Курылыс конструкциясы

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

КУРСТЫҚ ЖОБА ПКТЖ.1705002.006-19.ТХ   9-1-ЗЧС-10кс тобының оқушысы Рахымберлин Нұртілек Әділбайұлы   2013

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  А.  Бір қабатты өндірістік ғимараттың төбежабын аралығының отқа төзімділігін есептеу

   Б. Өртпен зақымдалған төбежабын аралығын және бағана мен нысанның қаптама боліктерін  күшейту

Кесте1. Берілген мәліметтер

Ғимарат тағайындалуы	Бір қабатты өндіріс ғимаратындағы конструкция           қасиетін анықтау
Аралық, Ĺ,м	36.0
Бағана адымы, а,м	6,0
Еденнің таза деңгейінен көтермелі конструкцияға дейінгі  биіктік,м	7,2
Құрылыс алаңы	Орал
Жылытқыш тығыздығы,ρ кг/мм3	950
Жылытқыш қабатының  қалындығы,δ ,мм	180
Іргетастың орналасу тереңдігі Н, м	1,5
Негізге түсетін есептік  қысым Ro MПа	0,25
Болат класы	АІІI
Бетон маркасы М	М400
Беріктігі бойынша бетон  класы	В30

КІРІСПЕ

«Салынып жатқан ғимараттар мен құрылыстардың ТЖ кезіндегі төзімділігінің әдістемесін әзірлеу, ТЖ кейін ғимараттар мен құрылыстардың одан әрі пайдалануға жарамдылығы оларды күшейту әдістерін әзірлеумен анықтау» 
ҒЗЖ мақсаты: төтенше жағдайлар салдарынан зардап шеккен объектілердің техникалық жағдайына тексеру жүргізу әдітемесін өңдеу. 
ҒЗЖ орындау барысында мынадай нәтижелер алынды: 
      -ғимараттар (құрылыстар) есебі және құрылымдық элементтерде пайдалану жүктемесіне құрылыс құрылымдарын, құрылыс механикасы менматериалдардың қарсыласуын тексеру негізінде анықтау жүргізілді 
      -өңделді-қайтадан салынатын және пайдаланылатын құрылыстар мен ғимараттардың мәңгіліктігін болжау үшін санаттар бойынша ғимарат (құрылыс) құрылымынбағалау; 
       -табиғи және техногендік сипаттағы ТЖ салдары нәтижесінде алынған зақымдалулардан кейін құрылыс объектілерінің аспалы қабілеттілігіне барынша көп ішкі резервті анықтауға, объекттің бұзылу қатерін өзгертуді ТЖ нәтижесінен бұзылу деңгейіне байланысты бағалауға және оның шекті қызметін анықтауға мүмкіндік беретін «Салынып жатқан ғимараттар мен құрылыстардың ТЖ кезіндегі төзімділігінің әдістемесі»; 
       Өңделген статистикалық модельдер жобада кейінгі әсерге (ТЖ) тартылатын ғимараттар мен құрылыстардың төзімділігін бағалау әдістемесінің негізі болып табылады және сенімділік көреткіші мен құрылыс объектісінің аспалық қабілетінің төзімділігін есептеуге мүмкіндік береді; 
       Техногендік ТЖ әсеріне тартылатын үш құрылыс объектісіне әдістемені сынау жүргізілді: Астана қаласы № 6 гимназиясы (№6 гимназияның бүйір жақ қабырғасының бүзылуынан кейін объекттің бұзылу қатері 32 % артты; объекттің ТЖ кейін бас тартусыз жұмыс істеу нақтылығы 0,5071 құрайды; мектептің толыык құлауына дейінгі пайдалану мерзімі 7,87 жыл);

