Жайрем кен байыту кенішінің қысқаша мінездемесі
Кiрiспе
Ақпараттық технологияларды
1. Жалпы бөлім
1.1 Жайрем кен
байыту кенішінің қысқаша
«Жайрем кен байыту кеніші» АҚ Қарағанды облысындағы тау-кен қазушы өнеркәсіптерінің ең ірі кәсіпорындарының бірінші үштігіне кіреді және Қазақстан Республикасында марганец концентратын негізгі өндірушілерінің бірі болып келеді.
Кәсіпорынның минералды – шикізаттық қорларының негізін Үшқатын-3 темір - марганец және барит - қорғасын кен орны, Жайрем барит - қорғасын - мырыш кен орны, Жомарт темір - марганец кен орны құрайды. ТБК балансында тұрған Қазақстанның марганец тотық кендерінің 80% құрайтын Үшқатын-3 және Жомарт марганец рудасының қоры, кәсіпорынды 16 жылдан астам уақытқа ашық түрде және 60 жылдан астам жер асты жұмысымен қамтамасыз етеді.
Сурет 1 – «Жайрем» кен байыту кеніші
Комбинаттың көп жылдық даму тарихы бар. Өлкені жоспарлы түрде зерттей бастаған бірінші зерттеушілер отрядтары – геологтар, топографтар, мұнда өткен ғасырдың қырқыншы жылдары келе бастады. 1949-1950 жылдары Атасу геофизикалық экспедициясы Жайрем магниттік аномалияларын анықтады. 1950-1970 жылдары Атасу рудалық аймақта кен орнын барлау жұмыстары белсенді жүргізілді. 1972 жылы Жайрем кен-байыту комбинатын салу құрылыс жұмыстары басталды, ол Бүкілодақтық екпінді комсомол құрылысы деп жарияланды. Осы жылдары қорғасын–мырыш – барит рудаларын шығару жұмыстары Жайрем кен орнының Батыс және Қиырбатыс учаскелерінде басталады. 1992 жылы марганец концентратын өндіру басталды, ол келешекте және осы уақытта да кәсіпорынның негізгі өнімі болып табылады. 2004 жылдың қыркүйегінде «Жайрем ТБК» АҚ Еуразия өнеркәсіптік ассоциациясының құрамына енді. Осы уақыттан бастап кәсіпорын бірқалыпты жұмыс істей бастады. Марганец және барит концентраттарын өндірудің барлық техникалы-экономикалық көрсеткіштері орындалады.
Комбинат өнімінің маңызды артықшылығының бірі темір-марганец концентраттарында фосфордың (0,05-0,09%) және күкірттің (0,03-0,05%) аз болуы, олар қорытпалар мен болаттардың қасиеттерін төмендететін зиян қоспалар және шикізатты өңдеушілерді металлургия үдерісіне ізбес флюстарын қосудан босатады.Кәсіпорын өндіретін темір-марганец концентраттарының көп бөлігі жақын және алыс шет елдеріне: Ресей, Украина, Қырғызстан, Қытайға экспортталады. Барит концентратын тұтынушылар Ресей, Түркмения, Өзбекстан және Украина болып табылады.
Комбинатта 2015 жылға дейін даму бағдарламасы дайындалған. Үшқатын-3 кен орнында жылына 1500 мың тонна руда өндіретін жер асты кенішін салу жоспарланып отыр, Үшқатын-3 кен орнының алғашқы марганец рудасынан алынатын концентрат негізінде темір қорытпасын өндіретін ірі таукен-металлургиялық кешені құрылмақ, өнімге нарықтық сұранысты қанағаттандыру мақсатында баритті өндіруді қарқындылау және үстемелеу көзделіп отыр, Қиырбатысты және Батысты барит полиметалл кеніштерін реконструкциялауды бастау, полиметалл рудаларын байыту орындарын салу ұйғарылып отыр.
Кәсіпорынның тәжірибесін және халықаралық рынокқа шығуының потенциалды мүмкіндіктерін ескере отырып, кәсіпорында ISO халықаралық стандарты дайындалып және іске қосылуда. «Жайрем ТБК» АҚ сапа саласында, қоршаған ортаны, денсаулықты қорғау, еңбек қауіпсіздігі және әлеуметтік жауапкершілігі саясаты дайындалған.
