Менің Отаным –Қазақстан

Менің Отаным –Қазақстан! 

Мақсаты: Оқушыларды ұлтжандылыққа имандылыққа және адамгершілікке баулу.Отанды сүюге ,еліміздің рәміздерін қастерлеуге ,атамекеніне ,еліне деген сүйіспеншіліктерін арттыруға, өз елінің тарихына құрметпен қарауға тәрбиелеу.

Оқушылардың жан-жақты ойлау қабілеттерін дамыту,дүниеге,қоғамға  деген көзқарастарын қалыптастыру. 

Көрнекілігі:   1. Қазақстан картасы.

                        3.Табиғат көріністерінің суреттері

                        Слайд 

Әдісі:                Сұрақ,жауап,әңгімелесу,пікірлесу әдісі. 

Түрі:                  Ұжымдық 

  

 Сабақ  барысы:Ұйымдастыру

Ой қозғау.

( Қазақстан жайлы не білеміз? оқушылар ойын тыңдау)

Қазіргі кездегі Қазақстан

Ғасырлар  тоғысындағы Қазақстан

Сандар  мен деректер

Сөз астары - ақиқат

Қорытынды 

                  Қазіргі кездегі  Қазақстан

     Отан деген не? «Отан» деген сөзді күн сайын естіп жүрміз,оны бала кезімізден білеміз.Отан дегеніміз-адамның туып-өскен жері.Туған –туысқандарымен, отандастарымен бірге тұратын ата-мекені.Қазақстанда тұрақты тұратын адамдардың Отаны-Қазақстан Республикасы. 

    Қазақстан Республикасы –ұлан –байтақ ,қуатты ел.Жер қойнауында да,жер бетінде де тұнып жатқан байлық мол.Жерінің ауданы жағынан Қазақстан дүние жүзіндегі ең ірі он мемлекеттің қатарына жатады.Қазақстан аумағы 2,7 млн шаршы шақырым.Онда 120 ұлт өкілдерінен 15 млн халық тұрады.Әкімшілік –аумақтық  жағынан Қазақстан 14 облысқа,160 ауданға бөлінеді.Конституция бойынша мемлекет басшысы және ең жоғары  лауазым иесі –Президент.Қазақстан Республикасының заң шығару қызметін жүзеге асыратын Парламент екі палатадан тұрады.Жоғарғы палата –Сенат, төменгі палата Мәжіліс деп аталады. Атқару қызметін Үкімет орындайды. 

  Қазақстан мемлекетінің тарихи даму жолын айқындайтын  өз рәміздері –Елтаңба, Туы және Әнұраны бар. Қазақстан Республикасы заңында былай делінген: «Қазақстан  Республикасының Мемлекеттік жалауы көк түсті, ортасында күн шапағына бөленген дала қырыны - бүркіт. Сол жағынан қазақтың ұлттық ою-өрнегімен көмкерілген. Жалаудың көк түсі бірлесу идеясына берілгендікті бейнелеп қана қоймай, бейбітшіліктің, тыныштықтың, тоқшылықтың белгісі іспеттес. Көк түс көңіл ақтығы, адамдық үміт сияқты адамгершілік қасиеттерге сай келеді, өз сәулесіне шомылған күн қыраны қазақ халқының жомарттығы мен қырағылығын, арман ойларының биіктігін бейнелейді. Дәстүрлі ою-өрнек көп ұлтты Қазақстан халқының этникалық тұтастығын көрсетеді. 

    Елтаңбадағы киіз үйдің шаңырағы ата-баб а үйінің ал кеңірек мағынада аспан әлемінің бейнесі. Ертедегі аңыздардағы аттар бейнесі тарихи дәстүрлер менәуендерге ишара жасайды.Алтын жұлдыз асқақ мақсат  пен биік арман белгісі. 

   Алғашқы әнұран 1992 жылы жолтоқсанның 15-де республика сарайында өткен Қазақстан тәуелсіздігінің 1 жылдығына  салтанатты жиналыста орындалды. 

