Акпараттарды ондеу объектилеринде малиметтер базасын баскару жуйесин уйымдастыру

МАЗМҰНЫ

 

Кіріспе................................................................................................................

І. ЖАЛПЫ БӨЛІМ............................................................................................

1.1. Заттық саланың жүйелік талдауы............................................................

1.2. Мәліметтерді өңдеуде қолданылатын технологиялар............................

1.3. Мәліметтерді өңдеуде қолданылатын контроллер жүйесі...................

1.4. Арнайы жүйелік тақшаларды қолдану...................................................

1.5. Қолданылатын операциялық  жүйе.........................................................

ІІ. НЕГІЗГІ БӨЛІМ........................................................................................

2.1. Бағдарламалық жабдықтаудың тандалуының негізделуі.....................

2.2. Мәліметтер базасын жасау технологиясы.............................................

2.3. Мәліметтер базасының  инфологиялық құрылымы..............................

2.4. Мәліметтер базасын жобалау.................................................................

2.5. Қосымша бағдарламалық жабдықтар....................................................

2.6. Мәліметтер базасын  басқару жүйесін ұйымдастыру………………….

2.7. Операциялық күшейткіш......................................................................

ІІІ. ЭКОНОМИКАЛЫҚ БӨЛІМ......................................................................

ІV. ЕҢБЕК ҚОРҒАУ.........................................................................................

Қорытынды........................................................................................................

Қолданылған әдебиеттер тізімі........................................................................

 

 

 

 

 

 

 

 

Кіріспе

 

Казіргі таңда бар  әлемде компьютерлік анықтамалы-ақпараттық жүйелер кең тараған, олардың  көмегімен қажетті ақпаратты  ең қысқа мерзімде алу мүмкіндігі бар. Барлық жүйелер ақпаратты өңдеу  мен ұзақ уақыт сақтау функцияларымен  қандай болса да деңгейде байланысты деп айтуға болады. Ақпарат ол кезде іс-әрекеттің әртүрлі саласының тиімділігін анықтайтын факторы болып табылады. Ақпараттың көлемі үлкейді, сонымен қатар  мәліметтерді өңдеу жылдамдығына қойылатын талаптар жоғарылады, енді көптеген операциялар қолмен жасай алынбайды, олар ең перспективалы компьютерлік технологияларды қолдануын қажет етеді. Әрбір әкімшілік шешім кезектегі жағдайдын анық және дәл бағалауын, сонымен қатар оны өзгертуге болатын болашақ переспективаларды  талап етеді.

Дербес компьютерлерде ең көп қолданылатын реляционды мәліметтер базалары. Сондай базаларда ақпарат жазбалардың реттелген жиынтығы түрінде сақталады, әр жазба белгіленген көлемді өрістерден (поле) тұрады. Ақпаратты сақтау мұндай әдісі мәліметтерді қағазда бірнеше кестелер түрінде көрсеткенге ұқсайды. Кестелердің жеке жолдарына мәліметтер базасында жазбалар сай келеді, ал бағаналарға – жазбалардың өрістері.

Қазіргі заманға сай мәліметтер базасының жаңа технологиясы ондаған  жылдар бойы мәліметтерді өңдеу мен  ақпаратты басқару әдістерінің дамыуының нәтижесі болып табылады. Қазіргі кезде мәліметтер базасының басқару жүйесінің міндеті корпоративті басқаруда ақпараттық жүйенің негізі болып табылады. Жаңа технологиялар, яғни бағытталған объектіні мәліметтер базасы және клиент-сервер платформасы жаңа тапсырмаларды шешуге бағытталған. Мәліметтер базасы бір немесе бірнеше қолданбалы  жүйелермен өңделе алатын  бір-бірімен байланысты берілгендердің элементарлық тобы. Мәліметтер базасы мәліметтер базасын басқаратын программалық қамтамадан, арнайы құрал-жабдықтар кешенінен және осының барлығын басқаратын адамнан тұрады. Қазіргі уақытта тиімділігі өте жоғары мәліметтер базасын басқару жүйесін құру басты процесс болып отыр.

Компьютерлік техниканың дамуы мен тік кіру сыртқы есте сақтайтың құрылғылардың пайда болуы әртүрлі масштаб пен мақсаттарға арналған автоматты жүйелердің  қарқынды дамуын алдын ала анықтады, ол бірінші кезекте бизнес-қосымшыларда белгілі болды. Компьютерлік жүйелер әдетте күрделі құрылымы бар, өңдеу жылдамдығын талап ететін, жиі жаңартылып тұратын және ұзақ уақыт сақтауды қажет ететін ақпараттың көп деген көлемімен жұмыс жасайды.

Кейде жұмыс талаптары  қоршаған ортаның немесе қоғам өмірінің белгілі бір құбылысы туралы нақты  мағлұмат беретін көп мөлшерлі әр түрлі деректер жиындарымен жұмыс істеуді талап етеді.