Приозерск қаласындағы бес қабатты  тұрғын үй (Приозерск қаласында орналасқан тұрғын жайдың тұрмыстық газ қоспасының жарылуынан кейін бұзылу қатері 18,01 % артты; объекттің ТЖ кейін бас тартусыз жұмыс істеу нақтылығы 0,6607 құрайды; ғимараттың толық құлауына дейінгі пайдалану мерзімі 17,28 жыл ); Астана қаласындағы үш қабатты тұрғын үй (Астана қаласы Есенберлин көшесі 5 үйде орналасқан тұрғын жай ғимараты құрылысы құрылымының авариялық бұзылуы нәтижесінде тұрғын жай ғимаратының бұзылу қатері 6,01 % артты; объекттің ТЖ кейін бас тартусыз жұмыс істеу нақтылығы 0,7611 құрайды; ғимараттың толық құлауына дейінгі пайдалану. 
      Салынып жатқан ғимараттар мен құрылыстардың ТЖ кезіндегі төзімділігінің әдістемесі ҚР ТЖМ органдарында және құрылыстар мен ғимараттардың апаттық бүзылуы мүмкін жағдайларында халықтың қауіпсіздігіне жауап беретін басқа да ведомостволардың, сондай-ақ құрылыстар мен ғимараттардың жағдайын бағалау мен бақылаумен айналысатын мамандандырылған ұйымдардың пайдалануына ұсынылды. 

Осы заңда пайдаланылатын негiзгi ұғымдар:

Осы Заңда мынадай негiзгi ұғымдар пайдаланылады: 
авария - технологиялық процестiң бұзылуы, механизмдердiң, жабдықтар мен ғимараттардың зақымдануы;

апат - аймақтық және iрi ауқымды  төтенше жағдайдың пайда болуына  әкелiп соққан жойқын құбылыс;

дүлей зiлзала - төтенше  жағдайдың пайда болуына әкелiп  соққан зiлзала;

зiлзала - төтенше жағдайдың  пайда болуына әкелiп соққан жойқын құбылыс;

өнеркәсiп объектiсiнiң  қауiпсiздiгi декларациясы - өнеркәсiп  объектiсiндегi ықтимал төтенше жағдайлардың сипаты мен ауқымы туралы ақпарат  беретiн және объектiнi пайдалануға  беру, оның жұмыс iстеуi мен пайдаланудан шығарылуы кезеңдерiнде олардың алдын алу және жою жөнiнде меншiк иесi қабылдаған шаралар туралы хабарлайтын құжат табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар саласындағы уәкілетті орган (бұдан әрі - уәкілетті орган) - табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлардың алдын алу және оларды жою саласындағы мемлекеттік реттеу мен

бақылауды жүзеге асыратын мемлекеттік  орган; табиғи сипаттағы төтенше жағдайлар - дүлей зiлзала (жер сiлкiнiсi, сел, көшкiн, су тасқыны және басқалар), табиғи өрт, iндеттер мен малдың жұқпалы аурулары, ауылшаруашылық өсiмдiктерiнiң және ормандардың кеселдерi мен зиянкестерi арқылы зақымдануын туғызған төтенше жағдайлар;

      техногендiк сипаттағы төтенше жағдайлар - өнеркәсiп, көлiк авариялары және басқа да авариялар, өрт (жарылыс), күштi әсер ететiн улы, радиоактивтi және биологиялық жағынан қауiптi заттарды тарататын (тарату қаупi бар) авария, үйлер мен ғимараттардың кенеттен қирауы, бөгендердiң бұзылуы, тiршiлiктi қамтамасыз ететiн электр-энергетика және коммуникация жүйелерiндегi, тазарту құрылыстарындағы авария туғызған төтенше жағдайлар;

төтенше жағдай - адамдардың қаза табуына әкелiп соққан немесе әкелiп

соғуы мүмкiн, олардың  денсаулығына, қоршаған ортаға және шаруашылық жүргiзушi объектiлерге нұқсан келтiрген немесе келтiруi мүмкiн, халықты едәуiр дәрежеде материалдық шығындарға ұшыратып, тiршiлiк жағдайын бұзған немесе бұзуы мүмкiн авария, зiлзала немесе апат салдарынан белгiлi бiр аумақта туындаған жағдай;

төтенше жағдай аймағы - төтенше жағдай туындаған белгiлi бiр аумақ.