    2006 жылы 11 қаңтарда ел Президентінің инаугурациасы кезінде Шәмші Қалдаяқовтың «Менің Қазақстаным» әні еліміздің жаңа Әнұраны болып қабылданып, орындалды. 

          Ғасырлар тоғысындағы  Қазақстан 

          Қазақстан халқының сан ғасырлар  бойы армандап келген мақсаттарына  қолы жетті. Қазқстан тәуелсіздік алып жеке мемлекет болды. Бірақ  тәуелсіздік оп-оңай келген жоқ. Өткен тарихымызға көз жіберсек, тәуелсіздік жолында қазақ халқының талай қаны төгіліп, азапты соғыстар жүргізілгенін білеміз. 

    «Ақтабан шұбырындыдан» аман қалғаны енді есін жиып келе жатқанда кіші төңкерістің  қасіретіне ұшырады.  Одан кейін аштықтан қаншама миллион адам қырылды. Қалғандарын «қалық жауы», «ұлтшыл», деген жаламен  атқанын атып, қалғанын ит жеккенде азаптап өлтірді. 

   Отыз мыңнан астам асыл ерлер күнәсіз атылды, мыңдаған жандар кеңестік лагерьдің тозағынан өтті. Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысып ,жерімізді қоршаған ер азаматтардан айырылдық. Әлемнің төрт бұрышына кеткеніміз қаншама? 

   Жері полигонға,  лагерге толды, топырағы тозды. Еліміз киелі Аралынан айрылды. Өз еліне қазақ жат болып,  азшылыққа айналды.. 

Міне, осындай сәтте 1986 жылы желтоқсан оқиғасы өрбіді . Ол  Кеңес империясының уысында қалған халықты орыстандыруға,  полигондарға,  лагерьлерге қарсы туған наразылықтан болатын. 

   
 

Сандар  мен деректер»  кестесі

1991 жыл.

1991 жылы желтоқсанның 16-сында Қазақстан өз Тәуелсіздігін  жариялады. Осылайша әлем картасында Тәуелсіз Қазақстан атты жаңа мемлекет пайда болды. Оның тұңғыш Президенті болып Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев сайланды. Сөйтіп Қазақстан Коммунистік партиясы Орталық Комитетінің ХV пленумы қабылдаған шешім қазақ қоғамына түбегейлі өзгерістер енгізді.

                                                             Шықты тарап ой данадан,

                                                              Бері қарады жұлдыз беті.

                                                              Өзі қалап сайлап алған,

                                                              Елімнің бар Президенті.

                                                              Шырақ етіп өмір нұрын,

                                                              Алыс жатты алдағы жол.

                                                              Ел намысын, елдің жүгін,

                                                              Арқалаған ардағым - ол. 

Н. Ә.Назарбаев қол қойған алғашқы Жарлықтарының бірі — 1991 жылғы тамыздың 29-ындағы «Семей полигонын жабу туралы» Жарлық болды. Елбасының осы тарихи шешімі, батыл қадамы бүгінде дүние жүзіне мәлім тарихи фактіге және біздің ұлттық мақтанышымыздың мәніне айналды.

Таяуда  ғана Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас  ассамблеясы біздің ел Президентінің ұсынысын мақұлдап, 29- тамызды Халықаралық ядролық қару-жараққа қарсы күрес күні деп жариялады.

1991 жылы қазан  айында тұңғыш қазақ ғарышкері  Тоқтар Әубәкіров ғарышқа ұшты.

1992 жыл.

  Қазақстан 1992 жылғы 2 наурыздан бастап Біріккен Ұлттар Ұйымының толық құқылы мүшесі. Қазір еліміздің БҰҰ, ЮНЕСКО, ЕҚЫҰ (ОБСЕ) секілді 70-ке жуық халықаралық ұйымдарда өкілдігі бар.

  Мемлекеттің тәуелсіздігін қамтамасыз ету мақсатында 1992 жылғы қаңтарда еліміздің ішкі істер әскері құрылды.

