Алтын валюта резерві қоры

КІРІСПЕ 
 

      Алтынвалюта резерві (қоры) халықаралық қтімділік  негізгі нысаны ретінде қызмет етеді. Қазақстан Ұлттық Банкінің алтынвалюта  активі Қазақстан теңгесін сыртқы және ішкі тұрақтылығын қамтамасыз етуге  құрылады және қолданылады.

      Қазақстан Ұлттық Банкінің алтынвалюта активін инвестициялық стратегия бойынша басқару Ұлттық Банктің стратегиялық мақсаты мен қызметін анықтайды.

      Алтынвалюта активтерін басқарудың мақсаты активтердің  ликвидтілігімен сақталуын, сатылу күшінің сақталуын қамтамасыз ету, сондай-ақ табыстың жоғарылауын қамтамасыз етеді.

      Зерттеу нысаны болып Қазақстан Республикасының  Ұлттық Банктің алтынвалюта активтер қоржыны саналады, ал зерттеу мақсаты  болып – Ұлттық Банктің алтынвалюта  активтерін басқарудың инвестициялық  стратегиясы саналады.

      Автор зерттеу процесінде өзіне келесідей  міндеттерді қойды:

• алтынвалюта активтерінің мазмұны мен оларды басқару тәртібін меңгеру;
• Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінің алтынвалюта активтерін басқарудағы инвестициялық стратегиясын зерттеу;
• Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінің алтынвалюта активі қоржынының басқару жүйесін талдау;
• Қазақстан валюталық реттелуін дамыту перспективалары мен валюталық интеграция проблемаларын қарастыру;

     Зерттеу барысында Қазақстан банк жүйесін  реттейтін нормативтік-заңдық актілер, отандық және шетел авторларының оқу материалдары Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінің веб-сайттары, кезеңдік матриалдары қолданылды. 

     І БӨЛІМ. Алтынвалюталық активтердің экономикалық мәні және оларды басқару  тәртібі

     1.1. Алтын валюталы  резервтері халықаралық ликвидтіліктің негізгі нысаны 

      Алтын валюталы резервтері халықаралық ликвидтіліктің негізгі формасы ретінде қолданылады.

      Алтын валюталы резервтері терминінің мәнінің  бірнеше анықтамалықтар. Халықаралық  резервтердің мәні айтарлықтай кең. Себебі ол кезкелген ақша түрінде сыртқы міндеттемедегі төлем ретінде қолданылады. Резервтер алтыннан, доллардан және басқа конвертирленген валюталардан, немесе аудит стерлингтерден неміс маркасынан және басқа конвертелетін валютадан құрала алады. Жеке сауда серіктестермен қабылданатын болса онда олар өздеріне конвертирленбеген валюталарды да қоса алады. Барлық мақсаттарымен барлық елді қанағаттандыратын халықаралық резервтің анықтамасы жоқ. Мемлекеттік резерві ретінде валюталық органның барлық активтері жатады.

      Халықаралық валюта – қаржы сферасы (ортасы) негізінен дәстүрлі халықаралық  құқық әдісінен құралады. Халықаралық  валюта құқығының нормасының көпшілігі  директивалардан, мінез-құлық ережелерінен, джентелмендің келісімнен құралады.

      Мемлекеттік алтын валюта резервінде алтын ерекше орынға ие. «Монетарлы алтын» термині 1946 ж. Париж конференциясының қорытынды актісінде кездесті, бірақ, алтын тарихта резервтік актив ретін мыңдаған жылдардан бері келеді. 1978 ж. бастап халықаралық алтын - қаржы қатынастарында алтынның ролін өзгерту өз күшіне енді. Алтында резервтік актив ретінде қолдануды құқықтық негізге алды. өзгертулерге сәйкес ұлттық валюта алтынмен бейнелейтін болды. Сондай-ақ саясаттағы барлық шешімдер, бағаны реттеудегі алтын нарызында белгіленген бағаны қоюға байланысты міндеттерді болдырмауда қызмет атқарады. Дж. Гольд «Алтын резервтік актив және монетарлы функцияны атқара береді. Алтынмен келісімге келу құқығы халықаралық қаржы ұйымдарының – халықаралық валюта қоры, Халықаралық Есептесу Банкі және Европалық Орталық Банкі құжаттарының негізінде жүргізіледі. Осыған қысқаша мән бере кетсек халықаралық құқықтық коллизияны аңғарамыз, яғни заңи проблеманы ескерген жоқ: Ақшалай сипаты мен белгіленген бағасының болмауынан алтын монетарлы емес товар болып саналады. К. Шмидт өзінің «Geldrecht» атты кітабында: «Егер ақша – ең болмағанда металл құнына байланысты тауар саудасында зат болар еді, валюта құқығынан тым алыс» деп жазды. Бұл жағдайда алтын халықаралық валюта құқығын реттеу объектісі болып қала береді. Халықаралық валюта – қаржы ұйымдарында және орталық банктердегі операцияларды алтын қолдану, резервті құру, халықаралыө келісімге сәйкес жүргізіледі. Алтын валюта резервінде алтын бөлшегі 1980ж. – 50%-тен 1999ж. – 13 %-ке дейін төмендетілді.