Осындай жиындарды және онда көрсетілген  деректерді сақтауға және өңдеуге арналған ақпараттық және программалық  құралдарды ақпараттық жүйелер деп  атайды.

Ақпараттық жүйелер  екі топқа бөлінеді: фактографиялық және құжаттық. Фактографиялық ақпараттық жүйелерде белгілі бір объект туралы нақты фактілер көрсетіледі. Мысалы, қарапайым қойын кітапшасы фактографиялық ақпараттық жүйе ретінде күнделікті қолданылады.

Құжаттық ақпараттық жүйелерде фактографиялық жүйелерен  салыстырғанда, қойылған сұраққа  бір мағыналы жауап берілмейді. Бұл жүйелер ретінде деректер жиындарда белгілі бір формалды іздеу әдісімен қамтылған құрылымсыз мәтіндік құжаттар (мақалалар, кітаптар, рефераттар, заң баптары және т.б.) және графикалық бейнелер сақталады.

Мәліметтер қоры - өзіндік құрылым белгілі, деректерді сипаттаудың, сақтаудың және өзгертдің жалпы принциптеріне сүйенген қағидалар арқылы байланысқан деректердің жиыны. Ақпараттардың мәліметтер қоры түрінде сақталуы – олардың пайдалану мұмкіндіктерін кеңейтіп, іздеу, өңдеу және алу әрекеттерін жеңілдетеді.

Мәліметтерен қалыпты  жұмыс атқару   үлгісіне адам, құжат және картотекалық шкафтар  жатады. Автоматтандыру әдісін қолданбайтын «мәліметтер қорының»  негізі қағазбен жұмыс істеу.

Нақты құжаттық жүйелерде деректермен жұмысты жеңлдететін әр түрлі формальды әдістер мен әрекеттерді пайдалануға болады. Қажетті мәліметті табу үшін пайдаланушы белгілі бір шкафты ашып, оның ішінен белгілі бір буманы алып, қажетті бетін ашады.

Енді қолданушыға құжаттарды сұрыптау немесе мәліметтерді табу үшін әр түрлі құжаттардан жеке бетке немесе электрондық кестелерге көшіруге тура келеді.  Алынған деректерді талдау және нәтижесін даярлау үшін калькулятор немесе электрондық кестелерді пайдалануға болады.

Компьютерлік мәліметтер қоры дегеніміз - қағаз бетінде сақталған құжаттарды жинақтауға және олардан мәлімет алуға арналған автоматты нұсқа жүйесі. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

І. ЖАЛПЫ БӨЛІМ

 

1.1. Заттық саланың жүйелік талдауы

 

Пошта – ол транспорт  жабдықтар арқылы жүйелі түрде жазба хат-хабар, периодтық басылымдар, ақша аудармалар, бандероль, посылкаларды жіберуін жүзеге асыратын байланыстың түрі.

Ұйымдастыру жөнінде  пошта байланысы ол пошта жіберулерді  қабылдау, өңдеу мен жеткізуді  қамтамасыз ететін транспорт жабдықтар  мен байланыс өнеркәсіптердің желісінен тұратын біркелкі жүйе болып табылады. Байланыс өнеркәсіптерге почтамттар мен байланыс тораптар және олардың құрамына кіретін бөлімшерлер жатады. Поштамттар аймақ орталықтарында, аймақ пен республика бағынысты қалаларында, ал байланыс түйіндер аудан орталықтарында ұйымдастырылған.  

Поштамттар мен байланыс түйіндер оларға бекітілген аймақта пошта байланысын ұйымдастырады – пошта берулерді қабылдайды, тапсырады,  олардың өңдеуін жасап, поштаны маршруттар бойынша тасуын іске асырады. Байланыс бөлімшілері пошта жіберулерін қабылдайды, өзінің почтамтына немесе түйінге жібереді және олардан түскен поштаны адресаттарға жеткізеді.

Байланыс өнеркәсіптерде пошта жіберулерді қабылдауға арнайы жер бөлінеді, ол жерде операторлардың жұмыс орындары орналасады, ол операциондық зал деп аталады. Операторлар жай корреспонденциядан (тапсырыс емес хаттар мен открыткалар) басқа барлық жіберулерді қабылдайды. 

Пошта жіберулерін өңдеу - оларды адрес мәліметтері бойынша реттеу және адресаттарға қалай болса да тезірек тапсыруын қамтамасыз ететін ең тиімді жолдармен жіберуге дайындау деп түсінеді.

Пошта байланыс өнеркәсіптердің  жұмысын аяқтайтын этапы, адресаттарға пошта жіберулерді жеткізу мен тапсыру болып табылады. Ірі мекемелерге және кәсіпорындарға пошта автокөлікпен жеткізіледі  және қабылдауға уәкіл етілген адамдарға тапсырылады. Халыққа поштаны пошташы жеткізеді.  

