Зейнетақы нарығы

ЗЕЙНЕТАҚЫ НАРЫҒЫ

«Астана» жинақтаушы зейнетақы қоры» Акционерлік қоғамы

 

  Қазақстанның зейнетақымен  қамтамасыз ету жүйесінде халықтың  жалпы санындағы қарт азаматтар  үлесінің артуына байланысты  объективті қиыншылықтар пайда  болды. Соның нәтижесінде елдің  зейнетақы жүйесін кешіктірмей  реформалаудың қажеттілігі өткір сезілді. Оны жүргізудің негізгі қағидасына мыналар кіреді: ұрпақтар ынтымақтастығы қағидасымен зейнетақыны дербес жинақтау қағидасына өту және 1980 жылдардың басында басталған чилийлік ең озық үлгінің негізінде мемлекеттік зейнетақы жүйесінен мемлекеттік емес зейнетақы жинақтау жүйесіне көшу.

 Осыған байланысты 1997 жылдың наурыз айында ҚР Үкіметі  «Қазақстан Республикасындағы зейнетақымен  қамтамасыз ету жүйесін реформалаудың  тұжырымдамасынң мақұлдады және 1997 жылдың 20 маусымында ҚР «Қазақстан  Республикасында Зейнетақымен қамтамасыз  ету туралың Заңы қабылданды.

 Қазақстанның зейнетақымен  қамтамасыз ету жүйесін дағдарысқа  ұшыратқан негізгі себептер мыналар:

 

 1. Халықтың қартаюы, туудың азаюы, жұмыссыздықтың артуы нәтижесінде зейнетақы жасындағылар мен жұмыс істеушілердің арасындағы арақатынастың (арасалмақтың) кемуі.

 2. Бюджеттен тыс қорларға аударылатын міндетті аударымдар мөлшерінің жоғары болуы (жиынтық шамасы 32%-ке жетті) және төлемдермен байланыстың болмауы төлеуден бас тарту, бюджеттен тыс қорларға ұсынылатын есеп берулерде табысты азайтып көрсету, белсенді жарғылық қызметін тоқтатпаса да салық органдарына тіркелуден қашу секілді әрекеттердің тұрақты сипат алуына әкеп соқтырды. Зейнетақы қорларына түсетін түсімдердің аз болуы — өз кезегінде төлемдердің азаюына және аз да болса төлеп тұратын төлеушілерді салықты мүлдем төлемеуге итерлемеген табыстың мағлұмдалған бөлігінен өндіріліп алынатын салықтың өсуін тудырады.

3. Зейнетақы жарнасының дербестендірілген есебінің болмауы қарттықты қамтамасыздандырудағы жеке жауапкершілік пен мүдделікті жойды.

4. Шаруашылықты дербес жүргізушілерге бақылаудың мүлдем болмауы. Мәселен, 1996 жылдың бірінші жартысында кәсіпорындар жарнасының сомасы 34,7 млрд теңгені құрады, ал шаруашылықты дербес жүргізулерден түскен жарна – 2,4 млрд теңге ғана.

5. Бюджеттен тыс қорлар қаражатының қалай пайдаланатыны бақыланбады.

 6. Облыстардың жергілікті түсімдерден зейнетақыны төлеу бойынша мүмкіндіктері бірдей емес. ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі түсімдерді қайта бөлудің механизмін жасады. Ай сайын жиналған 30% жарна республикалық шотқа бағытталып отырды. Министрлік бұл түсімді тапшылығы бар облыстарға бөліп береді. Облыстар бойынша зейнетақы төлемдеріндегі айырмашылық әділетсіздік болып табылады, бұл халықты әлеуметік тұрғыдан қорғаудың ұлттық ынтымақтастығына салқынын тигізеді. Оның үстіне, бұл тиімсіз. Табысы жоғары облыстар барлық жарнаны жинауға аса ынталы болмайды, өйткені олар – әсіресе, сақтап қойған 70% түсімдерінен өздерінің зейнеткерлеріне төлеуге мүмкіндіктері болса – олардың зейнеткерлерге төлейтін сомасынан асатын түсімдердің көп бөлігінен немесе барлығынан айырылып қалады. Қазақстан зейнеткерлер мен салымшылардың қайда өмір сүретініне қарамастан оларға бірдей қызмет көрсетілетін зейнетақы мен түсімдердің нақты ұлттық жүйесіне көшуі керек.

