Қазақ тілін оқытудың теориясы мен технологиясы - ғылым

Кіріспе

 

Қазақ тілін оқыту теориясы мен технологиясы пәні,  анықтамасы. Әдістеменің негізгі және қосалқы мақсат-міндеттері, құрылымы. Қазақ тілін оқыту теориясы мен технологиясының  ғылыми негіздері,  басқа ғылым саласында алатын орыны, лингвистика, психология, педагогика, сөйлеу әрекеті теориясымен, логикамен, әдебиетпен байланысы. Тіл мен ойлаудың бірілігі.  Дидактикалық принциптер, ана тілін оқыту әдістемесінің өзіндік принциптері.Лингвистика  - қазақ тілін  оқыту  әдістемесінің негізі.  Зерттеу әдістері. Озат  мұғалімдердің  үлгілі тәжірибелерін  жинақтау, қорыту.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1. Қазақ тілін оқытудың теориясы мен технологиясы - ғылым.

1.1 Бастауыш сыныптағы қазақ тілі - оқу пәні. Қазақ тілінің  тұрмыстағы, мектепте білім  беру  жүйесіндегі  маңызы.

Бастауыш мектептегі   қазақ  тілінің  білім мазмұны.  Бастауыш  сыныптар үшін  оқу-әдістемелік  топтаманы  талдау. Бастауыш  мектептерде «Қазақ тілі»  пәннің тәрбиелік, дамытушылық мәні. Бағдарламаны талдау. Әрбір  сыныптағы  білім, білік, дағдының көлемі. Бастауыш мектепте қазақ тілін оқытуды интеграциялау мүмкіндігі. Бастауыш мектептерде  қазақ тілі, әдебиеттік оқуға, сауат ашуға қойылатын қазіргі  талаптар. Бастауыш  сыныптарда  қазақ тілін  оқытудың  негізгі  бағыттары.

 1.2 Сауат  ашу әдістемесі. Сауат  ашу әдістемесінің мектептің    оқу-тәрбие жұмысының  жалпы жүйесіндегі маңызы.

Сауат ашу әдістемесінің  лингвистикалық негізі. Сауат ашу әдістемесінің  психофизиологиялық  негізі. Бірінші  сыныптағы оқушылардың  бастапқы оқи  бастау  кезіндегі ерекшеліктері.  Оқу, жазу механизміне  сипаттама.  Қазақ тілінің   дыбыстық  жүйесі және оның  графикасы.  Фонетика мен графиканың негізгі қиын мәселелерін  түсіндірудің әдістемелік тәсілдері, буындық, дәстүрлік, дыбыстық принциптер. Қазақ тіліндегі  буын, буынға бөлу,  буындардың жуан, жіңішкелігі; қос дыбыс естілген әріптер; фонетикалық-орфоэпиялық қателер, олардың себептері. Сауат ашу әдістемесінің  дамуының қазіргі проблемалары. Қазіргі «Әліппе», Оның ерекшеліктері. Сауат ашу барысында оқушылардың ерекшеліктеріне көңіл бөлу.  Дыбыстық-талдау жинақтау әдісі. Сауат ашу жүйесіндегі дәстүрлік және қазіргі жаңалықтар.Балалардың  сауат ашуға  психологиялық  және тілдік  дайындығы. Олардың дайындығын зерттеу өлшемі. Сауат ашудың қазіргі әдісінің ерекшеліктері,  талдау жинақтаудың өзара байланысы, оқу мен жазуға қатар үйрету,   дыбысты ғылыми фонетиканың  деректеріне сай үйету,  әріптерді үйрету жүйесі.  Оқу-жазуға үйретудегі  буындық принцип.

Сауат ашуды  оқыту принципі. Дайындық кезең, оның міндеттері, мазмұны мазмұны, жұмыстың ерекшелігі, оқушыларды дыбыспен әріпті ұғынуға даярлау. Дайындық кезеңіндегі білім, білік, дағдыны ұғыну шеңбері. Балаларды  оқу-жазуға дайындау  сабақтарына қажетті  көрнекі құралдар, дидактикалық материалдар.   Сауат ашу кезеңіндегі  оқу-тәрбие міндеттері. Білім-білік дағдыны ұғыну шеңбері. «Әліппенің»  мазмұны мен әдістемесі. Оқыту әдістемесінің  дыбыс пен әріпті  үйрету тәртібіне  тәуелділігі. Оқушылардың ойлауы мен сөйлеуінің дамуы. Оқу сабақтарының негізгі түрлері. Дыбысты талдау тәсілдері. Дыбысты артикуляциялау, дикцияны түзеу. Фонематикалық естуді дамыту. Кеспе әліппені сөздер мен  сөйлемдердің схема-модельдерін пайдалану. Әріппен жұмыс жасау  тәсілдері: танысу, есте ұстау, тану, айыру.  Дыбыстық талдау жолын қалыптастыру. Дыбыстық талдау үшін сөздерді іріктеу  принциптері. Дыбыстық талдаудың мазмұны және  оны жүргізу тәртібі. Бастапқы оқуды  қалыптастыру:  буындап оқу, тұтас сөзді оқу. Тіл дамыту:  сөзге, сөйлемге, байланыстыра сөйлеуге үйрету. Әліппеден кейінгі кезең, оның міндеттері, мазмұны, оқуға қойылатын талаптар. Оқудағы кемшіліктер, себептер оларды жою жолдары. Бастапқы жазуға үйрету.  Мазмұны мен міндеттері. Қазіргі   «Жазу үлгілеріне сипаттама»  Жазуға дағдыландыру  этаптары. Жазуға үйрету  әдістері,  әдістемелік тәсілдер. Графикалық  жазудағы қателер, оларды  жою жолдары.  Жұмыстың түрлері:  тақтадан, « Жазу үлгісінен», таблицадан, жазба мәтіндерден көшіру. Дыбыстық талдау. Дыбыстық талдау жасалған  сөздерді айтқаннан жадына сақтап жазу.  Жазатын сөздерді өзі іштен айтып жазу.  Сөздерді талдамай – ақ  жазуға көшу. Фонетикалық – графикалық және  грамматика орфографиялық  жаттығулар.Кейбір орфографиялық  ережелерді ұғыну. Жазуға қойылатын  гигиеналық жағдайлар. Соңғы кезеңдегі жазу сапасына қойылатын талаптар. Жазудың дұрыстығын тексеру.  Оқу сабақтарында оқушыларға  өздіктерінен  жұмыс жасату. (орфографиялық).     Сауат ашуға  арналған  оқу-әдістемелік  топтама. Көрнекіліктер, дидактикалық материалдар.