Периодтық баспасөзді экспедированиесі деп - баспаны типографиялардан қабылдау, жолдама құжаттарды дайындау, баспаны жазылушыларға апарып беретін байланыс өнеркәсіптер бойынша реттеу, буып-түю және ұшақпен, поездбен немесе автокөлікпен жіберу. Әдетте бұл жұмысты типографияларда ұйымдастырылған және байланыс өнеркәсіптерге бағынатын экспедициялар орындайды. Бірақ көптеген жағдайларда экспедированиені тікелей байланыс өнеркәсіптері іске асырады – почтамттар, қалалық пен аудандық байланыс түйіндер - өздерінің өндіріс алаңдарында орындайды.  

Аудармаларды қабылдау мен төлеу операцияларды іске асыру нәтижесінде байланыс өнеркәсіптер арқылы ақша қаражаттың үлкен соммалары өтеді. Аудармаларды қабылдау мен төлеудің алғашкы құжаттарын салыстырып тексеру арқылы төлеудің дұрыстығы білінеді. 

Поштаны тасу теміржол транспорты бойынша жүзеге асырылады. Теміржол транспорты ауыр поштаны – посылка, бандерол, журналдарды тасуға пайдаланады. Пошта вагондары жүйрік пен жолаушы поездердің құрамына қосылады. Ең толтырылған бағыттарда поштаны 8-12 пошта және 2-6 жүк вагондардан тұратын, бағыт бойынша жүретін пошталы-жүк поездармен тасиды. Авиакөлік газеттер мен корреспонденцияны үлкен қалалар арасында, аймақтың ішінде тасып жүруге арналған.

 

1.2. Мәліметтерді өңдеуде қолданылатын технологиялар

 

DirectX – дамып келе жатқан технология, оның қазіргі тоғызыншы нұсқасы программалық қамтама жасаушыларға максималды түрде нақты графиканы жасауға мүмкіндік береді. Соның нәтижесінде пайдаланушылар бейнекартаның өнімділігі мен сапасын жоғары дәрежеде бағалауда. Тоғызыншы нұсқада жоғары деңгейлі шейдерлік тілдер пайда болды, ол DirectX-тің  барлық талаптарына сәйкес келетін, барлық графикалық карталарға сәйкес келеді. Әртүрлі үшөлшемді графика күшейткішінде бірдей әсер беретін мүмкіндікті жобалаушылар пайдалануда. Шейдер тілінің негізіне С программалау тілі жатады, себебі ол күшті программалау тілі болғанмен, пайдалануы өте қарапайым. Кейбір бейнекарталардың техникалық сипаттамаларын келесі кестеден көруге болады.

NVIDIA корпорациясының  GeForce 4 чипсет негізіндегі бейнекарталардың  технологиясының және маркетингтік параметрлерін қарастырайық:

    • Жоғары деңгейде GeForce 4 Titanium 4600 және 4800 чипсеттері көрсетілген. Бұл екеуінің айырмашылығы AGP 4x және AGP8х интерфейсінің қамтамасыз етілуі. Бұл модельдердің функционалдық қызметтеріне: жоғары және пиксельдік шейдермен жабдықталуы, әрқайсысында  екі текстуралық блокта 4 пиксельді конвейерден тұрады. Бейнежадысы 128 биттік локальдік шина. Ядроның жиілігі 300 МГц, жадының эквивалентті жиілігі 650 МГц.
    • GeForce 4 Titanium 4200 және 4200 8х. Барлық мүмкіндіктері мен архитектурасы бойынша жоғары деңгейдегі бейнекарталарды қайталайды, бірақ ядро жиілігі 250 МГц-ке дейін төмендетілген.
    • Бюджеттік жағынан 3 түрлі модификация біріккен: GeForce 4 МХ420, МХ440, МХ460. Алдыңғы типтеріне қарағанда  негізгі айырмашылығы – архитектурасы. Жоғарғы және пиксельді шейдерді өңдеу блогы жоқ, пиксельді конвейер саны екіге дейін азайтылған, ядро жиілігі 250-300МГц, жады жиілігі 166-550 МГц

Осылайша бюджеттік  МХ индексті бейнекарталар GeForce 3 чипсеттерінен  де мүмкіндіктері төмен болып  шықты.

АТІ Technologies компаниясы Radeon 9ххх сериясының чипсеттері тек жұмыс жиілігімен ғана ажыратылмай, архитектурасы мен қызметімен ажыратылады: 

9000 және 9000Pro  бейнекартасы RV250 чипсет негізінде;

9100 бейнекартасы R200 чипсеттер негізінде;

9500 бейнекартасы R300 чипсеттер негізінде,  пиксельді конвейері екі есе  төмендетілген;

9500 Pro бейнекартасы R300 толық функционалды  чипсеттер негізінде;

9200 бейнекартасы R350 шейдерді қамтамасыз  ету мүмкіндігі ажыратылған чипсеттер  негізінде;

9600 бейнекартасы R350 пиксельді конвейер  саны және жоғары  шейдерді  өңдеу блогы да екі есе төмендетілген чипсеттер негізінде;

9800 Pro бейнекартасы сегіз пиксельді  конвейермен және программаланатын  төрт геометриялық блокпен қамтамасыз  етілген чипсеттер негізінде  ажыратылады.

