Көлік салығының есебі

АЛМАТЫ  ҚАЛАЛЫҚ БІЛІМ  БАСҚАРМАСЫ

АЛМАТЫ  МЕМЛЕКЕТТІК ЭНЕРГЕТИКА ЖӘНЕ ЭЛЕКТРОНДЫ ТЕХНОЛОГИЯЛАР  КОЛЛЕДЖІ 
 
 
 

«Экономика, бухгалтерлік есеп және аудит»

мамандығы бойынша 

                                 КУРСТЫҚ    ЖҰМЫС 

       Тақырыбы:    Көлік салығының есебі 
 
 
 

       ТЕКСЕРГЕН: САЛКИЕВА  С.Ж. 
 
 
 
 

                                         Алматы 2009ж.

АЛМАТЫ  ҚАЛАСЫ БІЛІМ БАСҚАРМАСЫ

АЛМАТЫ  МЕМЛЕКЕТТІК ЭНЕРГЕТИКА ЖӘНЕ ЭЛЕКТРОНДЫ ТЕХНОЛОГИЯЛАР  КОЛЛЕДЖІ 

Жоспар 

1. Кіріспе
2. Негізгі бөлім
1.   Салықтар және салық жүйесі
2.   Көлік салығының салықтық есебі
3. Көлік салығының 1С бағдарламасында пайдалану есебі
3. Пайдаланылған әдебиеттер

                                               1.  Кіріспе 

  Көлік құралдарына салынатын салық – мемлекет пен көлік құралдары арасындағы экономикалық қатынасты реттейтін салық. Көлік құралдарын иелері көлік құралдарын иемдену барысында республиканың автокөлік жолдарын пайдаланады. Ал осы автокөлік жолдарын қаржыландыру  мемлекеттік бюджеттен жүзеге асырылады. Сондықтан да көлік салығының экономикалық  мәні зор.

  Көлік құралдарына  салынатын  салық тікелей  нақты салық  болып табылады.

  Меншік құқығында салық салу  объектілері бар жеке тұлғалар  және меншік, шаруашылық жүргізу  не оралымды басқару  құқығында  салық салу объектілері бар  заңды тұлғалар, олардың құрылымдық бөлімшелері көлік құралдарына салынатын салықтың төлеушілері болып табылады. [2]

  Қазақстан Республикасында мемлекеттік  тіркеуге жататын және есепте  тұрған көлік құралдары, тіркемелерді  қоспағанда, салық салу объектілері  болып табылады.

  Мына көлік құралдары көлік  салығының салық салу объектілері  болып табылмайды:

• Жүк көтергіштігі 40 тонна және одан асатын карьерлік автосамосвалдар;
• Мамандандырылған медициналық көлік құралдары.

Салық төлеушілер салық заңдылығына сәйкес салық салу объектілерін әрбір көлік  құралы бойынша салық ставкасын  және түзету  коэффициенттерін негізе ала отырып, салық кезеңі үшін салық  сомасын дербес есептейді. Сондай –  ақ салықты салық салу объектісінің тіркелген жері бойынша бюджетке төлеуі қажет.

    Егер меншік құқығында, шаруашылық жүргізу құқығында немесе оралымды басқару құқығында 1 шілдеге дейін болған көлік құралдары бойынша бюджетке салық төлеу салық салу объектілерінің тіркелген жері бойынша, ағымдағы төлемдерді енгізу арқылы салық кезеңінің 5 шілдесінен кешіктірілмей жүргізіледі.

 Егер  көлік құралдарына меншік құқығын,  шаруашылық жүргізу құқығын, немесе  оралымды басқару құқығын салық  кезеңінің  1 шілдесінен кейін  алған жағдайда, бюджетке салық  төлеу көлік құралын мемлекеттік  тіркеуге дейін немесе тіркеу  кезінде жүргізіледі.

  Салық төлеуші – заңды тұлғалар  көлік салығы бойынша ағымдағы  төлемдер есебін ағымдағы салық  кезеңінің 5 шілдесінен кешіктірілмейтін мерзімде,  сондай – ақ көлік салығы бойынша  декларацияны есепті жылдан кейінгі жылдың  31 наурызынан кешіктірілмей, салық салу объектілерінің тіркелген жері бойынша салық  органына табыс етеді.

                                  2.1. Салықтар және салық жүйесі 

  Салықтар дегеніміз – мемлекеттік  бюджетке заңды және жеке тұлғалардан  белгілі бір мөлшерде түсетін  міндетті төлемдер.