      Халықаралық валюта құқығы алтын валюта резерві саласындағы арнайы қарызға алу құқығы ие. Ол халықаралыө валюта қаржы қатынастарының заңи тәртібіне сәйкес орындалады. Сонымен резервтік активтердің кемшіліктеріне төмендегілер жатқызылды:

1. жеке секторға аыса алмауы;
2. валюта қарызында ауысуға тиіс валюта интервенциясын кедергісіз қолдана алмауы;
3. құпиялығын сақтау қажеттілігі жағдай туғанда қолдану тоқтатылады;
4. инвестициялық құралдардың толық қамтылмауы.

     Алтын валюта резервтеріне халықаралық құқық  реттеу жағдайын талдай келе біз екі кемшілікке ерекше мән бердік. Олар: құқықтық норманың мазмұнының байланысы мен құқықтық нормалар жүйесінің толықтылығы. Банкаралық алтынмен жүргізілетін операциялар нарыққа мүлделі белгілі кері әсерін тигізбейді. Алтын аукциондарда сатылуда, мысалы Англия Банкі әлем нарығына алтынды өткізбеудің барлық шараларын қолданды. Себебі мемлекет халықаралық келісімдерді орындайды, ол алтынды резрвтік актив ретінде керек етпейді. Сондай-ақ мемлекет өзінің жауапкершілігін мойындап қылмыстық экстремизммен айналыспайды.

     Алтын валюталық резервінің ұлттық деңгейдегі анықтамасы ешкқандай заңда немесе нормативтік актілерде берілмеген. Бұл потенциалды зағи проблемалардың маңыздылығының жоқтығын түсіндіреді. Сондай-ақ заңдалықтар және компонент  ретінде анықталады, алтын валюта резервтерін құру тәртібі тәрізді. Қазақстанның және шетелдің заңи және экономикалық әдебиеттерінде алтын валюта резервінің бірнеше анықтамасы бар. Қазақстан Ұлттық Банкінде келесі анықтамалар қолданылады: резервтер Ұлттық Банкінің ликвидті шетел активтерінен және Қазақстан Республикасының Қаржы Министрлігінің бос конвертиленетің шетел валюталарынан құралады. Олардың құрамына: корреспонденттік, ағымдағы шоттардағы қалдықтар және резидент еместердің банкіндегі және резиденттердің банкіндегі қысқа мерзімді депозиттері, шетел елшіліктерінің ликвидтелінген бағалы қағаздары және МВФ-ң активтерімен басқа ликвидті (өтімді) активтер жатады.

     Ресейде «Қымбат металдар мен қымбат тастар туралы» Заң қабылданды. «Валюталық реттеу мен валюталық бақылау  тұр» Заң валюталық құндылықтарға анықтама береді. Оларға:

а) шетел  валютасы;

б) шетел  валютасындағы бағалы қағаздар –  төлем құжаттары (чек, вексель, аккредетив және басқалары), қор құндылықтары (акция, облигация) және басқада шетел валютасындағы  қарыз міндеттемелері;

в) қымбат металдар – алтын, күміс, платина және платина тобындағы кез келген түрдегі металл және оның құрамы;

г) табиғи қымбат тастар – алмаз, рубин, изумруд, сапфир және александриттер өңделмеген және тазаланған түрінде, сондай-ақ желінуі, т.б.

