ББС телеарнасының дүниежүзілік қызметі

РЕФЕРАТ 
 
 
 
 
 
 

BBC ТЕЛЕАРНАСЫНЫҢ ДҮНИЕЖҮЗІЛІК  ҚЫЗМЕТІ 
 
 
 
 
 

Орындаған:

Нугманова Б.А. 

Тексерген:

Баймолда  Д. 
 
 
 
 
 
 
 

МАЗМҰНЫ 

    Кіріспе 

    1 BBC арнасының тарихы

    2 BBC дүниежүзілік қызметінің «Жаңа  тарихы»

    3 BBC Worldwide Television хабар тарату аумағы

    4 BBC World News арнасы

    5 BBC Entertainment арнасы 

    Қорытынды 

КІРІСПЕ  

    Қазіргі заманғы теледидар әлемін массмедиалық бизнес тарихында өшпес ізі қалған компания - BBC телеарнасының Дүниежүзілік қызметінсіз елестету мүмкін емес. Құрылғаннан бергі жүз жыл  ішінде BBC әлемнің бүкіл бұқаралық  ақпарат құралдары теңдесуге  ұмтылатын жаһандық корпорацияға айналды. BBC көптеген адамдардың құрметі мен  сеніміне ие болған телеарна: мұның  дәлелі – 241 миллиондық аудитория.

    Компания  жұмыскерлері әр түрлі ұлт өкілдері, бұл жұмыстың жоғарғы деңгейде өтуін  қамтамасыз етіп қана қоймай, сонымен  қатар әлемдік жаңалықтарды анағұрлым  тереңірек түсінуге мүмкіндік береді. «Әр түрлі тілде жұмыс жасайтын топтардан алынатын көзқарастардың әр алуандығы – бұл BBC ғана жүзеге асыр алатын, басқа жаңалық таратушы ұйымдардың қызметінде кездеспейтін қосымша  кеңістіктің журналистикаға енуі», - дейді BBC дүниежүзілік қызметінің басшысы  Питер Хоррокс.

    Тағы  бір айта кетерлік маңызды жайт, BBC – дамушы, қол жеткен жетістіктерін  місе тұтып, бір орында тоқтап қалатын  компания емес. Ол әрдайым техникалық дамудың көптеген жетістіктері мен  жаңалықтарын компанияның қызметіне  бейімдеуге ұмтылады. Осы себепті BBC – көшбасшылар қатарында. Ол көп  жағдайда бірінші орындарда болды: BBC – алғашқы ұлттық және дүниежүізілік, алғашқы тәуелсіз, алғашқы жаңаық таратушы, алғашқы телевизиялық және алғашқы үйретуші станция. Танымдық бағдарламалар жасауда әлі күнге  дейін оған тең келетін арна жоқ: көптеген шетелдік, оның ішінде америкалық ең бірінші болып осы сала бойынша BBC-ге бәсекелес болуға ұмтылды, алайда көп ұзамай бұл ойларынан бас  тартып, дайын фильмдерді сатып ала  бастады. BBC, сонымен қатар, байланыстың  барлық мүмкін жолдарын пайдаланатын жан-жақты компания: енді сүйікті  бағдарламаларды iphone арқылы қайта қарауға, соңғы жаңалықтармен үйдегі теледидар  арқылы енуге болатын интернет жүйесі арқылы қайта танысуға болады. 
 
 

1. BBC АРНАСЫНЫҢ ТАРИХЫ 

    BBC (British Broadcasting Corporation) негізі 1922 жылдың 18 қазанында Британдық хабар тарату компаниясы ретінде қаланды. Ең алғашқы хабар осы жылдың 14 қарашасынан бастап тарата бастады. 1927 жылы компанияға патшайымның арнайы құқығы беріледі.

    Көп ұзамай үкімет компанияны ұлттық деп жариялайды, дегенмен де ол редакциялық саясатында тәуелсіздігін  сақтап қалып, кең ауқымды өзіндік  басқаруға ие болады. Ұлыбританиядан тыс жерлерге хабарларын компания 1932 жылдың желтоқсанында тарата бастайды. Шетелдік хабар тарату қызметі сол 

кездегі «Империялық қызмет» деп аталды, оның негізгі мақсаты – Британдық  империяның ағылшын тілінде сөйлейтін  жергілікті халқын біріктіру болды. Хабар тарату басталғаннан кейін  көп ұзамай Георг V монархтардың ішінен ең бірінші болып радиоэфирде жаңа жылдық құттықтау сөзін сөйлейді. Ол өз сөзін «қарлы борандар мен аптап ыстықта жүрген, тек қана эфирдегі дауысты қана ести алатын адамдарға» арнайды.