Үшөлшемді күшейткіш графикасы  пайда болмай тұрып, бейнекарта қарапайым функцияларды орындады: өзіндік жады блогына процессор дайындаға мәліметтерді сақтап, қажет болған кезде ақпаратты түрде сурет салып, кейін кадр буферіне жіберіп отырады. Ол жерден мәліметтер аналогты-сандық түрлендіргішке түсіп, аналогты сигналдарды монитордың электронды трактысына жіберіп отырады. Егер программада үшөлшемді объект кездессе, барлық өңдеуді орталық процессор орындайды.

Алғашқы өзгеріс 1996 жылы үшөлшемді  күшейткіш графикасы пайда болғанда болды. Содан бері үшөлшемді күшейткіш  өңдеулерін бейнекарта чипсеттері орындайтын болды. 3D графиканы өңдеудің негізгі этаптарына тоқталсақ: сценаны дайындау, геометриялық  түрлендіру, текстуралау. Әрбір  этап бірнеше  стадиядан тұрады. Бірінші этаптың бірінші стадиясында модельдер сценарийіне барлық кіріс геометриялық примитивтер жинақталып, оның ағымдық жағдайы есептеледі. Бұл стадия толық орталық процессорде есептеледі. Қалған этаптар мен стадиялар бейнекарта чипсеттерінде орындалады.

 

1.3. Мәліметтерді өңдеуде қолданылатын контроллер жүйесі

 

IDE-êîíòðîëåðiíi» áàñûï øû¹àðó æûëäàìäû¹û 1500-2000 Êá/ñ, áàðëûº á½ë æûëäàìäûºòû» ¼çi æ½ìûñ áàðûñûíà êåäåðãi êåëòiðåäi, ¼éòêåíi á½¹àí ëàêàëüäi æ¾éåíi» æiáåðó ì¾ìêiíäiãi ñ¸éêåñ êåëìåói ì¾ìêií. Á½ë àðçàí êîíòðîëëåðëåðãå ò¸í. Á½ë âèí÷åñòåðãå 40 æèiëiãi êàáåëüìåí æàë¹àíàäû.

Ľðûñ åìåñ ºîñó àñà çèàí ¸êåëìåéäi, äåãåíìåí êîíòðîëëåð iñòåí øû¹óû ì¾ìêií êàáåëüäi ºîñàð  àëäûíäà ò¾ðëi-ò¾ñòi æåëi 1-êîíòàêò¹à  ñ¸éêåñ êåëåäi ìà åêåíií ºàðàó êåðåê. Âèí÷åñòåðãå êàáåëüäåãi êiëòòi ºîñàðäà  æ¸íå ºàòòû äèñêêå ºàòå æàë¹àíó áîëàäû. Êîíòðîëëåðäå á½íäàé êiëò áîëìàéäû.  IDE-êîíòðîëëåðãå 2-âèí÷åñòåðäi ºîñó æå»iëäiðåê ºàòòû äèñêiãå åêåói äå ïàðàëëåëü ¾ëãiäå 40-æåëiëi êàáåëü àðºûëû æàë¹àíàäû.

Áiðຠ2-âèí÷åñòåðãå  ºîñó î»àé äåï ºàðàó¹à áîëìàéäû, ºîñûìøà äèñê ñ¸éêåñ êîíôèãóðëåíãåí áîëóû ºàæåò. Îë ñ¸éêåñ CMOS Setur æ¸íå äæàìïåð àðºûëû º½ðûëóû ºàæåò.

PC IDE HDD æ¸íå IDE êîíòðîëëåði îëàð¹à 40 æåëiëi êàáåëüi áàð ìà  åêåíäiãií òåêñåði»iç, ñîíûìåí ºàòàð  ½çûíäû¹ûí äà òåêñåðiï àë¹àí  æ¼í 9-êåñòåäå IDE-êîíòðîëëåðiíi»  ò¾éiñó ì¼ëøåðiíå áà¹ûòòàìà.                                                                    

 

1 êåñòå. IDE-êîíòðîëëåðiíi» êîíòàêòëåðiíi» ºûçìåòi.