1.3 Әдебиеттік оқу әдістемесі

Оқудың білімдік, тәрбиелік, дамытушылық маңызы, мақсаты мен міндеттері. Бастауыш мектепке арналған әдебиеттік оқу топтамасы. Бағдарлама мен оқулықтарды жасау принциптері. Мазмұны мен тақырыптары. Әрбір сыныпта берілетін білім, білік, дағды көлемі. Әдебиеттік оқуға қойылатын талаптар. Әдебиеттік оқу – балаларды адамгершілікке, еңбекке, эстетикаға тәрбиелеу құралы. Оқу дағдысына сипаттама: саналы, дұрыс, шапшаң, мәнерлеп оқу. Саналы оқу. Саналы оқуға үйрету әдістемесі. Дұрыс оқу. Оқу барысында кездесетін қателердің негізгі түрлері. Дұрыс оқуға үйретудің әдістемесі. Шапшаң оқу. Шапшаң оқуда әрбір сыныпқа қойылатын бағдарламалық талаптар. Шапшаң оқуға үйрету жұмысының әдістемелік тәсілдері. Мәнерлеп оқу. Мәнерлеп сөйлеу құралдары. Оқушыларды мәнерлеп оқуға үйрету жұмысының әдісі. Бастауыш сыныптарда мәтінмен жұмыс жасаудың әдебилік және психология-педагогикалық негіздері. Оқушылардың көркем шығармаларды қабылдау ерекшеліктері. Кіші жастағы оқушыларды шығарманы оқуға және онымен жұмыс жасауға үйретудің әдіс-тәсілдері. Оқу сабақтарында көркем шығарманы оқуды ұйымдастыру. 2-4 сыныптарда көркем шығармамен жұмыс. Дайындық жұмысының мазмұны мен міндеттері. Алғашқы жинақтау. Көркем шығарманы талдау: тілдік талдау, байқау, жинақтауы, оқиғаның, әрекеттің дамуын талдау, көркем кейіпкерлерді талдау. Сөздік жұмысының орны, ерекшеліктері. Жоспар жасау. Шығарманың идеясымен және онда қатысушылар әрекетіне қарай жұмыс жасаудың әдістемелік негіздері. Оқу сабақтарындағы шығармашылық жұмыстар: толық, ықшам, іріктеп сөзбен айту, сурет салу, диафильм жасау, драмалау т.б. Өздіктерінен жұмыс жасау. Әр түрлі жанрдағы шығармаларды оқудың әдістемелік ерекшеліктері: әңгіме, ертегі, мысал, өлең т.б. Ғылыми-көпшілікке арналған мақалалар мен очерктерді оқыту әдістемесі. Оқу сабақтарының типтері, құрылымы. Қорытынды сабақтарының ерекшеліктері. Сабақта кино, музыка, живопистерді пайдалану. Оқу сабақтарын интеграциялау. Тіл дамыту. Сыныптан тыс оқу. Әдебиеттік оқуда қолданылатын жаңа технологиялырға сипаттама (дамыта оқыту, проблемалық оқыту және модульдік оқыту т.б.).

 

 

2. Фонетика, сөзжасам және грамматиканың әдістемесі

2.1 Фонетиканы оқыту әдістемесі

Кіші жастағы оқушыларға грамматиканы оқытудың мәні және оның оқу-тәрбиелік міндеттері. Мектепте қазақ тілін оқытудың практикалық бағыты. Қазақ тілін оқудың оқушыларда қарапайым ғылыми көзқарас қалыптастыру үшін маңызы. Қазақ тілін оқыту теориясы мен технологиясының лингвистикалық негізі. Қазақ тілі бағдарламасы, мазмұны, материалдардың әр сыныптағы орны. Оқулықтарды талдау. Оқу материалының жүйесі. Әдістемелік аппарат. Жаттығу, кесте, көрнекілік үшін материалдар т.б.

Фонетика – тіл ғылымының бір бөлімі. Бастауыш мектепте фонетика мен графика мәселелерін оқудың міндеттері, мазмұны, ерекшеліктері. Фонетика мен графика мәселелерін (дыбыс, әріп, буын, дауысты, дауыссыз дыбыстар, жуан, жіңішке дауыстылар, тасымал, алфавит, оның практикада қолданылуы т.б) оқыту әдістемесі.

2.2 Сөзжасам және грамматиканың әдістемесі

Оқушыларда грамматика және сөзжасам ұғымдарын қалыптастырудың әдістемелік негіздері. Грамматикалық ұғымдардың мәні. Оларды ұғыну қиындықтары. Грамматикалық және сөзжасам жаттығулары, олардың типтері, қолданылуы. Грамматикалық жаттығуларды жүргізу әдістемесі. Балдау, жинақтау, жіктеу, салыстыру, жалпылау, нақтылау, абстракциялау. Түсіндіру, дәлелдеу. Грамматикалық талдау, оның мазмұнына, формасына, көлеміне, мақсатына қарай түрленуі. Сөзді құрамына, сөйлем мүшесіне, сөз табына, сөз тіркесіне қарай талдау. Сөздің морфемалық құрамын оқыту әдістемесі. Сөздің морфемалық құрамын және жасалуын оқыту жұмысының маңызы мен міндеттері. Морфемалық құрамды оқыту жүйесі. Түбірді, жалғауды, жұрнақтарды оқыту әдістемесі. Сөз таптарын оқытумен байланысты жүргізілетін сөз құрамымен жұмыс. Оқушылардың сөз құрамын талдауда жіберетін қателері, оның себептері. Морфема және орфография жаттығуларының өзара байланысы. Морфология – тіл ғылымының бөлімі. Бастауыш мектепте сөз таптарын оқытудың әдістемелік негіздері. Бастауыш сыныптарда морфологияны оқудың қиындықтары және оны жеңу жолдары. Зат есімді оқу жүйесі. Мазмұны мен міндеттері. Бастауыш сыныптарда сын есімді оқудың жүйесі. Тақырыптарды оқу міндеттері. Мазмұны және оларды әрбір сыныпта өту тәртібі. Бастауыш сыныптарда етістікті оқыту жүйесі. Әрбір этаптағы мазмұны, міндеттері. Олардың етістіктің грамматикалық мәнін ұғынуы. Оқушыларды есімдіктің, сан есімнің, үстеудің ерекшеліктерімен таныстыру. Сөз таптарын оқыту барысындағы тіл дамыту жұмыстары. Қазақ тілінің синтаксистік жүйесі. Бастауыш мектепте синтаксис пен тыныс белгісінен қарапайым мағлұматтар беру, оларды оқыту әдістемесі. Қазақ тілін оқытуда жаңа технологияларды пайдалану.

 

 

3. Орфграфияны оқыту әдістемесі

3.1 Бастауыш мектепте  қазақ тілінен жүргізілетін қазіргі  сабақ

Орфография әдістемесіндегі грамматикалық және грамматикаға қарсы бағыттар. Орфографиялық дағдының табиғаты жөнінде. Орфографиялық ережелермен жұмыс ұйымдастыру. Орфографиялық жаттығулар, оларды таңдау. Жаттығуды жүйелі жүргізу – сауатты жазу дағдысын қалыптастырудың маңызды шарты. Орфографиялық дағды қалыптастырудың маңызды шарты. Орфографиялық дағды қалыптастырудың әдістемелік жағдайлары. Орфографиялық қырағылықты дамыту әдістемесі. Оқушылардың орфографиялық қателері, оларды болдырмау және түзету жолдары. Мұғалімнің оқушылар қатесін талдауы, жіктеуі. Орфография жұмыстарының түрлері және оларды жүргізу тәсілдері: көшіру, грамматикалық-орфографиялық талдау, диктанттар, мазмұндама мен шығарма. Сөздікпен жұмыс жасаудың маңызы. Бұл жұмыстың фонетика, лексика, грамматика жаттығуларымен байланысы.

