негізгі қорлары
- Кәсіпорынның негізгі қызметтен түсетін табысы
- Кәсіпорынның негізгі өндірістік қорлары өндірістік ауыспалы айналымын жасайды
- Кәсіпорынның өндірістік бағдарламасы