Автомобилге техникалык кызмет корсету

МАЗМҰНЫ

 

Кіріспе...............................................................................................................................2

1.АККжылжымалы құрам сипаттамасы........................................................................4

2.Есептік –технологиялық  бөлігі...................................................................................5

2.1.Автомобильдерді ТЖ  жане ТКҚ бойынша жылдық өндірістік  бағдарламасын есептеу..............................................................................................................................7

2.2.Өндірістік жұмысшылар  санын есептеу................................................................19

2.3.ТҚК мен ТЖ ,диагностикалау  посттары сандарын есептеу................................20

2.4.ТҚК мен КЖ аумақтарының арнайы посттары ,мамандықтары,біліктілігі мен жұмыс орындары бойынша жұмысшыларды тарату,үлестіру..................................21

2.5.Технологиялық жабдықтарды  таңдау жане есептеу............................................22

2.6.Өндірістік алаңды есептеу......................................................................................23

2.7.Технологиялық картаны  құрастыру(операциялық, жұмыс орнына ).................23

3.Ұйымдастыру бөлімі..................................................................................................24

3.1.Технологилық үрдісті  сипаттау.............................................................................24

3.2.ӨБО-н қолдануымен басқаруды  ұйымдастыру....................................................26

4.Қауіпсіздік техникасы................................................................................................26

4.1.Жобалау телімде кауісіздік  техникасы шаралары................................................27

4.2.Еңбектін қауіпсіз тәсілдеріне,  жабдықтарына жане құралдарына  деген талаптар .........................................................................................................................28

Әдебиет тізімі................................................................................................................31

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

КІРІСПЕ

 

Бүгінгі таңда автомобиль көлігінің маңызы көп, жүк және жолаушылар тасымалдауда бірінші орында. Еліміздің  автомобильді паркі күн сайын  артып келеді. Осыған  орай ҚР автомобильді көлік Министрлігі бірқатар міндеттерді  жүктеді:

Автомобильді көлікпен жүк  және жолаушы тасымалдауды арттыру;

ТҚК технологиясы мен оны ұйымдастыруды және автомобильдерді жөндеуді жетілдіру, атқарылатын жұмыс сапасын жақсарту;

Жөндеу жұмыстарының тежелуін, материалдық және еңбек шығындарын қысқарту;

Әр жұмыс орнын қажетті  техологиялық жабдықтармен, құралдармен  толықтай қамтамасыз ету;

Қалалар мен елді мекендердегі жолаушылар тасымалына айтарлықтай көп көңіл бөлінуде. Жолаушы және жүк тасымалдайтын көліктер паркін көбейту, сондай-ақ халыққа сапалы қызмет көрсету бойынша тиісті шаралар атқарылып жатыр. Автомобильді көлікті жөндеу және ТҚК-ін басқару бойынша алдыңғы қатардағы әдістер қолданылуда.

Автомобиль шығару көлемінің  артуына байланысты олардың құрамындағы  құрылымдары да жақсарып келеді. Автомобильдің  жұмысына трансмиссия агрегаттары  мен түйіншектері көп әсер етеді, агрегаттар мен түйіншектерді жөндеу жұмысы аса қымбат және ауыр. Олардың  негізгі көрсеткіштерінің бірі ұзаққа жарамдылығы болып табылады. Құны автомодильдің жалпы бағасының 20-25 пайызын құрайды. Сол себепті  агрегаттар мен түйіншектердің жарамдылығын ұзарту мәселесі көлікке кететін  шығынды төмендетуде аса маңызды.

Аталмыш жобада АӨКП-7 моторлы учаскесінде жөндеу жұмыстарын ұйымдастыру мен жүргізуді жақсарту әрекеттері қарастырылады. АТЛ-дағы моторлы учаске маңызды роль атқарады, өйткені жөнделген қозғалтқыш– автомобиль қолданысындағы сенімді кепіл. АӨКП-7 алдағы болашақта жолаушылар тасымалы нарығында өз орнын айшықтап, өдіріспен қатар халық тұтынымындағы түрлі тауарларды шығаруды межелеп отыр.

