Берілгендерді негіздеу

КІРІСПЕ.

 

          Автомобиль (гр. avto — өздігінен және лат. mobilis — қозғалушы) немесе машина, өздігінен қозғалатын, жолаушыларды, сондай-ақ өз қозғалтқышын немесе моторын тасымалдауға арналған, моторлы және дөңгелекті көлік түрі.

XXI ғасырда автомобиль негізгі технологиялық құрал есебінде саналады. Жүзде-

ген миллион тонна жүк, миллиондаған адам, т.б. жүктер автомобильдермен тасымалданады. Барлық алдыңғы қатардағы мемлекеттер өте тиімді саналатын автомобильдер шығарумен айналасады. Олар дарынды адамдардың бірнеше ұрпақтарының ғылыми ізденісі нәтижесінде шығарылуда.

            Автомобильдердің республика үшін ерекше маңыздылығы Қазақстанның кең байтақ аумағы және халық тығыздығының сиректігі алдын ала анықтайды. Бұл жекелеген өңірлер үшін жүктерді және жолаушыларды жеткізудің бірден-бір құралы болып табылады.

            Автомобиль көлігі еліміздің тасымал кешенінде маңызды орын алады. Миллиондаған мекеме, ұйым, фирма, компания, ферма-кооператив ұжымдық клиенттерді халық шаруашылығында ретті атқарып және еліміздің халқына тын-

ымсыз қызмет етеді.Жыл сайын автомобиль көлігімен халық шаруашылығында 80 %-дан астам жүк тасылатын болса, тасымалдың көпшілік пайдаланымында 75 %-дан астам жолаушы тасымалданады. 
            Автомобиль көлігінің алдында тұрған бірден-бір мәселе, автомобильдің пайдалану сенімділігін арттыру болып табылады.Бұл мәселені шешу бір автомо-

биль өндірушілерінің анағұрлым сенімді автомобиль шығарумен қамтамасыз етілсе, екінші жағынан – автомобильдің техникалық пайдалану әдістерін жетіл-

діру болады.Бұл қозғалыс құрамын қалыпты жағдайда ұстап тұру үшін қажетті өндірістік базаны құруды, техникалық күтім көрсету мен жөндеудің алдыңғы қатарлы және қор үнемдеу технологиялық үдерісін тиімді жақсартуды талап етеді. 
            Автомобильдерді пайдалану кезінде оның сенімділігі мен басқа да қасиеттері төмендейді.Осыған байланысты автомобильдерде әр түрлі ақаулар пайда болады.Сондықтан осы ақауларды техникалық қызмет көрсетуде және жөндеу кезінде шегертеді. 
            Автомобильді ұзақ пайдалану кезінде оның жағдайын АКМ – рде, жөндеуі техникалық жарамсыз және экономикалық тиімсіз болады.Бұл жағдайда автомо-

бильді жөндеу мекемесіне оны күрделі жөндеуге жібереді. 
            Автомобильдерді жөндеудің қажеттілігі және экономикалық ұтымдылығы айтылып, қазіргі кездегі жөндеу өндірісінің жағдайы Қазақстан Республикасы бойынша мәліметтерден тұрады. 
            Күрделі жөндеудің құны жаңа агрегаттар немесе автомобильдің құнына қарағанда біршама төмен, алавтомобильдің күрделі жөндеуден кейінгі жүру қашықтығы тек 20 % шамасында ғана кемиді.Сондықтан күрделі жөндеу ұтымды өндіріске жатады.Өзінің жұмыс қоры біткен немесе ауыстыруды керек ететін бөлшектер 25-30 % құрайды.Оларға поршень, поршень сақиналары, мойынтірек-

тер, резинотехникалық бұйымдары т.с.с бөлшектер жатады.Жұмыс беттерінің тозуы мүмкіндік шегі бар және оларды жөндеусіз пайдалануға болатын бөлшек-