7. Басқарудың екі жақты әкімшілік құрылымына әкелетін жергілікті жерлердегі үкіметтің орталықсыздандырылуы бір жағынан – аймақтық деңгейдегі операциялар министрліктің бөлімшелерімен жүзеге асырылады, екінші жағынан – барлық аймақтық ұйымдар әкімдерге бағынады.

8. Зейнеткерлерге уақытылы төленбеген зейнетақы төлемдер ондаған миллиард теңгеге жетті.

 Зейнетақы реформасын  жүзеге асырудың нәтижесінде  зейнетақыға кететін шығындардың  үлес салмағы кеміп, әлеуметтік  сақтандыру бюджетінде қаржылық  ресурстардың жинақталуын қамтамасыз  ететін табыс өсті.

 Бұл ресурстарды мемлекеттік  тұрғыдан қорландырылған зейнетақы  сызбаларын нақты әрекетке енгізу  үшін пайдалануға болады. Зейнетақы  шығындарының үлес салмағының  кемуіне нақты зейнетақы жасын ұзарту, сондай-ақ әлеуметтік сақтандырылған тұлғалардың үлес салмағын арттыру өз әсерін тигізуі керек. Бұл арада зейнетақы реформасы әлеуметтік сақтандырудың жүйесіне белсенді қосылуға, өз табыстарын толық ашып көрсетуге және өзінің еңбек ететін жылдарын ұзартуға халықты ынталандыруы қажет.

 Оның жүзеге асырылуы  мемлекеттің макроэкономикалық  жағдайына жағымды әсерін тигізеді  деп болжанған болатын, мемлекеттік  тұрғыдан қорландырылған зейнетақы  мен жеке зейнетақы қорларының  енгізілуі Қазақстанның капитал  нарығын дамытуға ықпалын тигізетін  ауқымды да, ұзақ мерзімді қаржылық  капиталдың қалыптасуын қамтамасыз  етеді. Сонымен қатар, жұмыс  берушілерге арналған әлеуметтік  сақтандырудың мөлшермесін кеміту  және осы жүйеге кіруге мүдделік  танытушылардың көбеюі көлеңкелі  экономиканың үлес салмағын азайтады.

 

Зейнетақы нарығы (шолу – қаңтар-ақпан 2012 жыл)

 

2012 жылдың 1 қаңтары қазіргі  экономика тарихында зейнетақы  қорының инвестициялық портфельдерін  сақтанымпаздық және бірқалыптыға  бөлу туралы заңының күшіне  енген мерзімі ретінде қалады. Мұны білмейтін адамдар үшін  ол практикалық тұрғыдан әрекетін  анықтау қиынға соғатын тағы  бір заң болып табылады. Бірақ,  егер сіз «өз ақшаңыз» тұрғысынан  инвестициялық қорларды ойлайтын  болсаңыз, онда жаңалық біздің  көз алыдымызда маңызды мағынаға  ие болады. Бұл құрылым нені  анықтайтындығына нақты тоқталып  өтсек. 

 

