Жүк тасымалдау
КІРІСПЕ
Көлік халық шаруашылығының әр түрлі салаларының өндірістік – экономикалық байланыстарын қамтамасыз етеді. Ол қоғамның әлеуметтік – экономикалық және мәдени дамуына, шет елдермен экономикалық және мәдени байланыстарда, мемлекеттік қорғаныс қабілеттілігін маңызды роль атқарады.
Бүгінгі
таңда адам баласының өміріне
қажетті шаруашылықтардың барлық салаларыңда
автокөлік түрлерінің алатын орны ерекше.
Ал, біздің тәуесіз Отанымыз Қазақстан
Республикасының өндірісті, аграрлы
әрі әлемдегі аумағы үлкен елдердің
бірі екенін айтсақ автокөліктің қарым-қатынас,
жүк тасымалдау құралы ретіндегі
маңызы арта түспек. Еліміздің шалғай
түпкірлеріне темір,су жолдарының жете
қоймағаны да өзінің шапшаңдығы, икемділігі,
тиімділігімен ерекшеленетін
Сөйте тұра елімізде отандық автокөлік өндірісін жолға қою мәселесі әзіргешешім тапқан жоқ. Осыған байланысты республикамыздың экономикасын дамытуға өлшеусіз үлес қосып жүрген қолданыстағы автокөліктер шет елдерден , негізінен Ресейден сатып әкеленуде.
Көлік әрбір өндіріс процесінің бөлінбейтін элементі бола тұрып , өнеркәсіп пен ауылшаруашылығының арасында , өнеркәсіптің жекелеген салалары мен жекелеген кәсіпорындар арасындағы байланысты қамтамасыз етеді.
Көліктік
өнеркәсібінің немесе көліктің оны
материалдық өндірістің басқа салаларынан
манызды етіп ерекше көрсететін бірқатар
ерекшеліктері бар. Жүктермен жолаушыларды
уақыт пен кеңістікке тасымалдау
процесі көліктік өнеркәсіптің өндірістік
процесі болып табылады. Көліктік
өнеркәсіптің ерекшелігі сонда, ол шикізатты
өңдемейді жіне ешқандай жаңа өнімдер
жасамайды. Бұл өнімнің көбейтпей
және сапасын өзгертпей өнеркәсіппен
ауылшаруашылығында белгілі бір
өнім түрінде жасалған материалдық
байлықтарды көлік өндіріс
Көліктік өнеркәсіптің өнімін жасауға қоғамдық еңбек шығындарының құнды өрнегі арқылы өнімнің құнын артырады. Орнын ауыстыруға кеткен шығындар
көліктік шығындар деп аталады.
Жүктерді тасмалдағанда оларды тұтынушыдан алушыға жеткізу жылдамдығы маңызды роль атқарады.
Көліктік
жүйе – бұл тасымалдарды орындағанда
өзара тәуелді болатын және өзара
әсерде болатын көліктің әр түрлі
түрлерінің кешені. БКЖ-ға теміржол, су,
автомобильдік, құбырөткізгіштік және
әуе көлігі кіреді.
Алыс қашықтықтарга жүктер мен жолаушылар тасмалдаулардың жаппайлығы, жылдың барлық мезгілінде тассмалдаулардың тоқтаусыздығы мен бір қалыптылығы, қозғалыс пен жүктерді жеткізудің жоғары жылдамдығы , төменгі өзіндік құны теміржол көлігіне тән ерекшеліктер болып табылады.
Халықаралық көлік дәліздері , республикалық , облыстық және аудандық маңызы бар жолдарды қалпына келтіру және дамытуды мемлекеттің аумақты дамыту бағдарламалары мен белгіленген, оның экономикалық кеңістігінің тұтастығын қамтамасыз ететін , өңірлік және әкімшілік аумақтық бірліктер арасындағы байланыс үшін қызмет ететін бағыттарда басымдық тәртібімен жүзеге асыру қажет.
Бүгінгі заман талабына сай қоғамдық өндіріс жүйесінде ең басты рөль атқарушы көлік. Өйткені шикізат , дайын өнімдердің тасымалдау басты міндет болып табылады.