тер саны 30-35 %.Автомобильдің қалған бөлшектері 40-45 % қалпына келтіріліп, оларды қайта пайдалануға болады.Осындай бөлшектерге күрделі құрылысты, металл сыйымдылығы көп, және қымбат бөлшектер жатады : цилиндрлер бірікпесі, цилиндр бастиегі, иінді және таратқыш білік, беріліс қорабының, ілініс берілісінің және артқы көпірдің картері және т.с.с. бөлшектер жатады.                                                                                        

            Автомобильді       жөндеуде негізгі экономикалық тиімділігі – қалған қорлардың бөлшектерінің қолданылуы болып есептелінеді.Автомобильдің 70–75 %-ға жуық бөлшектері күрделі жөндеуге түскенде қайтадан қолданылып немесе біраз жөндеуді керек етеді.

 

 

 

 

1 ЕСЕПТЕУ–ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ БӨЛІМ

      1.1 Берілгендерді негіздеу

 

            1.1.1 ЗМЗ – 53 қозғаушының тарату  білігінің конструктивтік ерекшеліктері  тетік болат 45 – тен жасалған. Оның 5 түпкі мойыны бар, енгізу және шығару клапандарын ашып жабуға арналған, 16 жұдырықшасы бар. Жұдырықшаның көтерілу биктігі 6,85мм. Ол клапанды 12 мм-ге қозғалта алады. Түпкі мойындар мен жұдырықшалардың беті жоғары жиілікті токпен өңделген, қаттылығы HRC-54 деңгейінде 2-5 мм тереңдікте шындалған, жұдырықшаның цилиндр тәрізді бөлігінің ені 17 мм-ден кем емес және шеттеріне қатысты симметриялы орналас-

қан. Қозғауышта клапандары жоғары орналасқан  газ тарату механизмі пайдала-

нылады.

             Клапандарды жоғарыда орналасуы қуатын арттыруға себін тигізетін, қозғауышты тиімді ететін артықшылықтары бар.

а) Жұмыстық қоспаны қысқа жолмен жағатын жинақы жану камерасы детанацияның пайда болуына кедергі жасайды және сығу дәрежесін арттырады.

б) Жану камерасының бетінің көлеміне қатынасы Г тәрізді камераға қарағанда 30-35% аз, яғни суыту сұйығына келетін жылуды азайтады және қозғауыштың ПӘК-ін көтереді.

с) Клапандардың өлшемдерін және көтерілу биіктігін үлкейту мүмкіндігі бар, яғни толтыру коэффициентін өсіреді.

д) Клапан механизімін реттеу мүмкіндігі бар.

          

            1.1.2 Тетіктің жұмыс істеу жағдайы

            Газ тарату білігі фасонды  беті бар түзу домалақ стержень  класына жатады ЗМЗ-53 газ тарату  білігі болат 45-тен  жасалған, қаттылғы HRC 52-62.Тарату білі-

гінің негізгі ақаулары:

  1. Біліктің 0,040 мм-ден артық иілуі
  2. Түпкі мойындардың тозуы
  3. Эксцентриктік тозуы
  4. Газ тарату жұлдызшасы тұратын мойынның тозуы
  5. Бұаранда М30*2-4 тозуы

 

             Біліктің майысуы прессте түзетіледі. Тозған түпкі мойындар бес  жөндеу өлшемінің біреуіне сәйкес шлифталып қалпына келтіріледі. Шлифтау доңғалақ шлифтау станогінде ПП 750*333*305 өлшемдері маркасы 15 А40ПСМ дискісі арқылы іске асады. Шлифтағаннан кейін абразивті лента 22АМ63 немесе ГОЙ №10 жылтыратылады. Жұдырықшаның көлдеңен кескінің өлшемдері а-б=5,8(7,9)

болса,  сормайт №1 қорытпасымен ацетилен – оттегі жалынын пайдаланып флюс бура 50%, екі көмірқышықыл сода 47%, кремнезем 3% пайдаланылады. Балқы-

тылғаннан кейін копер арқылы жоғарыдағыдай шлифталып өнделеді.