Автомобиль көлігі Қазақстанда  халықтық-шаруашылықта үлкен маңызға  ие. Егер теміржол көлігі республикаралық  және транзиттік тасымалдарға елеулі әсер ететін болса, автокөліктің облысаралық  және республикаішкілік тасымалдардың  дамуындағы роліне баға жетпейді. Автомобиль көлігінің дамуына негізгі жағдай тудыратын жол жүйесінің күйі болып табылады. Қазақстанда автомобиль құрлысының өндірісі дамымаған, сәйкесінше автопарктің толығуы өзекті мәселелер  қатарында. КСРО ыдырағанға дейін автопарк орталықтан толығып отырған болса, қазіргі таңда шаруашылық байланыстардың құлдырауына, және автомобиль құрылысындағы бағаның өсуіне байланысты ескірген автопаркті жаңалау қиындап кетті. 1995 жылы жалпы қолданыстағы тіркелген автомобильдер паркі 61,9 мың бірлікті құраған болатын, оның 39,4 жолаушылар автобусы, 17,0, жолаушылар жеңіл автомобильдері 3,6, арнайы автомобильдер 1,9 бірлік.

Республикада жоғарғы  сапалы тас жолдармен қамту жағы нашар, бұл өз кезегінде жүктерді автокөлікпен тасымалдаудың қымбаттауына әкеп соқтырады. Қатты қаптамасы бар жолдардың ішінен үлкен халықтық-шаруашылық маңызға ие: Батыс Қазақстанда Атырау-Орал мен Ақтау-Жетібай-Өзен, Орталық Қазақстанда Қарағанды-Ақмола, Алматы-Қарағанды-Жезқазған, Шығыс және Оңтүстік Қазақстанда Лениногорск-Алматы-Шымкент және т.б. Қатты қаптамасы бар жолдардың негізгі бөлігі (63%) Қазақстанның Солтүстік және Оңтүстік бөліктерінде орналасқан. Республиканың Шығыс, Орталық және Батыс жақтарының жолдары олай жасалмаған.

Қазақстанның автомобильді көліктерінің алдында нарыққа шығу жағдайында жауапты міндеттер тұр. Экономикалық реформа басталған  шақта республика бойынша 25 облыстық пен Алматы қалалық өндірістік бірлестік  және 480-нен аса авто-көліктік кәсіпорын  жұмыс істеді. Автомобиль көлігін  реформалау кезең-кезеңімен жүрді. 1992 жылдың басында аяқталған бірінші  кезеңінде автокөліктік кәсіпорындар толығымен шаруашылық және қаржылай дербестікке ие болды, ал автокөлік  министрлігі мемлекеттік концернге  айналды. Келесі кезеңде барлық автокөлікті  жергілікті жерлерде коммуналдық жеке меншіктерге өткізілді. Автокөліктік кәсіпорындардың жанынан холдингтік типтегі облыстық акционерлік компаниялар  құрылды. 1993 жылы автокөліктегі жеке меншікке ауысуды аяқтау межеленді. Алайда Қазақстанның автомобильді көлігіндегі  реформа кейбір проблемаларды тудырды. Солардың бірі – шығын артуы және жолаушылар көлігінің толық жабдықталмағандығы.Еліміз бойынша қалалар мен ауылды мекендерде жолаушылар тасымалын 86 автобусты, 11 тролейбусті парк, және 4 трамвай депосы жүзеге асырады. Олар 1992 жылы 13,5 млн рубль шығынға түскен болатын. Мамандардың есебі бойынша 1993 жылы жолаушылар көлігінің ағынды шығындарын өтеуге қажетті соммасы 16 млрд рубль, өндіріс базасын дамытуға 2 млрд, «Икарус» автобустарын сатып алуға 70 млн АҚШ доллорын, және ТМД елдерінен автобустар алуға 14 млрд рубльді құраған.