  Салықтар – шаруашылық жүргізуші  субъектілердің, жеке тұлғалардың  мемлекет пен екі арадағы мемлекеттік  бюджет арқылы жүзеге асырылатын, қаржы қатынастарын сипаттайтын  экономикалық категория. Салықтардың  экономикалық мәні мынада: салықтар шаруашылық жүргізуші  субъектілер мен халық табысының қалыптасуындағы қаржылық қатынастардың бір бөлігін білдіреді.  Сондай – ақ шаруашылық жүргізуші субъектілер мен халық табысының белгілі бір мөлшерін мемекет үлесіне жинақтап, жиынтықтаудың қаржылық қатынастарын көрсетеді.

  Салықтар мемлекеттің құрылуымен  бірге пайда болады және мемлекеттің  өмір сүріп,  дамуының негізі  болып табылады.  Мемлекет құрылымының  өзгеруі,  өркендеуі қашан да  болса оның салық жүйесінің  қайта құрылуымен, жаңаруымен бірге  қалыптасады.

  Әрбір мемлекетке өзінің ішкі  және сыртқы саясатын жүргізу  үшін белгілі бір мөлшерде  қаржы көздері қажет. Салықтар  – мемлекеттің тұрақты қаржы  көзі.

   Мемлекет салықтарды экономиканы  дамыту, тұрақтандыру барысында  қуатты экономикалық тетік ретінде  пайдаланылады.

   Салықтардың мәнін толық түсіну  үшін, олардың экономикалық маңызын  түсіну қажет. Ал салықтардың  экономикалық маңызы олардың  атқаратын қызметіне тікелей  қатысты.

  Салықтың мынадай негізгі қызметтері (функциялары) бар:

• реттеушілік;
• фискалдық;
• қайта бөлу.

Жоғарыда  көрсетілген негізгі функциялармен  қатар салықтардың ынталандыру, бақылау функцияларын да атауға болады.

    Реттеушілік қызметі – салықтың ең негізгі қызметі. Осы қызмет арқылы салықтар ел экономикасына өз ықпалын тигізеді,  яғни салықтық реттеу жүзеге асырылады. Салықтық реттеудің ең басты мақсаты – өңдірістің дамуына ықпал ету. Салық түрлері,  салық ставкалары, салық жеңілдіктері, салық салу әдістері салықтық реттеудің тетіктері болып саналады.

   Жоғарыда көрсетілген салықтық  реттеудің тетіктері тек қана  өңдірістің дамуын реттеп қана  қоймайды. Сонымен қатар  ақша  және баға саясаты,  шетелдік  инвесторларды ынталандыру, шағын  және кіші кәсіпкерлікті  дамыту  жұмыстарын  жүзеге асырады.  Әрине,  салықтық реттеу тетіктері тиімді  қызмет атқару үшін,  олардың  басқа да экономикалық тетіктермен  тығыз байланыста болуы қажет.  Салықтық реттеуде салық ставкалары  мен салық жеңілдіктерінің алатын орыны ерекше. Себебі ғылыми негізделмеген, шектен тыс жоғары қойылған ставкалар кәсіпкерлердің   ынтасын төмендетіп, өңдірістің қарқынын бәсендетелі, ал шектен тыс төмен қойылған ставкалар  салық төлеушілердің жауапкершілігін азайтып,  өңдірістің төмендеуіне және мемлекеттік бюджет кірісінің азайуына әкеліп соқтырады. Осы сияқты салық жеңілдіктерінің де тиімсіз жағы бар.  Дамыған елдердің тарихынан салық ставкалары жөнінде мынаны байқауға болады:

    а) егер төленетін салық мөлшері салық төлеуші  табысының 50 процентінен асып кетсе, онда ол өңдірістің тоқтап қалуына соқтырады;

    ә) егер салық мөлшері салық төлеуші табысының 45-50 проценті аралығында болса, онда жай, ұдайы өндіріске әкеледі;

   б) егер салық  мөлшері, салық  төлеуші табысының  35-40 проценті мөлшері  аралығында болса,  онда ұлғаймалы  ұдайы өндіріске  әкеледі.