Көлік әрбір өндіріс
1.1 Тасмалданатын жүктін мінездемесі
Қант қызылшасы (Beta vulgarіs) – қызылша туысына жататын екі жылдық бағалы техникалық дақыл. Бірінші жылы оның қоректік заттары бар тамыры мен жапырақ шоғы өседі. Осы жылғы өсу кезеңінің ұзақт. 150 – 170 күн. Екінші жылы топыраққа отырғызылған қант қызылшасының жемісінен гүл шашатын сабақ және тұқым пайда болады. Екінші жылғы өсу кезеңінің ұзақт. 100 – 125 күн. Қант қызылшасы – құнарлы мал азықтық дақыл. Оның пәлегін (жапырағы мен сабағын) з-тта өңдегеннен кейінгі қалған қалдықтардан сірне, сығынды мал азығы даярланады. Қант қызылшасының түсімінің 40%-ы пәлегінің үлесіне тиеді. Қант қызылшасының сығындысында 15% құрғақ заттар, 3% клетчатка, 0,7% күл, 0,1% май және 1,2% протеин болады. Осы сығындының 100 кг-ында 80 мал азықтық өлшем және 3,6 кг қорытылғыш протеин бар. Қант қызылшасы тамақ өнеркәсібінде қант алу үшін пайдаланылады, өйткені оның тамыр жемісінде 17 – 19%-дай қант болады. Қант қызылшасы – жылу сүйгіш өсімдік. Қант қызылшасының тұқымы қант з-ттарында дайындалады. Мұнда тазаланған тұқым 2 фракцияға (3,5 – 4,5 мм және 4,5 – 5,5 мм) бөлінеді. Негізінен тұқым себуді топырақтың 10 см тереңдіктегі температурасы 5,6°С жылынғанда бастайды. Бұл кезең көбінесе наурыздың 3-онкүндігі мен сәуірдің 1-жартысына сәйкес келеді. Органикалық заттарға бай, құнарлы қара топырақта жақсы өседі. Оған топырақтың қышқылдау немесе бейтарап болғаны дұрыс (рН 6,5 – 7,5). Қазақстанның суғармалы жерлерінде негізінен қатар аралығы 60 см кең қатарлы себу әдісі қолданылады. Қазақстанда қант қызылшасы Жамбыл, Алматы облыстарының суғармалы жерлерінде өсіріледі. 1991 жылдан Қазақстанда қант қызылшасының бір тұқымды жаңа сорттары аудандастырылып, себілді. Қант қызылшасын бір танапта ұзақ жылдар бойы ауыстырмай сепкенде, оның зиянкес жұмыр құрты мен тамыр биті көбейеді. Сондықтан қант қызылшасын түрлі аурулар мен зиянкестерден қорғауда, оның өнімділігін арттырып, қанттылығын көтеруде ауыспалы егістің маңызы зор.
Мал азықтық қант қызылшасының (Beta vulgarіs z. v. crassa) құрамында көмірсулар, витаминдер, тұздар, азотсыз экстракты заттар бар. Сондықтан ол жоғары сапалы және жұғымды мал азықтық дақыл. Бұл қызылша Қазақстанның барлық облыстарында өсіріледі
1.2 Жылдың тоқсандары бойынша жүкағындарын талдау
Қант
қызылшасын жинаудың басымен анықталады
ұйымдастыру-қожалық пiкiр
Әдеттегiдей, өнiмдiк және канттылықтың биiк деңгейi Қазақстандарда тамыздың соңында бақылайды - қыркүйектiң басы, физиологиялық пiскендiктi едәуiр кеш басталады - 15-20 қыркүйектен кейiн.
Өңдеу үшiн,
ұзақ уақыт сақталуға
Qтәул = Q1+ Q2+ Q3+ Q4
Qтәул = 224+192+320+160 = 896т
Мұндағы, Qтәул – курстық жобалауға берілген тапсырманың кесте 1 бойынша анықталатын, жүктер тасымалдарының қосынды тәуліктік көлемі, т.
Атқарылатын тасымалдау жұмыстары мезгілдік болғандықтан жылдың тоқсандары бойынша талданбайды.
1.3Жүкпункттер жұмысын ұйымдастыру бойынша талаптар
Арту –түсіру пунктері – бұл жүктерді арту – түсіру жүргізетін, құжаттар толтыратын және де ж.ктерді сақтайтын , дайындайтын және сұрыптайтын обьект.