Қазақ тілінен қолданылатын көрнекіліктер, дидактикалық материалдар және оларды қолдану жолдары, дидактикалық ойындар, қызықты жаттығулар. Қазақ тілінен оқушылардың білімін, білігін және дағдысын тексеру. Бақылау жұмыстары, оларды жүргізу әдістемесі. Тест. Оқушылардың білімін, білігін және дағдысын бағалау.

3.2 Тіл дамыту әдістемесі

Тіл дамытудың мақсат-міндеттері мен жолдары. Тіл дамыту – бастауыш сыныптарда қазақ тілін оқытудың негізгі принципі. Сөйлеу туралы ұғым және оны дамыту. Сөйлеу әрекет ретінде. Оның түрлері мен қызметі. Сөйлеу әрекетін ойдағыдай жүргізу – оқушылардың тілін дамытуды ойдағыдай іске асыру кепілі. Оқушылардың сөйлеуіне қойылатын талаптар. Сөйлеу – ойлауды дамыту құралы. Ойлауды дамыту – сөйлеу жағдайларының негізі. Тіл дамыту – тәрбиелеу құралы. Мұғалімнің сөйлеу мәдениетіне қойылатын талаптар. Сөздікпен жұмыс жасау әдістемесі. Лексикология – сөздік жұмысы әдістемесінің лингводидактикалық негізі. Бастауыш мектептегі сөздік жұмысының міндеттері мен бағыттары. Синонимдер, антонимдер, омонимдер және көп мағыналы сөздермен жұмыс. Қазақ тілі сабақтарындағы сөздік жұмысының ерекшеліктері. Оқушылардың тілін дамыту жұмысы жүйесіндегі лексикалық жаттығулар. Оқушылардың тілін дамыту жұмысы жүйесіндегі лексикалық жаттығулар. Оқушылардың тілін дамыту жұмысы жүйесіндегі синтаксистік жұмыстар. Бастауыш сыныптардағы сөз тіркесі және сөйлемдермен жүргізілетін жұмыстардың мазмұны және міндеттері. Синтаксистік жаттығулардың грамматикалық және сөздік жұмыстарымен байланысы. Байланыстырып сөйлеу және оны дамыту міндеттері. «Мәтін» ұғымын қалыптастыру, мәтіннің типтері: сипаттау, хабарлау, пайымдау, аралас. Байланыстырып сөйлеу жаттығуларының түрлері және міндеттері. Байланыстырып сөйлеуді дамыту жаттығулары (тақырып, негізгі ой, жоспар т.б.). Бастауыш сыныптардағы жазбаша іс қағаздарының түрлері. Ресми сөйлеу жұмысының әдістемесі. Қазақ тілінен сыныптан тыс жұмыс. Оның міндеттері мен түрлері.

4.Сабақтың түрлері бойынша тақырыбы, аптасы көрсетіліп, сағаттарға бөлінген тақырыптық – күнтізбелік жоспар.

 

4.1 Дәрістер:

 

Модульдің атауы және шифрі

Дәрістер №

Оқып үйренетін сұрақтар атауы

Сағат саны

Апталық жүктеме

Әдебиет№

Ескерту

1

2

3

4

5

6

7

Модуль 1

1

Қазақ тілін оқытудың теориясы мен технологиясы - ғылым.

Қазақ тілін оқыту теориясы мен технологиясы пәні,  анықтамасы. Әдістеменің негізгі және қосалқы мақсат-міндеттері, құрылымы. Қазақ тілін оқыту теориясы мен технологиясының  ғылыми негіздері,  басқа ғылым саласында алатын орыны, лингвистика, психология, педагогика, сөйлеу әрекеті теориясымен, логикамен, әдебиетпен байланысы. Тіл мен ойлаудың бірлігі.  Дидактикалық принциптер, ана тілін оқыту әдістемесінің өзіндік принциптері. Лингвистика  - қазақ тілін  оқыту  әдістемесінің негізі.  Зерттеу әдістері. Озат  мұғалімдердің  үлгілі тәжірибелерін  жинақтау, қорыту.

2

1

2, 4,9

Слайд-дәріс

 

2

Бастауыш сыныптағы қазақ тілі - оқу пәні. Қазақ тілінің тұрмыстағы, мектепте білім  беру  жүйесіндегі  маңызы.

Бастауыш мектептегі   қазақ  тілінің  білім мазмұны.  Бастауыш  сыныптар үшін  оқу-әдістемелік  топтаманы  талдау. Бастауыш  мектептерде «Қазақ тілі»  пәннің тәрбиелік, дамытушылық мәні. Бағдарламаны талдау. Әрбір  сыныптағы  білім, білік, дағдының көлемі. Бастауыш мектепте қазақ тілін оқытуды интеграциялау мүмкіндігі. Бастауыш мектептерде  қазақ тілі, әдебиеттік оқуға, сауат ашуға қойылатын қазіргі  талаптар. Бастауыш  сыныптарда  қазақ тілін  оқытудың  негізгі  бағыттары.

2

2

5,4,7

Слайд-дәріс

 

3

Сауат  ашу әдістемесі. Сауат  ашу әдістемесінің мектептің    оқу-тәрбие жұмысының  жалпы жүйесіндегі маңызы.

Сауат ашу әдістемесінің  лингвистикалық негізі. Сауат ашу әдістемесінің  психофизиологиялық  негізі. Бірінші  сыныптағы оқушылардың  бастапқы оқи  бастау  кезіндегі ерекшеліктері.  Оқу, жазу механизміне  сипаттама.  Қазақ тілінің   дыбыстық  жүйесі және оның  графикасы.  Фонетика мен графиканың негізгі қиын мәселелерін  түсіндірудің әдістемелік тәсілдері, буындық, дәстүрлік, дыбыстық принциптер. Қазақ тіліндегі  буын, буынға бөлу,  буындардың жуан, жіңішкелігі; қос дыбыс естілген әріптер; фонетикалық-орфоэпиялық қателер, олардың себептері. Сауат ашу әдістемесінің  дамуының қазіргі проблемалары. Қазіргі «Әліппе», Оның ерекшеліктері. Сауат ашу барысында оқушылардың ерекшеліктеріне көңіл бөлу.  Дыбыстық-талдау жинақтау әдісі. Сауат ашу жүйесіндегі дәстүрлік және қазіргі жаңалықтар. Балалардың  сауат ашуға  психологиялық  және тілдік  дайындығы. Олардың дайындығын зерттеу өлшемі. Сауат ашудың қазіргі әдісінің ерекшеліктері,  талдау жинақтаудың өзара байланысы, оқу мен жазуға қатар үйрету,   дыбысты ғылыми фонетиканың  деректеріне сай үйету,  әріптерді үйрету жүйесі.  Оқу-жазуға үйретудегі  буындық принцип.