Бұл міндеттерді шешу жолында  келесідей шаралар қолданылды:

  1. Қоғамдық қалалық көліктерді дамытуға заңды тұлғалардан қосымша қаражат жинау енгізілді;
  2. Мемлекеттік бюджеттен қарастырылған мақсатты бағыттағы арнайы қаражатты пайдалау ойластырылды;
  3. Кейбір облыстарда жолаушылар автокөлігінің шығынын жүк көлігінің кірісі есебінен жабуға тырысты.  

Алайда бұл жоспарлар  іс жүзіне аспады, өйткені шаруашылық жүргізудің нарықтық принциптері оларды жүзеге асыру механизмдерімен қарама-қайшы  келді.

 

 

 

 

 

 

 

1.АКК ЖЫЛЖЫМАЛЫ  ҚҰРАМ СИПАТТАМАСЫ

 

АКК жылжымалы құрамы автокөлік, автокөлік-тартқыштар және тізбектер  болып бөлінеді.

Автомобильдер жүзеге асыратын тасымалдардың әр түрлілігі, және өндірісті, өтімділікті, үнемділікті, қауіпсіздікті  және өміршеңдікті арттыру қажеттілігі  автомобильдердің мақсатты мамандандырылуын талап етеді. Атқаратын міндетіне  қарай автомобильдер келесідей  түрлерге бөлінеді: жолаушылар мен  жүк тасымалдауға арналған  көліктік (жүк көлігі, жеңіл көлік және автобустар); автомобильді көліктің жылжымалы  құрамасы болып табылмайтын және белгілі бір жұмысқа арналған арнайы көліктер (автотиегіш, автокөтергіш, бұрғылау құрылғылары, санитарлы, өрт  сөндіру).

Жүк тасу автомобильдері толық  массасы мен шанағының типтеріне, өткіштігіне қарай бөлінеді.

Толық массасы бойынша  жүк тасу автомобильдері келесідей  категорияларға бөлінеді:

- 1,2 т-ға дейін. Оларды автомобильдердің шассиына шығарады және байланыс жүйесінде, сауда желісінде және халықтың тұрмыстық қажеттіліктеріне қызмет көрсетуде қолданылады.

- 1,2-ден 2,0 т-ға дейін. Бұндай автомобильдер сауда мекемелеріне, кәсіпорындарына қызмет көрсетеді, сондай-ақ аса көп емес жүктерді тасымалдауда ауыл шаруашылығында пайдаланылады.

- 2,0-ден 8,0 т-ға дейін. Оларды ұйымдар мен кәсіпорындарға қызмет көрсетуде ауыр жүктерді тасуда қолданады.

- 8,0-ден 14,0 т-ға дейін. Мұндай көліктер құрылыс материалдары мен отын тасымалдауға, және үлкен өндіріс кәсіпорындарының өнімдерін тасымалдауға қолданылады.

- 14,0-ден 20,0 т-ға дейін. 20-ден 40 т-ға дейін және одан жоғарығысы кен, көмір өңдеу орындарын және үлкен жүк жүрістері бар ірі құрылыс орындарына қызмет көрсетеді.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Техникалық мiнездеме

 

РАФ-2203-01

КАВЗ-250-010

Габариттік өлшемдері 

Ұзындығы 4 950 мм

Ені 2 035 мм

Биіктігі 1 970 мм

Асынған массасы ,кг 1 750

Толық массасы 2 710 кг

Габариттік өлшемдері 

Ұзындығы 7 600 мм

Ені 2 500 мм

Биіктігі 2 620 мм

Асынған массасы ,кг 7275

Доңғалақ негізі  2 620 мм

Донғалақ негізі 2 620 мм

Жол саңылауы 165 мм

Ілгері соқпағы 1 474 мм

Артқы соқпағы 1 420 мм

Орын саны

Барлығы 12

Қозғалтқышы ЗМЗ 22Д

Орналасуы- алдында

Бағыты- бойлай

Түрі бензинді

Жанармай маркасы  АЙ-93

Қоректендіру жүйесі карбюратор

Күші 95 л.с. (70КВт)