    Суретте: Хабар тарату үйінде (Тамыз 1932) 

    Алғашқы тұрақты телебағдарламаларын BBC 1936 жылдың қараша айында бере бастайды, бұл - басқа хабар тарату компаниялары енді-енді суретті қашықтықта берумен сынақ жүргізе бастаған кез еді. Эфирге ағылшын емес екі тілде (Латын Америкасы үшін испан тілі және араб тілі) шығатын екі қызмет 1938 жылы жұмыс жасай бастады. Ал Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін BBC жеті тілде хабар таратты. Соғыстың басталуымен байланысты хабар таратуды тоқтатқанға дейін арнаның аудиториясы 25-40 мың үйге жетті. Хабар таратуды тоқтатудың себебі мынау болды: хабар тарататын ультрақысқа толқындар неміс бомбалаушылары үшін керемет пеленгі болар еді, оның үстіне инженерлер мен техниктер де соғыс мақсаты үшін қажет болды.

    1946 жылы телехабарлар тарату Alexandra Palace ғимаратында қайта жанданады.

    Alexandra Palace (үстінен және  алдынан түсірілген  көрініс) 

    BBC Television Service кең ауқымды аудиторияны қамтитын әр алуан бағдарламаларды көрсете бастайды. Соғыстан кейінгі жылдарда жаһандық «транзисторлық даму» болып, соның арқасында халықта миллиондаған арзанқол радиоқабылдағыштар пайда болады. Бұл әлемде радиоаудиторияның тез қарқынмен өсуіне әкеп соқтырды, ал бұл, өз кезегінде, BBC дүниежүзілік қызметі мен басқа да көптеген хабар таратушылар арасында үлкен бақталастық тудырды. Соғыстан кейін BBC әлемдегі телекомпаниялардың алғашқысы болып жекеменшік білімдік телебағдарламалар мен танымдық деректі телехикаялар шығара бастайды, мысалы, «Живая природа» және «Прогулки с динозаврами». 1946 жылы Ұлыбританияда арналар рейтингі бойынша үшінші орында тұрған BBC Two (екінші орында ITV тұрды) арнасы ашылғаннан кейін BBC TV атауын BBC One деп ауыстырады. Battersea электростанциясындағы өрт Лондон бойынша электр қуатының өшуін тудырған еді, осыған байланысты 1964 жылдың 20 сәуіріне жоспарланған арнаның салтанатты ашылуы кейінге қалдырылады. Артынан ашылу шамшырақтың жарығымен өтеді. BBC Two британдық арналардың алғашқылары болып ультражоғары жиілік диапазонында хабар тарата бастайды. Осы аталған бірлестік жасап шығарған Дэвида Аттенбороның «Жизнь на Земле», «Частная Жизнь Растений», «Голубая Планета» и «Планета Земля» атты бағдарламалары бүкіл әлемге танымал. 1967 жылы BBC Two Еуропадағы түрлі-түсті теле бағдарламалар көрсете бастаған алғашқы арна болды (BBC One және ITV түрлі-түсті бағдарламаларды тек 1969 жылдың қараша айында көрсете бастады).

    1974 жылы ВBC алғашқы Ceefax телемәтін жүйесін – мәтін мен қарапайым суреттер таратуды қамтамасыз ететін телевизиялық желілік қызметті көпшілік назарына ұсынады. 1988 жылы Сыртық қызмет атауы BBC Дүниежүзілік қызметі болып өзгереді.

    Бүгінгі таңда BBC иелігінде екі эфирлық және үш кабельдік телеарналар бар. Бұдан басқа, оның құрамына 14 ұлттық сандық радиостанция, екі интернет-сайт және 40 журнал енеді. Өз елінде BBC-дің 20 түрлі телеарнасы бар, оның қатарына тәулік бойы көрсететін жаңалықтар арнасы - BBC News та кіреді.