4

3

4,9

Слайд-дәріс

 

4

 Сауат ашуды  оқыту принципі. Дайындық кезең, оның міндеттері, мазмұны мазмұны, жұмыстың ерекшелігі, оқушыларды дыбыспен әріпті ұғынуға даярлау. Дайындық кезеңіндегі білім, білік, дағдыны ұғыну шеңбері. Балаларды  оқу-жазуға дайындау  сабақтарына қажетті  көрнекі құралдар, дидактикалық материалдар.   Сауат ашу кезеңіндегі  оқу-тәрбие міндеттері. Білім-білік дағдыны ұғыну шеңбері. «Әліппенің»  мазмұны мен әдістемесі. Оқыту әдістемесінің  дыбыс пен әріпті  үйрету тәртібіне  тәуелділігі. Оқушылардың ойлауы мен сөйлеуінің дамуы. Оқу сабақтарының негізгі түрлері. Дыбысты талдау тәсілдері. Дыбысты артикуляциялау, дикцияны түзеу. Фонематикалық естуді дамыту. Кеспе әліппені сөздер мен  сөйлемдердің схема-модельдерін пайдалану. Әріппен жұмыс жасау  тәсілдері: танысу, есте ұстау, тану, айыру.  Дыбыстық талдау жолын қалыптастыру. Дыбыстық талдау үшін сөздерді іріктеу  принциптері. Дыбыстық талдаудың мазмұны және  оны жүргізу тәртібі.

2

4

4,5

Слайд-дәріс

 

5

Бастапқы оқуды  қалыптастыру:  буындап оқу, тұтас сөзді оқу. Тіл дамыту:  сөзге, сөйлемге, байланыстыра сөйлеуге үйрету. Әліппеден кейінгі кезең, оның міндеттері, мазмұны, оқуға қойылатын талаптар. Оқудағы кемшіліктер, себептер оларды жою жолдары.

2

5

4,5

Слайд-дәріс

 

6

 Бастапқы жазуға үйрету.  Мазмұны мен міндеттері. Қазіргі   «Жазу үлгілеріне сипаттама»  Жазуға дағдыландыру  этаптары. Жазуға үйрету  әдістері,  әдістемелік тәсілдер. Графикалық  жазудағы қателер, оларды  жою жолдары.  Жұмыстың түрлері:  тақтадан, « Жазу үлгісінен», таблицадан, жазба мәтіндерден көшіру. Дыбыстық талдау. Дыбыстық талдау жасалған  сөздерді айтқаннан жадына сақтап жазу.  Жазатын сөздерді өзі іштен айтып жазу.  Сөздерді талдамай – ақ  жазуға көшу. Фонетикалық – графикалық және  грамматика орфографиялық  жаттығулар.Кейбір орфографиялық  ережелерді ұғыну. Жазуға қойылатын  гигиеналық жағдайлар. Соңғы кезеңдегі жазу сапасына қойылатын талаптар. Жазудың дұрыстығын тексеру.   Оқу сабақтарында оқушыларға  өздіктерінен  жұмыс жасату. (орфографиялық).     Сауат ашуға арналған  оқу-әдістемелік  топтама. Көрнекіліктер, дидактикалық материалдар.

4

6

5,6

Слайд-дәріс

 

7

 Әдебиеттік оқу әдістемесі

Оқудың білімдік, тәрбиелік, дамытушылық маңызы, мақсаты мен міндеттері. Бастауыш мектепке арналған әдебиеттік оқу топтамасы. Бағдарлама мен оқулықтарды жасау принциптері. Мазмұны мен тақырыптары. Әрбір сыныпта берілетін білім, білік, дағды көлемі. Әдебиеттік оқуға қойылатын талаптар. Әдебиеттік оқу – балаларды адамгершілікке, еңбекке, эстетикаға тәрбиелеу құралы. Оқу дағдысына сипаттама: саналы, дұрыс, шапшаң, мәнерлеп оқу. Саналы оқу. Саналы оқуға үйрету әдістемесі. Дұрыс оқу. Оқу барысында кездесетін қателердің негізгі түрлері. Дұрыс оқуға үйретудің әдістемесі. Шапшаң оқу. Шапшаң оқуда әрбір сыныпқа қойылатын бағдарламалық талаптар. Шапшаң оқуға үйрету жұмысының әдістемелік тәсілдері. Мәнерлеп оқу. Мәнерлеп сөйлеу құралдары. Оқушыларды мәнерлеп оқуға үйрету жұмысының әдісі.

2

7

4,5,6

Слайд-дәріс

 

8

Бастауыш сыныптарда мәтінмен жұмыс жасаудың әдебилік және психология-педагогикалық негіздері. Оқушылардың көркем шығармаларды қабылдау ерекшеліктері. Кіші жастағы оқушыларды шығарманы оқуға және онымен жұмыс жасауға үйретудің әдіс-тәсілдері. Оқу сабақтарында көркем шығарманы оқуды ұйымдастыру. 2-4 сыныптарда көркем шығармамен жұмыс. Дайындық жұмысының мазмұны мен міндеттері. Алғашқы жинақтау. Көркем шығарманы талдау: тілдік талдау, байқау, жинақтауы, оқиғаның, әрекеттің дамуын талдау, көркем кейіпкерлерді талдау. Сөздік жұмысының орны, ерекшеліктері. Жоспар жасау. Шығарманың идеясымен және онда қатысушылар әрекетіне қарай жұмыс жасаудың әдістемелік негіздері.

2

8

4,5,6

Слайд-дәріс

 

9

 

 

 

Оқу сабақтарындағы шығармашылық жұмыстар: толық, ықшам, іріктеп сөзбен айту, сурет салу, диафильм жасау, драмалау т.б. Өздіктерінен жұмыс жасау. Әр түрлі жанрдағы шығармаларды оқудың әдістемелік ерекшеліктері: әңгіме, ертегі, мысал, өлең т.б. Ғылыми-көпшілікке арналған мақалалар мен очерктерді оқыту әдістемесі. Оқу сабақтарының типтері, құрылымы. Қорытынды сабақтарының ерекшеліктері. Сабақта кино, музыка, живопистерді пайдалану. Оқу сабақтарын интеграциялау. Тіл дамыту. Сыныптан тыс оқу. Әдебиеттік оқуда қолданылатын жаңа технологиялырға сипаттама (дамыта оқыту, проблемалық оқыту және модульдік оқыту т.б.).