Осы кезеңде жинақталған  инфляция деңгейі 61 пайыздан асса, 2006 жылдың қыркүйегінен бастап 2011 жылдың қыркүйегіне  дейін 32,25% құрайды. Яғни, орташа қорлардың  жылдық табысы 6,53%,  ал инфляция шамамен 12% құрайды. Осыдан, қор табыстары  өсіп келе жатқан инфляцияны жабады, және біздің қаражатымыз «шотымызда»  күйіп кетеді. Рейтингілік шолулар  мынаны констатациялайды: зейнетақы  қорлары инвестициялық табыстың кері динамикасын көрсетуде. Жақында  өткен баспасөз конференциясында пенсионные фонды продолжают показывать отрицательную  динамику инвестиционной Ұлттық банк басшысы «Әркім өзіне ұнайтын  санды таңдайды. Және өзіне қалай  ыңғайлы болса, солай ұтылады» деп  дұрыс атап өтті. Басқа сөзбен айтсақ, кез-келген шолу немесе рейтинг таңдалып алынған уақыт бөлігінде ғана мағынаға ие. Ал табыс нәтижелері немесе қордың шығынға ұшырау нәтижелерін  зейнетақы жүйесі құрылған сәттен бастап қарастыру керек, себебі зейнетақы  активтері – бұл инвестициялаудың ұзақ мерізімдік құралы болып табылады. Ұлттық Банк төрағасы Григорий марченко МЖЗҚ мәліметтері бойынша 1998 жылдан бастап осы қордың жинақталған табысы – 341% құрайды, және де соңғы 14 жылда  жинақталған инфляция – 218% құрайды. Осы жағдайда таңдалып алынған сандарға байланысты, ірі зейнетақы қорының  табысы инфляциядан 1,5 есе артық.

 

Жылдың алғашқы айындағы зейнетақы нарығының мәліметтерін келтірсек. ҚР Жинақтаушы зейнетақы  қоры (ЖЗҚ) салымшыларының зейнетақы  қорының жалпы сомасы қаңтар айында 1,7% артты және 2012 жылдың ақпан айында 2696,2 млрд. теңгені құрады. Салдымшылардың жеке зейнетақы шоттарына аударылған зейнетақы активтерін инвестициялаудан түскен «таза» инвестициялық табыс  сомасы комиссиялық сыйақысын қоспағанда, 2012 жылдың 1 ақпанында 574,6 млрд. теңгені  құрады. Үш қордағы K2 (табыс коэффициенті), зейнетақы инвестицияларын бөлудің  алғашқы айында сақтанымпаздық және бірқалыпты инвестиция портфелі бойынша  инфляция деңгейінен асты. Тағы бір  тарихи рекорд: биылғы жылдың ақпанында  жылдық есептегі инфляция 4,7%  құрады (2011 жылдың желтоқсанында – 7,4%). Бұл 1999 жылдың мамыр айынан бастап жылдық инфлячцияның ең төменгі деңгейі. Бірақ, өзіміз білетіндей, зейнетақы қорларының инфляциясы мен табысы – бұл әртүрлі  реттіліктегі сандар, олар зейнетақы  активтерін бағалау үшін қажет. Сондықтан, ақпанда зейнетақы қорларының күтілетін  жоғары немесе төмен табыстылығы  туралы сөз қозғаудың қажеті жоқ. Біздің жаңа тарихымыз 2007 жылдың мамыр  айында болған жинақталған инфляцияның 19,5%-дағы ең жоғарғы көрсеткішімен  таныс және сол кездегі табыстың жинақталған мәні 9,8% құрайды.

 

Кез-келген жағдайда, Ұлттық Банктің ҚБК ұсынған көрсеткіштер, қиялдауға болмаса да, осы екі  әртүрлі полюстік көрсеткіштерді салыстыруға  мүмкіндік береді. Жоқ дегенде  қартайғанда қамсыз өмір сүруге қажетті  зейнетақы табысын. Инфляция – осы  кезеңдегі әрбір адамның болашаққа  деген қорөыныш факторы секілді. Осыдан барып, зейнетақы жүйесі сыншыларының зейнетақы қоры практикасына салымшыларының қаражаттарын барынша тиімді құралдармен  инвестициялауды ұсынады, ол жеке экономикадан тәуелсіз болуы керек. Мысалы, рейтингі жоғары шетелдік инвестициялық құралдарды. Бірақ, өзіміз білетіндей, табыс жоғары болған сайын, инвестиция тәуекелдері  де арта түседі. Зейнетақы қорларын сақтанымпаздық және бірқалыпты инвестиция портфеліне диверсификациялау туралы жаңа заңды шығарушылар ең алдымен  осы ұстанымға сүйенген. Жаңа ережелерге сәйкес, нарық инвестицияларды тиімділігі жоғары – бұл зейнетақы жасындағы  салымшылардың активтері, және бірқалыпты – бұл өзгелердің активтері деп  бөледі. Осылайша, зейнеткерлік жасқа  жеткен немесе жақын арада зейнетке шығатын азаматтардың қаражаты мүмкіндігінше  тұрақсыздықтан сақтандырылады. Әрине, қолыңда ең сенімді қор болса  да, басты ережені негізге алу  керек, себебі дағдарыс болған жағдайда сіз одан толық айырылуыңыз мүмкін. Байқағанымыздай, бүгінде біздің нарығымыз  бірінші дағдарыс толқынынынан кейін  бір демалып қалғандай. Өзіміздің  зейнетақы активтерімізді сақтап қалу үшін және оларды көбейту үшін жаңа заң енгізілді.