Êîíòàêò

Êàòåãîðèÿ

Ñèãíàë

²ûçìåòi

1

2

3

4

1

Øû¹ûñ

Reset

 

2

-

GND

Êîðïóñ

3

Êiðiñ/øû¹ûñ

HD7

Äåðåêòåð  æîëû 7

         4

Êiðiñ/øû¹ûñ

HD8

Äåðåêòåð æîëû 8

5

Êiðiñ/øû¹ûñ

HD6

Äåðåêòåð æîëû 6

         6       

Êiðiñ/øû¹ûñ

HD9

Äåðåêòåð æîëû 9

7

Êiðiñ/øû¹ûñ

HD5

Äåðåêòåð æîëû 5

8

Êiðiñ/øû¹ûñ

HD10

Äåðåêòåð æîëû 10

9

Êiðiñ/øû¹ûñ

HD4

Äåðåêòåð æîëû 4

10

Êiðiñ/øû¹ûñ

HD11

Äåðåêòåð æîëû 11

11

Êiðiñ/øû¹ûñ

HD3

Äåðåêòåð æîëû 3

12

Êiðiñ/øû¹ûñ

DH12

Äåðåêòåð æîëû 12

13

Êiðiñ/øû¹ûñ

HD2

Äåðåêòåð æîëû 2

14

Êiðiñ/øû¹ûñ

HD13

Äåðåêòåð æîëû 13

15

Êiðiñ/øû¹ûñ

HD1

Äåðåêòåð æîëû 1

1

2

3

4

16

Êiðiñ/øû¹ûñ

HD14

Äåðåêòåð æîëû 14

17

Êiðiñ/øû¹ûñ

HD0

Äåðåêòåð æîëû 0

18

Êiðiñ/øû¹ûñ

HD15

Äåðåêòåð æîëû 15

19

-

GND

Êîðïóñ

20

-

KEY

 

21

-

Reserved

Ðåçåðâòåëãåí

22

-

GND

Êîðïóñ

23

Øû¹ûñ

IOW

Æàçûëóû

Êîíòàêò

Êàòåãîðèÿ

Ñèãíàë

²ûçìåòi

24

-

GND

Êîðïóñ

25

Øû¹ûñ

IOR

κûëóû

26

-

GND

Êîðïóñ

27

Êiðiñ

IOCHRDY

Êiðiñ/Øû¹ûñ êàíàëûíû» äàéûíäû¹û

28

Øû¹ûñ

ALE

Àäðåñòåó ¸äiñi

29

-

Reserved

Ðåçåðâòåëãåí

30

-

GND

Êîðïóñ

31

Êiðiñ

IRQ14

ѽðàíûñ

32

Êiðiñ

HIO16

16 ðàçðÿäòûº ïîðòêåàéíàëäûðó

33

Øû¹ûñ

HA 1

1- àäðåñ æîëû

34

Êiðiñ/ Øû¹ûñ

Reserved

Ðåçåðâòåëãåí

35

Øû¹ûñ

HAO

0- äiê àäðåñ æîëû

36

Øû¹ûñ

HA2

2-ëiê àäðåñ æîëû 

37

Øû¹ûñ

CSO

1-øi äèñêòi òà»äàó

38

Øû¹ûñ

CS1

2-øi äèñêòi òà»äàó

39

Êiðiñ/ Øû¹ûñ

ACTIV

Äèñêòi òà»äàó

40

-

GND

Êîðïóñ


 

IDE ¼òå ºàçiðãi ºàæåòòi ºàíà¹àòòàíäûðà àëìàéäû:

- òåê åêi âèí÷åñòåð  ¹àíà ºîñûëàäû

-  äèñêïåí  àëìàñó æûëäàìäû¹û 2-3 Ìá/ñ

  • IDE äèñêi ñûéûìäûëû¹û 504 Ìá ¹àíà íåãå 504 Ìá ¹àíà? Âèí÷åñòåð ñûéûìäûëû¹û öèëåíäðëåð (C) ñàíû, (H) ãîëîâêà ñàíû, (S) ñåêòîð ñàíû àðºûëû àíûºòàëàäû äåìåê áàð ñåêòîð ñûéûìäûëû¹û (C õ H õ S õ 512) 512 áàéò áîëûï òàáûëàäû.

FDE èíòåðôåéiñiìåí âèí÷åñòåð ñûéûìäûëû¹ûí øåêòåó IDE æ¸íå ïðîãðàììàëûº BIOS èíòåðôèiñií áiðiãiï ïàéäàëàíó í¸òèæåñi. (Int 13) ÿ¹íè IDE èíòåðôåéñiìåí Int 13 ¸ðò¾ðëi ðàçðÿäòàð ñàíûíà áàéëàíûñòû ºîëäàíûëàäû. IDE ìåí BIOS áiðãå æ½ìûñ æàñàó ¾øií 2 ìàêñèìàëäû í¸òèæåäåí êiøiñií àëó ºàæåò, ñîíûìåí: C õ H õ S õ 512=1024õ16 õ63õ 512 =528482304 áàéò=504 Ìá.

²àçið âèí÷åñòåðäi» 2 æà»à èíòåðôåéiñi øû¹àðûë¹àí: Fast IDE æ¸íå Enhanced IDE6 ,á½ëàð 504 Ìá øàìàñûíäà æ½ìûñ àòºàðàäû.