  Бүкілхалықтық талқылаудан кейін 1992 жылғы маусымда Жоғарғы Қеңестің сессиясы Республиканың жаңа мемлекеттік Туы мен Елтаңбасын бекітті. Ту авторы — суретші Шәкен Ниязбеков, Елтаңба авторлары — сәулетшілер Жандарбек Мәлібеков, Шот-Аман Уәлиханов

                                                            Рәмізім-елдігімнің белгісі,

                                                            Білу керек бала дағы ең  кіші.

                                                            Рәміздерім - әнұран, ту, елтаңба,

                                                            Рәміздерді жатқа білген жөн  кісі.

Қазақстан Туы

                                                            Көк аспандай көкпеңбек

                                                            Қазақстан жалауы.

                                                            Көк емес ол тектен-тек-

                                                            Елдің ашық қабығы.

                                                            Ақ ниеті – алтын күн,

                                                            Асқақ арман - қыраны.

                                                            Жалауы бұл - халқымның,

                                                            Мәртебесі, мақтаны.

Елтаңбасы елімнің

                                                            Елтаңбасы елімнің

                                                            Неткен әйбәт, әдемі!

                                                            Тұнығындай көңілдің 

                                                            Ортада-аспан әлемі.

                                                            Құт, береке, шаңырақ,

                                                            Орын алған ол төрден.

                                                            Қанатты қос арғымақ.

                                                            Екі жақтан көмкеркен.

                                                            Тәуелсіздік жолында

                                                            Талай- талай тер тамған...

                                                            Билігім өз қолымда,

                                                            Еркіндігім - Елтаңбам.

Әнұран

                                                            Әнұраным - жанұраным,

                                                           Айтар әнім - сөйлер сөзім.

                                                           Туған жерім - сағынарым -

                                                           Мың қайталап айтам мұны.

  1992 жылғы 11 желтоқсанда Қазақстан Республикасы мемлекеттік Әнұранның мәтіні бекітілді.                                Әнұраным-жанұраным,

                                                           Айтар әнім-сөйлер сөзім. 

                                                           Туған жерім-сағынарым -

                                                           Мың қайталап айтам мұны

Мәтінін жазғандар — Мұзафар Әлімбаев, Қадыр Мырзалиев, Тұманбай Молдағалиев, Жадыра Дарибаева. Әуенін жазғандар  — Мұқан Төлебаев, Евгений Брусиловский, Латиф Хамиди (1944 ж. нұсқасы сақталды).

  1992 жылы Алматы қаласында Дүниежүзі қазақтарының І Құрылтайы өтті.

1993 жыл.

  1993 жылғы қаңтардың 28-інде Қазақстан Республикасының тұңғыш Конституциясы қабылданды. Негізгі Заң 4 бөлімнен, 21 тараудан, 131 баптан тұрды.

  Одан кейін Елбасының бастамашылдығымен 1993 жылғы мамыр айында «Жаппай саяси қуғын-сүргін құрбандарын ақтау туралы» Заң қабылданды. Осылайша біздің мемлекет кезінде кертертпа жүйенің кесірінен еліміздің азаттығы мен тәуелсіздігі жолында құрбан болған азаматтарды ақтап, бәзбіреулердің өктем саясатымен жасалған тарихтың қателігін түзеді

  1993 жылғы 5 қарашада «Ақша жүйесін тұрақтандыру жөніндегі шұғыл шаралар туралы» Президент жарлығы шықты. Төл теңгеміз 1993 жылдың 15 қарашасында айналымға түсті.

  1993 жылы «Болашақ» бағдарламасы бойынша шетелге жастарды оқыту басталды.

1994 жыл.

  1994 жылы 30 - маусымда қазақ халқының екінші қыраны - ғарышкер Талғат Мұсабаев ағамыздың аспан көгіне 6 айлық сапарға аттанды.

  1994 жылы 6 шілдеде Жоғарғы Кеңес депутаттары астананы Ақмола қаласына көшіруге шешім қабылдады.

1995 жыл.

  1995 жылғы 1 наурызда мемлекет басшысы жанындағы қоғамдық консультациялық-кеңесші орган — Қазақстан халықтарының Ассамблеясы құрылды. Оның мақсаты — қоғамдық тұрақтылық пен ұлтаралық татулықты нығайту болды.