    BBC 12 адамнан тұратын директорлар кеңесімен және Бас директормен басқарылады, бас директорды үкіметтің ұсынуы бойынша патшайым тағайындайды. Қаржы жағынан алғанда, BBC дүниежүзілік қызметі Foreign Office (Ұлыбританияның Сыртқы істер және Халықтар Достастығы істері бойынша министрлігі) бюджеті есебінен қаржыландырылып отырды, бірақ 2010 жылдың қазан айында министрлік бұл міндеттен бас тартып, BBC-ді Британдық хабар тарату корпорациясы қаржыландыра бастайды.

    Компания  қызметінің заңнамалық негізі Британдық  телерадио корпорациясының негізі болып табылатын хартия-жарғыдан тұрады. Қазіргі Хартия 2007 жылы өз күшіне енді, оның қызметі 2016 жылдың соңына қарай  тоқтайды. Бұл құжат BBC-дің редакциялық тәуелсіздігін толықтай мойындайды және корпорацияның қоғамдық мақсатын, рөлін және құрылымын анықтайды. Бұдан басқа, хартияда BBC-дің негізгі құндылықтары белгіленген:

    1. Сенім – BBC негізі, біз – тәуелсізбіз, әділміз және адалмыз.

    2. Аудитория – біздің қызметіміздің  негізі.

    3. Біз өз жұмысымыздың сапасымен  мақтанамыз.

    4. Шығармашылық – біздің ұйымымыздың  жаны мен тәні.

    5. Біз барлығын құрмет тұтамыз  және әрқайсысына қолынан келетінін  жасауға мүмкіндік береміз.

    6. Біз – бірыңғай BBC-міз: біз бірігіп жұмыс істегенде, алынбайтын қамал жоқ!

    Қазіргі кезде BBC 32 тілде хабар таратады. Соңғы жаһандық зерттеулерге қарағанда, BBC аудиториясы аптасына 183 миллион тыңдарманды құрайды. Бұл миллионның 37,6-на жуығы BBC-ді ағылшын тілінде тыңдайды.

    Дүниежүзілік  қызметтің бас ғимараты – Буш-хаус. Бұл атау осы ғимаратты салған Ирвинг Буш есімді адамның құрметіне  қойылған. Ол – нью-йорктық «Bush Terminal» компаниясының иегері.  
 
 
 
 
 
 
 
 

    Суретте: Буш-хаус 

    BBC қызметкерлері өздерінің мақсаты – адамдардың өмірін ақпарат беретін, үйрететін әр түрлі бағдарламалармен қанықтыру, сондай-ақ анағұрлым шығармашылық ұйым болу деп біледі. 
 

2. BBC ДҮНИЕЖҮЗІЛІК ҚЫЗМЕТІНІҢ «ЖАҢА ТАРИХЫ» 

    1991 жылы BBC компаниясы үшін спутниктік кезең басталды. 1992 жылдың 15-сәуірінде Африкаға хабар таратыла бастайды. Сол кездегі стратегиялық мақсат – BBC жаһандық арнасын құру болды, ал бұл 1993 жылы жүзеге асты. Лондонда құрылған бағдарлама, негізінде, BBC-дің бұрын көрсетіліп жүрген телевизиялық бағдарламаларының жиынтығынан тұрды. Кешкілік уақытта BBC Дүниежүзілік қызметі ауа райы болжамы мен қаржы саласындағы ақпараттарды хабарлайтын жарты сағаттық жаңалықтар легін көрсетіп жүрді. Ал бағдарламаның қалған уақыты телевизиялық очерктерден, театрлық қойылымдардан, жеңіл көңіл көтеретін әуен-саздан, спорттық және балаларға арналған көрсетілімдер мен жаңалықтардан тұрды.

    BBC Worldwide Television компаниясы – BBC-дің басты коммерциялық саласы – BBC-дің теледидар саласындағы коммерциялық және халықаралық қызметіне қатысты нәрсенің барлығына жауапты. Бұл – хабар таратудың ірі халықаралық операторы және BBC-дің сопродюсері. BBC Worldwide Television 1994 жылдың мамыр айында BBC Enterprises телевизиялық бөлігі мен BBC World Service Television іскер арнасын біріктіру негізінде құрылды.