      Ресей Федерациясының қымбат металдар және қымбат тастар Мемлекеттік қорына пайдалы қазбаларының стратегиялық түрлерін жатқызады. Ресей стратегиялық пайдалы қазбалар түмінігін қолданушы бір ғана мемлекет емес. АҚШ сияқты көптеген дамыған мемлекеттерде ұқсас түсініктер мен сәйкес құқық реттеулер кездеседі. Ресейде мемлекеттік материалдық құндылықтардың қалдығынан тұрады. Оны мобилдік мақсаттағы, халық шаруашылығының, әртұрлі саласын мемлекеттік қолдау үшін, кәсіпорындар, РФ-ң және нарықта реттеуде әсер (ықпал) етеді. «Мемлекеттік материалдық резерв тұр» Заң арқылы РФ-ң мемлекеттік резерв жүйесі құрылды. Мемлекеттік резерв қалдықтарын құру, сақтау және қызметін жүргізуде. Ресей агенттігі мен мемлекеттік резервтер мобилдік резервтен басқаны қамтамасыз етеді.

      Халықаралық құқықтық реттеу алтынның рөлін резервтік актив ретінде қуаттандырады. Қымбат металдарды мемлекеттік алтын валюта резерві ретінде қарастыра отырып олардың ерекшелігін, соның ішінде: нысаның өзгерткенде ликвидтілігімен құның сақтауының өзгермейтіндігін ескереміз. Берілген құрылым валюта құқығының объектісіне сәйкес және айырбастау құралы ретінде қарастыруға мүмкіндік тудырады. Ресей заңдылықтарының деңгейінде ол «РФ-ң  орталық Банкі тұр» заңымен бекітілген. Алтын және басқа қымбат металдар Ресей Банкінде сатып алынады сақталады, сатылады. Сондай-ақ несиені қамтамасыз ету үшін қолданылады. Ұқсас реттеулер «Банктер және банктік қызметтер тұр» Заңға сәйкес коммерциялық банктердің қарым-қатынасы арқылы қолданылады, банктер металдық шоттарды жүргізе алады. Қымбат татарды алтын валюта резерві ретінде пайдалану ерекше жағдай. Құқықтық жағынан қарасақ алтын валюта резерві бұндай қолданысты валюталық мінез – қылығын жоғалтады, яғни валютаның құқықтық реттеу объектісіннің толық көлемі ретінде қолдныла алмайды. 

      1.2. Қазақстан Ұлттық банкінде валюталық саясатты өткізу кезеңдері. 

      1991-1992 жж. валюталық саясат. 11.06.91ж. «Қазақ ССР валюталық реттеу тур» Қазақ ССР Заңына сәйкес сыртқы сауданың мемлекеттік монополиясы негізінен шеттетілді.

      Заңды тұлғалар меншік тұріне қарамастан сыртқы экономикалық қызметін жүргізуге құқық алды.

      Азаматтарға валютаның шығуы (пайда бөлуі  жөнінде) мағлұматсыз ағымдағы валюта шотын ашуға рұқсат берді. Банктер  шетел фирмаларының шотындағы азаматтардың шетел валюталарын шектеусіз  беруге міндетті болды. Уәкілетті банктер арқылы заңды және жеке тұлғаның валюталық операциялар жүргізуіне шектеулерді алып тастады.

      1993 ж. валюталық саясат. ҚР-ң 14.04.93жылғы «Валюталық реттеу» туралы Заңы – рыноктық экономиканың талаптарына сәйкес валюта нарызын дамытудың жаңа кезеңі болды. Валюталық операцияларды жүргізу принциптері анықталды, құқықтарға шектеу қойылды және валюталық қатынас субъектілерінің міндеттері, валюталыө заңдылықтарды бұзушылықтың жауаптылығы анықталды. Валюталық реттеу жүйесінің негізгі міндеттері болып: ұлттық валютада есебінде белгілі тәртіптің орындалуы, ұлттық валюта үшін рыноктық ауысу бағамының дайындығы мен мазмұндылығы, валюталық операцияларды жүргізуде тәртіптің қамтамасыз етілуі саналды.

      1993 ж. Валюталық саясат. Валюталық  нарыққа валюталық операцияларды жүргізуге лицензиясы бар коммерциялық банктердің операциялары жіберілді. Республикалық валюта биржасында алғашқы сауда басталды. Шетел валютасының сауда – саттығы нарықтық рубль бағамының шетел валютасына республикалық валюта биржасындағы сұраным мен ұсыным ағымының негізіне сәйкес жүргізілді. Рубльдің арнайы ауысу бағамы кәсіпорындар, мемлекет экспортерлеріне шетел валютасында міндетті сауда кезінде қолданылады. Сондай-ақ мемлекеттік сыртқы қарыздарын қамтамасыз ету төлемдерінде есептесу мақсатында да қолданылады.