1.1.1 Жайрем кен байыту кеңішіндегі АКК міндеті және оның жұмыс режимі
Жайрем кең байыту кешеніндегі АКК күнделікті қызмет көрсетуді қоспағанда, ол келесідей негізгі жұмыстардан тұрады: жинау, жуу, сүрту, бақылау-диагностикалық, бақылау-бекіту, реттеу, электротехникалық, майлау, тазалау, шиналау және май құю жұмыстары. Одан басқа, техникалық қызмет көрсету кешеніне күнделікті қызмет көрсету, техникалық қызмет көрсету-1, техникалық қызмет көрсету-2 алдындағы бақылау жұмыстары және қызмет көрсетіп болғаннан кейін тексеру жұмыстары кіреді.
Жоғарыда айтылған жұмыстардың барлығы орындалған кезде біздің көлігіміздің жұмысқа дайындығы арта түседі.
Берілген тапсырма бойынша жүк
тасымалдайтын автокәсіпорын
Жайрем кең байыту кешеніңдегі
ТҚК №2 аймағының міндеті –
1.1.2 Жылжымалы құрамды пайдалану көрсеткіштері
Темір жол көлігінде сияқты, негізгі проблема автомобильдің қозғалыс жылдамдығын арттыру болып табылады. Бұл оны аса қуатты газ турбинасына, газ дизеліне, сутекке, атомға және т.б. ауыстыру жолымен ішкі жану қозғалтқышының пайдалы әрекет коэффициентін (ПӘК) арттыруды талап ететін кешенді проблема.Электрлік (зарядтаумен) энергияны пайдалануды ұлғайту бойынша жұмысты жалғастыруға болады. Жоғары жүк көтерімділігін сыйымдылықты автомобильдері жасау бойынша жұмыстар жалғасады, бұл ең алдымен, автомобиль жолдарының сапасымен байланысты мәселелердің барлық қатарын шашуді талап етеді, ал бұл мақсаттар үшін жолдардың дәстүрлі жамылғыларын өте берік және өрте арзан (негізінде жол төсеміне тозған резиналарды қосу) жаңа материалдарға ауыстыру қажет.
1.1.3 Техникалық қызметтің құрылымы
АКК мен ОБ директоры түгел кәсіпорынды басқарады. Түгелдей және техникалық қызмет мынадан тұрады: бас инженер,бас механик, жеңіл цех бастығы.
Қызмет көрсету жүйесінің және
жылжымалы құраманы жөндеу жұмысы әдетте,
өзара байланысқан бірнеше
2. АБЖ мiнездемесі
2.1 АБЖ тағайындалуы
Автоматты басқару теориясы басқару процестерін, зерттеу тәсілдерін және автоматты басқару жүйелерін жобалау негіздерін оқытады. Автоматты басқару дегеніміз қандай-да бір нысанды адамнық қатысуынсыз басқару. Қазіргі уақытты автоматты басқару теориясы әр түрлі физикалық, химиялық, биологиялық т.б. нысандарды басқаруға арналған есептерді шешетін біртұтас ғылыми базаны құрайды.
АБЖ инженерлік есептерін жүргізу мақсаты – жүйені анализдеу және синтездеу есептерін шешу. Бірінші жағдайда жүйенің реттеу сапасының көрсеткіштерін, оның құрылымы және параметрлері белгілі болғанда бағалау талап етіледі. Екінші жағдайда сапа көрсеткіштерінің қажетті мәндері қойылып, осы талаптарды қанағаттандыратын жүйені құру есебі қойылады.
Фирманың қоймасына тауарларды жеткізген кезде, әрбiр клиентке апаратын тауардың көлемiн есептеу керек.
Қазіргі
кезде өндірістік процестердің қарқынды
дамуына және ол процестердің әрекетінің
нақтылығына қойылатын талаптар
Басқару есебінде әрқашанда екі объект бар, олар: басқарылатын объект және басқарушы объект. Басқарылатын объектіні әдетте басқару объектісі, ал басқарушы объектіні реттеуші немесе басқару құрылғысы деп атайды.