  1995 жылғы 24 наурызда Қазақстан халықтары Ассамблеясы (ҚХА) сессиясы ашылды. Онда қаралған мәселелер: Президент Н.Ә.Назарбаевтың өкілеттігін       2000 жылға дейін ұзарту мақсатында бүкілхалықтық референдум өткізу туралы ұсыныс енгізу. Елбасының бұл қызметте болуының бірінші конституциялық мерзімі 1996 жылдың желтоқсанында аяқталатын еді.

  1995 жылы 29 сәуірде Президент Н.Ә.Назарбаевтың өкілеттігін 2000 жылдың 1 желтоқсанына дейін ұзарту жөнінде бүкілхалықтық референдум өткізілді. Сайлаушылардың 95,4%-ы Н.Ә.Назарбаевтың өкілеттілігін ұзартуды қолдады.

  1995 жылы 30 тамызда еліміздің жаңа Конституциясы қабылданды. Бұл негізгі Заңымызда республиканың экономикалық қүш-қуаты мен мүмкіндіктері ғылыми тұрғыдан тиянақталып, халықтың әлеуметтік топтарына тиісті мәселелерді шешу ескертілді.

1995 жылы  ақыл – ойдың данышпаны, қазақ  халқының дана ақыны Абай Құнанбаевтың  туғанына 150 жыл толғанын ЮНЕСКО  көлемінде атап өттік. 1996 жыл

   1996 жылы 16 желтоқсанда Алматыда Тәуелсіздік ескерткіші ашылды.

1997 жыл.

1997 жылы  министрліктер мен ведомстволар 50-ден 25-ке азайды. Әкімшілік ауданның 220-ның 30-ға жуығы таратылды.  Әкімшілік облыстар 19-дан 14-ке  кеміді. 1997 жылы 22 сәуірде Торғай, Талдықорған  облыстары таратылды. 1997 жылы 3 мамырда  Көкшетау, Жезқазған, Семей облыстары  таратылды. Қазіргі кезеңде Қазақстанда  14 облыс бар. 

1997 жылы  қазан айында Президент Н.Ә.  Назарбаевтың «Қазақстан-2030» стратегиялық  жолдауы жарияланды. Жолдауда болашаққа  болжам, қазіргі жағдайға талдау  жасалып, ішкі және сыртқы саясаттың  ерешеліктері айтылды. 

Бұл бағдарламада еліміздің саяси, әлеуметтік-экономикалық дамуының жақын арадағы және стратегиялық ұзақ мерзімдегі даму жолдары көрсетілген.

2030 жылы  Қазақстан күрделі жолдан ойдағыдай  өткен және дамудың келесі  кезеңіне нық қадаммен аяқ  басқан ел болады.

 1997 жылы «Жалпыұлттық татулық пен саяси қуғын-сүргін құрбандарын еске алу жылы» болып белдгіленді

1998 жыл.

 1998 жыл «Халық бірлігі мен ұлттық тарих жылы»болды.

 1998 жылы 6 мамырда Президент Ақмола қаласын Астана деп атауға Жарлық шығарды. 1998 жылы 10 маусымда жаңа Астананың ресми тұсаукесері болып өтті.

1999 жыл.

 1999 жыл «Ұрпақтар бірлігі мен сабақтастығы жылы» болып белгіленді.

 1999 жылы Рим папасы Астанаға келді.

 1999 жылдың шілдесінде Астана қаласы ЮНЕСКО-ның «Әлем қаласы» сыйлығымен марапатталды. 

2000 жыл

2000 жыл «Мәдениетті қолдау жылы» болды.

2001 жыл.

2001 жыл  автомобиль жолдары жылы болып  жарияланды. Трансевразиялық магистраль  «Батыс Еуропа —Батыс Қытай»  жобасы басталды. Еліміздегі жолдардың  көп бөлігі жөнделіп, жаңа жолдар  салынды. Әуежайлар мен Каспийдегі  теңіз порты қайта құрылды. 

Қалың жұртшылықты Қазақстан халқының тарихи-мәдени игіліктерімен таныстыру  мақсатында 2000 жылы Қазақстан Республикасы Президенттік мәдениет орталығы құрылды.