Арту- түсіру
пунктерінде келетін жолдар мен
автомобильдер маневрі үшін аудандары
ал қажет болса жүктерді сақтау
мен сұрыптау үшін қоймалық бөлімдерді
, салмақ өлшейтін құрылғылар , қызыметтік
пен тұрмыстық бөлмелер, арту- түсіруде
қажетті инвентарь мен
Арту- түсіру постыларында автомобильдер орналасуының келесі орналасу түрлері болады
Бүйірлік – орналасу жылжымалы құрамнаң моневр уақытын қысқарту үшін ағынды жүйеде ыңғайлы, бірақ сонымен қатар тек қана артқы борт жақтан немесе кузовтың артқы есіктері жағынан арту мен түсіру үшін бейімделген автомобильдер үшін орналасудың бұл сұлбасы жарамсыз.
Шетжақтық – орналасу қоймаларында кеңінен қолданылады . ол майданның ұзындығын қысқартады және артқы борт немесе кузовтын артқы есіктері жағынан арту- түсіруді қамтамасыз етеді. Автопоездарға тіркемелерімен қызмет ету мүмкін еместігі және маневр уақытының үлкендігі бұл сұлбаның кемшіліктері болып табылады.
Сатылы орналасу - арту түсіру машиналарын пайдалану үшін ыңғайлылық туғызады.
2ЕСЕПТЕУ-ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ БӨЛІМ
2.1 Жылжымалы құрамды таңдау
Мен жүкті
тасмалдау үшін «НИИАТ» қысқаша
автомобилдiк анықтама кітабынан
КамАЗ-5320 жүк автомобилін таңдадым.
Ол тiркемемен тұрақты жұмыс үшiн
арналған. Шанақ - үш ашатын жиектерi бар
платформа және тентпен. Кабина - алға
шалқаятын үш жергiлiктi, цельнометаллиялық
қауiпсiздiктiң белбеулерiнiң
Кесте 2.1 Жылжымалы құрамның сипаттамасы
Жүк көтерімділік, кг |
8 000 |
Тiркенiң мүмкiн массасы, кг |
11 500 |
Меншiктi масса, кг |
7 080 |
Соның iшiнде алдыңғы өске |
3 320 |
|
3 760 |
Толық масса, кг |
15 305 |
Соның ішінде алдыңғы өске |
4 375 |
|
10 930 |
Жол саңылаулары, мм алдыңғы өспен |
285 |
арбамен |
295 |
Бұрылу радиусы, м: | |
Сыртқы алдыңғы
доңғалақтың iзiнiң өстерi |
8,5 |
Сыртқы габариттiсi |
9,3 |
Максималды жылдамдық, км/ч |
80 |
Тежеу жолы жылдамдықпен 40 км/ч,м |
19,9 |
Жылдамдықтың жанында рөл отын шығыны 30-40км/ч, л/100 км: | |
Автокөліктікі |
24 |
Автопойыз |
35 |
Қозғалтқыш |
КамАЗ-740, дизельді, төрттактілі, сегізцилиндірлі, v-тәрізді |
Пiскектiң цилиндрдың диаметр және жүрiсi, мм |
120х120 |
Жұмыс көлемi, л |
10,85 |
Қысу дәрежесi |
17 |
Цилиндрлардың жұмысының ретi |
1-5-4-2-6-3-7-8 |
Максимал қуаты, л.с |
2 600 об\мин болғанда 210 |
Кесте 2.1 Жалғасы
Максимал бұрау моментi, кгс .м |
1 400-1 700об\мин болғанда 65 |
ЖҚОН |
v-тәрізді секция мысқал түрi |
Форсункалар |
жабық түрлі |
Электр құрылғылар |
24 в |
Акумулятор батареясы |
6СТ-190, 2шт |
Генератор |
Г272 |
Реле-регулятор |
РР356 |
Стартер |
СТ 142 |
Ілініс |
құрғақ екі дискілі |
Берiлулердi каробка |
механикалық,бес баспалдақ-тысы алдыңғы қанағаттан-дырмайтын бөлгiшпен |
Рульдік механизм |
20-шi берiлiс сан гайкасы
бар бұранда және |
Подвескасы: | |
алдыңғы |
екi ұзына бойына полуэллиптика серiппелерге, бәсеңдеткiштер гидравликалық телескопиялық |
артқы |
тепе-теңдiктi сақтауы алты реактивтi штангалары бар екi ұзына бойына полуэллиптика серiппелерге |
Дөңгелек саны |
10+1 |
Шиналардың өлшемi |
260-508Р |
Шиналардағы ауа қысымы, кгс/см2 | |
|
алдынғы |
7,3 |
артқы |
4,5 |
Жанар май құятын көлемдер, л, және кеңес берiлетiн қолдану кезiндегi материалдар | |
Жанармай бак |
170-дизель |
Салқындату жүйесі |
35-ТОСОЛ А-40 |
Ауа фильтірі |
қурап қалғаны сменалық қағаз элементiмен |
Матрицадағы жүрістер санын мына формуламен есептеген жөн:
ne=
n1 =
n2 =
n3 =
n4 =
Мұндағы, - жүкжөнелтушілердің тапсырыстары бойынша тасымалдар көлемі, т.