Сонымен автоматты басқару жүйесі (АБЖ) деп басқару объектісі (БО) мен басқару құрылғысының (БҚ) жиынтығын айтады.
Басқару
теория негіздері автоматты басқару
жүйесінің математикалық
Автоматты
басқару жүйелерін зерттеу
Автоматты басқару жүйелерін жобалау екі жолмен іске асырылады:
- Талдау
әдісі. Бұл әдіс жүйе беріліп,
ал оның сипаттамаларын немесе
тұйықталған қалыптағы
- Синтез
әдісі. Бұл әдіс жүйенің
3 Технологиялық бөлім
3.1 Берілген мәліметтер
Кесте 3.1 Ауқымдық нормативтік жұмыс істеу
Жылжымалы құрамының маркасы |
Liebherr T 252 |
Жылжымалы құрамның саны, Ан |
34 |
АКК жұмыс режимі |
341 |
Шығу коэффициенті |
0,1 |
Нарядтағы уақыт, сағ |
14 |
Пайдалану категориясы |
III |
Климат жағдайы |
Қоңыржай |
Орташа жұмыс нәтижесі |
10425 мотосағ. |
Көлбеулік |
8% |
Транспортировканың |
1,4 |
Жолдың беткі қабатының типі |
Щебенка |
АКК Liebherr-дiң саны |
70 |
3.2 Өндірістік бағдарламаның техникалық қызмет көрсету және жөндеу жұмыстары бойынша есебі
3.2.1 Жүйе нормативтерін таңдау және түзету
Өндірістік бағдарламаның
Liebherr T 252 автомобилі жүйелілігі
және орындалған жұмыс,
- КҚК—күнделікті қызмет көрсету
- ТҚК-1 №1техникалық қызмет көрсету ЕЖ-1-ескерту жұмысы
- ТҚК-2 №2техникалық қызмет көрсету
- ТҚК-3 №3техникалық қызмет көрсету ЕЖ-2-ескерту жұмысы
- АЖ—ағымдағы жөндеу
Ауқымды нормативтік жұмыс істеу ТҚК жағдайы белгіленген “Жүк көтергіштігі 40 т және одан да көп Liebherr автомобилінің ТҚҚ және Ж” (3.1 кесте).
Кесте 3.2
Жүйелік, еңбек сыйымдылығы, ТҚК және жөндеудегі бос жұмыстар
ТҚК және Ж түрлері |
Көрсеткіштер | |||
Жүйелік мото/сағ |
Еңбек сыйымдылығы адам/сағ |
Бос жұмыстар, сағ | ||
ТҚК |
айсайын |
0,63 |
0,3сағ | |
ТҚК-1 |
183 |
23,3 |
3сағ | |
ТҚК-2 |
533 |
43,3 |
13сағ | |
ТҚК-3 |
1103 |
53 |
23сағ | |
МҚК |
жылына 2 рет |
27,3 |
- | |
ЕЖ-1 |
4383 |
363 |
9,3 күн | |
ЕЖ-2 |
8953 |
573 |
13күн | |
АЖ |
- |
20,3 |
13сағ | |
КЖ |
17823 |
1213 |
43күн | |
Карьерлік автосамосвалдардың ТҚК және Ж нормативтері эталондық жағдайыда еңбек сыйымдылығын нормаларының түзету жағдайына байланысты есептеу
АКК пайдаланылатын нормативтерді казіргі жағдайға байланысты коэффициентерін талдау факторлары:
- К1 – климаттық жағдайдағы қойылатын коэффициент;
- К2 – жылжымалы құрамның санына байланысты коэффициент;
- К3 – автомобильді пайдалану жағдайына байланысты коэффициент;
- К4 – экскаватор мен автомобильбдің бірігіп жұмыс істеуіне байланысты
қойылатын коэффициент;
- К5 – тау-кен жыныстарының қаттылығын анықтайтын коэффициент;
- К6 – тасымалдаудағы жол шарттары
- К7 – көлбеуге байланысты қойылатын коэффициент;
- К8 – жол жамылғысының түріне байланысты қойылатын коэффициент.