   Салықтардың екінші қызметі –  фискалдық немесе бюджеттік қызметі. Бұл қызметі (функциясы) арқылы мемлекеттік бюджеттің кіріс бөлімі құрылып, салықтардың қоғамдық міндеті артады. Себебі, салықтар мемлекеттік бюджеттің кірісін топтастыра отырып,  әлеуметтік, әскери – қорғаныс, тағы басқа да шаралардың іске асуын қамтамасыз етеді.

   Қайта бөлу қызметі арқылы түрлі субъектілер табысының бір бөлшегі мемлекет пайдасына өтеді.  Бұл қызметтің іс – әрекетінің көлемі ішкі жалпы өнімді  салықтардың алатын үлес салмағы арқылы анықтайды. Соңғы жылдардағы мәліметтер бойынша Қазақстан Республикасының ішкі өніміндегі  салықтардың үлес салмағы 40проценттен көбірек болып отыр. Бұл экономикасы дамыған басқа елдерден  әлдеқайда жоғары. Еліміздегі мемлекет мүддесі үшін қаржы көздерін орталықтандырудың бір айғағы осы.

   Мемлекет мына жоғарыда көрсетілген  салықтардың қызметін (функциясын) пайдалана отырып еліміздің салық  жүйесін анықтайды. Салық механизмінің  қызмет ету жолдарын белгілейді,  жалпы экономикалық саясатты  негізге ала отырып,  салық  саясатын анықтайды.

   Салықтардың анықтамасы, мәні және  мазмұны жоғарыда айтылған  болатын.  Оған тоқталмай, енді салықтарды  топтастыру  туралы айтып өтеміз.

    Салықтарды мынадай нышаны, белгілері бойынша топтастырамыз немесе жіктейміз:

1. салық салу объектісіне байланысты;
2. қолданылуына қарай;
3. салық салу органына байланысты;
4. экономикалық ерекшелігіне байланысты;
5. салық салу объектісін бағалау дәрежесіне қарай.

             Салық салу объектісіне қарай  салықтар тікелей және жанама          салықтар  болып жіктеледі.

         Тікелей салықтар жалғаусыз немесе  тікелей табысқа  немесе мүлікке салынады.

        Тікелей салықтарға мына салықтар жатады:

• заңды және жеке тұлғалардың табысына салынатын салық;
• мүлік салығы;
• жер салығы;
• бағалы қағаздармен жүргізілетін  операцияларға салынатын салық;
• жер қойнауын пайдаланушылардың арнайы салығы мен төлемі;
• көлік құралдарына салынатын салық және т.б.

      Жанама салықтар – тікелей  емес, жанама түрде тауар немесе  қызмет құны арқылы алынады.

      Жанама салықтарға мына салықтар жатады:

• қосылған құнға салынатын салық;
• акциздер;
• баж салығы.

       Жанама салықтарға сатушы емес  сатып алушы, яғни тұтынушы  төлейді. Тауар немесе қызмет  бағасына алдын ала салық енгізілмегендіктен, іс жүзінде оны бюджетке сатушы  аударады.

       Бюджетке түскен соң қандай  шараларға жұмсалатын белгісіне  қарай салықтар жалпы және арнайы салықтарға бөлінеді.

      Жалпы салықтар бюджетке түскен  соң, ешқандай дербессіз жалпы  мақсатта жұмсалады.

      Жалпы салықтарға салынатын салықтар: заңды және жеке тұлғалардан алынатын табыс салығы, қосылған құнға салынатын салық,  акциздер, т.б.

      Арнайы салықтар бюджетке түскен соң алдын ала белгіленген міндеттер бойынша, нақтылы шараларға жұмсалады. Мысалы: көлік құралдарына салынатын салық. Бұл салықтар жол қорын құрауға жұмсалады.

     Салықты алатын және саллыққа  иелік ететін органдардың ерекшелігіне  қарай салықтар жалпы мемлекеттік және жергілікті салықтар болып бөлінеді.

     Жалпы мемлекеттік  салықтарға мына салықтар жатады:

1. заңды және жеке тұлғалардан алынатын табыс салығы;
2. қосылған құнға салынатын салық;
3. акциздер
4. Бағалы қағаздармен жасалатын операцияларға салынатын салық;
5. Жер қойнауын пайдаланушылардың арнайы салығы мен төлемдері.

     Жергілікті салықтар  мен  алымдар:

1. жер салығы;
2. заңды және жеке тұлғалардың  мүлкіне салынатын салық;
3. көлік құралдарына салынатын салық;
4. кәсіпкерлік қызметпен айналысатын жеке тұлғаларды және заңды тұлғаларды тіркегені үшін алынатын алым;
5. жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқы үшін алынатын алымдар;
6. аукционда сатудан алынатын алым.