Цилиндр клапаны R-4/

Цилиндр диаметрі 92,0 мм

Қысу дәрежесі 8,20

Поршень жүрісі 92,0 мм

Трансмиссия

Беріліс артқы

Беріліс қорабы МККП 4 беріліс

Жылдамдық мінездемелер

Барынша көп жылдамдығы 120 км/с

Тежеу жүйесі АВС

Ілгері соқпағы 1 790 мм

Артқы соқпағы 1 420 мм

Қозғалтқышы ЗИЛ-375 Я4

Орналасуы  алдында 

Бағыты  бойлай

Түрі бензинді

Жанармай маркасы  АЙ-93

Қоректендіру жүйесі карбюратор

Күші 180 л.с. (220КВт)

Цилиндр клапаны 2

Цилиндр диаметрі 108 мм

Қысу дәрежесі 6,5

Поршень жүрісі 95,0 мм

Трансмиссия

Беріліс артқы

Беріліс қорабы МККП 5 беріліс

Жылдамдық мінездемелер

Барынша көп жылдамдығы 75 км/с

Тежеу жүйесі колодкалық

Пайдалану сипаттамасы 

Жанармай багі көлемі 300л

   
   
   
   
   

 

 

 

 

 

 

2. ЕСЕПТІК – ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ БӨЛІГІ

 

2.1.Автомобильдерді  ТЖ жане ТҚК бойынша жылдық  өндірістік бағдарламасын есептеу.

 

Бастапқы деректерді есептеу  үшін автомобильдерді ТЖ жане ТҚК бойынша жылдық өндірістік бағдарламасымен есептеу 2.1. кестесін колданады.

 

Кесте 2.1. Бастапқы деректер

 

п/п

Көрсеткiштердiң аттары

Шарт

Белгі

Өлшем

бірлігі

Автокөлiк маркасы

Көзі

       

РАФ-2203-03

КАВЗ-250-010

 

1

2

3

4

5

6

7

1

Автомоб. тізімдік саны

Асс

бірлік

12

82

Тапсырма

2

Орташа тәуліктік жүріс

Lcc

Км

115

99

тапсырма

3

Нормативтік жүрісі ТҚК-1

LH1

Км

4500

4500

ТЖ және ТҚК орналасуы

4

Нормативтік жүрісі ТҚК-2

LH2

Км

8500

8500

ТЖ және ТҚК орналасуы

5

Нормативтік жүрісі КЖ

LHkp

Км

160000

190000

ТЖ және ТҚК орналасуы

6

Тұр. калу ТҚ жане ТЖ

Дто,тр

 

0,3

0,4

ТЖ және ТҚК орналасуы

7

Тұрып қалу КЖ

Дкр

күндер

25

30

ТЖ және ТҚК орналасуы

8

Еңбек сіңіргіштігі  ЕО

teo

Адам/с.

0,5

0,75

ТЖ және ТҚК орналасуы

9

Еңбек сіңіргіштігі  ТҚК-1

t1

Адам/с.

4,8

6,5

ТЖ және ТҚК орналасуы

10

Еңбек сіңіргіштігі  ТҚК-2

t2

Адам/с.

18,3

20,5

ТЖ және ТҚК орналасуы

11

Еңбек сіңіргіштігі  ТЖ

tтр

 

7

7,6

ТЖ және ТҚК орналасуы

12

Пайд.есепке алатын шарт.коэфиценті

К1

 

1

1

тапсырма

13

Мерзiмдiлiк ТҚК

К1

 

1

1

ТЖ және ТҚК орналасуы

14

Жүріс КЖ

К1

 

1

1

ТЖ және ТҚК орналасуы


 

 

Кесте жалғасы 2.1

 

1

2

3

4

5

6

7

15

Еңбек сіңіргіштігі  ТЖ

К1

 

1

1

ТЖ және ТҚК орналасуы

16

Пайд.есепке алатын шарт.коэфицент  ТС

   

Негіздісі

Негіздісі

ТЖ және ТҚК орналасуы

17

Жүрісі КЖ

К2

 