Табиғи және техногендiк сипаттағы төтенше жағдайлар таралу ауқымына және келтiрген нұқсанның көлемiне қарай объектiлiк, жергiлiктi, өңiрлiк және жаhандық болып бөлiнедi;

    төтенше жағдайларды жою - төтенше жағдайлар пайда болған кезде

жүргiзiлетiн және адамдардың өмiрiн сақтап, денсаулығын қорғауға, залал мен материалдық шығындар көлемiн азайтуға, сондай-ақ төтенше жағдайлар аймағының одан әрi таралмауына бағытталған құтқару, авариялық-қалпына келтiру жұмыстары мен басқа да кезек күттiрмейтiн жұмыстар;

      төтенше жағдайлардың алдын алу - алдын ала жүргiзiлетiн және төтенше жағдайлардың пайда болу қатерiн мүмкiн болғанынша азайтуға, адамдардың денсаулығы мен өмiрiн сақтауға, залал мен материалдық шығын мөлшерiн кемiтуге бағытталған шаралар кешенi.

     1. ЖАЛПЫ БӨЛІМ

  1.1 Орал механикалық зауыты

       Зауыт - өнімнің дайындалуына лайықты профилмен және өндірістік үдерістің механизациясының деңгейімен, өнімнің тағайынды көрінісінің өндірісі үшін жаса- сол индустриялық кәсіпорын, жұмыстың орындалуының немесе тағайынды технологиялық үдерістің стада.

Экономикалық ғылымда  зауытты фабрика"(лат. fabrica - шеберхана) ұғымын "білдіреді.

Зауыт заңды тұлғамен болып табылады, құқықтармен қорғалады және өзінің міндеттерін бойынша заңдарды орындайды.

«Орал механикалық зауыты» – ауыл шаруашылық техникасына қосалқы бөлшек, тұрмыстық электр техникасын шығаратын, металл бұйымдарды ыстық және салқын күйінде қалыптайтын, бейстандарт жабдықтарды жасайтын кәсіпорын. 1933 жылы Орал трактор жөндеу зауыты ретінде құрылған. 1946 жылдан осы атпен аталады. 1993 жылы акционерлік қоғам, 1996 жылы ашық акционерлік қоғам болып қайта құрылды. Кәсіпорын аумағында темір жол тармағы мен автомобиль жолы тартылған. Құрылған кезден бері зауыттың кәсіби бағдары бірнеше рет өзгерді, бастапқыда кәсіпорында трактор, автомобиль қозғалтқыштары жөнделіп, астық тиегіш машиналар, жел қозғалтқыштары, т.б. шығарылды. 1965 жылы трактор қозғалтқыштарына иінді біліктер мен шатундар шығаруға мамандана бастады. Сонымен қатар электрлі құралдар (су қайнатқыш, үтік, т.б.) жасау қолға алынды. Қазіргі кезде зауытта ірі көлемді бөлшектер қалыптау, ағаштан әр түрлі бұйым (есік, терезе, жиһаз түрлері, т.б.) жасау, пішінді тротуар плиталарын құю кәсібі меңгерілген. Кәсіпорында механика, аспап, көлік, жөндеу-құрылыс цехтары жұмыс істейді. Оларда 300-ге жуық адам еңбек етеді. [1]

 

 

  1.2 Төбежабынаралығының нормативтік     және есептік мінездемесі

          Бетонның  нормативтік  кедергілері осьтік  сығылу Rbn  және осьтік соғылу Rbtn  беріктіктерін  айтады. Бетонның маркасы М250 жәнебетонның беріктігі бойынша класы В20.                                                 

     Есептік   конструктивтік    бөлім    негізгі    ғимараттың   негізгі   көтермелі

конструкциясын қарастырады. Бұл  үшін  есептік  схема таңдалады, жүктемелер     

анықталады,     каркастың     статикалық    элементінің    және    конструктивтік      

есептеулері шығарылады.

        Жүктемелердің анықталуы. Жобалаған кезде жүктемелер  ескерілуі   керек құрылыс     басталар     алдында    ғимараттың    және    құрылыс    қаңқаларының эксплуатациясы  кезінде жәнеде дайындағанда, сақтағанда,құрылыс бөлшектерін тасымалдағанда .

         Нормативтік   жүктемелер – бұл   нормативтік   беріктік    коэффицентінің

шығарылуы   кезінде   болады,  болатын   қарама – қайшылықты  ескеретіндіктен жүктемелер түрі.  Жүктеменің  ұзақтығына  байланысты  үнемі  және уақытша жүктемелер болып екіге бөлінеді.