      Экономикалық белгісіне қарай  салықтар табысқа салынатын салық және тұтынуға салынатын салық  болып жіктеледі.

      Табысқа салынатын  салықтар салық төлеушінің кез келген салық салынатын объектісінен түсетін табысынан алынады. Олардың қатарына мына салықтар кіреді: заңды және жеке тұлғалардан алынатын табыс салығы, жер салығы, мүлік салығы, т.б.

     Ал тұтынуға салынатын салықты, салық төлеуші тұтынушы ретінде тауар немесе қызмет ақысын төлеген кезде өзінің шығынынан төлейді.

    Тұтынуға салынатын салыққа қосылған  құнға салынатын алық және  акциздер жатады.

   Салық салу объектісін бағалау  дәрежесіне қарай  салықтар  нақтылы және дербес салықтар болып жіктеледі.

   Нақтылы салықтар – салық төлеушінің салық салу объектісінен алынатын табысының мөлшеріне байланысты емес, яғни салық төлеушінің мүлкінің сыртқы белгісіне қарай алынады.

  Оларға  жер салығы, мүлік салығы, бағалы қағаздармен жүргізілетін операцияларға салынатын салықтар жатады.

  Дербес салықтар салық төлеушінің салық төлейтін объектісінен алынатын табысының мөлшеріне байланысты алынады. Оларға заңды және жеке тұлғалардан алынатын табыс салығы жатады.

                                         Салық салу механизмі

   Нарықтық экономиканың қалыптасу  кезеңінде салық саясатының  негізгі  бағыты немесе салық саясатының  басты мақсаты – салық жүйесін  құру және оның тиімді қызмет  етуіне мүмкіншілік беретін салық  механизмін іске асыру.

   Салық жүйесі – өзінің құрамы  жағынан бірнеше компоненттерден  тұратын күрделі модель. Салық  жүйесі компоненттерінің құрамы  мынандай: қаржылық қатынастары  және осы қатынасты анықтайтын  салықтар; салық механизмі, яғни  салық салу  әдістері мен жолдары,  нұсқаулар мен әдістемелік құжаттар; салық салуды басқару және  салық қызметі органдары. Салық  салудың әдістері мен жолдары,  нұсқаулар мен әдістемелік құжаттар, салық салуды ұйымдастыру, салық  салудың негізгі принциптері  және т.б-лар салық механизміне  жатады. Салық жүйесінің жақсыда,  тиімді қызмет істеуіне салық  салу механизмінің тигізер ықпалы  өте зор.

  Енді  осы салық жүйесінің құрамы  мен салық салу мехазизміне  кеңірек тоқталайық.

  Қандай  да бір механизмінің құрамында  бірнеше тетіктер және элементтер  болады. Салық салу механизмі  де  сол сияқты белгілі бір  салық элементтерінен құралады.

    Салық салу элементтері мыналар:

    Субъект, объект, салық көз, салық ставкасы,  салық өлшем бірлігі, салық оклады, салық жеңілдіктері, салық төлеу мерзімі мен тәртібі, салық төлеушінің және салық қызметі органдарының құқы мен міндеттері, салықтың төлеуіг бақылау, салықтық жазалау шаралары.

  Енді  осы әбрір элементке қысқаша  түсінік берейік.

  Салық субъекті (салық төлеуші) дегеніміз – заң бойынша салық төлеу міндеті жүктелген жеке және заңды тұлғалар.

  Салық объектісі – табыс, мүлік, еңбек ету түрі, қызмет көрсету, ақшамен жасалатын операциялар, мүлікті басқаға беру, табиғи қорларды пайдалану, қосылған құн, айналым және т.б..

• Салық көзі – салық салынатын табыс.
• Салық ставкасы немесе бас өлшем бірлігінен алынатын салық мөлшері.
• Ставкалар тұрақты немесе процентпен белгіленеді.
• Тұрақты ставкалар салық объектісінен түсетін табыстың мөлшеріне байланыссыз, өлшем бірлігіне тұрақты сомамен тағайындалады.
• Проценттік ставкалар үш түрге бөлінеді: үдемелі, немесе прогрессивті;  регрессивті және пропорционалды.

  Үдемелі немесе прогрессивті ставкалар салық салынатын табыстың өсуіне сәйкес ұдайы үдеп, өсіп отырады.