 

2012 жылдың 1 наурызында осы  мерзім бойынша номиналды табыс  туралы алғашқы мәліметтер жарияланды. Және алғаш рет табысты өлшеу  зейнетақы қоры инвестициясының  екі түрімен анықталады. Жағымды  динамикаға үміт артсақ та, алтын  қағиданы естен шығармау керек:  мемлекетке үміт арту керек,  және өзіміз де қапы қалмайық.

 

2012 жылдың 1 наурызындағы әл-ауқатымыз бойынша  жинақтаушы зейнетақы қорларының  номиналды табыс коэффициенттері  туралы МӘЛІМЕТТЕР: Дереккөзі: ҚР Ұлттық Банкі ҚБК

 

 

	Сақтанымпаздық инвестициялық  портфелі бойынша К2			Бірқалыпты инвестициялық портфель бойынша К2
ЖЗҚ	ақпан 2011 жыл – ақпан 2012 жыл(12)	ақпан 2009  жыл– ақпан 2012 жыл (36)	ақпан 2007 жыл – ақпан 2012 жыл (60)	ақпан 2011 жыл - ақпан 2012 жыл (12)	ақпан 2009 жыл - ақпан 2012 жыл (36)	ақпан 2007 жыл - ақпан 2012 жыл (60)
«Жетысу» ООИУПА АҚ	х	х	х	х	х	х
"ҰларҮміт" АҚ	0,16	18,11	16,40	0,17	18,12	16,41
«GRANTUM Asset Management» ООИУПА» АҚ ("Казкоммерцбанк" АҚ еншілес кәсіпорны)				х	х	х
"ГРАНТУМ ЖЗҚ" АҚ ("Қазкоммерцбанк" АҚ ЕК)	4,64	23,51	34,37	4,98	23,91	34,81
Атамекен ЖЗҚ" АҚ "Нурбанк" АҚ ЕК	2,08	14,03	30,00	1,48	13,35	29,22
«Қазақстан Халық Банкі» ЖЗҚ  АҚ, «Қазақстан Халық Банкі» АҚ ЕК	-0,82	20,25	28,94	1,07	22,54	31,40
"МЖЗҚ" ЖЗҚ АҚ	2,72	16,53	30,92	4,48	18,53	33,16
«Индустриалды Қазақстан» Жинақтаушы зейнетақы қоры» АҚ (бұрынғы атауы " Қазақмыс ЖЗҚ" АҚ)	1,06	3,63	16,21	0,69	3,25	15,78
"НефтеГаз-Дем" ЖЗҚ" АҚ	4,88	19,22	41,17	4,77	19,09	41,01
"Астана ЖЗҚ" АҚ	6,69	20,29	28,78	7,61	21,33	29,89
"Отан" ҚЖЗҚ АҚ	1,72	8,15	24,04	0,56	6,91	22,63
" Капитал ЖЗҚ"-"Банк ЦентрКредит"  АҚ еншілес кәсіпорны	3,52	17,28	38,78	3,04	16,74	38,14
"Республика ЖЗҚ" АҚ	2,30	17,97	-	3,01	18,78	-
ЖЗҚ зейнетақы активтері бойынша  номиналды табыстың орташа өлшенген коэффициенті	1,45	18,21	26,21	2,37	19,22	27,34
ЖЗҚ зейнетақы активтері бойынша  номиналды табыстың түзетілген орташа өлшенген коэффициенті	х	х	24,91	х	х	26,75
Табыстың минималды мәні	х	х	17,44	х	х	18,72
Инфляцияның жинақталған деңгейі	4,70	22,34	57,99	4,70	22,34	57,99