Ïðîöåññîðëàðäû» æ½ìûñûí  ê¼òåðó æ¸íå ïàéäàëàíûëàòûí ïðîãðàììàëàðäû» ñàíûí ¼ñiðó áåðiëãåíäåðäi øû¹àðó æûëäàìäûû¹ûí ¼ñiðóãå ¸êåï ñîºòûðàäû.

Äåãåíìåí HDD IDE èíòåðôåéiñií  ºîëäàíóäà áåðiëãåíäåðäi øû¹àðóäû»  æî¹àð¹û æûëäàìäû¹û DOS-òû» ñû  ìîäåëiíäå 3-5,5 Ìá/ñ º½ðàéäû. Êåøåíäi ïðîãðàììàëàðäû ïàéäàëàíóäà æ¸íå Windows-òi» ê¼»iëãå ñàé æ½ìûñ æàñàóû ¾øií á½ë æåòêiëiêñiç áîëûï ñàíàëàäû.

Ñîíûìåí áiðãå ñûéûìäûëû¹û IDE HDD-íû» 504 Ìá-¹à òå» îñû¹àí îðàé ¹àëûìäàð 1993 æûëû IDE-èíòåðôåéiñií äàìûòóäû ºîë¹à  àëàäû, îñûëàéøà E-IDE (Enhanced-IDE) íåìåñå ÀÒÀ–2 ä¾íèåãå êåëäi. Áiðiíøi øû¹àðûëûï Western Digital-¹à áåðiëäi æ¸íå á½ë ANSI (àìåðèêàíäûº ½ëòòûº ñòàíäàðò èíñòèòóòû) áåëãiëåäi.

Âèí÷åñòåðäi»  ñûéûìäûëû¹ûí øåêòåóäåí º½òûëóäû» 2 æîëû áàð 1-øi æîëû CHS àäðåñií øûíàéû ìà¹ûíàñûíàí, ºàíà¹àòòàíàðëûº BIOS øåêòåóiíå ºîþ IDE æ¸íå BIOS êîíòðîëëåðëåðäi á½íäàé æà¹ûäàéäà äèñêiäåãi áåðiëãåíäåð àäðåñi ¾øií ¸ðò¾ðëi ¸äiñòåðäi ºîëäàíàäû ìûñàëû: äèñê 1500 öèëèíäð, 16 ãîëîâêàäàí ò½ðñà, îíäà BIOS øåøiìiìåí îë750 öèëèíäðëi 32 ãîëîâêàëû º½ðûë¹û áîëûï ñàíàëàäû.

 

1.4. Арнайы жүйелік  тақшаларды қолдану

 

Intel-дің микропроцессорлар технологиясында жеіл әрі арзан түрлерін шығару-дамудың жаңа тармағы болып есептелінеді. Бұл- Celeron сериясы. Бұл серияның 400, 366, 333, 300А, 300 және 266МГц жүйелік ағым күші бар: Celeron процессорлары Pentium-II микропроцессорлары құрылған Р6 микроархитектураның барлық қасиетіне ие. Оларда көлемі 128Кб болатын екінші деңгейлі кэші, 7,5 миллионнан 19 миллионға дейінгі транзисторлар және екінші деңгейлі кэші бар. Intel Celeron микропроцессорларының 0,25-микрондық KMOП технологиясы бар және S.EPP типті түйісулері бір бағытта орналастырылған. Бұл SIOFI қондырғысының қарапайымдылығын және өте үнемді екендігін көрсетеді. Сонымен бірге Celeron процессоры 400, 366, 333МГц және 300А модемдері істік шықпа матрицасы бар пластикалық корпустан тұрады.

P.P.Q.A фармфакторы 370-түйспелі  процессор ұясымен сиымды.Celeron сериясының  негізгі ерекшеліктері:

- жоғары жиілік ағым  күшінде жұмыс істейді (466, 433, 400, 466, 393, 300А, 300, 266МГц).

-  ММХ технологиясын  қолданады.

-  Динамикалық орындау  технологиясын қолданады.

-  0,25-микрондық технология  бойынша шығарылады.

- Тактілік ағым күші 66 МГц –лық Р6 микроархитектурасының  жүйелік шинасын қолданады.

- 32 кбайт (16 кбайт команда  үшін+16кбайт мәліметтер үшін) сиымдылығы  бар блокталуға келмейтін бірінші деңгейлі кэш жадымен қамтамасыз етілген.

Тактілік жиілігі 400,366,333МГц  және 300А тактілік жиіліктегі процессорлар блокталмаған кэш-жад арнаулы 64-разрядты шина арқылы қосылған, ал оның жұмыс  істеу жиілігі процессор ядросының  тактілік жиілігіне пропорционал. S-E.C.C. корпустары сияқты  S.E.P.P формат корпусымен шығарылады. Pentium-II-242-түйіспелі ағытпасы бар Slot-1-мен сиымды.  400, 366, 333 және 300А модельдері P.P.Q.A корпусымен шығарылады және 370- түйіспелі ұямен сиымды.