  Регрессивтік ставкалар,  керісінше, салық салынатын табыстың төмендеуіне сәйкес, азайып отырады.

  Пропорционалдық  ставкалар салық салу объектісінің мөлшеріне байланыссыз, тұрақты бір процентпен тағайындалады.

   Салық оклады – салық төлеушінің белгілі бір салық объектісінен төлейтін салық сомасы. [4]

  Салық жеңілдіктері  дегеніміз, заңға сәйкес салық төлеушіні біртіндеп немесе салық төлеуден түгел босату. Салық жеңілдіктеріне салықтан босатылатын, салық салынбайтын минимум, шегерістер, салық ставкасын төмендету, салық төлеу мерзімін ұзарту жатады.

   Салық төлеу мерзімі – салық төленетін уақыт.

   Салық төлеу тәртібі – белгіленген мерзімде салықты төлеген кезде алдымен бюджетке қандай салықтар төлеу керек екенін, яғни төлеу кезінде белгілі бір дәйектілікті белгілейді.

   Салық төлеудегі дәйектілік заң  жүзінде бекітеді де, мынадай тәртіппен іске асырылады:

   а) бірінші кезеңде барлық мүлікке  салынатын  салық төленеді, сонан  соң акциздер және баж салығы;

  ә)  екінші кезеңде жергілікті салықтар  мен алымдар;

  б)  үшінші кезеңде басқа салықтар  мен алымдар.

   Салық төлеушілер мен салық қызметі органдарының құқығы мен міндеттері салық заңдары арқылы белгіленеді және реттеледі.

   Қазақстан Республикасының салық  заңдарына мыналар жатады:

   Қазақстан Республикасының салық  қатынастарын реттейтін Қазақстан  Республикасы Президентінің Заң  күші бар Жарғылығы «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» (Алматы, 24-сәуір, 1995жыл);

   Қазақстан Республикасы  Президенті  мен Қазақстан Республикасы  Үкіметінің актілері;  Қазақстан Республикасы  Мемлекеттік салық комитетінің нормативтік актілері.

  Салыққа  қатысты емес заңдарға салық  салуға байланысты мәселелерді   енгізуге тыйым салынған.Егер  Қазақстан Республикасы қатысушы  болып табылатын халықаралық  шарттарда Қазақстан Республикасының   салық заңдарында бар ережелерден  өзге ережелер белгіленген   болса, онда аталған шарттың  ережелері қолданылады. Халықаралық  шартты қолдану үшін ішкі республикалық  акт  шығару қажеттігі   шарттың  өзінде көрсетілген жағдайларды   қоспағанда Қазақстан Республикасы  қатысушы болып табылатын   халықаралық шарттар салық қатынастарына  тікелей қолданылады.

                          Салық қызметінің  құрылымы және мәртебесі

 Салық қызметі Қазақстан Республикасы Мемлекеттік салық комитетінен және облыстардағы, аудандардағы, қалалар мен қалалық аудандардағы  мемлекеттік салық басқармалары мен бөлімдерінен тұрады. Салық қызметінің құрылымында  Қазақстан Республикасы Мемлекеттік салық комитетінің салық полициясы басқармасынан, облыстардағы,  Алматы және Байқоңыр  қалаларындағы салық полицияларынан тұратын салық полициясы  органы жұмыс істейді. Салық қызметін Қазақстан Республикасы Мемлекеттік салық комитетінің төрағасы басқарады. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік салық комитетінің төрағасын  Қазақстан Республикасының Президенті, ал оның орынбасарлары және салық полициясы басқармасының бастығын Қазақстан Үкіметі тағайындалады.

   Облыстардағы, аудандардағы, қалалар  мен қалалық аудандардағы мемлекеттік  салық комитеті басқармасы  және  бөлімдері бастығын және мемлекеттік  салық комитетінің басқарма бастықтарын  мемлекеттік салық комитетінің  төрағасы тағайындалады.

  Барлық  деңгейдегі салық қызметі органдары  заңды тұлғалар болып табылады, олар республикалық бюджет есебінен  қаржыландырады. Салық қызметі органдары  орталық және жергілікті атқарушы  өкімет органдарымен, құқық қорғау, қаржы және басқа мемлекеттік  бақылаушы органдарымен өзара  қарым-қатынас жасап отырады,  бірлескен бақылау  шараларын  қолданады, заңға сәйкес өзара  ақпарат алмасады.  Мемлекеттік  өкімет органдары  Қазақстан  Республикасының  салық заңдары  мен республикалық және жергілікті  бюджеттерге  басқа да төлемдер туралы  заңдардың орындалуына бақылау жасау жөніндегі міндеттерді атқаруында, салық бұзышылық пен  қылмысқа қарсы күресте салық қызметі органдарына жәрдемдесіп отыруға міндетті.