      1994 ж. Валюталық саясат. Резидент  заңды тұлғалардығ экспорт және  импорт баждары бойынша борышы  теңге арқылы жүргізілді. Кәсіпорындар  үшін тауар (қызмет, жұмыс) экспортынан  түсілік 50% уақытша міндетті сауда болып белгіленді.

      2003-2005ж.  Валюталық саясат. Ағымдағы жылы  теңгенің ауысу бағамы тұрақты  болды. Жыл басында теңгенің  АҚШ долларына девальвациясы  2,3%-ті құрады, жыл соңында биржадағы ауысу бағамы 1 долларға – 157,0 теңгеден көтерілмеді (девальвация жылына 4%-ті құрады). Әлемдік тауар нарығындағы жағымды жағдай елдің қаржы нарығындағы тұрақтылық сұранымдағы шетел валютасына тұрақты ұсынымды қамтамасыз етті. Бұл Ұлттық Банктің жалпы халықаралық резервін көбейтуге мүмкіндік тұғызды.

      Валюталық режимнің либерализациясы 3-кезеңнен өтетін болды. 2-кезеңнің бағдарламасы 2005 ж. басталады.

      2005-2007 ж. Валюталық саясат. Валюталық  реттеу және валюталық бақылау  саласында Қазақстандағы валюталық  режимді либерализациялауды дамытуға  бағытталған саясат жалғаса береді. Қазіргі уақытта Қазақстан Республикасының «Валюталық реттеу мен валюталық бақылау тұр» жаңа Заңы қабылданды. Бұл заң ұлттық валютаны толық конвертирлеудің принциптерінен кезеңдеріне өтудің тиімді базасын құру мақсатында жасалды.

      2007 ж. 1-қантарынан бастап валютлық операцияларды лицензиялау толығымен жойылады деген болжам бар, сондай-ақ мерзіміне байланысты валюталық түсімдерге репатриациялы талаптар қойылмақшы. Белгілі сыртқы сауда келісімдеріндегі валюталық операциялардың жүргізілуі тәртібін жеңілдетеді және сыртқы экономикалық қызметке қатыспаушылардың валюталық заңдылықтардың талаптарын орындағы шағуын қысқартады. 

      1.3. Қазақстанда алтын  валюта резервін  басқару тәртібі. 

• - қолмақол  шетел валютасы
• - құнды қағаздары кепілдемемен, еркін айналымдағы валютамен берілетін кредиттер
• - еркін айналымдағы валюталардың (ЕАВ) депозиттері
• - ЕАВ құнды қағаздары
• - қаржы деравативтері

Сурет 3.

      Еркін айналымдағы валюталардың млн. доллармен  есептегендегі 2004-2005 ж. активтік құрамы.

      Алтын валюта активтерінің портфелін басқару. 9 таблицада және 4 суретте алтын валюта активтерінің портфелі туралы информация бейнеленген.

• Ішкі басқарымға жіберілген активтер нарықтық құны, 2005 жылдың аяғына таман 492,9 млн. доллар эквивалентін құрады немесе алтын валюта (АВ) активтерінің жалпы нарықтық бағасының 6 % құрады.
• 2005 жылдың Ұлттық фондтың АВ активтерінің портфелін басқару барысында тһмендегідей жаңа тетіктер пайдаланылды.
• 3 айға дейінгі Euribor фьючерстері
• 3 айға дейінгі Euribor опциондары
• корпоративтік облигациялары
• ипотекалық облигациялар. 10-interest (MBS)
• валюталық «стради» опциондары
• қайтарымды құнды қағаздар (continues call).

   Ұлттық  Банк басқармасының 2004 жылдың 27 тамызындағы  №115 Қазақстан Ұлттық банкінің АВ қорын  басқару инвестициялық страегия қабылданды. Ол 2004 жылдың1 октябріненмбастап күшіне енді. Қабылданған стратегия бойынша АВ қоры ұзаұ мерзімді валюта қоры портфелі, қысқа мерзімді валюта активтері портфелі, алтын портфелі және ликвидацияпортфелі болып бөлінген.