1

1

ТЖ және ТҚК орналасуы

18

Еңбек сіңіргіштігі  ТЖ жане ТҚК

К2

 

1,1

1,1

ТЖ жане ТҚК орналасуы

19

Есепке алатын табиғи-климаттық шарттар коефиценті

К3

 

Өте суық

Өте суық

Тапсырма

20

Мерзімділіктері ТЖ

К3

 

0,8

0,8

ТЖ және ТҚК орналасуы

21

Жүрісі КЖ

К3

 

0,7

0,7

ТЖ және ТҚК орналасуы

22

Еңбек сіңіргіштігі  ТЖ

К3

 

1,3

1,3

ТЖ және ТҚК орналасуы

23

Жүгiрiс пайдаланулар бастауға есепке алатын коеффицент

К4

 

140000

394000

ТЖ және ТҚК орналасуы

24

Тұр.қалу  ТҚК және ТЖ

К4

 

0,8

0,8

ТЖ және ТҚК орналасуы

25

Тұр.қалу  ТҚК және ТЖ

К4

 

1,8

1,8

ТЖ және ТҚК орналасуы

26

Түрлендiрулердi сан есепке алатын коеффицент

К5

 

1,15

1,15

ТЖ және ТҚК орналасуы


 

2.1Автомобилдерді  ТЖ жане ТҚК бойынша жылдық  өндірістік бағдарламасын есептеу.

 

ТҚК кезеңдігін таңдау жане түзету

ТҚК-1 жане ТҚК-2 (LH1  LH2;) нормативті кезеңдегіқоршаған ортаның біркелкі басқыншылығымен біркелкі климаттық аймақтың пайдаланылатын жылжымалы құрам үшін Ережемен бекітілген Сол себепті жылжымалы құрамды басқа жағдайда пайдалану барысында ТҚК-1 жане ТҚК дейін жүруді формула бойынша Коеффицент көмегімен түзету керек:

 

ТҚК-1 , ТҚК-2 жане КЖ дейінгі  жүрісті түзету

ТҚК мен жөндеу кезеңдігін формуламен анықтайды 

L1=LH1∙k1∙k3,км                                                                                             (2.1)

 

L2=LH2∙k1∙k3,км                                                                                                 (2.2)

 

Lkp=LHkp∙k1∙k2∙k3,км                                                                                            (2.3)

 

Мұнда  k1 -пайдалану шарты категориясын ескертетін коеффициент [3,253б];

   k2- жылжымалы құрамның типін ескертетін коеффициент [3,254б];

   k3- табиғат климаты шартын ескеретін коеффициент [3,253б];

 

РАФ-2203-01

 

 

 

 

 

КАВЗ-250-010

 

 

 

 

 

Орташа тәулікті жүріспен ТҚК жане КЖ дейін жүрісті түзету.

Түзету әдісі

 

                                                                                            (2.4)

 

                                                                                              (2.5)

 

                                                                                           (2.6)

 

Мұнда a,b,c-жүріс еселісі (толық санға дөңгелетеміз);

-есепке алынатын жүрістер.

 

РАФ-2203-01

 

                            

 

                               

 

                          

 

КАВЗ-250-010

 

                            

 

2                               

 

                            

 

Бұл көрсеткіштердің түзету деректері, нормативті жане алынған  көлемдер

2.2 кестесіне жазылады.

 

Кесте 2.2 ТҚК-1, ТҚК-2 жане ТЖ дейінгі  жүрісті түзету.