    1994-95 жылдары BBC Worldwide арнасына 80-нен астам елде бағдарлама көрсету үшін 14500 сағаттық хабар тарату патенті беріледі, бұл BBC-ді телебағдарламалардың ірі еуропалық экспорттаушысына айналдырды. Олардың арасындағы ең танымалдылары: «Большая белая акула», «Середина марта», «Совершенно невероятно». BBC Worldwide Television арнасының өздерінің бағдарламалық саласында маманданып жүрген, BBC-дің қойылым департаментімен, тәуелсіз өндірушілермен және сегіз шетелдік офистермен жұмыс жасайтын арнайы топтары бар. Бұл топтар халықаралық деңгейдегі лицензияларды алу мақсатында басты-басты бағдарламалар үшін инвестиция саясатын, маркетинг және комерциялық стратегияны анықтайды. 1994-95 жылдардың өзінде 14 елдің хабар тарату ұйымдарымен ынтымақтастық жөнінде 111 келісімшарт жасалды, ал BBC Worldwide Television арнасының Канна қаласында өткен фестивальдағы (MIPTV Programme Market) келісімшарттарының көлемі 15,4 млн фунт стерлингке жеткен.

    BBC Worldwide Television арнасының Нью-Йорк, Лос-Анджелес, Торонто, Сидней, Гонг-Конг, Токио, Париж және Кёльн қалаларында шетелдік өкілдері бар.

    1995 жылдың қаңтар айында BBC World Service Televisions (жаңалықтар және ақпараттық арна) BBC World болып атауын өзгертеді және Еуропада жұмыс істеу мақсатында қайта ұйымдастырылады. Жаңа арна BBC Prime (қазіргі - BBC Entertainment) арнасына қосылып, BBC World Service Televisions компаниясының негізгі телеарналары мен бағдарламалары көрсетілімге қайта жіберіледі.

    2005 жылдың 25 шілдесінен бастап BBC арнасының басшылығы ішкі цензура енгізеді. Бұдан былай, BBC асқан қатыгездікті бейнелейтін көріністерді көрсетуді тоқтатты. Ол үшін тікелей эфирде шығатын барлық көрсетілімдер, оның ішінде қатыгездік кадрлары болуы мүмкін көрсетілімдер эфирге бірнеше секундқа кешігіп шығатын болды. Осы уақыт ішінде арнайы комиссия анықтаған зорлық-зомбылық эпизодтары кесіп тасталынады.

    Дүниежүзілік  қызметтің өзі бірнеше рет  айтқандай, бір орында тұрып қалуға жол бере алмайды, сондықтан технологиялық  өзгерістерден қалыспау үшін компания өзінің қызмет түрлерін жаңартып, ескілерін  модернизациялап отырады. 2006 жылы BBC жоғарғы айқындылық – HD форматындағы теледидардың қол жетімді көрсетілімін іске қосады. BBC-дің HD арнасы Ұлыбританияда жергілікті эфирлік теледидарда, сондай-ақ Astra 2D серігінен тәулік бойы көрсетіліп тұрады. 2010 жылдың 3 қарашасында BBC жоғарғы айқындылық форматындағы тағы бір арнаны іске қосады: BBC One HD – BBC-дің HD форматындағы екінші арнасы. Және 2012 жылғы Лондон олимпиадасын BBC тек HD форматында көрсететін болады.

    2007 жылдың шілде айында BBC әзірге тек Ұлыбритания тұрғындары қол жеткізе алатын жаңа қызмет түрін ұсынды. iPlayer – бұл компьютер арқылы телевизиялық бағдарламаларды көруге мүмкіндік беретін қолдануға ыңғайлы гаджет. Осы құрылғының арқасында соңғы жеті күннің телебағдарламаларын көруге болады, сондай-ақ тікелей және жазылған радиохабарларды да тыңдауға мүмкіндік бар.

    Біріккен  Патшалықтың тұрғындары телебағдарламаларды  iPlayer арқылы тегін көре алады; бұл бағдарламалар жоғарғы сапада және жарнамалық үзінділерсіз ұсынылады. Теле- және радиохабарларды жүктегеннен кейін компьютер қолданушы оны 30 күн ішінде көріп бастап, 7 күн ішінде аяқтауға тиіс. Осы жылы BBC Британдық телехабар тарату корпорациясы жаңа қызмет түрін – теледидар арқылы интернетке кіру қызметін іске қосты.

    Жетістікке  жеткен жағдайда бұл мемлекеттік  корпорация Интернет нарығында көшбасшылардың біріне айналуы мүмкін.