 

«Астана» жинақтаушы зейнетақы қоры» Акционерлік  қоғамы

 

Қордың  тарихы

«Астана» ЖЗҚ тарихы, Қор  лицензияны алып, өз қызметін бастаған уақыттан с 2011 жылдың 3 тамызынан  басталады.

«Астана» ЖЗҚ еліміздің  аса қуатты энергетикалық және өнеркәсіптік кешенінде қалыптасқан екі Зейнетақы  Қорының негізінде құрылды.

 

«Еуразиялық» ЖЗҚ:

1998 жылғы 29 қазанда   Қор заңды тұлға ретінде құрылды;

1999 жылғы 8 шілдеден бастап  өз қызметін зейнетақы қызметтер  нарығында жүзеге асырды. Жұмыс  істеу барысында ҚР бойынша  16 өкілдік құрылды;

2008 жылғы 13 мамырда   Қор зейнетақы активтерін өз  бетінше басқаруға лицензия алды;

2008 жылғы 7 тамызда   Қор өз атауын «Сенім» ЖЗҚ»  АҚ-нан «Еуразиялық жинақтаушы  зейнетақы қоры» АҚ ауыстырды;

2008 жылы қыркүйек айында  Қор өзіндік капиталының жеткіліктілік  коэффициенті К1 бойынша жетекшілер  үштігіне кіріп, еркін зейнетақы  жарналарының көлемі бойынша  жетекшілік орын алды;

2010 жылдың 1 маусымынан 1 қыркүйегіне  дейін  номиналды кірістің  коэффициенті (К2) бойынша жетекшілер  үштігіне кірді, Қордың инвестициялық  кірісі инфляция деңгейінен асып  кетті;

2010 жылдың 1 қазанынан 2011 жылдың 1 мамырына дейін Қор номиналды  кірістің коэффициенті (К2) бойынша  зейнетақы нарығының жетекшісі  болды.

 

«АМАНАТ ҚАЗАҚСТАН» ЖЗҚ:

1997 жылы 20 қарашада  Қор  «Д.А. Қонаев ат. Ашық Жинақтаушы  Зейнетақы Қоры» ретінде құрылды;

Фонд Қор елімізде лицензия алған алғашқы алты жинақтаушы зейнетақы  қорлары қатарына кіретін;

2007 жылы 7 ақпанда  «Д.А.  Қонаев ат. АЖЗҚ» АҚ-на «Валют-ТранзитФонд»  АҚ қосылу нәтижесінде, ол активтерді  өз бетінше басқаруға лицензияны  алды;

2008 жылы 21 тамызда  Қор  «АМАНАТ ҚАЗАҚСТАН» Жинақтаушы  Зейнетақы Қорына айналды;

Жұмыс істеген уақыты бойы салымшылардың ыңғайлылығы үшін 60 аса аймақтық бөлімшелер ашылды.

 

Біріккенге орай, "АСТАНА" ЖЗҚ еліміздің зейнетақы жүйесінде  қызмет көрсетілетін салымшылар саны бойынша бірден төртінші орын алып, аса ірі нарық қатысушыларының  бірі болып келді.

 

"АСТАНА" ЖЗҚ міндеті:

Адамдардың зейнетақы  жинақтарын көбейту қамын ойлап, оларға ертеңгі күнге сенмділік  беру!

 

Қордың  қызметтері

- Салымшылар үшін:

Зейнетақылық қамтамасыз ету туралы келісім-шарттарды сізге  ыңғайлы кез-келген уақытта, сізге  барып жасасу. Келісім-шарттың түпнұсқасы жоғалған жағдайда, оның телнұсқасын  беру.