2001 жылы  ҚР Президентінің Жарлығымен  Астана төрінен «Атамекен» Қазақстан  картасы» этнографиялық-мемориалдық  кешені» деп аталатын мәдени  орын ашылды. Қазақстанның кішірейтілген  картасы іспеттес. Аспан астындағы  мұндай мұражай дүние жүзінің  17 елінде ғана бар. Бельгиядағы  «Шағын Европа» саябағы, Австрия,  Швейцария, Германия, Испания, Ұлыбритания  елдерінің үлгісімен дүниеге  келген «Атамекенде» 14 облыс, 2 қала  — Астана мен Алматы қалаларының  макеттері қойылған.

2002 жыл.

2002 жылы «Денсаулық жылы»деп белгіленді.

2002 жылы  Евразияның кіндігі — Астананың  төрінде Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың  идеясымен Елорданың символына  айналған «Астана – Бәйтерек»  монументі салынды. Оның биіктігі 97 метр.

2003 жыл.

2003-2004 жыл  «Ауыл жылы» болып саналды.

2003 жылы  Астана қаласында Әлемдік және  дәстүрлі діндер көшбасшыларының  Бірінші съезі болды. 

Бейбітшілік және келісім сарайы салынды. Сыртқы пішініне қарап жергілікті халық  «Пирамида» деп атап кеткен Бейбітшілік  және келісім сарайы – ұлтаралық  және конфессияаралық тұрақтылықтың, халықтар достығының өзіндік символы  тәрізді.

2003 жылы  демографиялық жағдайды көтеру  және әлеуметтік қолдау мақсатында  аналарға бала тууына байланысты  бір реттік жәрдемақылар беріле  бастады. Ал 2006 жылы бала бір  жасқа толғанға дейін төленетін  жәрдемақы тағайындалды.

2004 жыл.

2004 жылы  Астанада Қазақстан Республикасының  Тұңғыш Президентінің Музейі  ашылды. Онда 100 мыңнан астам экспонаттар  бар. Президент Н.Назарбаевтың  жеке мұрағаты мен кітапханасы  мемлекеттер мен халықаралық  ұйымдар басшыларының тартулары,  Елбасының біргей марапаттар  коллекциясы, жеке заттары, құжаттары  көрермен назарына ұсынылып отыр.

2004 жылы 13 қаңтарда ҚР Президенті «Мәдени  мұра» мемлекеттік бағдарламасы  туралы Қаулыға қол қойды.    

2005 жыл

2005 жылы Дүниежүзі қазақтары үшін құрылтай болды.

2006 жыл.

2006 жылы  Қазақстандағы Пушкин жылы болды.

 2006 жыл Ресейдегі Абай жылы деп саналды.

2006 жылы 6-қаңтарда әнін Шәмші Қалдаяқов, сөзін Н.Ә.Назарбаев жазған «Менің Қазақстаным» атты ҚР жаңа мемлекеттік әнұраны бекітілді.

2006 жылдың 1 қыркүйегінде ашылған пирамида  үлгісіндегі Бейбітшілік және  келісім Сарайы — Астананың  ең үлкен мақтаныштары қатарындағы  ғимарат. 

2006 жылы  қыркүйек айында дәл осы жерде  Әлем діндерінің екінші съезі  өтті.

2008 жыл.

2008 жылы  Астананың сол жағалауындағы  әсем де зәулім ғимараттар  қатарын «Қазақ елі» монументі  толықтырды. Идеяның негізгі авторы  — Елбасы Н.Назарбаев. Монументтің  биіктігі 91метр.

2010 жыл.

  Үкімет индустриялдық-инновациялық бағдарламаны жүзеге асыруға кірісті. Үдемелі индустриялдық-инновациялық дамудың Мемлекеттік бағдарламасы қабылданды. Осы бағдарламаны жүзеге асыру шеңберінде үстіміздегі жылы ғана 140-тан астам жаңа бәсекеге қабілетті өнеркәсіп кәсіпорындары іске қосылады.