            Тозған эксцентрик доңғалақ шлифтау станогында шпиндель осьінің эксцентриктің ауытқуын ескере отырып қалпына келтіріледі.

Гальваникалық жабуын жасау алдында тозған мойынды диаметрі 31,2мм (35,2) дейін балқытып, диаметрі 30,0+0,063(35,0+0,35) мм қылып шлифтайды.

Бұранда  М30*2-R екі орамнан артық тозса, диаметрі 27,5мм, ұзындығы 16мм қылып жонып, диаметрі 34мм діріл доғасын пайдаланып 11 кл.сым диаметрі 1,6мм, ток күші 180-200 А, кернеуі 12-14 В, біліктің айналу жиілігі 4 айн/мин балқыту сымының берілімі 2,4 айн/мин суыту сұйығының берілуі 0,5 л/мин режимінде балқытылады. Білік жартылай суда тұру керек. Балқытқаннан кейін біліктің ұрылуын тексереді. Қажет болған жағдайда түзетеді. Соңынан балқыған бетті диаметрі 30,0 – 0,14мм жонады, 49мм  өлшемді ұстай отрып 1*45 фаска жасайды да, сызбаға сәйкес бұрама салады.

            Қалпына келтірілген білік мына  сипаттамаларға сәйкес болуы  керек: барлық түпкі мойындардың  цилиндр тәрізділігі 0,0006(0,005)мм-ден артық болуы керек. Білікті екі шеті мойынға қойғанда ортаңғы мойнының ұрылуы 0,025мм-ден кем, жұдырықшалар бетінің бүріктігі Rа=0,32 жұлдызша орналасатын мойын үшін Ra=1,25мм болуы керек.

             V тәрізді қозіауыштың клапандары жоғарыда орналасқан, мұндай қозғау-

ыштың тарату білігі блоктың екі жағының түйісу бұрышында орналасқан және цилиндрлер қатарының оңы мен солына ортақ болады. (Клапандардың ашылуы еңггізу және шығару) осындай орналасқан тарату білігінің жұдырықшасы итергіш, штанга арқылы іске асады.

             Шығарылу клапанында айналдыру  механизмі болған жағдайда серіппе сол механизмнің табандық шайбасына тіреледі. Серіппелер жоғарғы жағымен фасон-

ды шайбы арқылы конус бетті жарты сухарьмен клапан шыбығының жырасына ұсталады. Иінді біліктің екі айналымында әрбір цилиндрдің клапандары бір рет ашылып жабылады. Тарату білігі бұл уақытта бір айналым жасайды, яғни тарату білігі иінді білікке қарағанда екі есе бәсең айналады. Газ тарару білігінің жұлдыз-

шасының тістері иінді біліктің жұдызшасының тістерінен 2 есе көп.

 

             1.1.3 ЗМЗ-53 тарату білігінің класы, механикалық қасиеттері және өңделу мүмкіндігі. Тетік біліктер класына  жатады және оқтауланып, механикалық өңдеу арқылы істелге.

Тарату білігінің механикалық қасиеттері:

  1. Уақытша  кедергісі
  2. Салыстырмалы ұзартуы
  3. Қаттылығы
  4. Жұмсару шегі
  5. Соққыдан жұмсаруы

                           Технологиялық және пайдалану  қасиеттері:

  1. Жону арқылы өңдеулі – жақсы
  2. Пісіріп дәнекерленуі – шектелген

 

 

1.2 Партия санын негіздеу

 

            Тетік бойынша айлық қатжеттілік  формула бойынша есепттеледі:

 

                    X=

                                    ( 1.1)

 

X=

Мұндағы:

            Х- қажетті тетіктер мөлшері

            N -жылдық өндірістік бағдарлама

            m-қозғауыштағы бір типті бөлшектер саны

            K-жөндеудің маршруттық коэффициенті

 

            Кесте 1.1 Тарату білігінің ақаулары

 

 

Эскиз 9-бетте

Бөлшек - тарату білігі

Беттік №530-100000

Материалы – болат 45

МЕСТ  1050*88

 