Зейнетақылық жинақтарды есепке алу – салымшылардың/алушылардың  жеке зейнетақы шотындағы зейнетақылық жинақтарды дербес және күн сайын  есепке алу.

Зейнетақылық активтерді инвестициялық басқару.

Зейнетақылық төлемдер жасау.

Қор салымшыларына жыл  сайын және салымшылардың/алушылардың  талап етуі бойынша кез-келген сұраған  күніне ақпарат беру.

Тұсаукесерлер өткізу және Қор қызметінің нәтижелері бойынша  ақпарат ұсыну.

 

Қордың  көрсеткіштері

Жинақталған зейнетақы  қаражаты

 

 

Зейнетақылық таза активтердің  өсу серпіні

Салымшылар санының өсу  серпіні

Салымшылардың 2013 ж. 01.01-да пайыздық құрамы (әйелдер, еркектер)

Салымшылардың 2013 ж. 01.01-да жасы бойынша пайыздық арасалмағы

Инвестициялық табыс

Таза инвестициялық табыс

Номиналдық  табыс коэффициент

2012 жылдарғы кезеңдегі К2 серпіні

Біркелкі  инвестициялық портфель

Бірқалыпты инвестициялық портфель құрылымы

 

 

Инвестициялық декларациясы бойынша бiркелкi инвестициялық  портфель

1-ТАРАУ. Құжаттың  мақсаты

 

1. 1. «Астана» ЖЗҚ» Акционерлік  қоғамының (әрі қарай – Қор)  инвестициялық қызметінің мақсаты  жоғары инвестициялық кірісті  алу және әлеуетті тәуекелдерді  азайту арқылы салымшылардың  зейнетақы жинақтарын сақтау  және көбейту болып табылады. Инвестициялық қызметті жүзеге  асыру кезінде Қор келесі негізгі  қағидаларды ұстанады:

 

1) Экономиканың перспективті  секторларын және әлеуетті өсімге  ие эмитенттерді анықтау үшін  макроэкономикалық жағдайлардың  тұрақты мониторингін жүргізу  және оларды талдау;

 

2) Корпоративтік тәуекелдерді  бағалау және одан әрі әлеуетті  өсу үшін зейнетақы активтерінің  портфеліндегі эмитенттердің қаржылық  күйін тұрақты бақылау;

 

3) Лимиттік шектеулерді  орнату арқылы активтердің түрлері,  инвестициялау мерзімдері, қаржы  құралдарын шығару валютасы, сонымен  қатар эмитенттің салалық және  елдік белгілері бойынша портфельді  әртараптандыру;

 

4) Міндеттемелерді толыққұнды  және дер кезінде орындау үшін  өтімділікті басқару;

 

5) Басқарумен портфель  құрылымындағы «тәуекел-кірістілік»  көрсеткіштерінің оңтайлы қатынасын  қолдау;

 

6) Халықаралық стандартпен  қабылданған зейнетақы жинақтарын  есепке алу дәлдігін қамтамасыз  ету;

 

7) Инвестициялық шешімдерді  қабылдау бойынша алқалылық.

 

 

2-ТАРАУ. Жалпы  ережелер

 

2. «Астана» ЖЗҚ» Акционерлік  қоғамының Бірыңғай инвестициялық  портфель бойынша осы инвестициялық  декларациясы (әрі қарай – Инвестициялық  декларация) Қазақстан Республикасының  заңнама талаптарына сәйкес әзірленген  және зейнетақы активтерін инвестициялық  басқаруды қамтамасыз етуге арналған. Қордың инвестициялық декларациясы  шектелмей қоса алғанда, келесілерді  анықтайды:

 

1) Зейнетақы активтерін  инвестициялаву мақсаты және  қағидалары;

 

2) Инвестициялау стратегиялары;

 

3) Инвестициялау объектілерінің  тізімі және лимиттері;

 

4) Тәуекелді басқару жүйесі;

 

5) Инвестициялық қызмет  бойынша шарттар дәне шектеулер;

 

6) Комиссиялық сыйақыны  алу саясаты.