Мұнда
- түзетілген еңбек сыйымдылық i –лік
техникалық әсер ету,адам.с;
- нормативті сыйымдылық i –лік техникалық әсер ету,адам.с;
- түзетілген еңбек сыйымдылық i–лік техникалық әсер ету қорыту коэффициенті.
ТҚК арналған түзетілген еңбек сыйымдылық қорыту коэффициенті.
Тау-кен комбинатында түзету коэффициентінің функционалдық мәндері 3.2 кестеде көрсетілген.
Кесте 3.3
ТҚК мен Ж нормативті түзету коэффициенті
Нормативтер |
Коэффициенттер | |||||||
К1 |
К2 |
К3 |
К4 |
К5 |
К6 |
К7 |
К8 | |
ТҚК мен АЖ қайталануы |
1,07 |
1,07 |
1,03 | |||||
КЖ-ның қайталануы |
1,2 |
1,08 |
1,07 |
1,03 | ||||
ТҚК-нің еңбек сыйымдылығы |
1,1 |
1,0 |
||||||
Автомобильге АЖ жұмысының еңбек сыйымдылығы |
1,1 |
1,0 |
2,2 |
1,15 |
0,93 |
0,97 |
0,87 | |
Шиналық жұмыс |
1,1 |
1,2 |
1,12 |
0,93 |
0,91 |
0,97 |
0,87 | |
Жұмыс нәтижесі нормативті сыйымдылық i –лік техникалық әсер етуі келесі формуламен анықталады:
Мұндағы: -нормативтік жұмыс нәтижесі i –лік техникалық әсер етуі, мотосағ.Кi-түзетілген нормативтік қайталану қорыту коэффиценті i–лік әсер етуге байланысты.
Қорыту коэффиценті ТҚК және регламенттік жұмысқа байланысты түзету:
Кқтқ=К6·К7·К8=1,02·1,03·1=1,
КЖ – ға дейнігі жұмыс нәтижесін нормативтік түзету:
Кнкр = К4 К6 К7 К8=1,13·1,04·1,06·1,03=1,6356
ТҚК өткізудің қайталануын және жөндеу регламентімен КЖ – ны есептеу, мотосағ.
ТҚК және жөндеу кезіндегі жұмыс нәтижесі әрбір түріне байланысты графикті құру орташа тәуліктік жұмыс нәтижесіне байланысты.
Автомобильдің орташа тәуліктік жұмыс нәтижесі:
мұнда Тн - наряддағы уақыт, сағ; αп-цехті пайдалануды жоспарлау коэффиценті, αп=0,65
Орташа тәуліктік қайталану жұмыс нәтижесін ТҚК және жөндеуге байланысты мотосағ.
3.2.2 ТҚК және жөндеудің бір автомобильге арналған циклдың санын есептеу
Әсер ету саны бір автомобильге
арналған былай анықталады. Циклдық
жұмыс нәтижесін берілген жұмыстын
әсер ету жұмыс нәтижесінің
Бір автомобильдің КЖ - ге дейінгі циклдық саны:
мұнда tц - автомобильдің циклдық жұмыс нәтижесі, мотосағ.
tц = tкж,
ЕЖ-1 және ЕЖ-2, бір автомобильдің циклдық ТҚК саны
Күнделікті қызмет көрсету кезіндегі саны
3.2.3 Бір автомобильге және барлық цехтің жылдық ТҚК және жөндеу санын анықтау
Автомобильдің жылдық жұмыс нәтижесі оның циклдық жұмыс нәтижесінен ерекшеленеді, ал өндірістік бағдарламаны жылға есептейді, немесе бір циклға циклдан жылға өту коэффициентін қолданып ТҚК және жөндеу қайта санау мағынасын істеу керек.
ηr коэффициенті автомобильдің жылдық жұмыс нәтижесінің уақытының циклдық жұмыс нәтижесінің уақытының қатынасын береді, яғни
Автомобильдің жылдық жұмыс нәтижесі
мото/сағ
(3.14)
Бір автомобильдің жылдық ТҚК және жөндеу саны
КЖ – дің жылдық өндірістік бағдарламасы анықталмайды, себебі кен байыту комбинатында өндірілмейді.