НКС-54

   

Өлшемі

 

Ақау аты

Ақауды өндеу әдісі

Жұмыстық сызба бойынша мм

Жөндеусіз рұқсат етілгені мм

Қорытынды

1. Бұранда бұрамасының тозуы

Бұрандалық калибр

М 30 хг

 

Жөндеу керек пісіріп балқыту

2. Жұдырықша бетінің желінуі

МК 25-50 жазық  микрометрі

а*b=

6,75

Копир мен өңдеу


 

 

 

 

1.3 Тетікті қалпына келтірудің  рационалды әдісін таңдау

           Қалпына келтірудің рационалды және оптималды әдісін таңдау қалпына келтіру әдісінің констуктивтік және технологиялық қасиеттеріне байланысты, ол қалпына келтірілген тетіктің ұзақ жұмыс істеуіне және қалпына келтірудің құны-

на байланысты. Әдісті таңдауды бағалау ушін талапқа сай болуы керек, ұзақ жұмыс істеуге, пайдалымдылығына, тиімділігіне.

            Пайдалану талабына сай, тарату  білігінің материалы, термоөңдеу, жұмыстың  бетінің сапасы, конструкциясы, жоба бойынша текті қалпына келтірудің келесі әдістері ұсынылады.

            Жұдырықша бетіндегі сызаттар  тозуды оңдау үшін бірнеше  әдісті пайдалануға болады.

      1.Көпірде өндеу 

      2.Әуелі балқыту, соңынан  өңдеу 

      3.Гальваникалық жобасын жасап, соңынан жұмыстың сызба өлшеміне

сәйкес өңдеу, жоба бойынша №2 ақауды оңдаудың әдісі ұсынылады. Себебі бұл, әдіс басқаларына қарағанда тиімдірек.

      4.Жолай операцияларды  орындау үшін қосымша пайда  болады да, қалпына

келтірудің өзіндік құны үрдіс артады.

 

     1.4 Тарату білігін қалпына келтірудің операцияларының реті

           Технолгиялық маршруттарды құрғаннан кейін технологиялық операция-

ларды жоспарлауға кіріседі.

Жеке бір операцияны жобалау үшін мыналарды білу керек: жөнделетін тетікті өндеудің технологиялық маршрутын, оны базалаудың, бекітудің сұлбасын, алдыңғы және орындалып жатқан операциялардағы беттерді өңдеудің аттары, дәлдігі, жұмысы екенін.

                         Операцияның базалық құрамды элементтерінде өтпе қарастырылады. Өтпе дегеніміз – бір қарапайым бетті өңдеуге арналған әртүрлі істелетін жұмыстар жиынтығы. Технологиялық операцияны жобалау операциясының құрамын тағайындау мен қарапайым беттерді өңдеудің рационалды ретімен өңдеуді оптимальді режимдері мен өңдеу жіберілімдерін есептеуді құрал-жабдықтардың

типін, өлшемдерін, орналасу сұлбасын, техникалық негізделген уақыт мөлшерін, жұмыс разрядын, меншікті құнын және құрал-жабдықты жұмыспен қамтамасыз етудің есебіне байланысты.

            Механикалық өңдеудің технологиялық операциясын жобалағанда данала-

ма уақытты азайтуға тырысады. Уақыт мөлшері оның құрамдас бөліктерін азайт-

қанда және бірнеше технологиялық өтпелердің уақытын біріктіргенде азаяды.

            Негізгі уақыт жоғары өнімді жону саймандарын пайдаланғанда, жону жылдамдығын тездеткенде, өтпе және өту уақыттарын азайтқанда азаяды. Көмек-

ші уақыт станоктың көмекші жүрістерінің уақытын кеміткенде, өңдеу процесін рационалды құрғанда, сонымен қатар дайындаманы бекіту, ағыту уақыттарын азайтқанда кемиді.

              Берілген құрамда және берілген баламада технологиялық операциялардың оптималды параметрлерін есептеу параметрлік оптимизация деп аталады. Экстримальдымен қабылдайтын мақсаттық функция ретінде технологиялық өнімділігі, тұрақтылығы қарастырылады.