      Алтынвалюта резервтерін басқару стратегиясындағы бұлайша өзгертулерді 2005 жылдың екінші жартысындағы АҚШ-та орын алған белгіленген проценттердің жаппай көтерілу циклының басталуы мен байланыстырылды. 

3 таблица. 2005-2006 жылдардағы АВ активтері  басқару портфелінің салыстырмалы  түрдегі түсімділігі.

      Ақша активтерінің қысқа мерзімдегі портфелі

              Ақша активтерінің ұзақ мерзімдегі  портфелі 

     Сурет 4. АҚШ-тың млн. долларымен алынғандығы 2005-2006 ыжлдардағы Ұлттық Банктің валюта активтері портфелінің динамикасы.

     Жыл бойынша қысқа мерзімді АВ портфелінің  АҚШ нарық  ішкі операциясынан доллардың қойылуына қарамастан ұзақ мерзімді АВ резервіне қаржы аударылымады. Ал 4 тоқсаннан бастап өз инвестиция портфеліне кіретін қысқа мерзімді портфель активі. 70% АҚШ доллармен және 30% евро және эталонымен 3 айлық АҚШ және Германия мемлекеттік векселі қызмет ететін өзгертулер бекітілген.

     Өзгертулер  болған жағдайға жауап ретінде уақытша шешім болып табылады және инвестиция портфелінің дюрациясы АҚШ саясатының қатал монетарлық жүйесін аяқталғаннан соң көтерілуі мүмкін.

     Ұлттық  банктың 2005 жылғы 9 шілдедегі «Ұлттық АВ активтерін басқарудың инвестициялық стратегиясын бекіту туралы» қаулысына сәйкес жаңадан инвестициялық стратегия қабылданып, ол 2005 жылдың 1 тамызынан бастап күшіне енді.

     Портфельдердің  шекаралық және валюталық құрамына өзгерістер енгізілді: қысқа мерзімді портфелдің құрамына Евро елдері және Англия нарқы, ұзақ мерзімді (порф) портфельге кейбір Европа елдерінің валюталары евромен жоғарғы корреляцияда болғандықтан енгізілді. Алтын валютасының активтері ұзақ мерзімді портфель эталоны болып келесі композитті индекс болып табылады:

     35% MLUS Treasuries and Agensciens 1-3 years

     35% ML EMI Direct Governments 1-3 years

     10% ML UK Gilts 1-3 years

     5% ML US Treasuries6 Inflation - linked

     5% ML Canadian Governments 1-3 years

     5% ML Australian Governments 1-3 years

     5% ML Japanese Governments 1-3 years

Алтын валютасының активтері қысқа  мерзімді портфель эталоны келесі композиттң индекс болып табылады:

      50% Merrill Lynch 3-month US Treasury Bill Index

      40% Merrill Lynch Euro Governments Bill Index

      10% Merrill Lynch UK Gilts 0-1 жыл.

     Алтынвалюта активтерінің ұзақ мерзімді потфелі. Ұзақ мерзімді АВ портфелінің құрылымы 5-суретте  көрсетілген.

      Ұзақ  мерзімді АВ портфелінің базар бағасы 2005 жылдың басында 3,4 млрд. долларды, ал жыл соңында 3,6 млрд. долларды құрады. Инвестициялық кіріс (реалистік және реалистік емес) портфель бойынша 231,1 млн. долларды құрады.

      АҚШ долларымен алғанда, АВ активтерінің ұзақ мерзімді портфелінің пайдасы бір  жыл ішінде 6,86% пайызды құрады. Эталон портфелінің пайдасындағы 6,56 % қосымша 30 б.п. құрады.

5 сурет. 2005-2006 жылдарға арналған портфелінің  құрылымы пайызбен.

 ПҚ АҚШ долларымен   ПҚ АҚШ-тың инфляциялық ЦБ

 ПҚ стерлинг фунттарымен   ПҚ канада долларымен

 ПҚ австралия  долларымен   ПҚ жапон ийенасымен

 ПҚ швейцария франкімен   ПҚ евромен

 ПҚ дания кронасымен   ПҚ швед кронасымен 

      Жаңа  инвестициялық стратегиясының қабылдануымен  байланысты төртінші кварталдың (тоқсанның) басынан бастап жаңа эталон портфеліне көшу жүзеге асты. Эталон портфеліне мынадай валюталар қосылды: канада доллары, дат кронасы, астралия доллары, швед кронасы және швейцария франкі. Эталон портфеліне жаңа валюталардың қосылуы халықаралық және валюталық бөлінудегі активті позициялардың үлкен көлемін алуды қамтамасыз етеді, ол үстеме табысты потенцияалды жоғарылатуға мүмкіндік береді.