 

Жүріс түрлері

РАФ-2203-01

Нормативті

Түзетілген

Түзетү

Есепке алынған

Орташа тәулікті

 

115

-

-

-

ТҚК-1 дейін

 

4500

   

4600

ТҚК-2 дейін

 

8500

   

9200

КЖ дейін

 

160000

   

156400

Жүріс түрлері

КАВЗ-250-010

Нормативті

Түзетілген

Түзетү

Есепке алынған

Орташа тәулікті

 

99

-

-

-

ТҚК-1 дейін

 

4500

   

4455

ТҚК-2 дейін

 

8500

   

8910

КЖ дейін

 

190000

   

42


 

Бір циклде бір автомобильге ТҚК жане Кж санын формуламен анықтау:

 

                                                                                                       (2.7)

 

                                                                                                   (2.8)

 

                                                                                       (2.9)

 

                                                                                                         (2.10)

 

 

 

 

РАФ-2203-01                                                      КАВЗ-250-010

 

=1                                                  =1

 

                                       1=21

 

                          =20

 

=1391                                            ==1919

 

Бір жылға ТҚК мен КЖ санын анықтау.

 

Формула бойынша техникалық дайындық коеффицентін анықтаймыз:

 

                                                                                           (2.11)

 

мұнда -1000 км-ге жүрістің ТҚК мен ТЖ-де автомобильдің меншікті тұруы [3,253б];

-қызмет көрсетілген  жане жөнделген автомобильдер  санына қарай коеффицент [3,255б];

 

РАФ-2203-01                                                КАВЗ-250-010

 

=                                              

 

=0,94                                                        =0,93

 

Техникалық дайындық коеффиценті  есептелген мәні негізінде формула  бойынша автомобильдің жылдық жүрісі анықталады:

 

                                                                                      (2.12)

 

Мұнда -ТҚК, ТЖ аймағында орындалатын жұмыстың жылына жұмыс күні саны.

 

РАФ-2203-01                                                   КАВЗ-250-010

 

305              305,км

 

 

 

 

 жылға циклден  ауысу коеффицентін анықтау

 

                                                                                                            (2.13)

 

РАФ-2203-01                                                      КАВЗ-250-010

 

=0,26                                                =0,20

 

Бүкіл паркке ТҚК мен жөндеу саны жылына формуламен есептеледі:

 

=                                                                                              (2.14)

 

мұнда -парк бойынша бір маркалы автомобильді жөндеу жане техникалық қызмет көрсету санының сомалық мәні;

-автомобильдердің  тізімдік саны.

Парктің ТҚК жане ТЖ бойынша  тәуліктік бағдарламасы формула бойынша анықталады:

 

РАФ-2203-01                                                     КАВЗ-250-010

 

2,4                                      1

                               

                               

3338,4                       

 

                                                                                                        (2.15)

=305

 

мұнда -әр түрін бөлек ТҚК жане жөндеудің жылдық саны;

-ТҚК жане ТЖ  аймағында жылына жұмысты орындайтын  жұмыс күндер саны.

 

РАФ-2203-01                                                       КАВЗ-250-010

 

=0,007                                                  =0,05

 

=0,14                                                =1,12

 

=0,12                                                    =1,07

=10,9                                           =103,1

 

Кесте 2.3 Парк бойынша өндірістік бағдарлама

 

Автомобиль маркасы

тәулігіне

жылына

           

РАФ-2203-01

0,14

0,12

10,9

   

3338,4

КАВЗ-250-010

1,12

1,07

103,1

     

 

Жылжымалы құрамның ТҚК жылдық еңбек сіңіргіштігі формуламен анықталады;

 

                                                                               

 

Мұнда -берілген түрге қызмет көрсетудің жылдық саны;

 -берілген түрге қызмет көрсету бірлігінің еңбек сіңіргіштігі адам сағат.[3,257б].

 

РАФ-2203-01                                                КАВЗ-250-010

 

                                              

0,6=2003             3147128323

38,4=233                    3282689

=43,2997                    344,48919

 

                                                                         

 

 

 

Мұнда -берілген түрге қызмет көрсету бірлігінің еңбек сіңіргіштігі , адам [

 

РАФ-2203-01

 

 

 

КАВЗ-250-010

 

7,613

 

РАФ-2203-01                                           КАВЗ-250-010

 

0,6, 0,75

6,07    6,58,2

18,323,1,  25,9

 

адам                                                                    

адам

 

РАФ-2203-01                                        

Автомобилге техникалык кызмет корсету