          Соңғысы  өз  кезінде, ұзақ  және аз уақыттық , ерекше болып бөлінеді.   Үнемі    жүктемеге жатады:

• ғимараттар мен құрылыстар бөлшектерінің салмағы;
• жер құрамының  салмағы мен қысымы;
• алғашқы конструкцияғатигізетін әсері;

Ұзақ жүктемелерге жатады:

• стационарлық      жабдықтың     төбежабындағы    салмағы   –    станоктар,

   аппараттар, двигателдер,  сыйымдылығы бойынша;

• газдың қысымы, қоспалардың және сұйық денелердің;
• қойма   бөлмелеріндегі   жүктемелер,   тоңазатқыштағы,  кітапханалардағы

   және де соған  ұқсас бөлмелерде;

• Шектелінген уақытша жүктемелердің жартысы тұрғын үйлерде жәнебасқа  бөлмелерде;
• технологиялық    температураның    стационарлық  құрылыс  жабдықтарына   әсері;

          Бір ілмелі немесе көтермелі  кран жүктемесі, коэффицентке  көбейтілген:

0,5-  орта  режиммен   жұмыс   істейтін   крандарға,    0,7 – ауыр   және   өте    ауыр       режиммен  жұмыс  істейтін  крандарға,  қарлы  жүктемелер  III – IV  климатты    райондада 0,3 – 0,6 коэффицентімен жазылады.

          Жүктемелер,   толық   заттың   мағынасын   білдіреді,   ұзақ   уақыт ретінде 

есептер енгізіледі.  Керек   жағдайда  әсер  ету  уақытының  әсерінің   әрекеттер 

кезінде   бұл  жүктемелердің  тасымалдау  уақытында, өзгерістер , жарықшалар

пайда болу шағында, тол  құрамында жүктемелер аз уақыттыға  жатады:     

• крандық, қарлы,  желдік,  сырғанақтық    және    басқа  да    жүктеменің   аз   

    уақытты жүктемеге  жатады;    

           Ерекше  жүктемеге жатады:

• сейсмикалық   және жарылыстар әсері;
• жүктемелер,жылдам   техникалық   процестердің   бұзылысына, уақытша

  қателіктердің немесе құралдардың бұзылуы;           

• жер  құрамының  деформация  әсерінде,  оның  структуралық  өзгерістерімен    жалғасады.

         Нормативтік     үнемі     жүктемелер    проектік    белгілермен   анықталып , 

геометриялық   және  конструктивтік   өлшемімен  немесе  тығыздықтың  орта

белгісімен.

         Қарлы жүктеме географиялық  районмен орнатылады. Нормативтік қарлы

жүктеме  жабынының  горизонталдық проекциясы, Н/м 2

      

 

 

 

 

1.2.1 Кесте R_bn және R_btnбетонның нормативтік кедергілері және В сығуға   беріктік бойынша бетон класына тәуелді R_b,ser және R_bt,ser , МПа.

      Екінші топтың шекті күйі үшін бетонның есептеу кедергісі:

Кедергі түрі	Бетон құрамы	Беріктік бойынша бетон классы В30
Осьтік сығылу Rbn және Rb,ser	Ауыр және ұсақ түйіршікті	22
Осьтік созылу Rbtn және Rbt,ser	Ауыр	1,8

 

 1.2.2 Кесте Сығуға беріктігі бойынша бетон класына тәуелді R_b, және  R_bt, МПа

Кедергі түрі	Бетон құрамы	Беріктік бойынша бетон  классы В30
Осьтік сығылу Rb	Ауыр және ұсақ түйіршікті	17
Осьтік созылу Rbt	Ауыр	1,2

        

             Арматураның нормативті және есептік мінездемелері.

      Арматура – дегеніміз болат стержендерді және әртүрлі сымдарды (шеңберлі, профилі периодтық), арқандарды, торларды, каркастарды (жалпақ және көлемдік), темірбетонды конструктивті элементтерінің құрамындағы болатын негізгі бөлікті айтады.

      Жұмысшы арматура – ең басты элемент; темірбетон конструкциядағы сыртқы жүк әсерлерден және ішкі кернеулерден пайда болған созу немесе қысу жігерін қабылдаушы арматура.