№1 Ақауды жөндеу технологиясы

1. Токарлық операция

А. Тетікті артқы жағында мойыны арқылы патронға, ал ортанғы тағандық мойнымен люкетке бекітеміз.

Б. Тетіктің орналасуын өсуіне қатысты түзетеміз.

 

  1. Мойын бетің 27,5 өлшемге дейін

В. Тетікті ағытып аламыз.

2. Центрлеуші тесікті түзетеміз.

В. Тетікті ағытып аламыз.

 

3. Балқыту операциясы.

А. Тетікті балқыту құрал-жабдығы бар станоктың бейімді құралына бекітеміз.

Б. Мойын бетін балқытамыз.

В. Тетіктің орналасуын өсуіне қатысты түзетеміз.

 

4. Слесарлық операция.

А. Тетікті шеткі түпкі мойындарымен пресстің столындағы бейімді құралдың призмасына орналастырамыз.

Ә. Технологиялық талапты орындай отырып біліктің ортанғы мойнының ұрылуын түзетеміз және майсқан жерді белгілейміз.

 Б. Цилиндрлер басының жағықтығын бақылаймыз, жану камерасының тереңдігін тексереміз.

В. Тетікті ағытып аламыз.

 

5. Токарлық операция.

 А. Тетікті артқы түпкі мойнымен  патронға және ортанғы түпкі  мойнымен люнетке бекітіп орналастырамыз.

Б. Тетіктің шпиндель осьіне қатысты орналасқанына көз жеткіземіз.

 

1. Біліктің ұшын кесеміз.

 

2. Мойынның бетін 30мм өлшемге  дейін жонамыз.

 

3. М 30*2 бұрандасын саламыз.

В. Бөлшекті ағытып аламыз.

№2 Ақауды жөндеу технологиясы

  1. Шлифтау операциясы.

А. Тетікті центрге орналастырып бекітеміз.

1. Барлық жұдырықшаларда копер арқылы жұмыстық сызба өлшеміне сәйкес ұзына бойымен шлифтаймыз.

Б. Бөлшекті ағытып аламыз.

 

       1.5 Механикалық өндеудің жіберілімін есептеу

           Жіберілім дегеніміз – тетікті немесе дайындаманы механикалық өңдеу  процесінде алынатын металл қабаты. Центрлеуші тесікті түзеткенде жіберілім шамасы берілген операцияны орындау барысында технологиялық ой – тұжырым негізінде жуықтап анықталады.

           Бұл уақытта жіберілім бір өткенде алынатынын есте сақтау керек. Бір жақ-

ты жіберілімді анықтаймыз:

                                                                                     (1.2)

                                                     

Мұндағы:

            Н және Н - фаскасының катетінің өңдеуге дейінгі және өңдеуден кейінгі шамалары.

            Жұдырықшаларды шлифтаудың максималды  жіберілімі мына формула бойынша  анықталады:

                                                       А =d -d                                              (1.3)

                                                      А = 35-34,9=0,1

 

  Мұндағы:

             d - жұдырықшаның номиналды диаметрі

             d - техникалық құжатта көрсетілген рұқсат етілген өлшем.

 

       1.6 Құрал – жабдықты, жону, өлшеу құралдарын таңдау.

           Құрал – жабдық және өлшеу саймандарын таңдағанда тетіктің жұмыстық сызбасына, анықтамалық әдебиеттің талабына, тетіктің сыртқы өлшемдеріне (ұзындығы 1195мм) сүйенеміз.

           Фасканы жону үшін жоба бойынша 1А62 токарлық бұранда жоңғыш станокты пайдалану ұсынылады. Жону сайманы алмастырылатын центрлеуші бұрғы ( МЕСТ 14952-75).