      Инфляцияның өсу қаупіне байланысты портфельге құралдар қосылған болатын, олар активтерді инфляция өсу қаупінен қорғаайды, мысалы, индекс us Treasuries Iflation – Linked.

      Субпортфельдің  долларлық үстеме табысы 2005 жылы ішікі басқаруда 1 Басқарушының басқаруымен комиссиялық марапаттауды қоспағанда 19 б.п. құрады, ал 2 Басқарушының бақару субпортфелі бойынша – 143 б.п.-ны, комиссиялық марапаттауды қоса алғада – 7 б.п.-ды және өзіндік сала 101 б.п. құрады. Субпортфельдердің евро бойынша үстеме табысы 2004 жылдың бірінші жартыжылдығында комиссиялық марапаттауды қоспағанда (-75) б.п. құрады, ал комиссиялық марапаттаумен қоса (-80) б.п. болды. Үстеме табыстың кері жағдайына байланысты басқарма басына (-75) б.п. 2004 жылдың 3 шілдесінде Ұлттық БАНК Басқармасының орнатуымен №88-ші 3 басқарушыны босату туралы шешім қабылданды оның көлемі 2004 жылдың 14 шілдесінде 158,7 млн. долларды құрады. АВ активтерінің нарық бағасы ұзақ мерзімді портфель бойынша 2008 жылдың басында 3,6 млрд. АҚШ долларын құрады, ал жыл соңында 3,4 млрд. долларға кемиді.

      Басқа валюталарға қарсы доллардың  айдын бекітілуі инвестициялық  қортындыларға керісінше әсер етті, доллармен ұсынылғанда. Сонымен, доллар бір жыл ішінде басқа валюталарға қарсы бекітілді, эталон портфеліне кіретіндер: евроға қарсы 15,2%, англия доунт стерлингіне қарсы 11,8%, жапон иенасына қарсы 15,2%, ал австралия долларына қарсы 6,9%. Осыған қарамастан, доллар канада долларына қарсы 2,5%-ға әлсіреді.

      АВ  активтерінің ұзақ мерзімді портфелінің пайдасы валюта корзинасы бойынша 2006 жылы 2,64%-ды құрады. Эталон портфелінің пайдасын 2,24% болса, үстеме табыс 40 б.п. құрады. АВ активтерінің ұзақ мерзімді портфелі. АҚШ доллары бойынша (-) 4,56% болды. Эталон портфелінің кірісі (-) 4,92% үстеме табыс 36 б.п.

      Долларлық субпортфелдердің үстеме табысы 2005 жылды  ішкі басқаруда комиссиялық марапаттау есебінсіз 1 Басқарушы басқармасы субпортфелі  бойынша – 33 б.п., ал 2 Басқарушы басқармасы субпортфелі бойынша – 71 б.п. құрады. Комиссиялық марапаттауды қоса алғанда 18 б.п. және өзіндік құн 50 б.п.

      Ішкі  және сыртқы басқарудағы АВ активтері  ұзақ мерзімді портфелінің сектор бойынша  бөлініп орналасуы. Басқарушылар бір  жыл ішінде ақша бөлігін және оның эквивалентін 3,3% пайыздан 3,0%-ға төмендетті, агенттік бағалы қағаздар бөлігін 8%-дан 14%-ға, халықаралық қаржы мекемелерінің бағалы қағаздар бөлігін – 0,7%-дан 0,2%-ға, активтермен қамтылған бағалы қағаздар бөлігін – 0,8%-дан 7,2%, мемлекеттің бағалы қағаздар бөлігін – 11,3%-дан 71,1% көтереді (осыған қарамастан АҚШ-тың инфляциялық бағаны қағаздар бөлігі 2004 жылдың соңында 4,8 болды), корпорациялық бағалы қағаздар бөлігі 1,8%-дан 3,7%-ға өсті.

      Басқарушылар  ақша қоры мен олардың эквиваленттерін 1,5%-дан 2005 жылдың 3,0%-ға соңында 1,5%-ғағ мемлекеттің бағалы қағаздар бөлігін 6,3%-дан 71,1%, 64,7% кемітті, осыған қарамастан, инфляциялық АҚШ бағалы қағаздары 2006 жылдың соңында 5,1% құрады, агенттік бағалы қағаздарының қорын 2,9%-ды 14,9%-дан 17,8% көбейтті, халықаралық қаржы мекемелерінің бағалы қағаздарының қорын 6,2%-дан 3,7%-ға және 9,8% көбейтті.