qн – автомобильдердің номиналды жүккөтергіштігі.
γс – автомобильдің жүккөтергіштігін пайдаланудың статикалық коэффиценті.
2.2 Жүктерді тасымалдағанда арту- түсіру жұмыстарын механикаландыру.
2.2.1 Арту – түсіру машиналарын таңдау
Жинау мерзiмiне ауылшаруашылық өндiрiстiң өнiмiнiң бұл түрі тасымалдаулары автомобиль көлiктерiмен көбiнесе орындалады. Автокөлiктермен және автопойыздардың өрiстерiмен қант қызылшасын түбiрлердi апарып салады немесе қант зауыттарына, түбегейлi қашықтықтарға олардың орналастырылуында - темiр жол станциясы және кемежайда, немесе жергiлiктi кагаттар сонымен бiрге ол керегiншедi қант зауыттарына тасымалданады.
Қант қызылшасын механикаланған жүк тиеулер және жүк түсiру үшiн жасалған және машинаның әр түрлi жүк тиеу-түсiрулерiн кең енедi:қызылша тиегiш, жүкшiлер - бурто қалаушылар және т.б.Қант зауыты немесе жинау тармақтарға жеткiзу үшiн жоғарғы өнiмдiлiктiң жүкшiлерiнiң қызылшаға бурттарынан автокөлiкке немесе автопойыздарға тиейді.
Жинаның мерзiмiне
өрiстерiмен қант қызылшасы тасымалдауда
тiптi құрамына автокөлiктердiң 10-15 жүргiзушiлерi
және қызылша тиегiштiң бiр
Өсiрiлетiн
қант қызылшасы байланысты түбегейлi
көлеммен бiздiң елде машиналардың жүйе
жасаған - процесстiң барлық буындарды
кешендi механикаландыруды жинау
қамтамасыз ететiн транспотрногосы.
Қызылша
тиегiш трактордың артқы жүрiсiнде
жұмыс iстейдi. Жүкшiнiң қоректендiргiшiн
айналмалы жұдырықша бiлiктiң
2.2.1 Арту
– түсіру машиналарының
Арту-түсіру машиналарының санын әрбір жүк пункті үшін жеке анықтау қажет.
1 тонна жүкті артуға (түсіруге) уақыты
tТ=
tТ== 2
Мұндағы, – автомобильдің арту түсіруге кеткен уақыты,мин
γс– автомобильдің жүккөтергіштігін пайдаланудың статикалық коэффиценті
qн– автомобильдің наминалды жүккөтергіштігі, т
Посттың өткізу қабілетілігі
Мm=
Мm= = 3.75
Артудың (түсірудің) посттар саны
N =* ηн
N =*1,2 = 24
Мұндағы, Qтәул – жүк пунктерінің біреуіндегі артуға (түсіруге) қажетті жүктің тәуліктік көлемі
Тн–тәуліктегі арту (түсіру) машиналарының жұмыс уақыты, сағ (курстық жобада шамамен жуықтап есептеу үшін оны автомобильдің нарядтағы уақытына тең деп қабылдауға болады)
ηн – автомобильдердің артуға (түсіруге) біреуге біркелкі еместік коэффиценті.