    2009 жылы BBC-да сандық коммуникациялардың жаңа бөлімі пайда болды. Бұл BBC-дің жер серігі және сандық қызмет көрсету арқылы сандық хабар таратуға деген қызығушылығымен байланысты, сонымен қатар, сандық теледидардың аудиториясы да күн санап өсуде. Жаңа бөлімнің жетекшісі болып бұрын BBC Vision-ды басқарған Пол Элмонд тағайындалды. Дәл осы жылы BBC жаңа қызметті іске қосты – өз телебағдарламаларын ұялы телефондар арқылы беру. Көреремендер ұялы телефон арқылы BBC One, BBC Four, CBeebies және BBC News сияқты арналардың бағдарламаларын көре алады.

    2010 жылдың наурыз айында BBC Украинаның ТВi арнасына бірнеше жоғарыбюджеттік деректі фильмдерді ұсынды.

    2010 жылы корпорация өз қызметінің  арнасын кеңейтуді және жеке  анимациялық студия ашуды ұйғарады. Қазіргі уақытта басшылық жаңа  бөлімге лайықты орын іздеу  үстінде. BBC аниматорлары үлкендер үшін, сондай-ақ компанияның жасы кіші аудиториясы үшін де бағдарламалар өндірумен айналысатын болады. Ол үшін студия жасауда BBC-дің көңіл көтеретін және балаларға арналған бағдарламаларды өндірумен мамандандырылған екі арнасы күштерін біріктіретін болады. Жаңа бөлімшені қалыптастыруды аяқтау 2011 жылға жоспарланған.

    BBC классикалық пьесалар, жаңа комедиялар, шынайы оқиғалар, танымдық бағдарламалар және балаларға арналған бағдарламалар, концерттердің тікелей көрсетілімдері, жаңа әуен, діни бағдарламаларды қатар алып алады. Және осының барлығы ұзақ уақыт бойына, әсіресе Англияда, алайда бұл басқа көптеген елдердің аудиториясын да еліктіруде.

    Соңғы 2 жылдың ішінде BBC тиімді өзгертулер мен жаңалықтарды енгізудің есебінен жалпы құны 200 млн ағылшын фунтын үнемдеді. Бұл қаражатты BBC жаңа бағдарламалар ашуға және компанияның өнімін одан ары тиімді және бәсекеге қабілетті ету үшін жаңа сандық технологиялар инвестициясына жұмсайды.

    BBC – бұл теле- және радиобағдарламалар нарығындағы жеке атау. Біріккен Патшалықтағы 95 пайыз отбасы әр апта сайын BBC бағдарламаларын көріп, тыңдайды, ал бұл – жазылушы үшін сағатына 3,7 пенни деген сөз.

    BBC бағдарламаларына пікір білдірушілер саны өте көп. BBC-дің коммерциялық белсенділігі жыл сайын 72 млн көлемінде «жарна» әкеледі – бұл барлық стандарт бойынша табысты бизнес, бірақ бұл нәтиже де компанияның лицензия мен көрсетілім құқығына байланысты алатын және жұмсайтын 1,7 млрд доллармен салыстырғанда өте аз.

    BBC әңгімелесу мақсатында және әрине, аудитория арнадан күтетін жаңа идеяларды зерттеу үшін бағдарлама барысында көрермендер мен тыңдармандардың пікірлерін тыңдауға көп көңіл бөледі. BBC өзінің шығармашылық амбицияларын қанағаттандыру үшін өз аудиториясына қызығушылық танытады.

    BBC арналарының телемәтіндері әр алуын және қолдануға ыңғайлы. 100-ші бетте негізгі бөлімдер бойынша мәзір ұсыну дәстүрге айналған. BBC World телемәтінінің беттерінде ғаламшардың ең қызу нүктесінен түскен хабарламаларды, қақтығыс аймағының жаңалықтарын табуға болады және дәл осы жерде солармен қатар «Марста өмір бар ма?» деген сияқты ғалымдардың зерттеулері туралы да хабарламаларды кездестіруге болады. Спорт жанкүйерлерін қызықтыратын футбол бойынша Еуропа матчтерінің нәтижелері де, теннис алаңының жаңалықтары да, сондай-ақ жарыстардың нәтижелері мен регби, мотоспорт, атлетика, ат жарысы, бокс, гольф және крикет бойынша мәліметтер де бар. Sport Diary (спорт күнделігі) айдарында алда болатын спорт жаңалықтарының аңдатпасы беріледі. Барынша үлкен бөлім қаржы және экономикаға арналған. Бұл жерде әлемдік валюталардың ағымдағы бағамын, металл мен әр түрлі биржадағы мұнай бағасын, индекстерді, экономикалық жаңалықтарды, сондай-ақ қаржы нарығы саласындағы көптеген басқа жаңалықтарды білуге болады. 
 