      АВ  активтерінің қысқа мерзімді портфелі. Берілген субпортфельдің жалпы кірісі 4,26% құрады, эталон портфелінің пайдасында 4,16% үстеме 10 б.п. пайда әкелді.

      Ішкі  басқару бойынша субпортфельдің үстеме пайда комиссиялық марапаттау есебінсіз 8 б.п.-ны құрады. Басқару басынан бастап үстеме пайда 170 б.п.-ны құрады. Шығындарды азайту мақсатымен ішкі басқарма орнатқан Ұлттық Банк Басқармасының 2004 жылдың 15 желтоқсанындағы №165 келісімі бұзылды, ол инвестициялық басқаруға байланысты 2001 жылдың 13 қаркүйегіндегі №482 келісімі АҚШ нарығының мандаты бойынша іштей басқару. (Басқарушы №4).

      АВ  активтерінің қысқа мерзімді портфелі АВ активтері қысқа мерзімді портфелдің нарық бағасы 2005 жылдың басында 3,7 млрд. доллар, ал 2005 жыл соңында – 2,2 млрд. доллар құрады. АВ инвестициялық стратегиясына байланысты портфельге көлем беру үшін есеп беру кезеңінде АВ активтерінің қысқа мерзімді портфелі активтерді аудару 1,4 млрд. доллар эквивалентті соммаға тең болды, Ұлттық Банктің долларды ішкі нарық рыногінде сатуға байланысты.

      АВ  активті қысқа мерзімді портфелі 2005 жылға активтері, валюталар кәрзеңкесінде 2,99% бейнеледі. Эталон портфелінің кірісіндегі (-) 2,17% -дың үстеме пайдасы 18 б.п. болды.

     АВ  активті қысқа мерзімді портфелі (-)12,00% доллармен бейнеленді кірісіндегі (-) 2,17% үстеме пайда 17 б.п. болды.

     АВ  активтң жою портфелі. Берілген портфельдің  нарықтағы бағасы 2004 жылды 4 тоқсан (квартал) басында 1,3 млрд. долларды, ал жыл аяғында – 551,8 млн. долларды қүрады.

     АВ  активті қысқа мерзімді портфелі кіріс-шығыстарының көлемінің үлкен  болуына ішкі төлемдергі байланысты ішкі рынокта валютаны сатып аул, сатуға байланысты, Қаржы министрлігінің төлемдеріне байланысты, ішкі қарыздарды төлеу үшін АВ автивтерді жою қолданылады. Берілген портфель ақша-кредиттік саясатты жүзеге асыру үшін қолданылады және ол арқылы барлық ағындармен түрлі төлемдер іске асады. Ол АВ автивтерді кіріс бағасын көрсетпейді және онда эталон портфелі болмайды. Ең төмен мөлшердегі шектеу 300,0 млн. долларға орындалды.

     АВ  активтерді жою портфелі АВ активтерді жою портфелі нарықтағы бағасы 2005 жылдың басында 551,8 млн. АҚШ долларды құрады, ал 2005 жыл аяғында 370,9 млн. АҚШ  долларына тең болды.

     АВ  активтерді жою портфелі ақша-кредиттік  саясатың жүргізуіне арналған және барлық ағындар мен түрлі төлемдер сол арқылы жүзеге асырылады, берілген портфель АВ. Активтік кіріс портфеліне қосылмайды, онда эталон портфелі болмайды.

     Алтынның  портфель АП нарық бағасы 2004 жылдың басында 725,9 млн. долларды құрады, ал жы аяғында – 803-6 млн. долларды құрады. Бір жыл ішінде кірістер көлемі 90724,163 унция алтынға тең болды АВ активтерге қатысты алтын портфелінің бөлігі жыл соңында 9,3%-ды құрады.  

      Алтын портфелі. Алтын, алтын валюталық  активтер портфелінің нарықтық құны жылдың басында 803,6 млн. долларды құрады, ал 2005 жылдың аяғында 985,5 млн. доллар болды. Жыл ішінде түсімнің жалпы көлемі 82620,241 алтын унциясын құрады.