      Бөліп тұратын арматура – қосалқы элемент, жұмысшы болат арматуралардың арасындағы жігерлерді біркелкі орналастырады. 
       Конструктивті арматура – қалыптау, тасымалдау, монтаждау кезінде конструкцияға енгізілетін және оның бүтіндігін сақтайтын арматура.

        Құрылыста  жиі кездесетін арматура түрлері-АІ;АІІ;АІІІ;AІV.

 

   1.2.3 Кесте Арматураның нормативтік кедергісі R_sn және шекті жағдайдың екінші тобы үшін есептеу кедергілері R_s,ser

 

Болаттың түрі және класы	Созуға нормативтік Rsn және есептеу Rs,ser кедергісі МПа
A-ІІІ – кезеңдік профильді ыстықтай жаймаланған	390

  

    1.2.4 Кесте Бірінші шекті күйдің бірінші тобы үшін арматураның есептеу кедергісі R_s

Болаттың түрі мен  класы	Шекті күйдің бірінші  тобы үшін арматураның есептеу кедергісі Rs МПа
A-IІІ	Созылған		Сығылған Rsс
	Көлденең R	Тік R	390
	490	390

 

 

 

 

 

 

 

  2 ЕСЕПТІК БӨЛІМ

    2.1.Төбежабын аралығына әсер ететін жүктемелер жинағы

Жүктемелерді анықтау.

Ғимаратта эксплуатация кезінде пайдаланатын жүктемелер-есептік  жүктемелер.

Жүктемелер жіктеледі:

• Тұрақты жүктемелерге мыналар жатады:

• Ғимараттар мен үймереттердің бөлшектерінің массасы

• Топырақтар массасымен қысымы
• Конструкцияға алдын-ала кернеу әсері.

• Қысқа мерзімді жүктемелерге мыналар жатады:

• адамдар массасынан жүктеме;
• конструкцияны дайындау,тасымалдау және монтаждау кезіндегі жүктемелер;
• кран,қар,жел,көк тайғақ және басқа да қысқа мерзімдік әрекетті жүктемелер.

• Ұзақ мерзімді жүктемелерге мыналар жатады:

• Жабындардағы стационар құрал-жабдықтар  массасы,станоктар, аппараттар, қозғалтқыштар мен ыдыстар;
• газдар,сұйықтар мен сусымалы денелердің қысымы;
• қойма бөлмелеріндегі,тоңазтқыштардағы,кітапханалардағы т.с.с. бөлмелердегі жүктемелер;
• тұрғын үйлерде,қызметтік және тұрмыстық ғимараттардағы нормалармен белгіленген уақытша жүктеме бөлігі;
• стационар құрал-жабдықтардан температуралық технологиялық әсерлеу;
• 3-4климаттық аудандардағы қар жүктемелерінің коэффициенттері 0,3-0,6.

• Ерекше жүктемелерге мыналар жатады:

• сейсмикалық және қопарылыс әсерлері.

• Нормативтік жүктемелер-қалыпты эксплуатациялау кезінде конструкцияға әсер етуі мүмкін. g_n,H/м²
• Есептеу жүктемелері-бұл ескерілетін шекті күйге тәуелді қабылданатын нормативтік шамалардан оңтайлы емес жаққа жүктемелердің мүмкін болатын ауытқуын ескеретін коэффиценттерге сәйкес нормативтік шамалардың туындысы. g_r,H/м²

      2.1.1 Кесте Төбежабын аралығына әсер ететін жүктемелер жинағы.

№	Жүктеме	gn,H/м² Нормативтік жүктеме	γf Жүктеме бойынша сенімділік көрсеткіші	gr,H/м² Есептік жүктеме
1	Қиыршық тасты қорғаныс қабаты δ=15мм,р=1900кг/м³	300	1,3	390
2	Битум негізіндегі 4-қабатты  руберойд	150	1,3	195
3	Цемент төсеніш δ=30мм,р=1900кг/м³	570	1,2	684
4	δ=170мм,р=950кг/м³	1615	1,2	1938
5	1 қабатты руберойдтан құрылған буоқшаулағыш қабаты	50	1,3	65
6	3*6Өлшемді құрастырмалы  кедір-бұдыр плитасы	1600	1,1	1760
7	Уақытша жүктеме Уральск	700	1,4	980
8	1-м² түсетін салмақ Lтж-24	972	1,1	1069,2
9	Толық жүктеме	5957	___	7081,2

 

     2.2 Төбежабын аралығына статикалық есебі

         Конструкцияның (ғимараттың) статиклық есебінің мақсаты элементтердің    сипаты қималарындағы жүктемелер мен әсер етулерден болатын ішкі жүктеулерді неғұрлым дәл анықтау.