Процессор модулі BSRAM компонентінсіз Р6 микроархитектурасының процессорлық ядросы орналасқан бір жақты төсеніші бар. Модульда қақпағы мен жылу бөлгіші жоқ. 0,25-мкм технологиясын қолданғандықтан процессор жылуды аз бөледі. Ішіне қондырылған арнаулы есептегіш өнімділігі мен кенет болған өзгерістерді анықтап есептеп отырады. (Сонымен қатар, портативті және мобильді дербес компьютерде елеусіз қалған жоқ.)

Форматтағы мәліметтердің жұмысын  өңдеудің конвейерлі қондырғысы жылжымалы  үтір арқылы 32-лік, және 64-тік разрядты ұстап тұрады. Процессорлар BIST өздігінен тестілеу құрамдас жүйелікпен жабдықталған. Олар микрокаданың бір биттік қателеріне контроль жасайды. Арнайы ішкі есептегіштер өнімділігіне мониторинг жасап, оқиғалардың есебін алып отырады. Celeron процессорларының әр тактілік жиіліктегі өнімділігінің салыстырмалы көрсеткіштері келесі кестеде көрсетілген:

Кесте 2. Celeron процессорларының әр тактілік жиіліктегі өнімділігінің  салыстырмалы көрсеткіштері

Жиілік (МГц)

Көлемі кэш L2(к)

SYS markх 98

Hotron Multimedia Benchmark

FPU mark

266

0

87

23,5

1240

300

0

92

25,5

1380

300А

128

120

31,5

1600

333

128

128

34,1

1780

366

128

136

36,3

1960

400

 

145

38,9

2130


 

Celeron процессорлары бұрынғы  жылдамдығынан еш кеміген жоқ.  Celleron 300А-дан бастап  Celeron 400МНг  серияға дейінгі модульдерді 25-30%-тік жиілікте жұмыс істейді. Сонымен қатар, портативті және мобилді дербес компьютерде елеусіз қалған жоқ. 1999 жылы Колифорния Штатының Санта-Клара қаласында Intel корпарациясы жаңа процессорлар түрлерін көрсетті. Бұл дербес компьютерде мобилді модулге жататын Pentium-II процессорлары 333 және 366МГц жиілігінде кремний кристалынан жасалған. 266 және 300МГц такт жиілігіндегі Celeronның алғашқы мобильді процессорлары да осы уақытта көрсетілген болатын. Жаңа мобилді 366МГц жиіліктегі  Pentium-II процессорларға қарағанда өндіруі екі есе өсті.Жаңа мобилді процессорлар-кристалға орнатылған 256Кбайт сыйымдылықта екінші деңгейлі кэш –жадымен жабдықталған.

Кристалдан процессор  ядросының интегралын және бүркеме  жадын табу процессорлар арасында мәліметтер алмасуды үш есеге тездетеді. Бүркемесі бөлек орнатылған бұрынғы процессорларға қарғанда жылдамдығы өскен. Сонымен бірге BQA (Ball Qzid Array)мобилді процессорларының корпусы жаңартылды-габариті кішірейтіліп, салмағы азайды. 5-теңгеліктен де жеңіл, өте кішкентай BQA копусын Intel Р6 микроархитектура базасында дербес компьютер жеңіл мобилдері мен шағын ноутбуктерге қолдануды зерттеп жатыр. Pentium II-нің бұрынғы жиіліктеріде жұмыс істейтін мобилді процессорларын жетілдіре отырып, Intel-дің жаңа 266 РЕМ Гц және 300 РЕМ Гц, Pentium II-процессорларын жасап шығарды. Бұл процессорлардың да сыйымдылығы 256 Кбайттғы екінші деңгейлі бүркеме жады кристалға орнатылған. Бұл деген электр қуатын үнемдейді деген сөз. Қазіргі уақытта екінші деңгейлі бүркемелі жады кристалға орнатылған  Pentium II-процессорлары үш моделді корпуспен шығарылады: BQA, шағын картридж және Intel-дің мобилді модулі. Олар әр түрлі үш платформада да мобилді бола бастады. Тактілік жиілігі 266,300МГц болатын Celeron процессорлары мобилді болып шығарылды. Олар да сыйымдылығы 128 Кбайтта кристалға  қондырылған. Бұрынғы осы маркаға қарағанда бұл мобилді процессордың шапшаңдығы (жылдамдығы) 56-58%-ке жоғарылады.  Celeron Intel процессорлар конструкцияларында да электр қуатын үнемдейтін технология қолданған. Intel-дің жаңа жобалары бойынша тақша мен жүйелік тақша чипсеттерін жасап шығаруды қолға алуда. Жаңа Pentium ІІІ моделі қазір 440 BY AQP чипсеті негізінде жұмыс істейді. Ал жүйелік тақша және олардың чипсетін жасауда аздаған өзгерістер болып жатыр. Офистік және үйге арналған жүйеліктерге арнап жаңа арзанға түсетін чипсет варианттарын қарастыруда. Оларды дайындау да қиындық тудырмайды, интеграцияланған перифериялық қодырғылары бар, бейне және дыбыс адаптері, IDE және SCSI диск  контроллері, VSB-шина контроллері және инфра қызыл порты бар системалар. Қазір  Intel мынадай негізгі чипсеттерді шығарумен айналысады: жүйелік  тақшалы чипсеттерде температура режимін тексеріп тұратын жүйелік және негізгі перифериялық компоненттер жағдайын көрсете алады.Бұл чипсеттердің болашақтан алатын орны ерекше болмақ. Дербес компьютерде қолдануға өте тиімді әрі пайдалы бірден бір система. Қазір корпорацияда жүйелік тақшасының жаңа түрлері жобаланып жатыр. 