  Астана қаласында мемлекет тарихында тұңғыш рет Орта Азия елдерінің басшыларының қатысуымен ЕҚЫҰ-ның Саммиті өтті. Тіпті, өткен ғасырдың өзінде КСРО-да Мәскеу қауіпсіздік пен ынтымақтастық бойынша Еуропа мемлекеттерінің жиынын өткізу мерейіне ие болған жоқ. Сондықтан бұл ірі халықаралық ұйымның Саммитінің Астанада өтуі – мемлекет үшін де, еліміздің әрбір азаматы үшін де биылғы жылдың басты оқиғасы.  

Алтын дәнді Қазақстан

     Қазақстанның табиғат жағдайларының  қолайлығы көптеген дәнді дақылдарды  егуге мүмкіндік береді.

     Қазақстанда 272,5 млн. га жер бар, оның   222,5 млн. гектары ауыл шаруашылығына жарамды.  Бұл жердің  80 пайызына жуығын жайылымдар, 15  пайызына жуығын жыртылған жерлер, 4 пайызын  шабындықтар алып жатыр. Шабындықтар мен жайылымдардың жалпы ауданы жөнінен Қазақстан Аустралия (450 млн.га), АҚШ(320млн.га),Қытайдан(234млн.га) ғана кейін тұр. Ал Ресеймен салыстырғанда( 80 млн. га) бұл көрсеткіш екі есеге асып түседі. Жыртылған жердің мөлшерінен (36  млн.га) мемлекет дүние жүзінде 6-орын алады.            

Төрт  түлік мал –  халқымыз байлығы

      Халқымыздың тарихы осы төрт  түлік малмен тікелей байланысты.       

 «Ат-ердің қанаты» деп айтатын дана халқымыз жылқы өте қастерлеген. Жылқы-мінсең көлік, жесең ет. Қазы-қарта, жал-жаясыз бірде-бір қазақ жанұясын біз көре алмаймыз. Сиыр - жесең ет, кисең киім, айран, сүті, қаймағынсыз қазақ баласы өспейді. Түйе малы –нағыз көлік, қымыран мен шұбаты дертке дауа. Қой шаруашылығы- Қазақстанның мал шаруашылығының басты саласы. Халқымыздың маманданған дәстүрлі ата кәсібі. 

Сөз астары - ақиқат

 Отан,  туған жер туралы  мақал –  мәтел,  нақыл сөздер айту.

 

Отансыз адам,

Ормансыз бұлбұл.

****  *** ****

Туған жерге  туың тік.

****  *** **** ****

Елінен безген ер оңбас

Көлінен безген қаз оңбас

****  *** **** ****

Ел мен жер  егіз.

Ел іші алтын  бесік.

*******  *** **** ****

Жері байдың елі бай.

***

Отан — қуат, Отбасы — шуақ.

***

Егемен елдің  еңсесі биік.

***

Еліңе қарап, ертеңіңе қамдан.

***

Көп біріксе  — ел болар,

Көп тілегі көл  болар.

***

Елің — панаң,

Жерің — анаң. 

 

***

Өз елің өзекке теппес.

**

Ауылым —  алтын бесігім.

***

Жері байдың - ері бай.

***

Елу жылда ел жаңа.

***

Өз елің —  алтын бесік.

***

Туған жердің түтіні де тәтті.

***

Туған жерің  түсіңе кіреді.

***

Елінен безген оңбайды,

Көлінен безген қонбайды.

***

Отан — оттан  да ыстық. 

Қорытынды:

  Туып - өскен Отаным – Қазақстан,

  Күлімдеп, гүл  жайнаған күншығыстан.

  Құлпырған  жерім бар, алтын нұрлы елім  бар,

  Шығыстан  сәулелі жарқырап атқан таң.     
 

 Отан дейміз от жаққан жерімізді,

 Отан дейміз  өсірген елімізді.

 Отан дейміз  туған жер, атамекен-

 Биік тау,  орман, тоғай, көлімізді.

 Отанның шеті  де жоқ, шегі де жоқ

 Ол бірақ,  өз үйіңнен басталады..