2

 

 

 

9

 

 

 

4,5,6

 

 

 

Слайд-дәріс

 

 

Модуль 2

1

 Фонетика, сөзжасам және грамматиканың әдістемесі

Кіші жастағы оқушыларға грамматиканы оқытудың мәні және оның оқу-тәрбиелік міндеттері. Мектепте қазақ тілін оқытудың практикалық бағыты. Қазақ тілін оқудың оқушыларда қарапайым ғылыми көзқарас қалыптастыру үшін маңызы. Қазақ тілін оқыту теориясы мен технологиясының лингвистикалық негізі.

2

10

5,7

Слайд-дәріс

 

2

Қазақ тілі бағдарламасы, мазмұны, материалдардың әр сыныптағы орны. Оқулықтарды талдау. Оқу материалының жүйесі. Әдістемелік аппарат. Жаттығу, кесте, көрнекілік үшін материалдар т.б.

2

11

8,10

Слайд-дәріс

 

3

Фонетиканы оқыту әдістемесі

Фонетика – тіл ғылымының бір бөлімі. Бастауыш мектепте фонетика мен графика мәселелерін оқудың міндеттері, мазмұны, ерекшеліктері. Фонетика мен графика мәселелерін (дыбыс, әріп, буын, дауысты, дауыссыз дыбыстар, жуан, жіңішке дауыстылар, тасымал, алфавит, оның практикада қолданылуы т.б) оқыту әдістемесі.

4

12

4,5,9

Геометрия ұғымына  көрнекіліктер дайындау

 

4

Сөзжасам және грамматиканың әдістемесі

Оқушыларда грамматика және сөзжасам ұғымдарын қалыптастырудың әдістемелік негіздері. Грамматикалық ұғымдардың мәні. Оларды ұғыну қиындықтары. Грамматикалық және сөзжасам жаттығулары, олардың типтері, қолданылуы. Грамматикалық жаттығуларды жүргізу әдістемесі. Балдау, жинақтау, жіктеу, салыстыру, жалпылау, нақтылау, абстракциялау. Түсіндіру, дәлелдеу. Грамматикалық талдау, оның мазмұнына, формасына, көлеміне, мақсатына қарай түрленуі. Сөзді құрамына, сөйлем мүшесіне, сөз табына, сөз тіркесіне қарай талдау.

2

13

4,5,9

Слайд-дәріс

 

5

Сөздің морфемалық құрамын оқыту әдістемесі. Сөздің морфемалық құрамын және жасалуын оқыту жұмысының маңызы мен міндеттері. Морфемалық құрамды оқыту жүйесі. Түбірді, жалғауды, жұрнақтарды оқыту әдістемесі. Сөз таптарын оқытумен байланысты жүргізілетін сөз құрамымен жұмыс. Оқушылардың сөз құрамын талдауда жіберетін қателері, оның себептері. Морфема және орфография жаттығуларының өзара байланысы. Морфология – тіл ғылымының бөлімі. Бастауыш мектепте сөз таптарын оқытудың әдістемелік негіздері. Бастауыш сыныптарда морфологияны оқудың қиындықтары және оны жеңу жолдары. Зат есімді оқу жүйесі. Мазмұны мен міндеттері. Бастауыш сыныптарда сын есімді оқудың жүйесі. Тақырыптарды оқу міндеттері. Мазмұны және оларды әрбір сыныпта өту тәртібі. Бастауыш сыныптарда етістікті оқыту жүйесі. Әрбір этаптағы мазмұны, міндеттері. Олардың етістіктің грамматикалық мәнін ұғынуы. Оқушыларды есімдіктің, сан есімнің, үстеудің ерекшеліктерімен таныстыру. Сөз таптарын оқыту барысындағы тіл дамыту жұмыстары. Қазақ тілінің синтаксистік жүйесі. Бастауыш мектепте синтаксис пен тыныс белгісінен қарапайым мағлұматтар беру, оларды оқыту әдістемесі. Қазақ тілін оқытуда жаңа технологияларды пайдалану.

4

14

6,7

Слайд-дәріс

.

6

Орфографияны оқыту әдістемесі

Орфография әдістемесіндегі грамматикалық және грамматикаға қарсы бағыттар. Орфографиялық дағдының табиғаты жөнінде. Орфографиялық ережелермен жұмыс ұйымдастыру. Орфографиялық жаттығулар, оларды таңдау. Жаттығуды жүйелі жүргізу – сауатты жазу дағдысын қалыптастырудың маңызды шарты. Орфографиялық дағды қалыптастырудың маңызды шарты. Орфографиялық дағды қалыптастырудың әдістемелік жағдайлары. Орфографиялық қырағылықты дамыту әдістемесі. Оқушылардың орфографиялық қателері, оларды болдырмау және түзету жолдары. Мұғалімнің оқушылар қатесін талдауы, жіктеуі. Орфография жұмыстарының түрлері және оларды жүргізу тәсілдері: көшіру, грамматикалық-орфографиялық талдау, диктанттар, мазмұндама мен шығарма. Сөздікпен жұмыс жасаудың маңызы. Бұл жұмыстың фонетика, лексика, грамматика жаттығуларымен байланысы.

2

15

 

Дәріс

 

7

Бастауыш мектепте қазақ тілінен жүргізілетін қазіргі сабақ

Қазақ тілінен қолданылатын көрнекіліктер, дидактикалық материалдар және оларды қолдану жолдары, дидактикалық ойындар, қызықты жаттығулар. Қазақ тілінен оқушылардың білімін, білігін және дағдысын тексеру. Бақылау жұмыстары, оларды жүргізу әдістемесі. Тест. Оқушылардың білімін, білігін және дағдысын бағалау.

2

     
 

8

Тіл дамыту әдістемесі

Тіл дамытудың мақсат-міндеттері мен жолдары. Тіл дамыту – бастауыш сыныптарда қазақ тілін оқытудың негізгі принципі. Сөйлеу туралы ұғым және оны дамыту. Сөйлеу әрекет ретінде. Оның түрлері мен қызметі. Сөйлеу әрекетін ойдағыдай жүргізу – оқушылардың тілін дамытуды ойдағыдай іске асыру кепілі. Оқушылардың сөйлеуіне қойылатын талаптар. Сөйлеу – ойлауды дамыту құралы. Ойлауды дамыту – сөйлеу жағдайларының негізі. Тіл дамыту – тәрбиелеу құралы. Мұғалімнің сөйлеу мәдениетіне қойылатын талаптар.

1

16

   
 

9

Сөздікпен жұмыс жасау әдістемесі. Лексикология – сөздік жұмысы әдістемесінің лингводидактикалық негізі. Бастауыш мектептегі сөздік жұмысының міндеттері мен бағыттары. Синонимдер, антонимдер, омонимдер және көп мағыналы сөздермен жұмыс. Қазақ тілі сабақтарындағы сөздік жұмысының ерекшеліктері.