3. BBC WORLDWIDE TELEVISION-НІҢ

ХАБАР ТАРАТУ АУМАҒЫ 

    Еуропа. BBC Worldwide Television Еуропаға 24 сағаттық арна бойынша тарайды: BBC Entertainment Europe (бұрынғы BBC Prime) – жылдық төлем формасы бар жоғарғы сапалы көңіл көтеретін арна.

    Азия. BBC World News континентті Азия аймағында және 1994 жылдың маусым айынан бастап Гонконг қаласында кабельді желі арқылы көрсетіле бастады. Жапонияда BBC World News 24 сағат бойына көрсетіледі, бұған 4 сағаттық жапон көрсетілім қосылады. 2004 жылдың желтоқсан айынан бастап Күншығыс елінде BBC Japan көңіл көтеретін арнасы жұмыс істей бастады. 6 долларды құрайтын айлық төлемге көрермендер Британияда танымал телехикаяларды көру мүмкіндігіне ие болды. BBC Japan арнасы британдық хабар тарату корпорациясының басқа телеарнасы - BBC Prime – кейбір Азия елдерінің хабар тарату нарығында жетістікке жеткеннен кейін іске қосылға еді. Бірақ 2006 жылы BBC Japan арнасында қиындықтар туындай бастайды. Станцияның жабылуына британдық хабар тарату корпорациясының жапондық серіктестігі - Japan MediArk Co. (JMC) компаниясының қиындықтары себепкер болды.

    2008 жылдың 4 наурызында BBC корпорациясы араб тіліндегі спутниктік және кабельдік телеарналарды іске қосады. BBC Arabic арнасының 12 сағаттық көрсетілімін Солтүстік Африка, Таяу Шығыс және Парсы шығанағындағы кейбір елдердің тұрғындары кабельдік және спутниктік теледидар арқылы тегін көре алатындай дәрежеге жетті. «Аль-Джазира» және «Аль-Арабия» каналдарына бәсекелес болған бұл жаңа арнаны қаржыландыруды Британ патшалығы өз мойнына алды.

    BBC Arabic арнасын құруға 25 млн фунт стерлинг жұмсалды. Бұл шығынды өтеу үшін 2005 жылы BBC-дің басқа 10 шет тілдік арнасын жабуға тура келді (болгар, венгер, грек, польша, словак, словен, хорват және чех қызметтері жабылды). Бұдан басқа қазақ және тай тілдеріндегі қызметтер де жабылды. «Бірнеше тілдік қызметті жабу – өте қиын шешім, - дейді BBC-дің атқарушы директоры Найджел Чепмен. – Біз қызметтерді жабу кезінде үш факторға назарда аудардық – әрбір нарықтың геосаяси мәні, тәуелсіз ұлттық және аймақтық БАҚ-тың қол жетімділігі және осы аймақтағы біздің аудиториямыздың көрсеткіші». Алайда BBC Arabic арнасы өзін толықтай ақтап шықты: 2010 жылы арнаның аудиториясы 35 млн адамға жетті, осыған байланысты бір жыл бұрын, 2009 жылы ВВС компаниясы BBC Arabic арнасының хабар тарату уақытын тәулігіне 24 сағатқа дейін кеңейтті.

    Орта  Шығыс. Орта Шығыс аумағында бағдарламаларды қиналмай көруге болатын Panamsat 4 серігінен басқа, BBC арнасы Бахрейн теледидары және кабельді ТВ арқылы хбарларын таратады. Бұдан басқа, 2009 жылдың 14 қаңтар айынан Иран, Афганистан және Тәжікстан елдеріндегі парсы тілінде сөйлейтіндерге арналған BBC Persian TV арнасы өз қызметін бастады. Хабар тарату күнделікті сағат 12:30-дан 21:30-ға дейін ВВС-дің Лондондағы студиялары арқылы жүзеге асып тұрды.

    Америка. BBC Worldwide America арнасы Нью-Йорк және Лос-Анджелес қалаларындағы штаб-пәтерлері арқылы BBC Worldwide арнасының Құрама штаттардағы қызметін жүзеге асырып келеді. Бұған BBC America кабельді арнасы мен екі жағалауда орналасқан, «Dancing with the Stars» («Танцы со звёздами») бағдарламасына жауапты өндірістік бөлімше де енеді.