            Тетікті ұстап тұру үшін және үрылуын болдырмау үшін жоба бойынша электрогидравликалық прессты П-100 пайдалану ұсынылады. Жұдырықшалады маркасы ПП 600*20*305 керамикалық ұстағышты корундтан жасалған түйірлігі 40, қаттылығы С1 шлифтау шеңберімен шлифтайды.

            Шлифтау операциясын орындау үшін жоба бойынша моделі 3433 станогін пайдалану ұсынылады. Станоктын паспорттық берілгендері кесте 1.2 және 1.3-ке  еңгізілген.

            Кесте 1.2 Станоктың паспорттық берілгендері

Рет

Көрсеткіштер атауы

Көрсеткіштер шамасы

1

Центрлердің арақашықтығы, мм

750,1000,2000

2

Шыбықтың ең үлкен диаметрі,мм

36

 

Суппорт үстінде

210

 

Станина үстінде

400

3

Шпиндельдің минуттық айналымы

11,5;14,5;19;24;30;37;46;58;96;120;150;184;230;305;

380;480;600;770;960;1200

4

Шпиндельдің айналымына суппорттың берілімі,мм

0,082;0,088;0,1;0,11;0,12;0,13;0,14;0,15;0,16;0,17;0,18;

0,2;0,23;0,24;0,25;0,28;0,3;0,33;0,35;0,40;0,45;0,48;0,50;

0,55;0,60;0,65;0,71;0,80;0,91;0,96;1,0

5

Көлдеңен берілімі

0,27;0,029;0,033;0,038;0,04;0,042;0,46;0,05;0,054;0,058;

0,067;0,075;0,079;0,084;0,092;0,1;0,11;0,12;0,13;0,15;

0,16;0,17;0,18;0,2;0,22;0,23;0,27;0,3;0,32;0,37;0,4

6

Электроқоғауыш қуаты

8

7

Станок өлшемдері,мм

3660*1456*1220


 

            Кесте 1.3 Модель 3433 станогінің паспорттық берілгендері

Реті

Көрсеткіш атауы

    Көрсеткіш мәндері

1

Өнімнің ең үлкен диаметрі, мм

180

2

Шлифталатын тетіктің ең үлкен ұзындығы, мм

600

3

Центр биіктігі, мм

95

4

Шлифтау шеңберінің ең үлкен диаметрі, мм

600

5

Электрқозғауыш қуаты, Квт

4,3

6

Тетіктің минуттық айналымы, айн\мин

16,32

7

Шлифтау шеңберінің минуттық айналымы,айн\мин

1033

8

Станок массасы, кг

4209


Кесте 1.4 Модель 3433 станогінің көрсеткіштері

№2

ақау

Негізгі технологиялық құрал-жабдық

Технологиялық

жарақ

Өлшеу және бақылау

құралы

Жону сайманы

Жөндеу материалы

Модель 3433 шлифтау станогі

Центрлер

МК 25-50 жазық микрометрі

ПП 600*20*305

шлифтау шеңбері

Балқыту сымы



           

1.7 Өңдеу режимдерін таңдау және  есепт

            1.7.1Ақау №1 ондауға араналған токалрлық операция. Мойынды жонғанда жону тереңдігі 1,2мм. Кеңес етілген берілім S =0,15мм/айн, жону жылдамдығы V =90м/мин деп қабылдаймыз.

              Шпиндельдің есептелген айналу саны мына формуламен анықталады:

                                           n=1000*1/П*Д

n=1000*1/3,14*30=636,9айн/мин

Мұндағы: Д – мойынның диаметрі, мм.

 

            Шпиндельдің нақты айналу станок паспорты бойынша түзетіледі, яғни, nф=600айн/мин деп қабылданады.

            Нақты жону жылдамдығы мына формуламен анықталады:

V=П*Д*n/1000

V= 1000*30*600/1000=56,52

            Сайманның жұмыстық жүрісі мына формуламен есептеледі:

L

=L+L

L

=4+16=20

Мұндағы:

L – сызба бойынша өнделетін беттің ұзындығы, мм

L - сайманның жону тереңдігі, мм

            Станок паспорты бойынша нақты берілім 0,15мм/айн құрайды. Көрсетіл-

ген есептеулер берілген технологиялық процестің қалған токарлық операциялары бойынша есептеледі.