 

4-ТАРАУ. Зейнетақы  активтерін инвестициялау стратегиялары

 

4. Активтердің сақталуы - салымшылардың зейнетақы жинақтарының  барынша сақтау мақсатында Қор  кірістің тұрақты есептелуін  қамтамасыз ету бойынша стартегияларды  ұстанады. Осы стратегияны іске  асыру Қазақстан Республикасының  және шет мемлекеттердің мемлекеттік  бағалы қағаздарына, халықаралық  қаржы ұйымдарының бағалы қағаздарына,  жергілікті және шетел эмитенттерінің  депозиттеріне және корпоративтік  бағалы қағаздарына инвестициялауға  негізделген. Құралдар жетекші  халықаралық (Standard & Poor's, Moody’s, Fitch) және қазақстандық (Эксперт РА, KZ-rating және РА РФЦА) рейтингтік агенттіктердің  жоғары кредиттік рейтингіне  ие немесе Жоғары санатпен  Қазақстандық қор биржасының  листингіне енгізілген. Тұрақты  блок ұзақ мерзімді инвестициялық  деңгейжиекке ие және портфель  құрылымында жоғары көлемді концентрациялайды.

 

 

5. Құнның өсуі - салымшылардың  зейнетақы жинақтарын көбейту  мақсатында Қор белсенді сауда  стратегиясын ұстанады. Белсенді  сатылымға арналған қаржы құралдарының  блогы жоғары кредиттік рейтингімен жоғары өтімді бағалы қағаздардан құралады. Осы блоктың бағалы қағаздарының айналымы жоғары қарқындылыққа ие және бір жылдан артық емес кезеңде нарықтық конънктураның өзгеруіне байланысты.

 

 

6. Өтімділік - өтімділікті  қамтамасыз ету және салымшылар  алдындағы міндеттемелепрді дер  кезінде орындау мақсатында Қор  құбылмалылықтың төменгі деңгейіне  ие және қысқа мерзім ішінде  ақша қаражаттарына айналуы мүмкін  өтімді қаржы құралдарының блогын  қалыптастырады.

 

 

5-ТАРАУ. Қаржы  құралдарының түрлері бойынша  инвестициялау лимиттерін көрсетумен  инвестициялау объектілерінің тізбесі

 

7. Инвестициялық портфельдің  және лимиттер құрылымы 1-кестеде  ұсынылған және шартты түрде  маңызды төрт топқа бөлінеді:

 

1) Егеменді деңгейдегі  борыштық құралдар: Қазақстан Республикасының  және шет елдердің мемлекеттік  бағалы қағаздары, Халықаралық  қаржы ұйымдарының облигациялары.  Осы топтағы инвестициялар зейнетақы  активтерін сақтауға бағытталған  және оларды ең төменгі деңгейге  дейін қықсартумен көптеген тәуекелдерді  ниверлеуге мүмкіндік береді;

 

2) Корпоративтік деңгейдегі  борыштық құралдар: қазақстандық  және шетелдік эмитенттердің  рейтингтік облигациялар, екінші  деңгейлі банктегі депозиттер, құрылымдық  өнімдер. Осы топ инвестициялары  сақтауға және көбейтуге бағытталған.  Топ инфляцияның жоғары деңгейінен  артық көлемде кірістілікті алуға  мүмкіндік береді, осыған байланысты  тиімді деңгейде тәуекелдерді  сақтауміндетті;

 

3) Үлестік құралдар блогы:  қазақстандық және шетелдік эмитенттердің  акциялары, инвестициялық және  листингтік қор пайлары. Осы  топ инвестициялары зейнетақы  активтерін көбейтуге бағытталған,  бірақ негізгі соққы тәуекелді  қатаң бақылауға бағытталған.  Инвестициялық тактикалар фундаментальды  және техникалық талдау базасында  макро-модельдеуді, скрининг және  сауда модельдерін қолданады.