ТҚК және Ж жылдық санын келесі формуламен анықтайды:
Мұндағы -цехтің жылдық техниалық санының і – лік көрсеткіші;
- бір автомобильге жылдық техниалық санының і– лік көрсеткіші;
Ан – Liebherr Т 252 Ан = 75 автомобильінің сандық жазылуы.
3.2.4 ТҚК және жөндеудің тәуліктік бағдарламасын анықтау
Тәуліктік өндірістік бағдарлама ТҚК басқарманың әдісін таңдау критериі болып табылады және жөндеудің бастапқы санау көрсеткіші мен линиясына қызмет етеді.
ТҚК және жөндеудің тәуліктік өндірістік бағдарламасы түрлері мына формуламен анықталады.
мұнда - ТҚК және жөндеудің жылдық і – лік бағдарламасы;
- ТҚК және жөндеудің жылдық жұмыс күн саны.
ТҚК және жөндеудің зонасының жұмыс күн саны линиядағы жұмыс күн санына, яғни 320 күнге байланысты қабылданады. Жұмыс түріне қарай тәуліктік өндірістік бағдарлама.
3.3 Жылдық жұмыс көлемі есебі және өндірістік жұмыскер қатары
3.3.1 Еңбек сыйымдылығының нормативтік таңдауы және мінездемесі
АКК – ның жылдық жұмыс көлемі адам/сағ – пен анықталады және ТҚК және жөндеу көлемі өндірістің өзіне – өзі қызмет көрсетуін қосады. Осы көлемдер арқылы өндірістік зоналар және участіктер қатары анықталады.
Жұмыстың жылдық көлемін анықтау үшін ТҚК және жөндеудің нормативтік еңбек сыйымдылығын анықтау керек (кесте 2.3).
Автомобильдерді ТҚК және Ж нормативті еңбек сыйымдылығын нормаларының түзету жағдайына байланысты есептеу:
Мұнда
- түзетілген еңбек сыйымдылық i –лік
техникалық әсер ету,адам.с;
- нормативті сыйымдылық i –лік техникалық әсер ету,адам.с;
- түзетілген еңбек сыйымдылық i–лік техникалық әсер ету қорыту коэффициенті.
ТҚК арналған түзетілген еңбек сыйымдылық қорыту коэффициенті. (кесте.2.3)
Жөндеу регламенті бойынша түзетілген еңбек сыйымдылық коэффициенті
(3.20)
Жоспарланбаған ағындық жөндеудің түзетілген еңбек сыйымдылық коэффициенті ( шинасыз автомобильге)
(3.21)
Шина жұмысына арналған түзетілген нормативті қорыту коэффициенті (кесте 2.3)
(2.22)
ТҚК және жөндеу регламенті бойынша түзетілген еңбек сыйымдылықты анықтау, адам.с
Жоспарланбаған ағымдық жөндеудің еңбек сыйымдылығын 100 мотосағат., жұмыска байланысты анықтау:
Шина жұмысының еңбек
адам.с (3.24)
Жоспарсыз ағымдық жөндеудің жалпы еңбек сыйымдылығы
адам.с (3.25)
3.3.2 ТҚК және Ж жылдық көлемі
Жылдық жұмыстың көлемі ТҚК және жөндеудің нормативті еңбек сыйымдылығын есептеу (адам.с).
мұнда -жылдық жұмыстын көлемі i-лік техникалық әсер ету,адам.с;

- Жай сөйлем синтаксисін оқыту әдістемесі
- Жакерия
- Жак-Рене Эбер. Политический портрет
- Жалақы есебін автоматтандыру
- Жалға алынған және жалға берілген негізгі құралдардың есеб
- Жалқы есімдерді ағылшын тілінен қазақ тіліне аудару ерекшеліктері
- Жалоба как метод защиты прав граждан
- Жаза тағайындаудың түсінігі, маңызы және қағидалары
- Жаза тағайындау негіздері
- Жазғы жайылымдарда бағу
- Жаздық бидай өсіруut тыңайтқыштар қолдану жүйесі
- Жазуға үйрету үшін қажетті гигиеналық талаптар
- Жазудың сапасы және оны қалыптастыру жұмыстары
- Жазудың сапасы және оны қалыптастыру жұмыстары