2

17

 

Дәріс

 

10

Оқушылардың тілін дамыту жұмысы жүйесіндегі лексикалық жаттығулар. Оқушылардың тілін дамыту жұмысы жүйесіндегі лексикалық жаттығулар. Оқушылардың тілін дамыту жұмысы жүйесіндегі синтаксистік жұмыстар. Бастауыш сыныптардағы сөз тіркесі және сөйлемдермен жүргізілетін жұмыстардың мазмұны және міндеттері. Синтаксистік жаттығулардың грамматикалық және сөздік жұмыстарымен байланысы. Байланыстырып сөйлеу және оны дамыту міндеттері. «Мәтін» ұғымын қалыптастыру, мәтіннің типтері: сипаттау, хабарлау, пайымдау, аралас. Байланыстырып сөйлеу жаттығуларының түрлері және міндеттері. Байланыстырып сөйлеуді дамыту жаттығулары (тақырып, негізгі ой, жоспар т.б.). Бастауыш сыныптардағы жазбаша іс қағаздарының түрлері. Ресми сөйлеу жұмысының әдістемесі. Қазақ тілінен сыныптан тыс жұмыс. Оның міндеттері мен түрлері. 

2

18

 

Дәріс

   

Барлығы

45

     

 

 

 

4.2 Іс-тәжірибелік (семинар) сабақтар:

 

Модульдің атауы және шифрі

Тәжірибелік (семинар) сабақтар №

Оқып үйренетін сұрақтар атауы

Сағат саны

Апталық жүктеме

Әдебиет №

Бақылау түрі

Ескерту

1

2

3

4

5

6

 

7

Модуль 1

1

Мемлекеттік стандартты талдау. Қазақ тілінен оқу-әдістемелік топтаманың құрамына енетін құралдардың рөлі, мәні және әдістемелік сипаттамасы.

2

1

3,4,

Ауызша сұрақ-жауап

Оқу-әдістемелік топтамалармен жұмыс

 

2

Бастауыш  сыныптар үшін  оқу-әдістемелік  топтаманы  талдау. Бастауыш  мектептерде «Қазақ тілі»  пәннің тәрбиелік, дамытушылық мәні. Бағдарламаны талдау. Әрбір  сыныптағы  білім, білік, дағдының көлемі. Бастауыш мектептерде  қазақ тілі, әдебиеттік оқуға, сауат ашуға қойылатын қазіргі  талаптар.

2

2

1,2

Ауызша сұрақ-жауап

Оқулық және бағдарламалар

 

3

Балаларды  оқу-жазуға дайындау  сабақтарына қажетті  көрнекі құралдар, дидактикалық материалдар.   «Әліппенің»  мазмұны мен әдістемесі. Оқу сабақтарының негізгі түрлері. Дыбысты талдау тәсілдері.

4

3

4,5,6,7,8

Жазбаша  бақылау жұмысы

 
 

4

Қайталау сабақтарының жоспарларын  жасау, талдау

2

4

6,7,8

Жекелей сабақ жоспарларын тексеру және талдау

Оқулықтар және әдістемелері

 

5

Бастапқы оқуды  қалыптастыру:  буындап оқу, тұтас сөзді оқу. Тіл дамыту:  сөзге, сөйлемге, байланыстыра сөйлеуге үйрету. Әліппеден кейінгі кезең, оның міндеттері, мазмұны, оқуға қойылатын талаптар. Оқудағы кемшіліктер, себептер оларды жою жолдары.

2

5

5,8

Тест

Слайд

 

6

Жаңа сабақтың жоспарларын  жасау, оны талдау

1

6

 

Сабаққа анализ жасау, сабақ жоспарын құру

1-4 сынып оқулығы

 

7

Бастауыш сынып оқулықтары мен бағдарламаларына тоқталу.

2

7

5,8

Бағдарламаны талдау.

 
   

Барлығы

15

       

 

4.3 Зертханалық сабақтар:

 

Зерт

Жұмыс / апта №

Тақырып

Сағат саны

Әдебиет №

Бақылау түрі

Ескерту

1

2

3

4

5

 

1

 Қазақ тілі сабағының түрлері. Бастауыш мектептегі қазақ тілі сабағының үлгілері, сабақты талдау.

2

8,9,10

Ауызша сұрақ-жауап

 

2

Бастапқы жазуға үйрету.  Мазмұны мен міндеттері. Қазіргі   «Жазу үлгілеріне сипаттама».  Жазуға дағдыландыру  этаптары. Жазуға үйрету  әдістері,  әдістемелік тәсілдер. Жазуға қойылатын  гигиеналық жағдайлар. Соңғы кезеңдегі жазу сапасына қойылатын талаптар. Жазудың дұрыстығын тексеру.   

2

8,9,10

Дайындаған әріп үлгілерін тексеру

Сабақ үлгілерін дайындау және талдауды  үйрету

3

Әдебиеттік оқу әдістемесі

Бастауыш мектепке арналған әдебиеттік оқу топтамасы. Әдебиеттік оқуға қойылатын талаптар. Оқу дағдысына сипаттама: саналы, дұрыс, шапшаң, мәнерлеп оқу. Шапшаң оқуда әрбір сыныпқа қойылатын бағдарламалық талаптар. Шапшаң оқуға үйрету жұмысының әдістемелік тәсілдері.

2

5,7

Тест жұмыстары

Көрнекілік: компьютерді пайдалану

4

Бастауыш сыныптарда мәтінмен жұмыс жасаудың әдебилік және психология-педагогикалық негіздері. Көркем шығарманы талдау: тілдік талдау, байқау, жинақтауы, оқиғаның, әрекеттің дамуын талдау, көркем кейіпкерлерді талдау. Сөздік жұмысының орны, ерекшеліктері. Жоспар жасау.

2

7,8

Жазбаша бақылау жұмыстары, көркем шығарманы талдау, жоспар жасау

Көрнекілік: компьютерді пайдалану

5

Оқу сабақтарындағы шығармашылық жұмыстар. Өздіктерінен жұмыс жасау. Оқу сабақтарының типтері, құрылымы. Қорытынды сабақтарының ерекшеліктері. Сыныптан тыс оқу. Әдебиеттік оқуда қолданылатын жаңа технологияларға сипаттама (дамыта оқыту, проблемалық оқыту және модульдік оқыту т.б.).

2

6,9

Жазбаша бақылау жұмыстары, сыныптан тыс оқуға арналған әдебиеттер тізімін жасау

Педагогикалық технология қолданылған сабақ үзінділерін дайындау, өткізу және талдау.

6

Фонетика, сөзжасам және грамматиканың әдістемесі

Оқыту нәтижелерін тексерумен байланысты оқушылардың іс-әрекетін ұйымдастыру

2

3,4,6,9

Өз бетімен жұмыс

Фонетика, сөзжасам және грамматикаға байланысты тапсырма түрлерін дайындау.

7

Сөздің морфемалық құрамын оқыту әдістемесі. Бастауыш мектепте сөз таптарын оқытудың әдістемелік негіздері. Бастауыш сыныптарда морфологияны оқудың қиындықтары және оны жеңу жолдары. Сөз таптарын оқыту барысындағы тіл дамыту жұмыстары. Қазақ тілінің синтаксистік жүйесі. Бастауыш мектепте синтаксис пен тыныс белгісінен қарапайым мағлұматтар беру, оларды оқыту әдістемесі. Қазақ тілін оқытуда жаңа технологияларды пайдалану.