Қазір Penium-II және Coloron процессорлар базасында Intelдің жүйелік тақшасының жаңа мынадай түрлері шығарылуда:

  • BI440ZX-бұл компьютер шығарушылар үшін үнемді платформа, micro-ATX- компакты формат түрінде, жаңа Plastic Pin Qrid Array (PPQA) процессор корпусы үшін 370- түйіспелі ағытпамен жабдықталған.
  • SE440BX – 2 бұл жоғары өндірмелі платформа.
  • RC440BX - ATX стандарты бойынша жасалған ыңғайлы платформа.
  • MV440BX - бейне және дыбыс адаптерлары бар ATX-micro арзан тақша.
  • KV440EX - аз габаритті тақша, NLX фактор формасында жасалған.
  • OC440LX –micro AYX компактілі форматы және құрамдас бөліктері бар. Алғашқы деңгей платформасы болып есептеледі.
  • LM440LX – аз габаритті тақша, дербес компьютер үшін қолдануға болатын NLX фактор-формалы.
  • NX440LX - жоғары интеграциялық тақша, Бұрынғыша Pentium MMX архитектурасы және Pentium Pro. Pentium MMX-тың жүйелік тақшасы.
  • AN430TX - ATI Rage*II+ графикалық акселератты, 64-разрядты құрамдалымен, интегралды түрі;

      Интегралды дыбыс жүйелілігімен  конфигурация жасап шығарады. 

  • LT430TX - ауқымды есептерге арналған, алыстан басқару мүмкіндігі бар.
  • CN430TX – NLX форматты, 82430ТХ PCIset микросхемасы негізінде құрылған.
  • ТС430НХ - құрамдас дыбыстық бағыныңқы жүйемен жабдықталған.
  • Advanced/RH - LPX форматында орындалған, дыбыстық және графикалық құрамдас жүйемен жабдықталған.
  • Pentium Pro процессоры үшін бұрынғыша PR440FX, VS440FX, AP440FX және Perfomance/AV тақшасы ұсынылады.

  Бұдан да басқа сервер мен N440BX, R440LX, SC450NX, T440BX-серверлік жүйелер үшін Pentium-II базасында шығарылады. Барлық жүйелік тақшалар Accelezated Qraphics Port (AQP) - графикалық жүйелігінің жаңа стандарт шиналарын таратады. Intel корпорациясы да басқа өндірушілер де қазіргі уақытта жоғары өндірмелі және тұрақты аналық тақша құрумен айналысуда.

Мегагерц түрінде өнімділіктің классикалық критериі бір чипке екі ядро салынғаннан өнімділігі жоғарылаған соң параллелизммен алмасқан еді. Бір чипте екі ядро болса ауыртпалық екеуіне тең түседі де өнімділік көп болады. Алайда, көп жобаларда қосымша анықтамалар тиімді көрсетілмегендіктен екі немесе көп ядроның артықшылығын қолдана алмай отыр. Бірнеше процессорды пайдалану үшін программа екі параллель ағымға бөлінуі керек. Сонда жүктеу барлық есептеу ядроларына бөлініп, есептеу уақытын азайтады. Қазір программалардың көбісі екі немесе көп ядролы чиптерді қолдануды білмейді. Екі ядролық процессорлар жүйелігін жинауға құрастыруға өте тиімді. Кең таралған екі ядролы АМД процессоры шамамен 1000 доллар тұрады. Бұл толық дайын компьютер құны. Ал осы тактілік жиілікке жұмыс істейтін бір ядролы процессорлар 300-550 доллар ғана тұрады. Салыстыру үшін профессионал деңгейіндегі процессорлар алынды:

Акпараттарды ондеу объектилеринде малиметтер базасын баскару жуйесин уйымдастыру