 

4) Басқа да қаржы құралдары:  аффинирленген металлдар, туындылы  және басқа қаржы құралдары.  Осы топ ең төменгі инвестициялау  лимиттеріне ие және негізі  басқа портфель тобын, қысқа  мерзімді инвестициялық и6-ТАРАУ.  Ашық валюталық позиция лимиті

 

8. Ашық валюталық позицияның (нетто-позиция) жоғары үлесі заңнамамен  бекітілген талаптарғңа сәйкес  анықталады және Қордың зейнетақы  активтерінің 30% артық емес. Кейбір  валюталар бойынша ашық валюталық  позицияның лимиті басқару тактикасы  аясында өзгереді және Қордың  Директорлар кеңесімен бекітіледі.

 

 

7-ТАРАУ. Аффилиирленген  тұлғалардың бағалы қағаздарға  инвестициялау лимиті

 

9. Қордың аффилиирленген  тұлғаларымен, Қордың ірі акционеріне  тиесілі Қордың дауыс беретін  акцияларының он және одан  артық мөлшеріне ие сенімді  басқарушылармен шығарылғани қаржы  құралдарына жиынтық инвестиялар  мөлшері заңнама талаптарына  сәйкес анықталады және зейнетақы  активтерінің 5% артық емес мөлшерін  құрайды. Егер Қордың зейнетақы  активтері бір жүз отыз миллиард  теңгеден аз болса, инвестицияның  жиынтықты мөлшері Қордың зейнетақы  активтерінің 7% аспауы тиіс.

 

 

8-ТАРАУ. Тәуекелдерді  басқару жүйесі

 

10.Тәуекелдерді басқару  жүйесі менеджмент үшін кез  келген әрекет ету кезінде  қысқа мерзімді және ұзақ мерзімді  Қор қызметін басқару болып  табылады. Жүйе ресурстарды кенет  қысқартуы мүмкін тәуекелдерді  азайту негізінде активтердің  және капиталдың жоғары сақталуын  қамтамасыз ету мақсатында Қордың  әлсіз және күшті жақтарын  талдауды және бағалауды қамтиды.  деяларды хеджирлеуге және нырақтық  өзгерістерді өзекті етуге арналған.

 

9-тарау. Инвестициялық  қызметке қатысты белгіленген  шарттар және шектеулер

15. Зейнетақы активтерін  инвестициялау бойынша шарттар  және шектеулер Қазақстан Республикасының  заңнамасымен, осы Инвестициялық  декларациямен және Қордың ішкі  құжаттарымен белгіленген. Заңнама  өзгерген жағдайда, немесе өзге  себептерде:

 

1) Қормен бекітілген қандай  да бір лимиттер бойынша шектеулер  Қазақстан Республикасының нормативтік  құқықтық актілерімен бекітілген  шектеулерге сәйкес келмеген  жағдайда, тиісті нормативтік құқықтық  актімен қарастырылған шектеулер  қолданылады;

 

2) Осы Инвестициялық декларацияда  Қазақстан Республикасының нормативтік  құқықтық актісімен белгіленген  лимит (Қорға қатысты) болмаған  жағдайда тиісті нормативтік  құқықтық актінің талаптары қолданылады.

 

 

10-тарау. Комиссиялық  сыйақыны алу саясаты

16. Комиссиялық сыйақыны  алу Қазақстан Республикасының  заңнама талаптарына сәйкес жүргізіледі  және Қордың ішкі құжаттарымен  реттеледі.

 

17. Қормен алынатын комиссиялық  сыйақының мөлшері норма шегінде  белгіленеді, бірақ келесі мөлшерден  артық емес:

 

1) Инвестициялық кірістің 15 пайызынан;

 

2) Айына зейнетақы активтерінен 0,05 пайызынан.

 

18. Зейнетақы активтерінен  комиссиялық сыйақы зейнетақы  активтерінің портфеліндегі қаржы  құралдарының сатып алу және  нарық құны арасындағы ең төменгі  сомадан алынады.

 

19. Қордың комиссиялық  сыйақы мөлшері үздіксіз баспа  беттерінде жариялау арқылы салымшыларды  міндетті хабарлаумен жылына  бір рет өзгертіледі. Салымшыларға  хабарлау тәртібі Қазақстан Республикасының  заңнамасымен белгіленген.