    Афирка. BBC африкалық нарыққа деген өз қызығушылығын білдіріп, 2008 жылы Африкада жаңа арналар - BBC Entertainment, BBC Knowledge, BBC Lifestyle және Cbeebies арналарының ашылғанын хабарлайды. Арналар 2008 жылдың 1 қыркүйегінен жұмыс жасай бастады, олар BBC Food және бұрынғы BBC Prime арналарының орнын басты. «Африка нарығының әрқашан біз үшін мәні жоғары еді. Біз оған қаражаттың ауқымды бөлігін құюды жоспарлап отырмыз. Қазір біз Африкада төрт тақырыптық арналар ашудамыз», - дейді атқарушы директор және BBC Worldwide Channels компаниясының Еуропа, Таяу Шығыс және Африка елдері бойынша аға вице-президенті Дин Поссенниски. Арналарды Оңтүстік Африкада орналасқан компания филиалы арқылы жүзеге асатын жазылу бойынша тәулігіне 24 сағат көруге болады.

    Жаңа  Зеландия. BBC World TV1 негізгі арнасында түні бойы көрсетіледі. Бұл станциялар Окланд, Вайкато, Веллингтон және Данедин қалаларында BBC World-тың тікелей эфирі мен басқа да жаңалықтар мен бағдарламаларды араластырып көрсетеді.

    Австралия. BBC World Австралияда Foxtel кабельді желісі және спутник арқылы тәулік бойы көрсетіледі. Автралияда көптеген жылдары бойына ВВС арнасын көрушілердің үлесі екінші орында келеді, бірінші орында жергілікті TV1 арнасы тұр.

4. BBC WORLD NEWS АРНАСЫ 

    BBC World News – бұл Азия, Африка, Австралия, Орта Шығыс және Еуропаға тарайтын, сондай-ақ Жаңа Зеландия, Канада және Азия мен Африканың кейбір елдеріне таралатын халықаралық жаңалықтар мен ақпараттардың 24 сағаттық арнасы. Корпорацияның барлық телеарналарының ішіндегі ең танымалы болып табылады.

    BBC World News арнасының  тарихы. 1991 жылдың қазан айында BBC World Service Television ретінде іске қосылған арна кейін BBC World болып өзгереді. Еуропаға хабар тарату 1995 жылдың қаңтар айында басталды. BBC World әр сағат сайын жаңалықтар және аптаның әр күнінде 5 бағдарламаларға шолулар беріп тұрды. BBC жаһандық желісінде 250 жекеменшік корреспонденттері болған және көрермендерге тұрақты жаңалықтар бағдарламасын, сарапшылардың аналитикалық шолуларын, бизнес, спорт және діни жаңалықтарды, сондай-ақ BBC Weather Centre-ден түскен ауа райы болжамдарын ұсынып тұрды. Бұл бағдарламаларды іскер, деректі ақпараттар мен басқа да бағдарламалардың жиынтығы толықтырып тұрды. BBC World-тың жаңалықтар бағдарламасымен British Airways, Cathay Pacific, Air India, Royal Brunei, KLM, Air Mauritius, Lufthansa сияқты авиалиниялар жабдықталып тұрды.

    Арнаның тарихы жаңалықтарға толы. BBC World бағдарламалары германияда көрсетіле бастады. Таиланд аумағындағы кабельді желі Thai Sky өзінің 50 000 жазылушылары үшін BBC World бағдарламаларын тәулік бойы көрсете бастады. BBC World-тың тікелей репортаждарын Амстердамның әуежайындағы жаңа қызмет көрсету залында бере бастады. 1995 жылдың маусым айында BBC World Сингапурдың кабельді желісі үшін қол жетімді болды. Сол кезде Multichoice ақылы теледидарының ірі оңтүстік африкалық операторының арқасында BBC World-ты Африкада көрсете бастады. 1995 жылдың қараша айы – тәуліктік көрсетілімге негізделген халықаралық жаңалықтар мен ақпараттар арнасының ашылғанына 4 жыл. 1996 жылдың қаңтар айында BBC World түннің 6 сағаты бойына Оңтүстік Африкада көрсетілетін болды. BBC World өз қорын «Европа сегодня», «Шоу Эндрю Нейла», «Окно в Европу», «Комната новостей BBC», «24 часа» және «Эта неделя» сияқты бағдарламалармен толықтырды. Сол кезде BBC Worldwide Television Орта Шығыс пен Оңтүстік Африкаға бағытталған жер серігін жалға алу туралы ұзақ мерзімді келісімшартқа қол қояды. 2006 жылдың қараша айында Халықаралық телехабар тарату ассоциациясының ұйғаруымен BBC World-қа «Ең үздік халықаралық жаңалықтар арнасы» атағы беріледі.