2.3Автомобильдік тасмалдарды жоспарлаудың экономикалық – математикалық әдістері
Көліктік есеп үлгісінің шарттары кесте 1-де келтірілген, мұнда торлардың жоғарғы оң жағы оң жақ бұрышында пункттер арасының қашықтығы берілген, әр бір өндіріс пункттер арасының қашықтығы берілген, әр бір өндіріс пункті шартты түрде реттік нөмірі бар А әріпімен белгіленген, ал тұтыну пункті – реттік номері бар Б әріпімен.
Кесте 1-де сонымен қатар өндіріс пен тұтыну көлемдері көрсетілген. Көліктік жұмыстың тонна километрмен өлшенетін жалпы көлемі минималды болатындай етіп тасымалдарды ұйымдастыру қажет.
Сызықтық бағдарлау
Кесте 2.2 Көліктік есеп мысалы
Тұтыну пунктер |
Өндіріс пунктер |
Тұтыну көлемдер | ||
А1 |
А2 |
А3 | ||
|
Б1 |
6 |
7 |
8 |
224 |
Б2 |
10 |
9 |
8 |
352 |
Б3 |
6 |
4 |
0 |
320 |
Өндіріс көлемі |
416 |
320 |
160 |
896 |
Кесте 2.3 Алғашқы бөлу
Тұтыну пунктер |
қосымша |
Өндіріс пунктер |
Жүрістер саны | ||
А1 |
А2 |
А3 | |||
|
бағана жол |
6 |
4 |
3 | ||
Б1 |
0 |
28 6 |
7 |
8 |
28 |
Б2 |
5 |
1 - 10 |
24 + 9 |
20 8 |
44 |
Б3 |
0 |
24 + 6 |
16 - 4 |
0 |
40 |
Жүрістер саны |
52 |
40 |
20 |
112 | |
Кесте 2.4 Жақсартылған бөлу
Тұтыну пунктер |
қосымша |
Өндіріс пунктер |
Жүрістер саны | ||
А1 |
А2 |
А3 | |||
|
бағана жол |
6 |
8 |
4 | ||
Б1 |
0 |
28 6 |
1 7 |
8 |
28 |
Б2 |
4 |
24 10 |
3 - 9 |
20 + 8 |
44 |
Б3 |
-4 |
6 |
40 + 4 |
0 - 0 |
40 |
Жүрістер саны |
52 |
40 |
20 |
112 | |
Кесте 2.5 Оңтайлы бөлу
Тұтыну пунктер |
қосымша |
Өндіріс пунктер |
Жүрістер саны | ||
А1 |
А2 |
А3 | |||
|
бағана жол |
6 |
5 |
1 | ||
Б1 |
0 |
28 6 |
7 |
8 |
28 |
Б2 |
4 |
24 10 |
20 9 |
8 |
44 |
Б3 |
-1 |
6 |
20 4 |
20 0 |
40 |
Жүрістер саны |
52 |
40 |
20 |
112 | |
Кесте 2.6 Жүксіз және жүкпен жүрістердің бірлескен жоспары
Тұтыну пунктер |
қосымша |
Өндіріс пунктер |
Жүрістер саны | ||
А1 |
А2 |
А3 | |||
|
бағана жол |
6 |
5 |
1 | ||
Б1 |
0 |
28(28) 6 |
7 |
8 |
28 |
Б2 |
4 |
24(24) 10 |
20 9 |
44 | |
Б3 |
-1 |
6 |
20(20) 4 |
20 0 |
40 |
Жүрістер саны |
52 |
40 |
20 |
112 | |
Маршрут №1 А1Б1Б1А1х28 жүріс маятникті
Маршрут №2 А1Б2Б2А1х24 жүріс маятникті
Маршрут №3 А2Б3Б3А2х20 жүріс маятникті
Маршрут №4 А2Б2Б2А3А3Б3Б3А2х20 жүріс сақиналы
2.4 Жүктерді тасымалдау маршруттары бойынша негізгі техникалық – пайдалану көрсеткіштерін анықтау.
2.4.1 Маршрут №1 А1Б1Б1А1х28 жүріс маятникті
А1 АКК
Автомобильдің айналымға
tайн= +n*ta-m
tайн=+1*0.26=1.16сағ
Мұндағы,
lm - маршруттың ұзындығы, автомобильдің бір айналымда жүретін жолы, км
vm - автомобильдің орташа техникалық жылдамдығы , км / сағ
n - бір айналымдағы автомобильдің жүкпен жүрістер саны
ta-m - автомобильдің бір жүрістегі арту-түсіруде бос тұруы, сағ
Ауыспалы жартылай тіркемелерімен сүрегіштер жұмысында арту және түсіру уақыты жартылай тіркемені тіркеу және ағыту уақытымен алмастырылады.