            Бақылау операциясын өткізгенде жоба бойынша келесі режимдер ұсыны-

лады:

1.Ток күші-18-200 А

2. Кернеу-12-14 В

3. Тетіктің айналу жиілігі-4 айн/мин

4. Бақылау сымының берілімі-2,50 мм/айн

 

       Тарату білігінің жұдырықшаларын шлифтағанда шлифтау доңғалағының ұсынылған жылдамдығы V=35 м/сек.

       Дискінің айналу жиілігін есептейміз:

n=v/П*Д*60

n= 1000*5/3,14*35=45,5

Станок паспорты бойынша n=32 айн/мин.

       Тастың көлдеңен берілімі конструкция көшірмесі арқылы іске асады. Пресстеу операциясы ұсынылған күшпен 120 Мп-ға дейін орындалады. Есептеу қорытындылары кестеге жинақталады.

 

    1. Жұмыстарды техникалық нормалау

           Техникалық нормалау деп, белгілі бір жұмысқа кететін уақыт нормасын анықтауды айтамыз. Уақыт нормасы өндіріс процесінде уақыт шамасын анықтау-

ға арналған негіз болып саналады, сонымен қатар істелетін жұмыстың өзіндік құнын есептеуге арналған. Токарлық операцияның нормасын

анықтаймыз.

           Негізгі уақыт дегеніміз - өнімнің формасынының, өлшемдерінің және мына формула бойынша анықталады:

Т

= L
*1/ S
*n

Т

=20*1/0,15*600=0,22

Мұндағы:

L - станок суппортының жұмыстық жүрісінің ұзындығы

Т - нағыз берілім

S - шпиндельдің нағыз айналу жиілігі.

            Көмекші уақыт дегеніміз – негізігі жұмысты орындауды қаматамасыз ету үшін істелген әрекеттерге жұмсалған уақытты айтамыз.

 

             Көмекші уақыт мына формула бойынша анықталады:

Тк=Тқ+Төт+Төлш

Тк=2,01+0,9+2=5

Мұндағы:

Тқ - тетікті қою уақыты

 Төт - өтпелі уақыт

Төлш - өлшеу уақыты

 

             Негізгі уақытты мына формуламен анықтаймыз:

Т

+ Тқ

Т

=0,22+5=5,22

             Қосымша уақыт мына формула бойынша анықталады:

Тқ =t*k/100

Тқ =5,22*9/100=0,46

Мұндағы:

k- қосымша уақыт мәнін ескеретін коэффициент.

Даналама уақытты анықтау:

Т

= Т
+ Тк+Тқ

Т

=0,22+5+0,46=5,68

             Даналама калькуляциялық уақыт мына формуламен анықталады:

Т

= Т
+ Т
/100

Т

=5,68+19,5/100=5,87

Мұндағы:

             Т - 19,5 мин дайындау, аяқтау уақыты.

Технологиялық процесстің қалған операциялары үшін мәндер нормативі құжаттар мен анықтама негізінде алынады.

 

        1.9 Технологиялық құжаттарды жасау

Сериялық (үздіксіз шығарылатын) жөндеу өндірісі өнімдеріне технология-

лық құжаттаманы операциялық суреттеме ретінде немесе маршруттық-операция-

лық суреттеме ретінде құрастырады. Технологиялық құжаттардың орындалу кез-

еңдері  МЕСТ 31162-81 мен негізделген.

             Міндетіне қарай технологиялық құжаттар негізгі және көмекші болып бөлінеді. Негізгі құжаттар техникалық, экономикалық, ұйымдастыру процесстері-

нің талаптарын шешуге арналған ақпараттарды құрайды.

             Көмекші құжаттар технологиялық процесстерді, операцияларды құруға және іске қосуға арналған. Негізгі технологиялық құжаттар жалпы және арнаулы болып бөлінеді.