      Инженерлік құрылыстар (ғимараттар) деп өзара бір тұтас байланыспен жалғанған      конструктивтік элементтердің (өзекшелер, балкалар, пластиналар, қаптамалар мен массивтік денелер) жиынтығын айтады.

       Құрылыстың (конструкцияның) есептеу схемасы- бұл нақты құрылыстың (конструкцияның) айтарлықтай маңызды ерекшеліктерін көрсететін, оның жүктеме кезіндегі күйін анықтайтын қарапайым айқын көрінісі.

       Есептеу схемасында өзекшелер олардың центрлік осьтерімен, пластиналар- орталық беттермен алмастырылады. Реалды тірек құрылғылары мен олардың құрылыс (конструкциялар) элементтері араларындағы байланыстар идеал байланыстармен алмастырылады, элементтер беттеріндегі жүктемелер осьтерге немесе орталық беттерге ауыстырылады.

-

                                                              q^r =7081.2H/м²

 

                      L_o=23,73м

 

Сурет 2.2.1 Төбежабын аралығының есептік сұлбасы

       

      Сурет 2.2.1 Төбежабын аралығының есептік сұлбасы  

l_o = l – l_on/2 – а_з/2, мұнда

• l_o – конструкцияның есептік ұзындығы, м                                                                                                     L–конструкцияның бастапқы ұзындығы м                                                                               а_з – конструкциялар арасындағы саңылау шамасы, м

           L_on – келесі конструкцияларға конструкцияның тірелу ені, м

L_o = 24 – 0,25/2 – 0,03/2 = 23,86 м

 

  Төбежабын аралығының иілу моменттерімен нормальді күштерін    анықтау.

       Конструкцияның енін ескере отырып нормативтік және есептік көрсеткіштерін анықтаймыз:

qⁿ = qⁿ*b_т.ж = 5957*6 = 35742 Н/ м

q^r = q^r*b_т.ж = 7081,2*6 = 42487,2 Н/м

       Толық жүктеме әрекетінен конструкцияның нормальді және есептік

   иілу   моменттерін анықтаймыз:

                              Mⁿ = qⁿ*l_o²/8 = 35742*23,86²/8 = 2543758.14 Н*м

                              M^r = q^r*l_o²/8 = 42487.2*23,86²/8 = 3023799.79Н*м 

       Толық жүктеме әрекетін ескеріп конструкцияның нормативтік және

   есептік нормальді куштерін анықтаймыз:

Qⁿ = qⁿ*l_o/2 = 35742*23,86/2 =426402,06H

Q^r = q^r*l_o/2 = 42487,2*17,86/2 = 506869,91 H

 

 

 

 

 

 

 

3 Төбежабын  аралығының  көтергіш  жағдайын  есептеу

  3.1 Шекті жағдай бойынша есептеу тәсілдері

Шекті күйлер бойынша  есептеу әдістемесі.

nurlan_adalievҚұрылыс конструкцияларына конструкцияларды,ғимаратты немесе үймеретті эксплутациялау немесе әсер ету кезінде берілген талаптарға қанағаттандыруды беретін шекті күйдің орын алуына жол бермеу үшін шекті күйлер әдісімен күш әсерлеріне есептеу жүргізді.

       Бірінші топтың шекті күйі аспалық қабілетін жоғалту немесе эксплутациялауға жарамсыздықпен сипатталады.Оларға пішіннің орнықтылығы мен күйін жоғалту,қажу немесе басқада қирау,яғни эксплутациялауды тоқтату қажеттілігі туындаитын жағдай жатқызылады.