Тәулікте маршрут бойынша автомобильдің мүмкін айналымдар саны.
Zайн = (2.14)
Zайн=айн
Мұндағы, ТН –нарядтағы уақыт саны
l01 –бірінші нөлдік жүріс, км
l02 –екінші нөлдік жүріс, км
l'x –маршруттағы ақырғы бос жүріс, км
Автомобильдің тәуліктік өнімділігі, т
WQтәул=qн*Zайн*(γс1+γс2+...+γс
WQтәул= 8*10*1 = 80m
Мұндағы, qн-автомобильдің номиналды жүккөтергіштігі, т
γс1+γс2+...+γсn-маршруттыың бөліктері бойынша жүккөтергіштікті пайдаланудың статикалық коэффицеттері.
Автомобильдің тәуліктік өнімділігі, т
WРтәул= qн* Zайн*(γс1*lег1+γс2*lег2+...+γс
WРтәул=8*10*(1*6)=480ткм
Мұндағы, lег1, lег2, lегn- автомобильдің бір айналымдағы жүкпен жүрістері, км
Автомобильдің
маршрут бойынша тәуліктік
Iтәул=lм* Zайн+ l01+l02-l'x(2,17)
Iтәул=18*10+5+7-6=186км
Маршрут бойынша бір тәуләктегі автомобильдің жүкпен жүрісі
Iжүк
= Zайн*(lег1+lег2+...+lегn)
Iжүк = 10*6 = 60км
Автомобильдің жүрісті пайдалану коэффиценті
β =
β==0,3
Автомобильдің нарядтағы нақты уақыты
Тн
нақ = Zайн* tайн+
Тн нақ = 10*1,16+ = 11,9сағ
Автомобильдің пайдалану жылдамдығы
vn=
vn= = 15,6км/сағ
Маршрутта жұмыс істейтін автомобильдердің пайдалану саны
Аn1=
Аn1= 3а/м
Мұндағы, Zжосп берілгенмаршрут бойынша орындауға қажет, айналымдардың қажетті саны.
Qжосп =
qн* Zжосп*(γс1+γс2+...+γсn)
Qжосп = 8*28*1 = 224
Мұндағы, Qжосп тасымалдауға қажет, маршрут бойынша тонналардың жоспарлы саны.
Маршруттағы бір тәуліктегі нарядтағы автомобиль сағаттардың саны.
А4н
= Аn1* Тн нақ
А4н = 3*11,9 = 35,7сағ
Маршрут
бойынша пайдаланудағы
АДн = Аn1*Дn
АДн = 3*20 = 60
Мұндағы, Дnпайдаланудағы күндер автокәсіпорынның жұмыс режиміне байланысты қабылданады.
Есептік
кезеңдегі маршрут бойынша
Iжал
= Iтәул* АДн
Iжал = 186* 60 = 11 160км
Есептік
кезеңдегі маршрут бойынша
I’жүк= Iжүк* АДн
I’жүк= 60* 60 = 3 600км
Тасымалдар көлемі, т.
Q = WQтәул* АДн
Q = 80* 60 = 4 800т
Жүкайналымы, т.км
Р = WРтәул* АДн

- Жүк тасымалдау курстық жұмыс
- Жүк тасымалы
- Жүктерді тасымалдауды ұйымдастыру және технологиясы
- Жұммыссыздық
- Жұмыртқаларды ветеринарлық – санитарлық сараптау және санитарлық бағасы
- Жұмыртқаны ветеринарлық-санитарлық сараптау
- Жұмысбастыдық
- Жүйке жүйесі
- Жүйке жүйесі
- Жүйке жүйесі туралы жалпы түсінік
- Жүк көтергіш машиналардың механизмдерін есептеу
- Жүк көтеру машинасының тетіктері
- Жүк көтеру механизмінің тағайындалуы, қолданылу аймағы және құрылғысы
- Жүк стансасының жалпы сипаттамысы