            Жалпы технологиялық құжаттарға МЕСТ 3.1102-81 бойынша титульдік бет (ТБ), эскиз картасы (ЭК), технологиялық нұсқаулар (ТН) жатады.

            Арнаулы технологиялық құжаттар өңдірістің типіне, қолданылатын жөн-

деу әдісіне қарай технологиялық процесстер мен операцияларды суреттеуге арналған.

             Ақаулар процесінің технологиялық картасы типтік ақалардың технология-

лық процесіне құруға, ақауын анықтауға бақыланатын параметрлерін көрсете от-

ырып орындалатын жұмыстардың мазмұнын пайдаланылатын өлшеу құралдарын еңбек нормативтерін суреттеуге арналған (АТПК).

            Жөндеу технологиялық процесінің картасы (ЖТПК) бар ақауларды ескере отырып тетіктің операциялар бойынша технологиялық процессін құруға арналған.

Балқыту процесінің технологиялық картасы балқытып қалпына келтіру процессін суреттеуге арналған және беті тозған қалпына келтірілетін әрбір тетік үшін құрастырылады(БТПК).

            Типтік технологиялық процесс картасы типті тетіктің технологиялық про-

цесін суреттейді. Ол барлық операциялар бойынша ретімен технологиялық опера-

цияны құралымен қамтамасыз етеді, материалдық, еңбек шығындарын көрсете отырып суреттеуге арналған (ТТПК). Ол технологиялық процесске қажетті тетік-

тер тізімімен бірге пайдаланылады. Бұл тізім типтік технологиялық процесске сәйкес жөнделетін тетіктердің құрамын көрсетеді және оған қажетті материалдық ресурстармен техникалық жарақтау құралдар жайында ақпарат береді.

           Жөндеуде пайдаланылатын құжаттардың орналасу реті және құрамы МЕСТ 3.1107-81 арқылы ретеледі.

           Жөндеуде пайдаланылатын құжаттарды құрастырудың ережелері МЕСТ 3.1115-79 арқылы реттеледі.

            Технологиялық құжаттардың барлық талаптарын орындау технологиялық тәртіпті қамтамасыз етуде және өнімнің жөндеу сапасын көтеруде ерекше орын алады.

 

 

 

 

2 КОНСТРУКТОЛЫҚ БӨЛІМ

       2.1 Станоктың міндеті, құрылымы және жұмысы

 

            Тарату білігінің қалпына келтіруімен айналысатын кәсіпорындар бүгінгі күнде тұрақты және нақты пайда тауып отыр.

            Жобада ұсынылған стенд қозғауыштың иінді білігі мен маховигінің жинауға және маховиктік бүйір бетінің ұруын тексеруге арналған. Стендіні жұмысқа қосу үшін қысу құрылымы, ашылады да иінді білікті түпкі мойындар арқылы. Бұру люлькасы 2-ң тағанына айналатын өкше 3-тің бүйіріне алдыңғы басынан тіреп орнатады да, үстінен басатын бұранда ұстағыш 5- пен қысады. Люлька біліктің бірге стендінің рамасы 1-ге вертикаль немесе горизонталь орна-

ласады да күршек 8-бен білікті жинағанда бекітеді. Ол люльканың ланжерондар-

ының тесігіне кіріп тұрады.

 

2.2 Пайдалану бойынша нұсқау

 

            Айналып кетпеу үшін қолдық 7-нің көмегімен ұзарып шығатын таған 6-ны шатунның мойындарын түбіне келтіреді. Маховикті бақылау үшін тағанды алады.

Ал кронштейн 9-ды индикаторымен бірге жұмыстық қалыпқа келтіреді. Тағандар да білікті айналдыра отырып, маховик бетінің орналасуын индикатордың ауытқуы арқылы бақылайды.

            Стендтің техникалық сипаттамасы жиналатын білік саны 1-еу. Біліктің қысқышы - бұрандалы қолмен қысылады және стендтің шеткі өлшемдері мен өлшенеді 1000*320*1242

Берілгендерді негіздеу