  Салық қызметінің  негізгі міндеттері  мыналар:

• салық заңдарының орындалуын қамтамасыз ету, оның тиімділігін зерделеу;
• заңдардың, салық салу мәселелері жөнінде  басқа мемлекеттермен  жасалатын шарттардың жобаларын әзірлеуге қатысу;
• салық төлеушілерге олардың құқықтары мен  міндеттерін түсіндіру, салық заңдары мен салық салу жөніндегі нормативті актілердегі өзгерістер туралы  салық төлеушілерге  уақытылы хабарлап отыру.

     Салық қызметі  органдарының негізгі  міндеттері:

1. салық төлеушілердің құқықтары мен мемлекет мүдделерін сақтау және қорғау, салықтың дұрыс есептеліп, толығымен, уақытылы төленуіне бақылау жасау;
2. салық төлеушілер мен салық салынатын объектілердің, есебін уақытылы алу;
3. салықты есептеу мен төлеуге байланысты декларацияның және басқа құжаттардың нысандарын әзірлеу;
4. салық тәртібін бұзушыларға, салықты уақытылы төлемеушілерге,  салықты дұрыс есептемей өз табысын азайтып көрсеткен заңды және жеке тұлғалар,а заңға сәйкес шаралар қолдану;
5. салық төлеуден жалтарып жүрген жеке және заңды  тұлғаларды салық полициясының бөлімшелерімен бірігіп іздестіруді жүзеге асыру;
6. мәліметтер құпиясые сақтау.

Салық қызметі органдарының мынадай құқықтары  бар:

1. Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес тәртіп пен шарттар негізінде заңды  және жеке тұлғалардың барлық ақша құжаттарын, бухгалтерлік кітаптарын, есептерін, сметаларын, қолда бар ақшалай  қаражатын, бақалы қағаздарын және басқа да құндылықтарын, есеп айырмаларын, декларация мен  бюджетке салық пен басқа төлемдерді есептеу мен төлеуге байланысты құжаттарын тексеруге;
2. Ұйымдардың лауазымды адамдарынан салық жөнінде тексерулер барысында пайда болатын мәселелер  жөнінде анықтамалар, ауызша және жазбаша түсініктеме алуға;
3. Салық полициясы бөлімшелерімен бірлесе отырып салық тергеулерін жүргізуге;
4. Өз өкілеттігін жүргізген кезде қолданылып жүрген заңдарға сәйкес, ұйымдар мен азаматтарыдың  табыс түсіру үшін немесе тұрған жеріне қарамастан, салық салынатын объктілерді   ұстауға байланысты пайдаланылатын кез келегн өндірістік, қойма, сауда,  және басқа да үй – жайларын  тексеруге құқы бар.  Ұйымдардың басшылары мен азаматтар салық қызметі органдарының лауазымды адамдарын аталған үй – жайларды  тексеруге жіберуден бас тартқан жағдайда  салық инспекциялары мұндай субъектілердің салық салынатын табысын олардың табыс алып отырғанын дәлелдейтін құжаттар негізінде анықтауға құқығы бар;
5. Салық заңдарын бұзған ұйымдарға, лауазымды адамдарға және азаматтарға заңға сәйкес айыппұл салуға;
6. Салық айыппұл және өсім белгіленген мерзімде  төленбеген кезде, салық төлеушілердің жылжымалы және  жылжымайтын мүлкінің, ақша – валюта қаражатының тізімдемесін жасауға;
7. Қазақстан Республикасы Ұлттық банкі мен оның бөлімшелерінде заңдармен белгіленген қорларға аударымдар  жасаудан кейін қалған пайданың  бюджетке толық және уақытылы түсу мәселесі бойынша тексерулер жүргізуге;
8. Қызмет бабындағы мақсатқа басқа заңды тұлғалардан, банктерден, биржалар мен азаматтардан тексерілетін ұйымдар мен азаматтардың кәсіпкерлік қызметі, операциялары және шотындағы ақша қаражатының жай-күйі туралы мәліметтерді алуға.