3

5,6,10,11

Бақылау жұмысы

Сабақ үзінділерін дайындау, өткізу және талдау.

 

Барлығы

15

     

 

 

 

 

5. Сабаққа дайындалу үшін материалды оқып үйрену кестесі

5.1 Студенттердің оқытушымен өзіндік жұмыс кестесі:

 

№ п/п

Сабақтардың тақырыптары

СӨЖ тапсырма

Тапсырманың мақсаты мен мазмұны

Ұсынылған әдебиеттер

Бақылау түрі

Өткізу мерзімі

Жоғ балл

1 апта

Мектепке дейінгі дайындық пен мектептің бастауыш сатысы арасындағы қазақ тілінің мазмұнындағы сабақтастық.

Тестілеуге дайындалу

Барлық мектепке дейінгі дайындық пен бастауыш сатысындағы қазақ тілінің білім мазмұндағы сабақтастықты білу

5,6,7,8,9,10

Тестілеу

2 апта

 

2 апта

Қазақ тілінен білім мазмұнындағы мектептің бастауыш және орта сатысындағы сабақтастық

Осы тақырып бойынша өздік жұмысқа дайындалу

Барлық  қазақ тілінен білім мазмұндағы мектептің бастауыш және орта сатысындағы сабақтастықты білу

Дәріс бойынша

Осы тақырып бойынша өздік жұмыс

3 апта

 

3 апта

Бастауыш мектеп қазақ тілі курсын оқытудағы білімділік, дамытушылық және тәрбиелік мақсаттар.

«Қазақ тілі курсын оқытудағы білімділік, дамытушылық және тәрбиелік мақсаттар» тақырыбы бойынша тестілеуге дайындалу

Білімділік, дамытушылық, тәрбиелік ұғымдарын білу

Дәріс бойынша

Тестілеу

4 апта

 

4 апта

Орфографияны оқыту әдістемесі.

Оқушылардың орфографиялық қателері, оларды болдырмау және түзету жолдары. Мұғалімнің оқушылар қатесін талдауы, жіктеуі.

Орфографиялық жаттығулар, оларды таңдау, тестілеуге дайындалу

Орфография жұмыстарының түрлері және оларды жүргізу тәсілдері: көшіру, грамматикалық-орфографиялық талдау, диктанттар, мазмұндама мен шығарманы ажырата білу

6,7,8,9,10

Тестілеу

5 апта

 

5 апта

Қазақ тілінен бастауыш мектепке арналған оқу-әдістемелік топтаманы қолданудың теориясы мен тәжірибесі.

Бастауыш мектепте қазақ тіліне арналған оқу-әдістемелік  құралдарға талдаулар мен топтамаларға өз бетімен жұмыс

Қазақ тіліне арналған оқу-әдістемелік құралдардың талдауын білу.

6,7,8,9,10

Өздік жұмыс

6 апта

 

6 апта

Дамыта оқыту жағдайында бастауыш сыныптарға арналған қазақ тілі оқулығының дидактикалық негіздері.

«Дамыта оқыту» бастауыш сыныптарға арналған қазақ тілі оқулығы бойынша талдау.

«Дамыта оқыту» технологиясымен танысу.

Дәріс бойынша

Өздік жұмыс, талдау

7 апта

 

7 апта

Қазақ тілі сабақтарында бастауыш сынып оқушыларының үлгермеушілігінің алдын-алу және болдырмау.

Курс жұмысын дайындау

«Қазақ тілі сабақтарында бастауыш сынып оқушыларының үлгермеушілігінің алдын алу» тақырыбында баяндамалар, курс жұмысын жазуға үйрету

1-10

Ауызша сұрақ-жауап

15 апта

 

8 апта

Бастауыш мектепте қазақ тілінен жүргізілетін қазіргі сабақ

Қазақ тілінен қолданылатын көрнекіліктер, дидактикалық материалдар және оларды қолдану жолдары, дидактикалық ойындар, қызықты жаттығулар.

Курс жұмысын дайындау

Дидактикалық ойындар, қызықты жаттығуларды қолдануды үйрету

1-10

Көрнекілік, дидактикалық материалдар, қызықты жаттығулар қолданылған сабақ жоспары

15 апта

 

9 апта

Қазақ тілінен оқушылардың білімін, білігін және дағдысын тексеру. Бақылау жұмыстары, оларды жүргізу әдістемесі. Тест. Оқушылардың білімін, білігін және дағдысын бағалау.

Курс жұмысын дайындау

Қазақ тілінен оқушылардың білімін, білігін және дағдысын тексеріп, бағалай білуге үйрену

1-10

Қазақ тілінен оқушылардың білімін, білігін және дағдысын тексеру жұмыстарын жүргізіп көру

15 апта

 

10 апта

Тіл дамыту әдістемесі

Сөйлеу туралы ұғым және оны дамыту. Сөйлеу әрекет ретінде. Оның түрлері мен қызметі.

Оқушылардың сөйлеуіне қойылатын талаптарды дайындау

Оқушылардың, мұғалімнің сөйлеу мәдениетіне қойылатын талаптарды білу

1-10

Оқушылардың тілін дамытуға арналған жұмыс түрлерінің үлгілерін тексеру

15 апта

 

11 апта

  Қазақ тілін  оқыту барысында оқушылардың шығармашылық қабілеттерін дамыту

Курс жұмысын дайындау

Шығармашылық тапсырмаларды тақырыптарға сәйкес сұрыптай білу

1-10

Ауызша сұрақ-жауап

15 апта

 

12 апта

Тіл дамыту әдістемесі

Тіл дамытудың мақсат-міндеттері мен жолдары. Ойлауды дамыту – сөйлеу жағдайларының негізі. Тіл дамыту – тәрбиелеу құралы.

Тіл дамытуға арналған жұмыс түрлерін анықтау

Оқушылардың сөйлеуіне қойылатын талаптарды білу

1-10

Ауызша сұрақ-жауап

15 апта

 

13 апта

Бастауыш мектепте қазақ тілін оқыту барысында пәнаралық байланысты жүзеге асырудың жолдары.

Пәнаралық байланысқа арналған сабақ жоспарын дайындау

Қазақ тілін оқыту барысында пәнаралық байланысты жетік білу

1-10

Ауызша сұрақ-жауап

15 апта

 

14 апта

Кіші жастағы оқушыларға қазақ тілін оқытудағы қазіргі заман технологиялары.

Технологияларға сипаттама дайындау

Педагогикалық технологияларды ажырата білу

1-10

Жасаған технологиялық карталарын тексеру

15 апта

 

15 апта

Қазақ тілін оқыту процесіндегі кіші жастағы оқушылардың интеллектуалды дамуы.