        Екінші топтың шекті күйі қалыпты эксплутациялауға жарамсыздығы бойынша-рұқсат етілмейтін июлер,шөгулер,бұру бұрыштары, тербелістер,жарықшақтар т.с.с. пайда болуы салдарынан ұзақ мерзімдікті төмендетуі н/е конструкцияны немесе негізді қалыпты эксплутациялауды қиындататын күймен сипатталады.

          Балкалар үшін келесідей есеппен алдын-ала өнімдер беріледі:

• Балканың ортасы бойынша қима биіктігі: h=1/10….1/15 L,мұндағы 

L-балка пролеті.

• Жоғарғы белдеулі балканың еңкіші 1/12;
• Жоғарғы сығылған сөренің ені b_n¹-1-50…1/60 L (әдетте 200-300мм)
• Төменде белдеу ені 200-300м;
• Өз қабырғасының қалыңдығы=60-100мм;
• Сөрелер қалыңдығы 80мм кем емес;
• Типтік балкалардың тірегіндегі қима биіктігі 800-900мм;

 

 

                   b   

                            

                          

  

              

               

 

Сурет  3.1.1 Төбежабын аралығының кесіндісі

 

     3.1.1 Кесте Сығуға беріктігі бойынша бетон класына тәуелді R_b и R_bt бірінші топтың шекті күйі үшін бетонның есептеу кедергісі,МПа

 

Кедергі түрі	Бетон құрамы	Беріктік бойынша бетон  классы В30
Осьтік сығылу Rb	Ауыр және ұсақ түйіршікті	17

 

R_в=17 МПа=17*10⁶Н*м=17000000Н*м

 

         Арматура кесіндісінің көрінісін жүзеге асыру үшін келісті жұмыстық ауданын анықтаймыз.

А_о=М^r /в_f*һ_o²*R_в;мұнда

- в_f =0,2...0,5*һ=0,3*2=0,6м

- һ_o=һ-а₃=2-0,03=1,97м

                            А_о=2990676,01/0,6*1,97м²*17000000=0,756

А_о-көрсеткіштің мәні белгілі болғаннан кейін кесте арқылы келесі ɳ және § мәнін анықтаймыз.

А_о=0,172; ɳ =0,905; §=0,19;

   3.2 Төбежабын аралығының жұмыстық арматурасының санын анықтау

        Армирлеу пайыздарымен,әдетте шамалары  оптикал шамалардан 0,3-0,7% шекараларында тербеліп  тұратын балкалар мен ригельдер үшін -0,1-1,5%

   

       3.2.1.Кесте

Болат түрі мен класы	Тік созылған Rs МПа
A-ІІІ	355

 

        Шекті күйдің бірінші тобы  бойынша.

        Төбежабын аралығына қажет арматура  ауданын анықтаймыз.

А_s=M^r/ һ_o* ɳ*R_s=2990674.01/1.97*0.19*355=(0.24)=2.4см²

        А_s=2.52см² көрсеткіштің мәні белгілі болғаннан кейін кесте арқылы келісті жұмыстық арматура санын диометрін анықтаймыз.

А_s=2,52см² 5см     5мм Ǿ 8мм

 

                                                              b

А_s= 2,52см²

                                                                               h

 

         Конструкция кесіндісінің сығылғын  аумағының биіктігін анықтау.

Х= §* һ_o=0,19*1,97=0,374м

         Егер анықталған көрсеткіштің  мәні конструкцияның сығылған  бөлшегінде өтетін болса онда  кесінді тік бұрышты болып  қарастырылады.Кесіндімен қабылданатын  момент келесі формула арқылы  анықталады.

М _кес= R_в* в_f*х(һ_o-0,5*х)=17000000*0,6*0,374(1,97-0,5*0,374)=74655563,6

М_кес < М_r

7465563.6<2990674.01H*м

          Кесіндінің беріктігі қамтамасыз  етілген.

 

 

4 Төбежабын  аралығының  жалын әрекеті кезіндегі көтермелі  қабілетін есептеу

4.1 Бетон және темір бетон конструкцияларының жалын әрекеті кезіндегі жұмысы

Өрт дегеніміз-адамдардың өмірі мен денсаулығына,қоғам  мен мемлекеттің мүдделеріне  зиян,материалдық залал келтіретін бақылаусыз жану.