    2008 жылдың 21 сәуірінде арна өз атауын  BBC World-тан BBC World News-ке алмастырады.

    2009 жылдың қаңтар айында BBC World News арнасының хабар тарату форматы кеңэкранды форматқа көшеді. 
 

5. BBC ENTERTAINMENT АРНАСЫ 

    Бұл – көлемі бойынша BBC World News-тан кейінгі екінші 24 сағаттық көңіл көтеретін арна. Континентті Еуропа аумағында 4,2 млн-на астам жазылушылар үшін қол жетімді.

    BBC Entertainment арнасының  тарихы. 1995 жылдан хабар тарата бастаған BBC Prime арнасы BBC-дің халықаралық көңіл көтеретін арнасына айналады. Ол Еуропа, Африка және Орта Шығыстың 100-ге тарта елінде 11 млн абоненттері үшін жер серігі және кабельді жүйе арқылы тарала бастайды. Таралу деңгейі бойынша арна ең танымал еуропалық арналардың бірі болып саналды. EMS 2002 сауалнамасының мәліметтеріне қарағанда, тәулік бойы хабар тарататын арналардың апталық көрсетілімі деңгейі бойынша BBC Prime еуропалық арналардың арасында рейтингте 4-орынға ие.

    2009 жылы ол атауын BBC Prime-нан BBC Entertainment-ке ауыстырады. Арнаның атауын өзгерту BBC Worldwide арналарын жаңалау, өзгертуге қатысты іс-шаралар жиынтығымен (ребрендинг) байланысты болды. Өзінің соңғы күндеріне қарай BBC Prime-ның Еуропа және Таяу Шығыста 12 млн-ға жуық аудиториясы болған.

    BBC Entertainment арнасы арқылы хабар тарату Азияда 2006 жылы басталды. Бұдан басқа, оның Индия, Польша, Африка, Скандинавия және Оңтүстік Америкада шектелген нұсқалары болды.

    Қазір BBC Entertainment арнасында қызықты бағдарламалар, барлық жанр бойынша фильмдер, ең жақсы әуен, балалар бағдарламасы, ойындар («Әлсіз буын» бағдарламасы алғаш рет осы ВВС Prime-да дүниеге келген), отбасыға арналған барлық жанрдағы фильмдерді көруге болады. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

ҚОРЫТЫНДЫ 

    ВВС әлем БАҚ-ы арасында ең беделділердің бірі болып табылады. ВВС жаңалықтары баяғыда-ақ массмедиалық құрылымдар үшін эталон айналған. Компанияның бұрынғы қызметкерлері, ВВС-дағы қызметін аяқтаса да, әлемнің телекомпанияларына ақпараттық қызмет құруда кеңес бере алады.

    ВВС – әлем бойынша 250 қызметкерден тұратын штат пен 58 жаңалықтар бюросын қаржыландыруға шамасы жететін ең ауқатты компаниялардың бірі.

    ВВС британдық компаниясы ең үздік деректі фильмдер өндіруші болып табылады. Арна атымен төрт жүзден аса ғылыми-көпшілік фильмдер мен хикаялар дүниеге келді. Бәріне танымал еуропалық «BBC World» арнасы әр сағат сайын өз көрермендеріне ең соңғы жаңалықтарды, оқиға болған орыннан арнайы және шұғыл репортаждарды жеткізіп отырады.

    BBC үнемі жаңа филиалдары мен бөлімдерін ашу арқылы басқа елдер мен басқа континенттердің ақпарат көздерін жаулауда. Осының арқасында жүз мыңдаған адам соңғы жаңалықтармен танысады, ал штаттағы бірнеше ондаған қабілетті журналистер өздерінің шеберліктерін жетілдіріп, қажетті дағдыларға ие болуда, сөйтіп басқа БАҚ-тың тілшілері теңесуге ұмтылатын нағыз мамандарға айналуда.