Курс жұмысын дайындау

«Интеллектуалдық» олимпиадаға материалдарды таңдай білуге үйрету

1-10

«Интеллектуалдық» олимпиадаға арналған материалдарды  тексеру

15 апта

 
 

Барлығы

75

         



 

5.2 Студенттердің өзбетімен жұмыс кестесі:

 

№ п/п

Сабақтардың тақырыптары

СӨЖ тапсырма

Тапсырманың мақсаты мен мазмұны

Ұсынылған әдебиеттер

Бақылау түрі

Өткізу мерзімі

Жоғ балл

1

Мемлекеттік стандартты талдау. Қазақ тілінен оқу-әдістемелік топтаманың құрамына енетін құралдардың рөлі, мәні және әдістемелік сипаттамасы.

Оқулықтармен жұмыс

Мемлекеттік стандарты талдай білу.

3,4,5,6

Ауызша сұрақ-жауап

2 апта

 

2

Сабақ жоспарын құрып сабақ өткізу

Аудиториямен жұмыс

Болашақта практика кезінде сабақ үлгілерін көрсете білу

1-10

 

3 апта

 

3

Оқыту кезіндегі дидактикалық ойындардың рөлі

Реферат жұмысын дайындау

«Оқыту кезіндегі дидактикалық ойындардың рөлі» тақырыбына баяндамалар курс жұмысын жазуға үйрету

1-10

Ауызша сұрақ-жауап

4 апта

 

4

Сауат ашу кезеңінде оқушылардың тілін дамыту

Реферат жұмысын дайындау

«Сауат ашу кезеңінде оқушылардың тілін дамыту» тақырыбына баяндамалар курс жұмысын жазуға үйрету

1-10

Ауызша сұрақ-жауап

5 апта

 

5

Бастауыш сыныптардағы орфографиялық қателерді түзету

Реферат жұмысын дайындау

«Математика сабақтарында бастауыш сынып оқушыларының үлгермеушілік» тақырыбында баяндамалар курс жұмысын жазуға үйрету

1-10

Ауызша сұрақ-жауап

6 апта

 

6

Қазақ тілі сабақтарында лексикалық-стильдік жұмыс

Реферат жұмысын дайындау

«Қазақ тілі сабақтарында лексикалық-стильдік жұмыс» тақырыбынаа баяндамалар курс жұмысын жазуға үйрету

1-10

Ауызша сұрақ-жауап

7  апта

 

7

Қазақ тілін оқыту барысында оқушылардың шығармашылық қабілеттерін дамыту

Реферат жұмысын дайындау

«Қазақ тілін оқыту барысында оқушылардың шығармашылық қабілеттерін дамыту» тақырыбына баяндамалар, курс жұмысын жазуға үйрету

1-10

Ауызша сұрақ-жауап

8-9 апта

 

8

 Қазақ тілі сабақтарында кіші жастағы оқушылардың іс-әрекетін ұйымдастырудың әр түрлі формалары.

Реферат жұмысын дайындау

«Қазақ тілі сабақтарында кіші жастағы оқушылардың іс-әрекетін ұйымдастырудың әр түрлі формалары» тақырыбына баяндамалар, курс жұмысын жазуға үйрету

1-10

Ауызша сұрақ-жауап

10-11 апта

 

9

Бастауыш мектепте қазақ тілін оқыту барысында пәнаралық байланысты жүзеге асырудың жолдары.

Курс жұмысын дайындау

«Бастауыш мектепте қазақ тілін оқыту барысында пәнаралық байланысты жүзеге асырудың жолдары» тақырыбына баяндамалар, курс жұмысын жазуға үйрету

1-10

Ауызша сұрақ-жауап

12 апта

 

10

Кіші жастағы оқушыларға қазақ тілін оқытудағы қазіргі заман технологиялары

Реферат жұмысын дайындау

«Кіші жастағы оқушыларға қазақ тілін оқытудағы қазіргі заман технологиялары» тақырыбына баяндамалар, курс жұмысын жазуға үйрету

1-10

Ауызша сұрақ-жауап

13 апта

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Қорытынды

 

Әдістемелік ғылымның объектісі, пәні, міндеттері мен зерттеу әдістері, сондай-ақ кіші жастағы оқушыларға қазақ тілін оқыту теориясы мен бағыттары (жалпы білім беретін орта мектептің 12 жылдық оқу мерзімін енгізумен де байланысты) жайлы түсініктері болуы тиіс.

Бастауыш сыныптардағы қазақ тілі курсын құрайтын негізгі ұғымдар мен әрекет тәсілдерінің мазмұнын және оның ішінде бастауыш сынып оқушылары курсты оқып-үйрену барысында меңгеруге тиісті білім, білік және дағдылардың мазмұнын (сонымен бірге олардың өзара байланысын) білуі керек.

Бастауыш мектептің қазақ тілі курсы мазмұнның нақты мәселелерін оқып-үйрену барысында оқушылардың іс-әрекетін басқаруға жағдай туғызатын әдістемелік тәсілдермен, сондай-ақ болашақ мұғалімнің қазіргі бағдарламамен жұмыс жасау дайындығын сипаттайтын сабақты жоспарлауға, талдауға және өткізуге бастауыш қазақ тілі курсының мазмұнымен жұмыс істеумен байланысты дидактикалық біліктермен қарулануы тиіс.

Қазақ тілі оқулықтарымен жұмыс істеу барысында өзіндік бағыт-бағдары болуы және ондағы тапсырмаларды тиімді пайдалана білулері тиіс.

Кіші жастағы мектеп оқушыларының ерекшеліктерін ескере отырып, нақты мәселені түсіндіру үшін әр түрлі дербес әдістемелік тәсілдерді тиімді пайдалана алулары тиіс.

Оқытудың әр түрлі кезеңдерінде оқушылардың оқу іс-әрекетін ұйымдастырудың тиімді тәсілдерін (әдістер, құралдар, формалар) таңдай және негіздей білу; пәндік білім, білік, дағдыларды меңгеру барысында бастауыш сынып оқушылары алдында кездесетін қиындықтарды алдын-ала көре білулері тиіс.

Қойылған мақсат пен міндеттерді қол жеткізілген нәтижелермен салыстыра білумен, олардың сәйкестігін (оқушыларды байқау, олармен әңгімелесу, тексеру жұмыстарының нәтижелері негізінде) бағалай білумен және осы бағалауды ескере отырып, оқытуды әрі қарай жоспарлай білумен байланысты кәсеби біліктері қалыптасуы тиіс.

Бастауыш мектепте қазақ тілін оқытудың теориясы мен әдістемесі бойынша курстық және дипломдық жұмыстарды орындауға және өзінің болашақтағы әдістемелік қызметіне қажетті зерттеу жұмысын жүргізе білумен байланысты біліктермен қарулануы керек.

 

 

 

 

 

 

 

 

Пайдаланған әдебиеттер

1. ҚР жалпы орта білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттары. Жалпы бастауыш білім.- Алматы: РОНД, 2002.

2. ҚР жалпы орта білім берудің мелекеттік жалпыға міндетті стандарттары: Жалпы орта білім.- Алматы: РОНД , 2002.